PL55013B1 - - Google Patents

Description

Pierwszenstwo: Opublikowano: 30.V.1968 55013 KI. 12 o, 23/03 MKP C 07 e^l/i9S UKD Twórca wynalazku: dr inz. Stanislaw Stefaniak Wlasciciel patentu: Zaklady Chemiczne w Bydgoszczy Przedsiebiorstwo Panstwowe, Bydgoszcz (Polska) Sposób wytwarzania P-chlorowinylomononitroarylosulfonów Wynalazek dotyczy sposobu wytwarzania |3-chlo- rowinylomononitroarylosulfonów.Znany sposób otrzymywania (3-chlorowinylo-mo- nonitroarylosulfonów opisany w Chem. Abstracts 50, 222a (1965) prowadzi sie dwustopniowo wedlug nastepujacego schematu: I — stopien stanowi addycja 02N — Ar — S — Cl + CH = CH -+ 02N — Ar — S — CH = CHC1 II — stopien — utlenianie 02N — Ar — S — CH = CHC1 + utleniacz -+ 02N — Ar — S02CH = CHCl przy czym Ar oznacza reszte arylowa Niedogodnoscia tej metody jest skomplikowany pod wzgledem technologicznym i aparaturowym przebieg procesu technologicznego.Stwierdzono, ze p-chkxrowinylo-mononitroarylo- sulfony mozna otrzymywac w sposób prosty na drodze bezposredniej nitracji P-chlorowinyloarylo- sulfonów.Jako czynnik nitrujacy stosuje sie kwas azoto¬ wy lub mieszanine nitrujaca skladajaca sie z kwa¬ su azotowego i kwasu siarkowego. Nitracje pro¬ wadzi sie w srodowisku stezonego kwasu siarko¬ wego lub bezwodnego kwasu organicznego takiego jak CH3COOH lub HCOOII. 10 15 20 25 30 Wedlug wynalazku rozdrobniony osad p-chloro- winyloarylosulfonu wprowadza sie w temperaturze pokojowej do stezonego kwasu siarkowego lub bezwodnego kwasu organicznego (lodowaty kwas octowy) i wkrapla sie wolno czynnik nitrujacy, kwas azotowy lub mieszanine nitrujaca w tem¬ peraturze pokojowej mieszajac przez okolo 30 mi¬ nut. Nieodzowne jest stosowanie intensywnego przeponowego chlodzenia.Przy uzyciu kwasu siarkowego, p-chlorowinylo- arylosulfon przechodzi do roztworu, natomiast w przypadku uzycia bezwodnego kwasu organiczne¬ go otrzymuje sie zawiesine (3-chlorowinylosulfonu w kwasie.W przypadku stosowania do rozpuszczania p-chlorowinyloarylosulfonów stezonego kwasu siar¬ kowego, jako czynnik nitrujacy stosuje sie kwas azotowy. W innych przypadkach uzywa sie miesza¬ nine nitrujaca.Temperatura procesu nitracji uzalezniona jest glównie od rodzaju (3-chlorowinyloarylosulfonu i waha sie w granicach od 20°C—100°C. Wydajnosc procesu jest prawie ilosciowa.. Przeprowadzone badanie widma w podczerwieni oraz dane analizy elementarnej wykazuja, ze uklad p-chlorowinylosulfonowy w czasie nitracji nie ulega zadnym zmianom. Wydzielenie mono- rtitrozwiazku nastepuje po wylaniu masy reakcyj¬ nej na jnieszanine wody z lodem.Zaleta stosowania tego sposobu Jest wysoka wy- 550133 dajnosc (ponad 90% teorii) oraz prostota jego prze¬ prowadzenia. P-chlorowinylo-mononitroarylosulfo- ny mozna stosowac jako pólprodukty w syntezie barwników, srodków owadobójczych, preparatów farmaceutycznych, srodków pioracych oraz innych dziedzinach przemyslu chemicznego.Przyklad 1. Do 900 g stezonego kwasu siar¬ kowego dodaje sie przy stalym mieszaniu i tem¬ peraturze 20—25°C, 202,5 g P-chlorowinylofenylo- sulfonu. Po kilkunastominutowym mieszaniu roz¬ puszcza sie wkraplanie 115 g kwasu azotowego (d = 1,4), utrzymujac ciagle temperature nitracji w granicy 20—25°C przez stosowanie przepono¬ wego chlodzenia. Po dodaniu calej ilosci kwasu azotowego mase reakcyjna miesza sie jeszcze przy temperaturze 20—25°C przez okolo 1 godzine, a nastepnie wolno w okresie 2,5 godziny tempera¬ ture podnosi sie do 45—50°C i utrzymuje w tej temperaturze równiez przez okolo 2,5 godziny. Po schlodzeniu mase reakcyjna wylewa sie na mie¬ szanine wody z lodem. Wydzielony osad mono- nitrozwiazku filtruje sie, przemywa woda do reakcji obojetnej i suszy. Wydajnosc 230 g.Otrzymany p-chlorowinylo-3-nitrofenylosulfon topnieje w temperaturze 113—115°C.Przyklad II. Do 950 g stezonego kwasu siar¬ kowego dodaje sie przy stalym mieszaniu i tempe¬ raturze 20—25°C 216,5 g P-chlorowinylo-4-metylo- fenylosulfonu. Nastepnie utrzymujac temperature 20—25°C chlodzac wkrapla 115 g kwasu azotowe¬ go (d = 1,4) rozpuszczonego w 150 g stezonego kwasu siarkowego. Po dodaniu calej ilosci miesza¬ niny nitrujacej mase reakcyjna utrzymuje sie jeszcze w temperaturze 20—25°C przez okolo 1 go¬ dzine. Nastepnie w ciagu 3 godzin wolno podnosi sie temperature masy reakcyjnej do 50°C i utrzy- 4 muje na tym poziomie w ciagu 1 godziny. Po ochlodzeniu mase wylewa sie na mieszanine wo¬ dy z lodem. Mononitrozwiazek filtruje sie, plucze woda do reakcji obojetnej i suszy. Wydajnosc 5 242g.Otrzymany P-chlorowinylo-3-nitro-4-metylofeny- losulfon topnieje w temperaturze 103—5°C.Przyklad III. Do 280 g lodowatego kwasu octowego dodaje sie mieszajac w temperaturze 10 20—25°C 116 g P-chlorowinylo-4-metoksyfenylosul- fonu. Nastepnie utrzymujac temperatiire 20—25°C przez chlodzenie wkrapla sie 200 g mieszaniny nitrujacej (90 dymiacego HN03 + 110 g stezonego H2S04).Po dodaniu calej ilosci mieszaniny nitrujacej, mase reakcyjna miesza sie jeszcze w temperatu¬ rze 20—25°C przez 2 godziny, a nastepnie w ciagu 1 godziny podnosi sie temperature reakcji do 30°C. Po zakonczeniu wygrzewania wylewa sie mase reakcyjna na mieszanine wody z lodem. Wy¬ dzielony mononitrozwiazek filtruje, przemywa do reakcji obojetnej woda i suszy. Wydajnosc 130 g.Otrzymany p-chlorowinylo-3-nitro-4-metoksyfe- nylosulfon topnieje w temperaturze 123—124°C. 25 PL

Claims (1)

1. Zastrzezenie patentowe Sposób wytwarzania P-chlorowinylomononitro- arylosulfonów znamienny tym, ze P-chlorowinylo- arylosulfony poddaje sie bezposrednio nitrowaniu za pomoca kwasu azotowego lub mieszaniny ni¬ trujacej skladajacej sie z kwasu azotowego i kwa¬ su siarkowego w srodowisku stezonego kwasu siar¬ kowego lub bezwodnych kwasów organicznych zwlaszcza lodowatego kwasu octowego w tempe- 35 raturze 20—100°C, stosujac chlodzenie przeponowe, po czym wytracony produkt nitracji odsacza sie, przemywa i suszy. WDA-1. Zam. 106. Nakl. 320 egz. PL