Pierwszenstwo: Opublikowano: 10.X.1968 56184 KI. 27 d, 4/02 MKP F 04 / W* UKD Twórca wynalazku: inz. Alfons Westphal Wlasciciel patentu: Przemyslowy Instytut Elektroniki, Warszawa (Pol¬ ska) Blok zaworowy do uzyskiwania wysokiej prózni Przedmiotem wynalazku jest urzadzenie pozwa¬ lajace na uzyskanie wysokiej prózni w zamknietej przestrzeni, zawierajace zespól zaworów wspólpra¬ cujacych ze soba, powszechnie nazywane blokiem zaworowym, przeznaczone do umieszczenia pomie¬ dzy pompami prózniowymi i przestrzenia opróz¬ niana na przyklad kloszem.W znanych urzadzeniach do wytwarzania wyso¬ kiej prózni stosuje sie zespoly zaworów sterowane indywidualnie lub programowo.Zespoly zaworów sterowanych indywidualnie wymagaja przestrzegania wlasciwej kolejnosci otwarcia poszczególnych zaworów w czasie pom¬ powania, gdyz nieprawidlowe wlaczenie moze spowodowac pogorszenie stanu prózni a nawet uszkodzenie elementów znajdujacych sie pod klo¬ szem.Znane urzadzenia programowane zawieraja skomplikowane mechanizmy napedowe sterujace poszczególnymi zaworami.Blok zaworowy wedlug wynalazku odznacza sie nieskomplikowana budowa i nie wykazuje wy¬ mienionych niedogodnosci a przy tym pozwala na uzyskanie wysokiej prózni.Istota wynalazku polega na umieszczeniu zawo¬ rów na wspólnym laczniku wykonanym w postaci przewodu rurowego o dowolnym ksztalcie prze¬ kroju, zaopatrzonym w kolnierze pozwalajace na przylaczenie do niego klosza ograniczajacego prze¬ strzen oprózniana, zaworu glównego, podwójnego 10 15 20 25 30 zaworu pomocniczego pracujacego w ukladzie po- sobnym, zaworu zapowietrzajacego i prostego me¬ chanizmu napedowego pozwalajacego na kolejne otwieranie i zamykanie poszczególnych zaworów w zaleznosci od etapów uzyskiwania prózni.Przyklad konstrukcji urzadzenia wedlug wyna¬ lazku przedstawiono na zalaczonym rysunku.Do lacznika 1 przymocowano zawór glówny 2 i klosz 6 ograniczajacy przestrzen oprózniana oraz zespól zaworów 3 i 4 pracujacych naprzemian i zawór zapowietrzajacy 5 pozwalajacy na wpro¬ wadzenie powietrza do przestrzeni opróznianej pa zakonczeniu cyklu pracy, w celu umozliwienia zdjecia klosza 6.Polozenie zaworów 2, 3 i 4 podczas kolejnych etapów uzyskiwania prózni i zapowietrzania usta¬ la sie przy pomocy mechanizmu napedowego obracanego z zewnatrz urzadzenia pokretlem 10.Mechanizm napedowy sklada sie z walka 14 za¬ woru glównego umieszczonego wewnatrz lacznika 1, wzdluz jego osi i walka 9 zaworów pomocni¬ czych. Na walku 14 zaworu glównego osadzona jest krzywka 16, która w odpowiednim polozeniu walka powoduje otwarcie zaworu glównego 2.Na walku 9 zaworów pomocniczych osadzona jest krzywka 15, która podobnie w odpowiednich polozeniach walka powoduje zamkniecie zaworu 3 lub 4.Walki 14, 9 sa sprzegniete ze soba przy pomocy mechanizmu zatrzaskowego 11, przekladni kól ze- 56184 f56184 batych 12 i 17 i krzyza maltanskiego 13, przez co wzajemne polozenia krzywek sa scisle okreslone.W pierwszym etapie pompowania, przy pomocy pompy obrotowej 8 uzyskuje sie pod kloszem 6 próznie wstepna, wówczas zawór pomocniczy 3 jest otwarjty, natomiast zawory 2, 4 i 5 sa zamkniete.Drugi etap pompowania polega na uzyskaniu wysokiej prózni pod kloszem 6, przez równoczesne pompowanie pompa obrotowa 8 i pompa dyfu¬ zyjna 7 przy otwartym zaworze glównym 2 i za¬ worze pomocniczym 4 oraz przy zamknietych za¬ worach 3 i 5.W celu rozdzielenia pracy zaworów i unikniecia mozliwosci otwarcia jednej grupy zaworów przy nie calkowicie zamknietych pozostalych zaworach krzywki zostaly tak dobrane, ze pomiedzy poszcze¬ gólnymi etapami pompowania nastepuje zerowe polozenie zaworów, to jest zamkniecie zaworów 2, 3 i 4.Osadzenie na laczniku 1 zaworu zapowietrzaja¬ cego 5 pozwala, po ukonczeniu czynnosci w prózni, wprowadzic pod klosz 6 powietrze atmosferyczne, co wykonuje sie po zamknieciu zaworów 2 i 3 przy czym zawór 4 pozostaje otwarty. W ten spo¬ sób powietrze atmosferyczne wprowadza sie jedy¬ nie do wewnatrz przestrzeni lacznika 1 oraz klo¬ sza 6 natomiast w przestrzeni zaworów 3 i 4 oraz w przewodach prowadzacych do pomp nadal po¬ zostaje obnizone cisnienie.Pokretlo 10 ma cztery polozenia odpowiadajace obrotowi o 360°, ustalane co 90° przy pomocy me¬ chanizmu zatrzaskowego osadzonego na walku 9 zaworów pomocniczych, wspólpracujacego przez przekladnie 12 i 17 z mechanizmem zwanym krzy¬ zem maltanskim, którego tarcza osadzona jest na walku glównym 14. Gdy zamkniete sa zawory 2 i 3 natomiast otwarty jest zawór 5 przestrzen pod kloszem 6 jest pod dzialaniem powietrza atmosfe¬ rycznego.Obrócenie pokretla 10 o 90° powoduje, ustawie¬ nie zaworów w polozenie prózni wstepnej, wów¬ czas zamkniete zostaja zawory 2, 4 i ,5,a.otwarty zawór 3. Obrócenie pokretla 10 o dalsze 90° po- 5 woduje przestawienia zaworów w drugie poloze¬ nie zerowe,, w którym.zamkniete sa zawory 2, 3 i 5 natomiast zawór 4 pozostaje otwarty, na sku¬ tek zamkniecia zaworu 3.Kolejne obrócenie pokretla 10 o dalsze 90° po- 10 woduje ustawienie zaworów w polozeniu wysokiej prózni i otwarcie zaworów 2 i 4 przy zamknietych zaworach 3 i 5. 15 PL