Opublikowano: 31.X.1967 54049 KI. 12 q, 6/01 MKP C07c M/il UKD Wspóltwórcy wynalazku: Jerzy Wrotek, Stefan Sabiniewicz, Zofia Lu¬ kasiewicz Wlasciciel patentu: Instytut Farmaceutyczny, Warszawa (Polska) Sposób otrzymywania pochodnych kwasu N- (1 -metylo-2-karboksyetenylo) -glutaminowego Przedmiotem wynalazku jest sposób otrzymywa¬ nia nowych zwiazków pochodnych kwasu N-/l-me- tylo-2-karboksyetenylo/-glutaminowego o wzorze ogólnym przedstawionym na rysunku, w którym Ri oznacza grupe alkilowa lufo aryloalkilowa, zas R2 i Rs oznaczaja jednakowe lub rózne grupy alko- ksylowe lub aminowe. Zwiazki te mozna równiez uwazac za estry podstawionego przy azocie kwasu /?-aminokrotonowego.Estry kwasu /?-aminokrotonowego, podstawione przy azocie, ze wzgledu na swa reaktywnosc znaj¬ duja szerokie zastosowanie do wielu syntez orga¬ nicznych, miedzy innymi do otrzymywania pochod¬ nych indolu. Pochodne indolu wykazuja w wielu przypadkach dzialanie fizjologiczne i sa wykorzy¬ stywane praktycznie np. jako srodki lecznicze o dzialaniu przeciwzapalnym, analogi serotoniny, stymulatory wzrostu roslin i inne.Sposobem wedlug wynalazku pochodne kwasu N-/l-metylo-2-karboksyetenylo/-glutaminowego, o wzorze przedstawionym na rysunku, otrzymuje sie przez kondensacje estrów kwasu acetylooctowego z dwuamidami, amidoestrami lub dwuestrami kwa¬ su glutaminowego bez rozpuszczalnika, wzglednie w dowolnym rozpuszczalniku obojetnym. W przypad¬ ku uzycia dwuamidów, amidoestrów lub dwuestrów w postaci soli, takich jak chloro wcowodorki lub p-toluenosulfoniany, które sa rozpuszczalne w wo¬ dzie i wykazuja wieksza trwalosc niz wolne zasa¬ dy, kondensacje przeprowadza sie w srodowisku wodnym w obecnosci akceptora protonów, np. kwasnego weglanu metalu alkalicznego.Reagenty stosuje sie korzystnie w ilosciach rów- 5 nowaznych lub prawie równowaznych. Mieszanine reakcyjna miesza sie dokladnie w temperaturze po¬ kojowej lub wyzszej, a nastepnie pozostawia sie do krystalizacji w niskiej temperaturze, zwlaszcza bliskiej O0. Wytracony krystaliczny osad wyodreb- io nia sie i oczyszcza w znany sposób. Otrzymuje sie produkt z wysoka wydajnoscia i czystoscia.Przyklad. Do roztworu 2,10 g (0,025 mola) kwasnego weglanu sodowego w 25 ml wody doda- 15 no 5,25 g (0,025 mola) chlorowodorku a-amidu y-estru etylowego kwasu L-glutarninowego i 3,25 g (0,025 mola) estru etylowego kwasu acetylooctowe¬ go. Mieszanine reakcyjna wytrzasano w ciagu 30 minut w temperaturze pokojowej i pozostawiono 20 na 24 godziny w temperaturze 0°. Krystaliczny produkt odsaczono, przemyto woda i wysuszono.Otrzymano 4,5 g a-amidu y-estru etylowego kwa¬ su L-N-/l-metylo-2-karboetoksyetenylo/-glutami- nowego. Po krystalizacji z metanolu- temperatura 25 topnienia produktu wynosila 125—126°.Analiza: Dla wzoru: C13H2205N2.Obliczono: 54,53% C, 7,75% H, 9,78°/o N; Otrzymano: 54,85%C, 8,04% H, 9,67% N. + 54 04954 049 PL PL