Opublikowano: 25. IX. 1968 56144 KI. U 1, 15/02 MKP Ajl£3 UKD Wspóltwórcy wynalazku Herman Barez, Hamburg (Niemiecka Republika i Federalna) Feerdinand Flor, Hamburg (Niemiec- wlasciciele patentu: ka Republika Federalna) Sposób porcjowania oraz pakowania filetów rybnych w male opakowania oraz urzadzenie do stosowania tego sposobu Wynalazek dotyczy sposobu i urzadzenia do por¬ cjowania i pakowania filetów rybnych w male opa¬ kowania o wadze odpowiedniej dla drobnego kon¬ sumenta. Sposób nadaje sie do przeprowadzania zarówno na ladzie, jak i na pokladzie statku.Znane jest urzadzenie do krajania i wkladania do puszek produktów spozywczych w stanie pla¬ stycznym. Urzadzenie to zaopatrzone jest w plyte, sluzaca jako opór dla pasma miesa oraz w rucho¬ me narzedzia tnace do odcinania plastrów lub ka¬ walków, umieszczone w przestrzeni miedzy plyta i prowadnica miesa, jak równiez w lej, który odcie¬ te kawalki wprowadza do puszek, przy czym do prasowania miesa przewidziane jest naczynie do prasowania z tlokiem, uruchamianym za pomoca srodka cisnacego. Plyta sluzaca jako opór dla spra¬ sowanego miesa, urzadzenie tnace, lej oraz pod¬ trzymujacy puszki stól, sa zbudowane jako jedna pionowo ruchoma glowica.Urzadzenie moze byc stosowane do przerobu bar¬ dziej odpornych produktów spozywczych takich jak mieso i wyroby miesne, nie nadaje sie jednak do porcjowania i paczkowania filetów rybnych, z którymi trzeba sie obchodzic ostroznie, aby sie nie rozpadly.Filety rybne pakowane dotychczas na pokladach statków w wielkie opakowania o wymiarach okolo 60 X 45 X 6 cm i o wadze okolo 10 do 12 kg, a na¬ stepnie zamrazano w jeden blok. Taki wielki blok opakowany lokowano w magazynie statkuj zamra- 10 15 25 zajac go gleboko, dowozono do portu, i tam maga¬ zynowano w chlodni. Bloki piluje sie stosownie do zapotrzebowania na porcje o wadze 200—450 gramów. Pilowanie powoduje znaczne ubytki w fi¬ letach rybnych, które stanowia niekiedy 10 do 16°/o zamrozonej masy.Nie do unikniecia jest przy tym sposobie pro¬ ces nagrzewania sie, spowodowany pilowaniem.Kawalki ryby przejmuja wytworzone przez pilo¬ wanie cieplo tarcia, poza tym sama operacja pilo¬ wania wykonywana w pomieszczeniach nie klima¬ tyzowanych powoduje ogrzanie pilowanych kawal¬ ków ryby.Bezposrednie wytwarzanie malych opakowan przez pilowanie na pokladzie statku jest niewyko¬ nalne.Zadaniem wynalazku jest opracowanie takiego sposobu i urzadzenia, przy którym wytwarzano by z umytej ryby, dokladnie wywazone male porcje, natychmiast pakowane w opakowanie dla konsu¬ menta. Daje sie to ekonomicznie przeprowadzic tak na ladzie, jak i na pokladzie statku.Zgodnie z wynalazkiem zadanie to zostalo roz¬ wiazane w ten sposób, ze filety rybne uklada sie w jednym kierunku w pomieszczenie, którego prze¬ krój jest wiekszy od pozadanego opakowania. Na¬ stepnie zostaje ono ze wszystkich stron zamkniete.Znajdujace sie w pomieszczeniu ryby wskutek na¬ cisku tloka ulegaja wprasowaniu w nastepne po¬ mieszczenie o zwezajacym sie przekroju równym 56144S przekrojowi pozadanego, opakowania, po czym w tym drugim pomieszczeniu zostaje obciete pasmo rybne, którego dlugosc i waga odpowiadaja poza¬ danemu opakowaniu. Zgodnie z wynalazkiem zostaja ryby w pierw¬ szym pomieszczeniu* w ten sposób ulozone, ze kon¬ cami ogonów zwrócone sa ku drugiemu pomiesz¬ czeniu. Ten sposób pakowania umozliwa sprasowa¬ nie ryb przy niewielkim cisnieniu w pasmo bez. luk, bez uszkodzenia miazgi rybnej. Transport ka¬ walków do stacji opakowan nastepuje wedlug wy¬ nalazku1 za pomoca belki ladunkowej z dwoma wy¬ drazonymi otworami, które na zmiane wypelniane porcjowanymi odcinkami pasma rybnego, po prze¬ sunieciu belki oprózniane sa do pakowni.Sposób ten nadaje sie szczególnie do stosowania na pokladzie statku .i dostarcza poza filetami pa¬ kowanymi w pierwszym pomieszczeniu — maszy¬ nowe male opakowania! potrzebne konsumentowi, zamrozone gleboko na poklattzie r zamagazynowa- ne w kartonach wysylkowych w zamrazalni stat¬ ku. Po zaladowaniu moga male opakowania isc w droge do konsumenta juz bez dalszego skladowa¬ nia oraz przerywania lancucha ochlodzenia.Dalsze szczególy i odmiany wynalazku objasnio¬ no na zalaczonych rysunkach, na których jest przedstawiony przyklad urzadzenia.Fig. 1 przedstawia urzadzenie w widoku z boku, fig. 2 — urzadzenie w widoku z przodu, fig. 3 — prawa czesc urzadzenia z fig. 1 w widoku z boku, czesc ta sklada sie z ustnika, noza, stacji wypycha¬ jacej i ladunkowej, fig. 4 — urzadzenie w wido¬ ku z góry.Urzadzenie posiada cylinder prasy 5, z którego wychodzi tlok sciskowy 6, poruszajacy sie w jed¬ na i druga strone.Tlok sciskowy 6 otrzymuje naped za posrednic¬ twem tloka roboczego 20, umieszczonego w cylin¬ drze roboczym 21. Tlok sciskowy 6 ma w przykla¬ dzie wykonania pokazanym na rysunku naped hy¬ drauliczny. Rodzaj zastowanego napedu jest zresz¬ ta w tym wypadku obojetny; moze on byc np. pneumatyczny z elektromotoru za posrednictwem listwy zebatej i kólka zebatego lub tez dowolnie jakikolwiek inny.Tlok sciskowy 6 zaopatrzony jest na swoim kon¬ cu skierowanym w strone wnetrza cylindra prasy 5 — w tlok pomocniczy 22 wspierajacy sie sprezy¬ na 17 na tloku sciskowym 6.Cylinder prasy 5 jest zamkniety u góry dwu¬ dzielna zastawka denna 4, nad która znajduje sie rynna do ladowania 3, której rzut poziomy pokry¬ wa sie z rzutem poziomym cylindra prasy 5. Obie czesci zastawki dennej 4 mozna oddalac od siebie przez wyciaganie w przeciwne strony, gdy obie czesci zastawki dennej sa otwarte, nastepuje swo¬ bodne polaczenie sie wnetrza otwartej rynny do ladowania 3 z wnetrzem cylindra prasy 5.Gotowy przyrzadzony filet rybny doprowadzony zostaje przenosnikiem tasmowym 2 do rynny do ladowania 3. Im bardziej filety sa mokre, tym lat¬ wiej daje sie — jak to nizej zostanie opisane — sprasowac w scisle pasmo bez luk. Mokre filety pakuje sie recznie w rynnach zaladowania, konca¬ mi ogonów w kierunku tej strony cylindra prasy 20~ 25 5, która odwrócona jest od tloka' sciskowego 6. Za¬ leca sie w koncu takie pakowanie, by filety byly ulozone równomiernie strona ze skóra ku górze.Gdy rynna do ladowania 3 zostanie w ten sposób 5 wypelniona kawalkami filetów do wysokosci od¬ powiadajacej wysokosci cylindra prasy 5, otwiera sie dwudzielna zastawke denna 4, po czym spako¬ wane filety zachowujac swe polozenie wpadaja do cylindra 5, calkowicie go wypelniajac. Po zamknie¬ to ciu zastawki dennej 4, filety znajdujace sie w cy¬ lindrze 5 gotowe sa do prasowania.Zamiast rynny zaladowania 3 monza zastosowac takze drugi cylinder do prasowania, umieszczony na tej samej wysokosci obok cylindra 5, a nie po- 15 nad nim jak rynna 3. W tym przypadku oba cy- lidry przesuwaja sie poprzecznie do kierunku pra¬ sowania, a wiec poprzecznie do kierunku ruchu tlo¬ ka roboczego 20. Podczas gdy filety pakowane sa do jednego cylindra, ulegaja one sprasowaniu w - drugim. cylindrze.- Gdy wiec dwa cylindry -do pra¬ sowania umieszczone sa obok siebie, uruchamiane sa one na zmiane. Mozna jednak tloki sciskowe obu tych cylindrów uruchomic za posrednictwem tloka roboczego, jednak w takim przypadku tlok sciskowy, który ma byc uruchomiony za posrednictwem tlo¬ ka roboczego, musi byc sprzezony z dragiem tloko¬ wym 23 przjr pomocy jakiegokolwiek odlarealne- go urzadzenia sprzegajacego.W kazdym przypadku — zastawka denna 4 dzia¬ lajaca jako przykrywa lub sciana zamykajaca zo¬ staje w swej zamknietej pozycji zaryglowana aby zapobiec otwarciu i/lub wypchnieciu na zewnatrz, wskutek nacisku.Cylinder prasujacy 5 przylega swym otwartym koncem do ustnika 7, którego przekrój stopniowo zmniejsza sie z przekroju równego przekrojowi cy¬ lindra 5 do przekroju równego przekrojowi czlona srodkowego 9, którego przekrój jest równy prze¬ krojowi pozadanego opakowania ryby. Korzystne jest aby zmniejszyc w obrebie ustnika 7 przekrój cylindra 5 do rozmiaru przekroju czlona srodkowe¬ go w taki sposób, by przekrój czlona srodkowego 9 byl równy przekrojowi cylindra prasujacego 5.Za ustnikiem 7, korzystnie miedzy ustnikiem 7 a czlonem srodkowym 9, umieszczony jest nóz 8 w szparze 18. Nóz usytuowany jest bezposrednio na koncu ustnika 7 lub w zasiegu czlona srodko¬ wego 9 w taki sposób, ze moze wykonac równiez ruch ciecia wskos do czlona srodkowego. Za czlo¬ nem srodkowym 9 znajduje sie urzadzenie, skla¬ dajace sie z ramy prowadniczej 12 i z umieszczo¬ nej w niej przesuwalnej poprzecznie belki ladun¬ kowej 10.Filety rybne zostaja wcisniete do rynny koncami 55 ogonów do przodu, przez ustnik 7 za posrednictwem tloka sciskowego 6 i wypelniaja po wyjsciu z ust¬ nika przekrój czlona srodkowego 9 bez szpar i luk, tak ze odcinki pasma filetowego jednakowej dlu¬ gosci maja takze jednakowa wage. Odstep miedzy 60 nozem 8 a strona belki ladunkowej 10, skierowa¬ nej do czlona srodkowego 9, jest tak dostosowany, ze pasmo filetowe znajdujace sie w tym odcinku czlona srodkowego, ma pozadana wage jednostko¬ wa. p,s Rama urzadzenia belki ladunkowej jest zamoco- 35 40 45 505 wana na dzwigarze 24, który zasadniczo sklada sie z dwóch ram 12 o ksztalcie litery L, które w prze¬ kresli maja ksztalt kata i polaczone sa ze soba za¬ stawka denna. W tej ramie 12 belki ladunkowej przewidziana jest w poprzek "przesuwalna, a wiec najlepiej poziomo — belka ladunkowa 10, posiada¬ jaca dwa przechodzace na wskros wyciecia 25a, 25b, których przekrój jest równy przekrojowi opa¬ kowania. Po dwóch stronach dzwigara 24 belki la¬ dunkowej i czlona srodkowego 9, tworzacych wspólnie stacje napelniania, umieszczona jest sta¬ cja wypychajaca i pakujaca, która z jednej strony sklada sie zasadniczo z tloka wypychajacego 14, z drugiej strony — z urzadzenia pakujaco-transpor- towego 15.Dla uproszczenia na rysunku jest tylko na jed¬ nej stronie stacji napelniania przedstawiona sta¬ cja wypychajaco-pakujaca. Takaz stacja przewi¬ dziana jest równiez na drugiej stronie stacji na¬ pelniania, zaznaczona jedynie za pomoca linii cen¬ tralnej i kilku linii kreskowano-punktowanych.Obie stacje wypychajaco-pakujace oddalone sa je¬ dnakowo od stacji napelniania, majacej polacze¬ nie z czlonem srodkowym 9. Belka ladunkowa 10 jest tak dluga, ze jedno z jej wyciec 25a, 25b za¬ wsze wypada przed czlonem srodkowym 9, pod- . czas gdy drugie wyciecie lezy w zakresie jednej z obu stacji wypychajaco-pakujacyeh.Rama 12 belki ladunkowej jest tak dluga, ze poruszajaca sie w niej poprzecznie belka ladunko¬ wa 10 moze byc przesuwana w obie strony w taki sposób, ze wyciecie 25a znajduje sie na stacji na¬ pelniania, wyciecie zas 25b na jednej ze stacji wy¬ pychaj aco-pakujacej, albo tez po przesunieciu, wy¬ ciecie 25a znajduje sie na stacji napelniania, a wy¬ ciecie 25b na innej stacji wypychaj aco-pakujacej, jak uwidoczniono linia przerywana na fig. 4.Na stacji napelniania na tej stronie ramy 12 bel¬ ki ladunkowej, która jest odwrócona od czlona srodkowego 9, znajduje sie czujnik 13. Na przykla¬ dzie wykonania przyrzad ten sklada sie ze sciany w rodzaju tloka, który moze wsuwac sie z jednej strony"w wyciecie 25a lub 25b belki ladunkowej 10 pod naciskiem sprezyny 26, wspartej na pod¬ stawie 27, zamocowanej na ramie 12 belki ladun¬ kowej. Tlok czujnika 13 steruje z jednej strony po¬ przez czlony srodkowe 28 ruchem noza 8, a z dru¬ giej strony ruchem belki ladunkowej 10. Na rysun¬ ku czlony srodkowe miedzy tlokiem czujnika 13 a nozem 8 naznaczone sa w formie mechanicznych przedluznic 28. Sterowanie ruchem noza 8 oraz bel¬ ka ladunkowa 10 moze byc przedsiebrane w jaki¬ kolwiek inny sposób elektrycznie, elektrohydrau¬ licznie, hydraulicznie lub pneumatycznie.W zakresie jednej stacji wypychaj aco-pakujacej rama 12 belki ladunkowej po obu stronach zaopa¬ trzona jest w wyciecie, Którego przekrój równa sie przekrojowi wyciecia 25a wzglednie 25b belki la¬ dunkowej 10. Kazde z obu wyciec w ramie belki ladunkowej mozna zamykac zastawka 11, przy czym zaleca sie obie zastawki (okienkowe) stacji wypychajaco-pakujacej polaczyc na jednej stronie stacji napelniania w celu wspólnego ich sterowa¬ nia.Stacja wypychajaca ma na ramie 12 belki ladun- 6 kowej zamocowana rame wypychajaca 29, w któ¬ rej porusza sie tlok wypychajacy 14. Przekrój tlo¬ ka wypychajacego 14 odpowiada przekrojom obu wyciec 25a, 25b belki ladunkowej 10. Naprzeciw 5 kazdej stacji wypychania przewidziana jest stacja pakujaca. Ma ona caly szereg pojemników 16, na przyklad w postaci skladanych (faldowanych) pu¬ delek. Wielkosc kazdego pojemnika 16 odpowiada wielkosci obcietego pasma rybnego; pojemniK 16 10 swa jedna strona otwarta zwrócony jest do belki ladunkowej 10. Pojemniki 16 doprowadzane sa w sposób ciagly na przyklad przy pomocy dwóch przenosników tasmowych 15, miedzy którymi sa umieszczone.W celu uruchomienia urzadzenia wypelnia sie wyciecie 25a, 25b znajdujace sie przed czlonem srodkowym 9 — atrapa na przyklad z drzewa. Uru¬ chamia sie cylinder prasy 6 i wciska w trzon srod¬ kowy 9 pasmo filetu rybnego zageszczajac je i po- 20 zbawiajac luk wzdluz ustnika 7, przy wzniesionym nozu. Pasmo rybne dziala swym przednim koncem przeciwko skierowanemu klocowi atrapy wyciecia • 25b, w stacji napelniania, które jest calkowicie otwarte w kierunku ustnika 7. 25 Nastepnie wygniata sie tlokiem czujnika 13 po¬ przez kloc atrapy ze szczelina 25b, w kierunku przeciwnym dzialaniu jego sprezyny obciazenia 26.Tlok czujnika 13 powoduje teraz jednoczesne prze¬ suniecie belki ladunkowej 10 w jedna strona i ruch 3o tnacy noza 8. Belka ladunkowa zostaje przesunieta tak, ze wyciecie 25b znajduje sie w dolnej stacji wypychajaco-pakujacej, podczas gdy wyciecie 25a przesuwa sie przed czlon srodkowy 9 stacji napel¬ niania. Górna stacja wypychajaco-pakujaca staje sie wolna. 35 Nóz 8 wykonuje szybkie ciecia w momencie kie¬ dy belka ladunkowa 10 zaczyna sie przesuwac w swe nowe polozenie. Zaleca sie jednak trzymac nóz 8 tak dlugo w jego nowej pozycji zamykajacej kanal czlona srodkowego 9, az belka ladunkowa osiagnie swa nowa pozycje koncowa. W ten spo¬ sób zapobiega sie przyciskaniu pasma filetów do bocznej powierzchni belki ladunkowej 10 podczas jej przesuwania z pozycji poczatkowej do pozycji koncowej, co mogloby spowodowac uszkodzenie 45 przedniego konca pasma rybnego.Tlok sciskajacy 6 podczas obustrzonnego ruchu belki cisnie ku nozowi 8, który dziala przez to ja¬ ko zastawka zamykajaca. Zbyt silnemu zgnieceniu 50 lub sprasowaniu kawalków filetowych podczas dal¬ szej pracy tloka sciskowego 6 zapobiega to, ze jednoczesnie porusza sie tlok pomocniczy 22 w kie¬ runku tloka sciskowego, przyciskajacego sprezyne 17. Jak poprzednio wspomniano zaleca sie skladac 65 filety rybne do cylindra mozliwie jak najbardziej mokre. Niepotrzebna woda zostaje w przebiegu prasowania wycisnieta i splywa przez szczeline 18 noza 8.Wyzej wymieniona atrapa potrzebna jest tylko 60 przy rozpoczynaniu ruchu — dla wypelnienia pierwszego wydrazenia 25a lub 25b oraz przy na¬ stepnym procesie sterowania. W normalnym ruchu zastepuje ja odcinek pasma rybnego jednakowej dlugosci. 65 Gdy belka ladunkowa osiagnie swe pierwsze po-56144 lozenie koncowe, nóz 8 zajmuje otwarta pozycje, po czym tlok sciskowy 6 wsuwa juz uciety, a wiec sporejowany, odcinek pasma rybnego w otwarte wyciecie 25a belki ladunkowej 10, przy czym spre¬ zyna 17 ponownie sie nieco rozciaga. W tym cza¬ sie gotowy odcinek pasma filetowego zostaje w stacji wypychajaco-pakujacej wypchniety z wy¬ ciecia 25b i wsuniety do otwartego pojemnika 16.Odcinek filetu rybnego znajdujacy sie w wycieciu 25b zostaje teraz za pomoca tloka wypychajacego 14 wysuniety do pojemnika pakujacego 16, pod¬ czas gdy wyciecie 25a na nowo napelnia sie przez czlon srodkowy 9.Male opakowania nadchodzace ze stacji opako¬ wan zostaja zamrozone i zaladowane. Na pojemni¬ ki nadaja sie specjalne pudelka skladane (faldo¬ wane), mozna jednak stosowac równiez innego ro¬ dzaju opakowania.Na jednej belce ladunkowej mozna transporto¬ wac' kilka czlonów srodkowych 9, lecz wówczas belka musi byc wyposazona w wiecej wyciec.Czlon srodkowy 9, ustnik 7 i belka ladunkowa 10 moga byc wymienne, aby mozna je bylo dopaso¬ wac do opakowan róznej wielkosci. PL