Opublikowano: 20.X.1967 53853 KI. 12 p, 9 MKP C 07 d ssjsz UKD Wspóltwórcy wynalazku: dr Kalman Harsanyi, Pal Kiss, inz. Dezso Kor- bonits, inz. Ilona Malysta, inz. Kalman Takacs Wlasciciel patentu: Chinoin Gyogyszer — es Vegyeszeti Termekek Gya- ra RT, Budapeszt (Wegry) Sposób wytwarzania pochodnych oksadiazolu Wynalazek dotyczy nowego sposobu otrzymywa¬ nia pochodnych 1,2,4-oksadiazolu przez wytworze¬ nie grupy beta, beta-dwufenyloetylowej w polo¬ zeniu 3 pierscienia oksadiazolowego w uksztalto¬ wanym juz szkielecie oksadiazolowym. Dotychczas zwiazki tego typu wytwarzano wychodzac z beta, beta - dwufenyloetyloamidoksymu i zamykajac pierscien oksadiazolowy, jak przedstawiono w opi¬ sie patentowym nr 53278.Sposób wedlug wynalazku daje sie korzystnie zastosowac w tych* przypadkach, kiedy stosowanie beta-beta-dwufenylo-etyloamidooksymu polaczo¬ ne jest z trudnosciami i prostsze jest utworzenie grupy beta, beta-dwufenyloetylowej po zamknie¬ ciu pierscienia oksadiazolowego.Sposób wedlug wynalazku dotyczy wytwarzania zwiazków o wzorze 1, w którym R oznacza rodnik alkilowy, aralkilowy, arylowy lub grupe o wzo¬ rze 2;, w którym A oznacza grupe alkilenowa lub pojedyncze wiazanie, a B oznacza grupe aminowa, alkiloaminowa, grupe heterocykliczna zawierajaca azot lub rodnik aromatyczny podstawiony grupa aminowa. Zwiazki te sa cennymi produktami far¬ maceutycznymi, które mozna stosowac na przy¬ klad jako srodki spazmolityczne wzglednie prze- ciwkaszlowe.Stwierdzono, ze zwiazki te mozna otrzymac, je¬ zeli do zwiazków o ogólnym wzorze 3, w którym R ma wyzej podane znaczenie, przylaczy sie ben¬ zen w obecnosci kwasów Lewisa. 30 Jako kwas Lewisa mozna zastosowac bromek glinu, chlorek tytanu, chlorek cynowy, chlorek cynkowy, korzystnie zas chlorek glinowy.Reakcje korzystnie prowadzi sie w obecnosci 3—6 moli chlorku glinowego. Celowe jest stoso¬ wanie jako srodowiska reakcyjnego rozpuszczal¬ nika organicznego. Mozna do tego celu stosowac benzen, nitrobenzen lub dwusiarczek wegla. Tem¬ peratura reakcji wynosi korzystnie 40—120°C.Obróbke mieszaniny poreakcyjnej mozna pro¬ wadzic rozmaicie w zaleznosci od tego, czy pod¬ stawnik R zawiera grupe zasadowa, czy tez jej nie zawiera.W przypadku, gdy R nie zawiera grupy amino¬ wej,, produkt wyodrebnia sie z fazy organicznej bezposrednio po rozkladzie kompleksu z chlorkiem glinowym. Gdy R zawiera grupe aminowa, kwas¬ ny roztwór mozna silnie zalkalizowac i rozpuscic w ten sposób przewazajaca czesc wodorotlenku glinowego i przeprowadzic nastepnie ekstrakcje za pomoca rozpuszczalnika organicznego. Produkt mozna równiez oczyscic przez destylacje lub kry¬ stalizacje.Zwiazki otrzymane sposobem wedlug wynalaz¬ ku mozna w razie potrzeby przeprowadzic w ich sole z kwasami mineralnymi lub organicznymi, np. z kwasem solnym, siarkowym, fosforowym, wzglednie kwasem jablkowym, mlekowym, bur¬ sztynowym, maleinowym, winowym i tym podob- 53 85353 853 nym. Sole mozna ewentualnie przeprowadzic w wolne zasady.Zwiazki otrzymane sposobem wedlug wynalazku mozna przerabiac z dodatkiem zwyklych, farma¬ ceutycznych srodków pomocniczych, wedlug zna¬ nych sposobów technologii farmaceutyków na go¬ towe do uzycia preparaty lecznicze, korzystnie w postaci tabletek, drazetek, kapsulek, czopków, roztworów,, mieszanin, proszków, wzglednie pre¬ paratów do zastrzyków.Przyklad. 5,59 g 3-styrylo-5-metylo-l,2,4- oksadiazolu rozpuszcza sie w 60 ml absolutnego benzenu i miesza z 15,96 g bezwodnego chlorku glinowego. Mieszanine reakcyjna ogrzewa sie, mie¬ szajac jednoczesnie, do wrzenia pod chlodnica zwrotna w ciagu 2 godzin, po czym wlewa do niej mieszanine 92,3 ml stezonego kwasu solnego i 440 ml wody. Po oddzieleniu fazy organicznej i zatezeniu uzyskuje sie 6,85 g pozostalosci, która destyluje sie dalej pod próznia. Glówna frakcja przechodzi przy cisnieniu 0,1 mm Hg w tempera¬ turze 159—160°C. Temperatura topnienia otrzy¬ manego 3-(beta, beta-dwufenyloetylo)-5-metylo- 1,2,4-oksadiazolu wynosi 79°C. Z 3-styrylo-5-mety- lo-l,2,4-roksadiazolem ustala sie mieszany punkt 20 topnienia, który wykazuje znaczna depresje (52— 58°C)l Analiza: % N = 10,39 (obliczono 10,60°/»). PL PL