Opublikowano: 20.VIII.1968 55764 KI 42 k, 24 MKP Q 01 tu C-Y i i-LUlA Patentowego 41) * Twórca wynalazku: Zbigniew Siesicki Wlasciciel patentu: Biuro Konstrukcyjne Przemyslu Motoryzacyjnego, Warszawa (Polska) Uklad do automatycznego sterowania zespolem napedowym po¬ jazdów samochodowych w badaniach stanowiskowych i Przedmiotem wynalazku jest uklad do automa¬ tycznego sterowania zespolem silnika spalinowego, sprzegla, skrzyni biegów i hamulca przy badaniach stanowiskowych sprzegla oraz skrzyni biegów lub skrzyni biegów zblokowanej z mechanizmem rózni¬ cowym.Dotychczas przy badaniach stanowiskowych ukla¬ dów napedowych lub innych zespolów pojazdów sa¬ mochodowych stosuje sie sterowanie reczne urza¬ dzenia badawczego, lub prace ciagla przy ustalonych parametrach obciazen.Wada i niedogodnoscia znanych rodzajów stero¬ wan jest nieregularnosc w czynnosciach sterowania, oraz niezgodny z rzeczywistoscia przebieg obciazen a tym samym niemozliwosc porównywania otrzy¬ manych wyników badan stanowiskowych z wyni¬ kami z badan trakcyjnych, oraz niemozliwosc otrzy¬ mania wyników powtarzalnych w badaniach stano¬ wiskowych, przy sterowaniu recznym.Wymienione wady oraz niedogodnosci eleminuje zastosowanie przedmiotu niniejszego wynalazku, który umozliwia automatyczne sterowanie cyklem badawczym prowadzonych na stanowiskach badaw¬ czych z silnikiem spalinowym, wedlug uprzednio zalozonego programu ustalonego dla okreslonego ro¬ dzaju badan.Uklad wedlug wynalazku stanowi samoistny ze¬ staw ukladów: — wlaczajacego i wylaczajacego doplyw energii elektrycznej do cewki zaplonowej silnika spalino- 25 30 wego I, który to iuklad stanowia zespól ograniczaja¬ cy minimalne cisnienie powietrza w ukladzie pneu¬ matycznym sterowania, oraz zespól ograniczajacy maksymalne obroty silnika spalinowego i mas ob¬ rotowych, — programujacego II, sterowanego obrotami sil¬ nika spalinowego lub mas obrotowych, z przekazni¬ kiem dwu czasowym.Uklad II steruje zaprogramowane cykle pracy po przez zestaw zaworów pneumatycznych z elektro¬ magnesami i cylinderkami pneumatycznymi. W ukladzie programowania zastosowano równiez regu¬ lacje, umozliwiajaca przyspieszanie lub opóznianie zwiekszenia obrotów silnika, w stosunku do dzia¬ lania sprzegla, oraz regulacje szybkosci wlaczania sprzegla. W ten sposób osiagnieto mozliwosc dowol¬ nej regulacji i przy zapisie przebiegu momentu za skrzynia biegów w normalnej trakcji, mozliwosc od¬ tworzenia tego przebiegu pracy na stanowisku ba¬ dawczym.Uklad programujacy II jest wyposazony takze w urzadzenie regulacyjne, pozwalajace na zaklada^ nie dowolnego programu rozpedzania i hamowania oraz ilosci biegów bioracych udzial w cyklu ba¬ dawczym.Rozwiazanie wedlug wynalazku jest przedstawio¬ ne na schemacie blokowym.Wchodzace w sklad ukladu I urzadzenie 14, okre¬ slajace minimalne cisnienie w ukladzie pneumatycz¬ nym, skladajace sie z cylinderka pneumatycznego 55 76455 764 ze stykami sterujacymi przekaznikiem, umozliwia prace silnika spalinowego 2 przy cisnieniu powietrza w ukladzie pneumatycznym sterowania, powyzej zalozonej wartosci, przez wlaczanie lub wylaczanie doplywu energii elektrycznej do cewki zaplonowej. 5 Polaczone z urzadzeniem 14 urzadzenie ograni¬ czajace maksymalne obroty silnika i mas zredu¬ kowanych 15 skladajace sie z zestawu przekazni¬ ków sterowanych impulsami pradu z pradniczek 1 i 8, zabezpiecza przed przekraczaniem dopuszczal- m nych obrotów przez silnik spalinowy 2 lub masy obrotowe 6, równiez analogicznie do poprzedniego urzadzenia, wlaczajac lub wylaczajac doplyw ener¬ gii elektrycznej do cewki zaplonowej silnika spa¬ linowego. 15 Urzadzenia 14 i 15 sa wyposazone w urzadzenia regulacyjne, umozliwiajace zalozenie dowolnego, minimalnego cisnienia oraz dowolnych, zaleznych od zalozen, maksymalnych obrotów silnika i mas obrotowych. 20 Uklad I stanowi samoistna calosc z ukladem II.Wchodzace w sklad ukladu programujacego II urzadzenie do sterowania obrotami 9, skladajace sie z wyskalowanego przekaznika z potencjometra¬ mi regulujacymi maksymalne obroty na poszcze- 25 gólnych biegach, jest polaczone z urzadzeniem pro¬ gramujacym 10, w sklad którego wchodzi zestaw przekazników ze sprzezeniem i zespolem wylacz¬ ników sterujacych kolejnosc wlaczania biegów, umozliwiajacych zalozenie dowolnego programu 3(J badan.Przekaznik czasowy 11 polaczony z urzadzeniem 10 steruje czasem pracy silnika na biegu luzem.Zespól bezposredniego sterowania 12, skladajacy sie z zaworów pneumatycznych z elektromagnesa¬ mi i zespolu 13 skladajacego sie z zestawu cylin- derków pneumatycznych polaczonych z urzadze¬ niem 10 steruja bezposrednio wlaczeniem biegów i hamulca oraz dzialaniem sprzegla i przyspiesz- nka. 4P Dzialanie automatycznego sterowania ukladu na¬ pedowego samochodu przy badaniach stanowisko¬ wych jest nastepujace: Po osiagnieciu zalozonego cisnienia powietrza w ukladzie pneumatycznym sterowania stanowi- 45 skiem zostaje uruchomiony silnik spalinowy 2.Wlaczenie urzadzenia programujacego 10 powoduje automatyczne uruchomienie dwóch zaworów pneu¬ matycznych z zespolu 12 oraz uruchomienie z ze¬ spolu 13 dwóch* cylinderków pneumatycznych, 50 z których jeden wlacza pierwszy bieg badanej skrzynki przekladowej 4, a drugi steruje praca sprzegla 3 i przyspiesznika silnika spalinowego 2.Wlaczenie sprzegla 3 i przyspieszenie obrotów silnika 2 oraz wlaczenie pierwszego biegu badanej 55 skrzynki przekladniowej 4 powoduje przeniesie¬ nie napedu poprzez sprzeglo elastyczne 5 na zre¬ dukowane masy samochodu i tarcza hamulcowa 7.Sprzezenie dzialania sprzegla 3 i przyspiesznika poprzez wydluzenie ciegla laczacego sprzeglo z dzwignia, przyspiesznika, powoduje opóznianie lub przyspieszanie wzajemnej pracy miedzy tymi dwoma elementami, ustalonymi w zaleznosci od zalozen.Po osiagnieciu przez silnik 2 zalozonych w ukla¬ dzie programowania maksymalnych obrotów dla danego biegu, impuls pradu z pradniczki 1 powo¬ duje zadzialanie przekaznika w ukladzie steruja¬ cym obrotami urzadzenia 9, w wyniku czego naste¬ puje przelaczenie na sterowanie czasowe przekaz¬ nikiem 11 pracy silnika spalinowego 2 na biegu luzem, przy jednoczesnym wylaczeniu z dzialania zaworów z zespolu 12, sterujacych praca cylinder¬ ków pneumatycznych z zespolu 13 i wylaczenie pierwszego biegu oraz wlaczenie sprzegla 3 i zmniejszenie obrotów silnika.Po zalozonym w programie czasie pracy silnika na biegu luzem — przy czy masy zredukowane 6 obracaja sie — przekaznik 11 powoduje wlaczenie drugiego przekaznika z urzadzeniem programuja¬ cym 10 w celu wlaczenia drugiego biegu badanej skrzynki przekladniowej 4 i powtórzenie poprzed¬ niego etapu pracy na drugim biegu, przy czym eta¬ py pracy sa powtarzane kolejno na wszystkich bie¬ gach az do momentu wylaczenia przekaznika cza¬ sowego 11 po osiagnieciu zalozonych obrotów na ostatnim biegu danej skrzynki biegów 4.Nastepnie, w zaleznosci od zalozen, rozpedzone masy obrotowe 6 sa zatrzymywane lub wyhamo¬ wywane impulsem pradniczki 8 do zaprogramo¬ wanej wielkosci obrotów, po czym cykl powtarza¬ ny jest od poczatku az do wylaczenia stanowiska badawczego przez wylaczenie automatycznego ste¬ rowania. PL