PL53782B1 - - Google Patents

Description

Przedmiotem niniejszego wynalazku jest sposób nanoszenia obrazów znamionowych na podlozu metalowym, celuloidowym lub innym, polegajacy na wstepnym utrwaleniu wywolanego w znany sposób obrazu na emulsji swiatloczulej z alkoholu poliwinylowego, za pomoca wodnego roztworu barwnika kwasnego — na zimno, dalszym utrwa¬ leniu go za pomoca roztworu bezwodnika kwasu chromowego oraz ponownym zabarwieniu utrwa¬ lonego obrazu przez zanurzenie w tym samym barwniku.Znany jest sposób nanoszenia obrazów znamio¬ nowych na podlozach metalowych, polegajacy na pokryciu odtluszczonej powierzchni metalu emul¬ sja swiatloczula, najczesciej bialkowa, naswietle¬ niu nanoszonego obrazu i wywolaniu go przez pokrycie farba i wymycie woda miejsc nienaswie- tlonych, a nastepnie zapyleniu uzyskanego obrazu pylem asfaltowym w celu uzyskania powloki kwaso-odpornej. Tak przygotowany obraz trawi sie uzyskujac w miejscach niepokrytych wklesly relief, który nastepnie chemicznie czerni sie, wzglednie zalewa farba lub barwionym lakierem.Wreszcie zmywa sie najczesciej za pomoca nafty farbe z asfaltem a obraz pokrywa sie bezbarw¬ nym lakierem.Zasadnicza wada tego sposobu jest jego duza pracochlonnosc oraz koniecznosc stosowania do trawienia i czernienia substancji silnie toksycz¬ nych. Uzyskany obraz nie ma przy tym w wy- 2 niku trawienia wystarczajacej ostrosci i po pew¬ nym czasie traci czern stajac sie brudno-zielo- nym. Ponadto wskutek niewielkiej przyczepnosci i elastycznosci zewnetrznej powloki — obrazów 5 znamionowych wytwarzanych tym sposobem nie mozna wyginac.Znany jest równiez na przyklad z patentu pol¬ skiego nr 46852 sposób nanoszenia obrazów zna¬ mionowych na metalu lub innych podlozach wy- 10 trzymalych na podwyzszone temperatury (powy¬ zej 100°C), polegajacy jak poprzednio na pokry¬ ciu powierzchni emulsja swiatloczula z zawar¬ toscia dwuchromianu, naswietleniu obrazu i wy¬ wolaniu go przez wymycie woda miejsc nienaswie- i5 tlonych, a nastepnie na zabarwieniu pozostalej emulsji 10°/o-owym roztworem barwnika kwasowo- - chromowego w temperaturze 80 do 100°C oraz po¬ kryciu otrzymanego obrazu bezbarwnym lakierem.Sposób ten umozliwia uzyskiwanie obrazu o du- 20 zej ostrosci i rozdzielczosci, ma jednak te wade, ze otrzymany obraz jest zupelnie nieodporny na dzialanie wilgoci, wody i roztworów innych sub¬ stancji oraz na wplywy atmosferyczne. Doswiad¬ czenie wykazalo bowiem, ze nawet niewielkie za- 25 drapanie lub pekniecie lakieru powoduje pod wplywem wilgoci zawartej w powietrzu powazne uszkodzenie obrazu. Wskutek tego sposób ten nie moze byc stosowany do nanoszenia obrazów zna¬ mionowych dla maszyn i urzadzen poddanych 30 zmiennym warunkom atmosferycznym. 537823 53782 4 Inna wada tego sposobu jest koniecznosc stoso¬ wania goracych kapieli barwnika, powodujacych powstawanie niebezpiecznych dla zdrowia truja¬ cych oparów. Z tego samego powodu sposób ten nie moze byc stosowany dla podlozy nieodpornych na podwyzszone temperatury (powyzej 100°C).Znany jest równiez w technologii wytwarzania klisz drukarskich sposób wykonywania obrazów na podlozach metalowych, polegajacy na wywoly¬ waniu obrazu naswietlonego na emulsji swiatlo¬ czulej z alkoholu poliwinylowego przez wymycie Sda miejsc nienaswietlonych, wstepnym utrwa- iu obrazu w kapieli stanowiacej roztwór barw¬ nika wodnego najczesciej blekitu bezposredniego, a nastepnie na dalszym jego utrwaleniu w kapieli stanowiacej okolo Styo-owy roztwór bezwodnika kwasu chromowego.Otrzymany w ten sposób obraz w wyniku reak¬ cji chemicznej barwnika z bezwodnikiem kwasu chromowego (stanowiacego garbnik) uzyskuje bar¬ we zólta lub brunatna, wskutek tego sposób ten nie nadawal sie i nie byl dotychczas stosowany do wykonywania obrazów znamionowych od któ¬ rych wymaga sie zwykle wyraznej kontrastowej barwy, najczesciej czarnej lub czerwonej.Badania które doprowadzily do wynalazku wy¬ kazaly nieoczekiwanie, ze utrwalonemu powyz¬ szym sposobem brunatnemu obrazowi mozna przy¬ wrócic barwe pierwotna przez potraktowanie barwnikiem kwasnym, na przyklad przez zanurze¬ nie w roztworze 2—8°/o-owym tego barwnika w temperaturze pokojowej. Okazalo sie bowiem, ze istniejacy na powierzchni utrwalonego obrazu zwiazek barwnika z bezwodnikiem kwasu chro¬ mowego ponownie reaguje z barwnikiem powo¬ dujac zmiane barwy prowadzaca do uzyskania pierwotnego zabarwienia albo tez zabarwienia wypadkowego.Nieoczekiwanie okazalo sie przy tym, ze po¬ wyzsze wlasnosci reagowania ze zwiazkami kwa¬ su chromowego maja róznego rodzaju barwniki kwasne, na przyklad czarny, czerwony, niebieski, Badania eksploatacyjne obrazów znamionowych wykonanych tym sposobem wykazaly, ze sa one calkowicie odporne na wilgoc, wplywy atmosfe¬ ryczne oraz slabe roztwory lugów, kwasów, my¬ dla i zwiazków organicznych, a ponadto cfiarak- teryzuja sie wysoka wytrzymaloscia mechaniczna i odpornoscia na scieranie, zas dzieki wyelimino¬ waniu koniecznosci stosowania goracych hjapieli barwników, moze byc wykonane równiez na two¬ rzywach nieodpornych na podwyzszone tempera¬ tury.Sposób wedlug wynalazku umozliiwa takze w przypadku stosowania podlozy odpornych na temperature 100°C, na przyklad metalowych, wy¬ palenie utrwalonego obrazu przez ogrzanie go do temperatury 100 do 150°C, albo tez w przypadku podlozy nieodpornych ha podwyzszone tempera¬ tury, na przyklad z celuloidu, polichlorku winylu itp. zabezpieczenie obrazu przez pokrycie powloka lakierowa.Sposób wedlug wynalazku wykazal ponadto zu¬ pelnie nieoczekiwanie mozliwosc uzyskiwania obrazów znamionowych na podlozach metalowych w kilku barwach na jednym rysunku. W tym ce¬ lu przewiduje sie wedlug wynalazku kolejne wy¬ konywanie w opisany wyzej sposób poszczegól¬ nych czesci obrazów z nadawaniem im róznego 5 zabarwienia przez zanurzanie w odpowiednich barwnikach kwasnych.Sposób nanoszenia obrazów znamionowych we¬ dlug wynalazku opisano ponizej.Plytke z tworzywa podlozowego, na przyklad 10 z metalu odtluszcza sie za pomoca lugu lub kre¬ dy, plucze, a nastepnie pokrywa warstwa emulsji swiatloczulej opartej na bazie polialkoholu wi¬ nylu z zawartoscia soli dwuchromianowych lub zywic dwuazoniowych. Pokrywanie emulsja naj- 15 dogodniej jest przeprowadzac w wirówce umozli¬ wiajacej równomierne rozprowadzenie jej na po¬ wierzchni podloza przy równoczesnym ogrzewa¬ niu, powodujacym jej podsuszanie. Nastepnie uzy¬ skana warstwe swiatloczula naswietla sie poprzez 20 obraz negatywowy i wywoluje przez wymywanie miejsc nienaswietlonych woda lub innym roz¬ puszczalnikiem.Wywolany obraz poddaje sie nastepnie wstep¬ nemu utrwaleniu przez barwienie go w 2 do 25 8%-owym roztworze barwnika kwasnego wodnego w temperaturze otoczenia, a nastepnie po splu¬ kaniu woda wlasciwemu utrwaleniu w kapieli stanowiacej okolo 5°/o-owy roztwór bezwodnika kwasu chromowego — w temperaturze otoczenia. 30 Uzyskany obraz ma jednak barwe zólta lub bru¬ natna. W celu przywrócenia mu zabarwienia pier¬ wotnego, zwlaszcza czarnego, po splukaniu zanu¬ rza go sie ponownie w 2 do 8°/o-owym roztworze barwnika kwasnego w temperaturze otoczenia 35 w czasie 0,5 do kilku minut. W wyniku reakcji pokrywajacego obraz zwiazku kwasu chromowego z barwnikiem nastepuje zabarwienie obrazu na kolor tego barwnika albo tez kolor wypadkowy.Szczególnie korzystne afekty uzyskania gletio- 40 kiego i kontrastowego zabarwienia mozna uzy¬ skac przy stosowaniu barwnika czarnego i czer¬ wonego.Obraz uzyskany sposobem wedlug wynalazku wykazuje duza wytrzymalosc mechaniczna, od- 45 pornosc na scieranie i odpornosc chemiczna zwla¬ szcza na dzialanie wody, wilgoci i zmiennych warunków atmosferycznych oraz doskonala przy¬ czepnosc do podloza umozliwiajaca dowolne wy¬ ginanie i krepowanie go w celu dostosowania do 50 ksztaltu powierzchni przedmiotu, do którego jest przymocowywany.W celu uzyskania obrazu znamionowego wielo¬ barwnego naswietla sie na pokrytej warstwa emulsji swiatloczulej plytce z tworzywa podlozo- 55 wego kolejno poszczególne czesci obrazu odpowia¬ dajace innym barwom i kolejno utrwala sie je i ponownie zabarwia przez zanurzenie w tym samym barwniku uzyskujac poszczególne barwne czesci obrazu. 6o' W przypadku stosowania podlozy odpornych na temperatury powyzej 100°C, na przyklad podlozy metalowych, celowe jest dla dalszego zwieksze¬ nia chemicznej i mechanicznej odpornosci obrazu wypalenie go w temperaturze rzedu 100 do 150°C. 05 Natomiast w przypadku stosowania jako podlozy 537825 53782 6 tworzyw nieodpornych na podwyzszone tempe¬ ratury, na przyklad na bazie polichlorku winylu, polistyrenu, celuloidu, octanu celulozy itp., sto¬ suje sie w tych przypadkach gdy istnieje nie¬ bezpieczenstwo korozji materialu podlozowego, dodatkowe zabezpieczenie go przez pokrycie war¬ stwa bezbarwnego lakieru.Przyklad I. Plytke z blachy aluminiowej odtluszcza sie zwilzonym pylem kredowym, po¬ krywa emulsja stanowiaca 100°/o-owy roztwór polialkoholu winylu z zawartoscia 1% dwuchro¬ mianu amonu — w wirówce przy równoczesnym podgrzewaniu jej za pomoca lampy promienniko¬ wej. Nastepnie na warstwie swiatloczulej na¬ swietla sie obraz w czasie od 5 do 10 min. i wy¬ woluje go przez wymycie woda, po czym wywo¬ lany obraz wstepnie utrwala sie w 5°/o roztwo¬ rze barwnika kwasnego w czasie 1 minuty i utrwala ostatecznie w kapieli utrwalajacej, sta¬ nowiacej 4°/o roztwór bezwodnika kwasu chromo¬ wego w wodzie w czasie 0,5 min. Utrwalony obraz wprowadza sie powtórnie na czas 1 minuty do roztworu barwnika, który sluzyl do jego wstep¬ nego utrwalenia, a nastepnie suszy sie i wypala w temperaturze 140°C w czasie 5 minut.Przyklad II. Plytke z celuloidu o grubosci 1 mm odtluszcza sie przez wymycie lugiem so¬ dowym, intensywnie plucze sie ja w wodzie i po¬ krywa przez polanie emulsja swiatloczula, sta¬ nowiaca 12P/o roztwór polialkoholu winylu, za¬ wierajacy 2Vo dwuchromianu potasu. Nastep¬ nie warstwe swiatloczula naswietla sie obra¬ zem naniesionym na kliszy fotograficznej w cza¬ sie 3 do 5 minut i wywoluje przez wymycie miejsc nienaswietlonych wodnym roztworem chlorku wapnia o stezeniu 40° B4. Wywolany obraz utrwala sie wstepnie przez zanurzenie go 5 w 8%-owym roztworze wodnego barwnika czer¬ wonego (rodaminy) w czasie 0,5 minuty, w tem¬ peraturze otoczenia, po czym utrwala sie ostatecz¬ nie przez zanurzenie w 2°/©-owym roztworze wod- ^ nym bezwodnika kwasu chromowego, w czasie 10 0,5 min. Po utrwaleniu obraz wprowadza sie po¬ wtórnie w czasie 2 minut do roztworu barwnika, który sluzyl do jego wstepnego utrwalenia. Po wysuszeniu obraz dodatkowo utrwala sie przez pokrycie plytki warstwa lakieru bezbarwnego. 15 PL

Claims (1)

1. Zastrzezenie patentowe * Sposób nanoszenia obrazów znamionowych na róznych podlozach, polegajacy na pokryciu po- 20 wierzchni podloza warstwa emulsji swiatloczulej na bazie polichlorku winylu, naswietleniu obrazu i wywolaniu przez wymycie woda nienaswietlo¬ nych miejsc, wstepnym utrwaleniu przez zanu¬ rzenie w roztworze barwnika wodnego, a nastep- 25 nie ostatecznym utrwaleniu przez zanurzenie w roztworze bezwodnika kwasu chromowego, znamienny tym, ze do utrwalenia wstepnego sto¬ suje sie 2 do 8°/o-owy roztwór barwnika kwas¬ nego o temperaturze otoczenia, przy czym po 30 ostatecznym utrwaleniu w roztworze bezwodnika kwasu chromowego obraz poddaje sie ponownie dzialaniu roztworu tego samego barwnika w cza¬ sie 0,5 do kilku minut. PL