Najdluzszy czas trwania patentu do 30 lipca 1940 r.W glównym patencie Nr 2637 zostal wskazany sposób, polegajacy na dzialaniu w reakcji dwuweglanu amonowego na chlo¬ rek sodowy, w obecnosci wody, sylwinitu lub analogicznego mineralu zamiast chlorku sodowego. Pomiedzy analogicznemi minera¬ lami sa oczywiscie najbardziej interesuja¬ ce te, które jak np. karnalit, kainit i t d. moga zawierac magnezje w postaci siarcza¬ nu i chlorku, który to chlorek magnezowy zawiera takze sylwinit w malych ilosciach.Jezeli jest to konieczne, mozna stosownie 4o wskazanego w patencie francuskim Nr 585 570 sposobu otrzymywania soli azo- towo-potasowych z mieszanin potasowych, sodowych i magnezowych, a równiez we¬ dlug patentu dodatkowego Nr 28 947, wy¬ dzielic magnezje przed traktowaniem, wskazanem w pierwszym patencie, lecz równiez dobrze przy tym sposobie magne¬ zja moze byc zachowana, poniewaz z we¬ glanem amonowym tworzy dwuweglan ma- gnezowo-amonowy, nierozpuszczalny w roz- czynach solnych i rozpadajacy sie z chlor¬ kiem amonowym przy ochladzaniu roztwo¬ ru/zawierajacego traktowany mineral.Podaffc sie tutaj fózne sposoby wytwa¬ rzania rozmaitych nawozów azotowych za¬ wierajacych potas i magnezje w polaczeniu lub oddzielnie. 1° Rozczyny macierzyste zimne, otrzy¬ mane w koncu opisywanych ponizej reak- cyj, zawieraja w roztworze oprócz weglanu amonowego i chlorku sodowego, sole pota¬ sowe i chloro-amonowe, sa jednak wolne od soli magnezowych. Dodaje sie do nich ilosc amon jaku w stosunku do zawartosci chloricu sodowego i traktuje kwasem we- glovyym, skutkiem czego wieksza czesc chlorku sodowego zostaje zamieniona na weglan sodowy nierozpuszczalny przy jed- noczesitóM powstawaniu chlorku amonowe¬ go, pozostajacego w rozczynie z inneini so¬ lami, 2° Po wydzieleniu i przemyciu dwuwe¬ glanu sodowego, dodaje sie, mieszajac w wodzie letniej karnalit lub inny mineral w takim stosunku, aby ilosc chlorku sodowe¬ go, zawartego w tym minerale, równala sie ilosci dwuweglanu sodowego, otrzymanego w pierwszej reakcji. Przepuszcza sie na¬ stepnie prad gazu amoniakalnego i jedno¬ czesnie strumien C0V podwyzszajac tem¬ perature rozczynu do 50—55° C, zuzywa sie tym sposobem cieplo roztwarzania sie gazu amonjakalnego, jak równiez cieplo pola¬ czenia kwasu weglowego z amon jakiem, tak ze ewentualnie do osiagniecia wskazanej temperatury 50—55°C nalezy dodac nie¬ wielka ilosc cieplika. W tych warunkach po¬ dwójny dwuweglan magnezowy i amonja- kainy, wytwarzajacy sie w wielkiej ilosci przy uzyciu karnalitu i innych mineralów magnezowych, zostaje stracony w postaci nadajacej sie do prze filtrowani a, które na zimno nie jest mozliwe. Zatrzymuje sie do¬ plyw wskazanych gazów, o ile zauwazy sie, ze w filtrowanej cieczy znajduje sie nad¬ miar weglanu amonowego.W danym ralie powstaje magnez w po¬ staci nierozpuszczalnego weglanu amonowo- magnezowego, wedlug równan nastepuja¬ cych: MgCl2 + 2[COs(NHJJ = = 2NH4Cl + (COJ2 (NHJ2. Mg Mg SOt + 2[C03(NHJ2] = = S04 (NHJt + (COJ2(NHJ2Mg i widac stad, ze chlor i kwas siarkowy, po¬ zbawione magnezu, wiaza pewne ilosci azo¬ tu w postaci chlorku i siarczanu amonowe¬ go rozpuszczalnych na goraco.Weglan amonjakalno - magnezowy moz¬ na wydzielic z rozczynu lub pozostawic go.W pierwszym wypadku wydzielanie odby¬ wa sie na goraco, ochladza nastepnie, a wówczas chlorek amonowy z siarczanem a- monowym zostaja stracone jednoczesnie z chlorkiem i siarczanem potasowym oraz we¬ glanem amonowo-magnezowym, o ile tako¬ wy pozostal. Reszta roztworu macierzyste¬ go zostaje spozytkowana, jak wskazano na poczatku reakcji.Otrzymuje sie tym sposobem kilka sztucznych nawozów azotowych, mianowi¬ cie: 1° Nawóz zlozony z mieszaniny: wegla¬ nu ataonowoKmagnezowego (o ile ta sól po¬ zostala przy ochladzaniu), chlorku i siar¬ czanu amonowego, chlorku i siarczanu so¬ dowego i sladów chlorku sodowego lub o- trzymany odrazu, jezeli weglan amonowo- magnezowy oddzieli sie przed ochlodze¬ niem. 2° Nawóz azotowo-magnezowy skoncen¬ trowany, utworzony z weglanu amonowo- magnezowego oraz niewielkiej ilosci po¬ tasu. 3° Nawóz wytworzony z mieszaniny chlorku i siarczanu amonowego, chlorku i siarczanu potasowego i sladów chlorku so¬ dowego.Wszystkie te nawozy sa wiecej higro- skopijne od pierwotnych mineralów, skut¬ kiem zawartosci w nich chlorku magnezowe¬ go. Jezeli mineral, podlegajacy obróbce, jest ubogi w chlorek sodowy i zawiera ilosc — 2 —J ponizej np. 25%, opisane powyzej postepo¬ wanie powodowaloby w praktyce konieczn nosc dodawania do goracych wód macierzy- stych zbyt wielkich ilosci mineralu. Mie¬ szanie masy byloby utrudnione, a rozpu¬ szczalnosc chlorku sodowego niezupelna, W danym razie dodaje sie mineral kilka¬ krotnie w sposób nastepujacy: Jezeli np. ilosc dodawanego mineralu na 1 m3 wód macierzystych dla ustalenia nasycenia sol¬ nego rozczynu chlorkiem sodowym docho¬ dzi do 350 kg, dodaje sie do goracego roz¬ tworu macierzystego pierwszy raz polowe tej ilosci, np. 175 kg na 1 m3, nastepnie od¬ powiednia ilosc amonjaku i kwasu weglo¬ wego; ochladza i oddziela nawóz, jak bylo wskazane, nastepnie nowy rozczyn macie¬ rzysty traktuje sie druga polowa mineralu; rozczyn macierzysty, pozostaly po drugim zabiegu, traktuje sie amon jakiem i kwasem weglowym, jak bylo wskazanem w poczatku operacji.Zreszta kolejne traktowanie rozczynów wód macierzystych przez dzialanie dwuwe¬ glanu sodowego nie jest ograniczone; moz¬ na je stosowac tylokrotnie, ile to jest ko¬ nieczne do ustalenia nasycenia rozczynu solnego chlorkiem sodowym. PL PL