Z patentu Nr 14895 znana jest przerób¬ ka surowych soli potasowych zawieraja¬ cych skladniki, które moga wytworzyc siar¬ czan potasu, naprzyklad sylwinitów lub kar- nalitów zawierajacych kizeryt, soli potaso¬ wych zawierajacych chlorki oraz siarczany sodu i magnezu albo produktów przejscio¬ wych przemyslu potasowego, naprzyklad sylwinitowych soli z kizerytem, soli karna- litowych z sola kuchenna i kizerytem, soli langbeinitowych z chlorkiem sodu i tak da¬ lej; Przeróbka odbywa sie w sposób prowa¬ dzacy do wytworzenia siarczanu potasu i szeregu produktów ubocznych, jak weglan magnezu, chlorku amonu, sodfy, beztwod- nego chlorku magnezu.Metody powyzsze oparte sa na znanym fakcie, iz sole potasowe rozpuszczaja sie w amonjakalnym roztworze trudniej od soli sodowych. Sole surowe dodaje sie, miesza¬ jac, do amonjakalnego roztworu chlorku a- monu, co ma na celu przeszkodzenie w wy¬ traceniu sie wodorotlenku magnezu, w przypadku gdy sole surowe zawieraja sole magnezu, a ponadto, celem wyzyskania zdolnosci wysalania chlorku amonu, aby siarczan potasu nie przeszedl do roztworu.Wspomniany roztwór chlorku amonu uzy¬ skuje sie przez znane traktowanie tworza¬ cego sie lugu macierzystego zapomoca a- monjaku i kwasu weglowego, celem wytra¬ cenia weglanu amonowo-magnezowego al-bo dwuweglanu sodowego, zaleznie od te- dzlejci•czemu *powfctaje proces kolowy.Obecnie stwierdzono, iz sposób powyz¬ szy z pewnemi zmianami mozna zastoso¬ wac równiez do przeróbki soli surowych dowolnego rodzaju nie zawierajacych siar¬ czanów.W przypadku, gdy surowa sól zawiera glównie sylwinit, to znaczy chlorki potasu i sodu, otrzymuje sie, jako produkty, chlo¬ rek potasu, chlorek amonu i weglan sodu.Do lugu macierzystego zawierajacego dwu¬ weglan sodu dodaje sie sól surowa i aano- njak przy takiej temperaturze i w takiej ilosci, aby chlorek sodu sie rozpuscil, chlo¬ rek amonu sie nie wydzielal, a chlorek po¬ tasu nie przeszedl do roztworu. Chlorek po¬ tasu nie rozpuszczony oddziela sie, a z lu¬ gu macierzystego uzyskuje sie przez ochlo¬ dzenie chlorek amonu, a nastepnie przez wprowadzenie kwasu weglowego uzyskuje sie dwuweglan sodu wedlug procesu Sol- vay'a. Lugiem zawierajacym dwuweglan sodu traktuje sie dalsze ilosci soli surowej, dzieki czemu sposób przedstawia proces kolowy, przy którem otrzymuje sie z suro¬ wej soli sylwinitowej chlorek potasu, chlo¬ rek amonu i sode.W przypadku, gdy sól surowa zawiera glównie karnalit, to znaczy chlorki potasu i magnezu, otrzymuje sie, jako produkty, chlorek potasu, weglan magnezu i chlorek amonu lub bezwodny chlorek magnezu. Po¬ stepuje sie wówczas nastepujacym sposo¬ bem. Sól surowa dodaje sie, mieszajac, do roztworu chlorku amonu, wprowadzajac amoniak, przyczem chlorek magnezu roz¬ puszcza sie w amoniakalnym roztworze chlorku amonu, podczas gdy chlorek pota¬ su nie rozpuszcza sie. Chlorek potasu od¬ dziela sie, a do lugu macierzystego wpro¬ wadza sie tyle kwasu weglowego, aby ma¬ gnez wytracil sie, jako weglan amonowo- magnezowy. Z tak otrzymanego lugu ma¬ cierzystego oddziela sie przez chlodzenie tyle chlorku amonu, ile odpowiada chlorko¬ wi magnezu zawartemu w soli surowej.Uzyskany lug macierzysty sluzy do przeróbki dalszych ilosci soli surowej, przez co sposób przedstawia zamkniety proces kolowy, który daje wyzej wymie¬ nione produkty, zuzywajac sól surowa, a- moniak i kwas weglowy.W przypadku, gdyby lug macierzysty zawieral nieco kwasu weglowego, wskutek dodania zaduzej ilosci tego kwasu przy wytracaniu weglanu magnezowo-amonowe- go, trzeba go przed dalszym uzyciem po¬ zbawic kwasu weglowego przez ogrzanie.Otrzymany weglan magnezowo-amono- wy zamienia sie przez ogrzewanie w weglan magnezu, przyczem odzyskuje sie amoniak i kwas weglowy. Weglan magnezu oddziela sie, jako produkt gotowy, lub ogrzewa z chlorkiem amonu, przyczem otrzymuje sie bezwodny chlorek magnezu obok kwasu weglowego i amoniaku. 0 ile sól surowa za¬ wiera glównie karnalit i sól kuchenna, to znaczy chlorki potasu, sodu i magnezu, po¬ stepuje sie w nastepujacy sposób.Sól surowa dodaje sie, mieszajac, do lu¬ gu zawierajacego dwuweglan sodowy po¬ zbawiony kwasu weglowego i wprowadza amoniak.Uzyskuje sie chlorek potasu, jako osad, i roztwór skladajacy sie z chlorku amonu, chlorku sodu, chlorku magnezu i amonia¬ ku. Chlorek potasu oddziela sie, jako go¬ towy produkt, a lug macierzysty traktuje sie kwasem weglowym, celem wydzielenia weglanu amonowo-magnezowego. Lug od¬ dzielony od weglanu magnezowo-amono- wego ochladza sie, oddziela wydzielony przy ochladzaniu chlorek amonu, a pozo¬ staly lug macierzysty poddaje procesowi Solvay'a. Lug po procesie Solvay'a pozba¬ wia sie przez ogrzanie kwasu weglowego i uzywa do traktowania dalszych ilosci soli surowej. Weglan amonowo-magnezowy przerabia sie dalej, jak w poprzednim przypadku. - 2 —Sposób jest przeto zamknietym proce¬ sem kolowym.Jesli sól surowa zawiera, oprócz wyzej wymienionych skladników, jeden lub wie¬ cej skladników trudno lub wcale nieroz¬ puszczalnych, jak anhydryt, gline i tak da¬ lej, wydzielaja sie one razem z solami po- tasowemi. Mozna je wydzielic przez prze- krystalizowanie, przyczem postepuje sie tak, aby, w przypadku, gdy sa obecne sole sodowe, nie wypadly one przy ochladzaniu roztworu, przez co uzyskuje sie czyste so¬ le potasowe.Jesli sole surowe zawieraja zwiazki bromu, gromadza sie one w lugach. Celem uzyskania tych zwiazków ogrzewa sie lug zawierajacy chlorek amonu, celem odpe¬ dzenia wolnego amoniaku, a rozpuszczony chlorek amonu rozklada sie wapnem. Amo¬ niak powraca do procesu, podczas gdy z lugu chlorku wapnia uzyskuje sie brom we dlug znanych metod.Oczywiscie, iz mozna przy tym sposobie odzyskiwac amoniak calkowicie lub cze¬ sciowo przez regeneracje chlorku amonu. PL PL