PL55288B1 - - Google Patents

Description

Pierwszenstwo: Opublikowano: 25.VI.1968 55288 KI. 39 a3, 23/12 MKP B 29 d UKD 678.025.6 2/S//» Wspóltwórcy wynalazku: Lucjan Domogala, Gerard Lebioda Wlasciciel patentu: Gliwickie Zaklady Tworzyw Sztucznych, Gliwice (Polska) Sposób wytwarzania rur epoksydowo-bawelnianych zwijanych, przeznaczonych do produkcji koszyków lozysk tocznych oraz jako material elektroizolacyjny i konstrukcyjny w maszynach i aparatach elektrycznych Przedmiotem wynalazku jest sposób wytwarza¬ nia rur epoksydowe-bawelnianych zwijanych, prze¬ znaczonych do produkcji koszyków lozysk tocz¬ nych oraz jako material elektroizolacyjny i kon¬ strukcyjny w maszynach i aparatach elektrycz¬ nych.Dotychczas wytwarzano rury bakelitowo-tekstyl- ne zwijane — prasowane do wyrobu koszyków lozysk tocznych w ten sposób, ze tkanine bawel¬ niana nasycano alkoholowym roztworem zywicy krezolowoformaldehydowej, typu rezolowego i pod¬ dawano suszeniu w czasie którego równoczesnie przebiegal proces czesciowej polikondensacji. Su¬ cha wstege tkaniny nasyconej cieto na arkusze, które nawijano na odpewiedniej srednicy rdze¬ nie, w ilosci, niezbednej do osiagniecia zamierzo¬ nej grubosci rury.W ten sposób otrzymane zwijki poddawano pra¬ sowaniu w formach na prasach hydraulicznych, w temperaturze okolo 150°C pod cisnieniem 220 kg/om2. Czas utwardzania wynosil okclo 5 min/mm grubosci scianki. Po ochlodzeniu formy, zapra- sowane na rdzeniach rury wyjmowano z formy i przenoszono na sciagarki celem zdjecia rur z rdzeni. Kolejna operacja byla obróbka mecha¬ niczna reczna, polegajaca na usunieciu powsta¬ lego w czasie prasowania szwu prasowniczego.Wada tego sposobu wytwarzania jest zachodza¬ ca w czasie prasowania zwijki w formie, defor¬ macja centrycznegb ukladu warstw w laminacie, 10 w miejscu powstawania rabka prasowniczego. W ten sposób otrzymany wyrób nadawal sie do sto¬ sowania w budowie maszyn jako element kon¬ strukcyjny pracujacy statycznie. Natomiast za¬ stosowanie tak wytworzonego wyrobu jako ele¬ mentu narazonego na dzialanie sil odsrodkowych na przyklad jako koszyków lozysk tocznych, ze wzgledu na powaznie zmniejszona wytrzymalosc na rozrywanie w miejscach, gdzie zdeformowany zostal uklad centryczny prowadzi do szybkiego zniszczenia koszyków w czasie pracy lozysk.W celu wytworzenia rur dotychczas stosowanych w budowie maszyn i urzadzen aparatów elek¬ trycznych tkanine bawelniana nasyca sie alkoho- 15 lowyim roztworem zywicy krezoiowo- formaldehy¬ dowej typu rezolowego i suszy w czasie którego przebiega równoczesnie wstepna poldkondensacja zywicy. Sucha wstege tkaniny nasyconej zywica przenosi sie na zwijarke, gdzie miedzy dwoma walcami nosnymi i jednym walcem dociskowym, w temperaturze okolo 150°C nawija sie na rdzen metalowy odpowiednia ilosc warstw tkaniny na¬ syconej. W czasie zwijania, pod wplywem tempe¬ ratury, nastepuje topnienie zywicy, co pozwala na sklejenie sie poszczególnych warstw, oraz dalsza polikondensacja zywicy.Nawinieta na rdzen rure przenosi sie dc pie¬ ców, gdzie w temperaturze okolo 120°C w czasie, okolo 8 godzin nastepuje dalsze utwardzanie zy¬ wicy. Po wyjeciu utwardzonych rur z pieców scia- 20 55288S 3 ga sie rury z rdzeni. Rury obrabia sie mechanicz¬ nie to jest toczy i obcina czola, a nastepnie la¬ kieruje roztworem alkoholowym zywicy fenolo¬ wej. Wytworzone w ten sposób rury sa lamina¬ tem, który wykazuje niedostateczne wlasciwosci mechaniczne i dielektryczne.Przyczyna tych niedogodnosci jest to, ze w pro¬ cesie polikondensacji zywicy fenolowej, wydziela sie woda kondensacyjna, która w podwyzszonej temperaturze, przy równoczesnym braku cisnie¬ nia zewnetrznego, dziala czesciowo destruktywnie na uklad laminarny wyrobu, obnizajac znacznie wiazanie miedzy^warstwowe, a tym samym obniza wlasnosci dielektryczne szczególnie w podwyzszo¬ nej wilgotnosci. Z tych powodów tego rodzaju material posiada cgraniczone zastosowanie.Stwierdzono, ze niedogodnosci tych mozna unik¬ nac jesli rury wytworzy sie z tkaniny bawelnia¬ nej o splocie plóciennym prz-ez nasycenie zywica epoksydowo-nowolakowa z dodatkiem utwardza¬ cza w postaci dwumetyloaniliny. W celu przepro¬ wadzenia sposobu wedlug wynalazku, wstege tka¬ niny bawelnianej o gramaturze 70—120 g, impreg¬ nuje sie acetonowym roztworem zywicy epoksy- dowo-nowolakowej o nazwie handlowej Epidian 520 zawierajacym 1%-wy — w stosunku do zywicy stalej — dodatek utwardzacza dwumetylo-aniliny, na powszechnie stosowanych w przetwórstwie zy¬ wic fenolowych urzadzeniach impregnacyjnych.Impregnacje prowadzi sie do zawartosci 45—50% suchej zywicy w tkaninie. W czasie impregnacji nastepuje odparowanie acetonu craz czesciowa polimeryzacja zywicy. Zwój tkaniny nasyconej zy¬ wica przenosi sie na zwijarke, gdzie pomiedzy dwoma walcami nosnymi i jednym walcem doci¬ skowym w temperaturze 150—170°C, nawija sie tkanine na rdzen metalowy.W czasie zwijania zywica tcpi sie co umozliwia sklejenie poszczególnych warstw. Równcczeirie przebiega polimeryzacja zywicy. W c/asie poli- 55288 4 meryzacji tej zywicy nie wydziela sie woda. Po uzyskaniu odpowiedniej grubosci rury, rdzen z na¬ winieta tkanina przenosi sie do pieca o tempe¬ raturze 120—130°C. Obróbka termiczna ma na celu doprowadzenie do konca procesu polimery¬ zacji zywicy. Nastepnie po sciagnieciu rur z rdze¬ ni, obrabia sie je mechanicznie.Jezeli tak wytworzone rury przeznaczone sa do wyrobu koszyków lozysk tocznych, wykonany z laminatu koszyczek poddaje sie dodatkowej obrób¬ ce termicznej w kapieli olejowej w temperaturze 90—110°C. Rury epoksydowo — bawelniane wy¬ tworzone sposobem wedlug wynalazku zachowuja uklad centryczny i w pelni nadaja sie do produk¬ cji na przyklad koszyków do lozysk tocznych, które w czasie pracy narazone sa na dzialanie sil odsrodkowych. Ponadto charakteryzuja sie one do¬ brymi wlasciwosciami dielektrycznymi i mecha¬ nicznymi, mala chlonnoscia wody i oleju oraz sa latwe w obróbce mechanicznej. PL

Claims (1)

1. Zastrzezenie patentowe Sposób wytwarzania rur epoksydowo — bawel¬ nianych zwijanych, przeznaczonych dc produkcji koszyków lozysk tocznych oraz jako material elek- troizolacyjny i konstrukcyjny w maszynach i apa¬ ratach elektrycznych, znamienny tym, ze nisko- gramaturowa tkanine bawelniana o splocie pló¬ ciennym nasyca sie acetonowym roztworem zy¬ wicy epoksydowcnowolakowej, zawierajacym 1% w stosunku do suchej zywicy utwardzacza w po¬ staci dwumetyloaniliny, i impregnuje do zawar¬ tosci 45—50°/o suchej zywicy w tkaninie a na¬ stepnie zwija sie nasycona tkanine w znany spo¬ sób w rury na rdzeniach o temperaturze od 150— 170°C po czym po zdjeciu rur z rdzeni utwardza je w piecach w temperaturze od 120—130°C lub dodatkowo w kapieli olejcwej w temperaturze od 90—110°C. WOA--1. Zam. Nakl. 300 egz. PL