Pierwszenstwo: Opublikowano: 10.VIII.1967 53721 KI. 39 a6, 5/28 MKP B29h/ iy/2 jj? UKD 678. 058 Wspóltwórcy wynalazku: mgr inz. Ryszard Kuligowski, inz. Karol Ga¬ jewski Wlasciciel patentu: Zaklady Przemyslu Gumowego „Sanok", Sanok (Polska) Sposób wulkanizacji gumowego sznura profilowego i urzadzenie do stosowania tego sposobu Przedmiotem wynalazku jest sposób ciaglej wulkanizacji profilowego sznura gumowego bez¬ posrednio po jego wyjsciu z wytlaczarki, w oto¬ czeniu podgrzanej gliceryny z zastosowaniem cis¬ nienia regulowanego wysokoscia slupa rteci, oraz urzadzenie do stosowania tego sposobu.Dotychczas wulkanizacja profilowych sznurów gumowych odbywala sie na tacach w kotle wul¬ kanizacyjnym pod cisnieniem, którego zadaniem miedzy innymi bylo zapobieganie powstawaniu porów w wulkanizacie. Mozliwosc ciaglej pracy wytlaczarki byla przy tego rodzaju wulkanizacji zaklócana periodycznym odbiorem sznura. Przy kazdorazowym opróznianiu kotla wulkanizacyj¬ nego z tac — wypuszczalo sie z niego duza ilosc pary oziebiajac jednoczesnie kociol, by po pow¬ tórnym zaladowaniu kotla wtloczyc w niego po¬ nownie ogrzana pare.Odcinki sznurów gumowych po zwulkanizowa- niu nie byly proste, lecz byly w mniejszym lub wiekszym stopniu wygiete lukowato w zaleznosci od miejsca ulozenia na tacy. Ponadto ich ksztalt nadany im przez wytlaczarke, bywal czesto zde¬ formowany odlezynami. Te wszystkie mankamen¬ ty wulkanizacji gumowych sznurów profilowych w kotlach wulkanizacyjnych sprawily, ze zaczeto szukac nowych sposobów ich wulkanizacji z wy¬ eliminowaniem kotlów.Najwazniejszym problemem, który przy nowym sposobie nalezalo rozwiazac, bylo calkowite wyeli¬ minowanie porów z wulkanizatów. Udalo sie to osiagnac, dodajac do mieszanek gumowych tlenek wapnia z olejami. Nie usuniete jeszcze przez tle¬ nek wapnia pory usuwano przez preparowanie na goraco przyspieszaczy i zmiekczaczy. Sposób ten zuzywajacy duzo energii cieplnej d w zwiazku z tym kosztowny, na skutek stosowania tlenku wapnia, w znacznym stopniu obnizal wskazniki fizyko-mechaniczne mieszanek. Urzadzenie nato¬ miast do bezcisnieniowej wulkanizacji sznurów wykonanych z mieszanki z dodatkiem CaO po¬ siadalo okolo 40 m dlugosci. Bylo wiec kosztowne, trudne w obsludze i zajmowalo duza przestrzen produkcyjna.Stosowano równiez bezcisnieniowa wulkanizacje w srodowiskach cieklych, uzywajac do tego celu niskotopliwego stopu bizmutu i cyny wzglednie stopionych soli. Sposoby te, na skutek wiekszego ciezaru wlasciwego medium wulkanizacyjnego po¬ wodowaly znieksztalcenia wulkanizatów. Ponadto stopy czesto przyklejaly sie do gumy, powodujac trudne do usuniecia powierzchniowe zanieczysz¬ czenia.Wad tych nie wykazuje sposób ciaglej wulka¬ nizacji profilowych sznurów gumowych wedlug wynalazku, który polega na ciaglej wulkanizacji cisnieniowej w goracej glicerynie.Z wytlaczarki przez ustnik, którego przekrój jest okolo 25n/u wiekszy od zadanego przekroju sznura, sznur wchodzi do podluznego przewodu 537!3 z gliceryna. Gliceryna przeplywa ruchem obiego¬ wym przez podgrzewacz i przewód wulkanizacyj¬ ny, zachowujac temperature od 180° do 190°C.Cisnienie wewnatrz przewodu wulkanizacyjnego, regulowane slupem rteci, wynosi powyzej 1,5 at.Ozas przeplywu sznura przez medium wulkaniza¬ cyjne wynosi okolo 10 minut. Nastepnie przecho¬ dzi on juz w stanie zwulkanizowanym przez zbior¬ nik iz rtecia i jest wyciagany oraz nawijany na beiben.Do wulkanizacji profilowego sznura gumowego sposobem wedlug wynalazku sluzy urzadzenie przedstawione schematycznie w przykladzie wy¬ konania na rysunku.Wytlaczarka 1 z glowica 2 za pomoca lacznika 3 z kontrolnym wziernikiem- 4 polaczona jest szczelnie z wulkanizacyjnym przewodem 5 o prze¬ kroju kwadratowym. Na poczatku wulkanizacyj¬ nego przewodu 5 wbudowane sa obustronnie kon¬ trolne wzierniki 6. Wulkanizacyjny przewód 5 la¬ czy sie z kompensacyjnym zbiornikiem 7 posia¬ dajacym obustronne dwa kontrolne wzierniki 8.Kompensacyjny zbiornik 7 laczy sie ze zbiorni¬ kiem 9 rteci przechodzacym w rteciowy syfon 10, a nastepnie w pionowa kolumne 11 zakonczona wyrównawczym zbiornikiem 12, do którego jest przymocowana zdawcza roilka 13.Na koncu wulkanizacyjnego przewodu 5 w miej¬ scu przejscia kompensacyjnego zbiornika 7 w zbiornik 9 rteci jak tez wewnatrz rteciowego sy¬ fonu 10 — sa umieszczone prowadzace rolki 14 o wkleslym profilu, majace za zadanie zmniej^ szenie oporów przechodzacego sznura gumowego i uniemozliwienie tarcia nim o sciany przewodów.Obok urzadzenia wulkanizacyjnego ustawiony jest cisnieniowy zbiornik 15 z podgrzewaczem 16.Zbiornik 15 posiada zawór bezpieczenstwa 17 i kontrolny manometr 18.Cisnieniowy zbiomiik 15 polaczony jest przewo¬ dem 19 z cieczowa pompa 20, która laczy z wul¬ kanizacyjnym przewodem 5 zasilajacy przewód 21. Równoczesnie cisnieniowy zbiornik 15 pola¬ czony jest odprowadzajacym przewodem 22 z kompensacyjnym zbiornikiem 7. Do pokrywy 23 zbiornika 15 wprowadzony jest powietrzny przewód 24 dolaczony do kompresora 25.Wulkanizacyjny przewód 5, kompensacyjny zbiornik 7, izbiornik rteci 9, rteciowy syfon 10, cisnieniowy zbiornik 15, przewód 19, zasilajacy przewód 21 oraz odprowadzajacy przewód 22 sa zaizolowane przed strata energii cieplnej.Przed przystapieniem ido procesu produkcyjne¬ go, przez wyrównawczy zbiornik 12 napelnia sie rtecia zbiornik 9 i syfon 10. Napelniony gliceryna do okolo 3/4 objetosci zbiornik 15 podgrzewa sie tak, by gliceryna posiadala temperature okolo 190°C. Nastepnie przez cala dlugosc wulkaniza¬ cyjnego przewodu 5, kompensacyjnego zbiornika 7 zbiornika 9 rteci, syfon 10 pionowa kolumne 11 i wyrównawczy zbiornik 12 przeciaga sie drut grubosci okolo li mm. Po zasileniu i uruchomie¬ niu wytlaczarki 1 i wytloczeniu lokolo 1/2 m sznu¬ ra, zatrzymuje sie wytlaczarke 1 i lotwiera sie wziernik 4 przez lotwór którego, zaczepia sie su¬ rowy sznur gumowy o koniec uprzednio wlozo- 4 nego drutu po czym zamyka sie szczelnie wzier¬ nik 4. Nastepnie wlacza sie kompresor 25 i cie¬ czowa pompe 20 obserwujac jednoczesnie mano¬ metr 18. Podgrzana gliceryna pod wplywem dzia- 5 lania pompy 20 wypelnia wulkanizacyjny prze¬ wód 5, kompensacyjny zbiornik 7 oraz czesciowo zbiornik 9, wypychajac znajdujaca sie w nim rtec do pionowej kolumny 11. W momencie wykazania przez manometr 18 zadanego cisnienia, wylacza 10 sie kompresor 25.Hydrostatyczne cisnienie rteci umozliwia utrzy¬ manie cisnienia gliceryny w calym ukladzie mi¬ mo, ze pionowa kolumna 11 jest otwarta w swym górnym koncu. Giliceryna w calym ukladzie ma 15 ruch obiegowy, wracajac z kompensacyjnego zbiornika 7 odprowadzajacym przewodem 22 do podgrzewacza 16 i zbiornika 15, alby na skutek dzialania pompy 20 powrócic przewodami 19 i 21 do wulkanizacyjnego przewodu 5. Wyrównawczy 20 zbiornik 12 zapobiega wylaniu sie rteci w przy¬ padku naglego wzrostu cisnienia w urzadzeniu, jak równiez sluzy do gromadzenia resztek glice¬ ryny splywajacych ze izwulkanizowanego sznura, która przedostala sie wraz ze sznurem przez rtec. 25 Po ponownym wlaczeniu wytlaczarki 1 wprawia sie w ruch znane urzadzenie nawijajaco-odbior- 'Cze, do którego przytwierdzony jest poczatek dru¬ tu, przeciagnietego uprzednio przez cale urzadze¬ nie, a wychodzacego przez wyrównawczy zbior- 30 nok 12 i zdawcza rolke 13. Szybkosc odbioru sznu¬ ra gumowego winna byc dostosowana do szybko¬ sci pracy wytlaczarki. Reguluje sie ja, obserwu¬ jac przez kontrolne wzierniki 8 wielkosc zwisu siznura w kompensacyjnym zbiorniku 7, co jest 35 mozliwe dzieki przejrzystosci gliceryny. Szybkosc ta winna byc tak wyregulowana, by sznur gumo¬ wy w medium wulkanizacyjnym przebywal okolo 10 minut.Sposób wulkanizacji sznurów gumowyeh. wedlug 40 wynalazku, jak ii urzadzenie do jego stosowania bedace równiez przedmiotem wynalazku calkowi¬ cie automatyzuje proces produkcji profilowych sznurów gumowych od zasilania wytlaczarki do odbioru zwulkanizowanego sznura, zapewniajac 45 nieprzerwana ciaglosc produkcji, co przyczynia sie do wybitnego jej wzrostu. Otrzymany sznur gumowy pozbawiony jest porów jak równiez od¬ lezyn, co zawdziecza sie wulkanizacji w medium plynnym o ciezarze wlasciwym zblizonym do cie- 50 zaru wlasciwego mieszanki gumowej. Oprócz po¬ lepszenia jakosci i wygladu estetycznego sznura waznym momentem jest duza oszczednosc energii cieplnej, jak tez poprawa warunków higieny pra¬ cy na skutek wyeliminowania zapylenia pomiesz- 55 czenia produkcyjnego talkiem, uzywanego' przy dotychczasowej metodzie tradycyjnej. Warstwa gliceryny zbierajaca sie na powierzchni rteci w zbiorniku wyrównawczym uniemozliwia dostep do rteci, eliminujac jej szkodliwe dzialanie na zdro- 60 wie obslugi. PL