Pierwszenstwo: Opublikowano: 11.IV.1967 53242 KI. 81 e, 80 MKP B 65 g UKD 33)^ Wspóltwórcy wynalazku: mgr inz. Mieczyslaw Gruszka, mgr inz. Piotr Chwiloc Wlasciciel patentu: Biuro Projektów Przemyslu Hutniczego „Biprohut" Przedsiebiorstwo Panstwowe, Gliwice (Polska) Samotok z uchylnymi rolkami Przedmiotem wynalazku jest samotok z uchyl¬ nymi rolkami, przeznaczony do transportu gora¬ cych rur, zwlaszcza zewnetrznie speczonych i in¬ nych dlugich przedmiotów z odsadzeniem na kon¬ cach lub w dowolnym miejscu.We wszystkich tych procesach gdzie zachodzi potrzeba transportu ciaglego goracych rur czy innych wydluzonych elementów, powszechne za¬ stosowanie dotychczas znajduja samotoki o rol¬ kach metalowych, odpornych na podwyzszona temperature i stalych — nie uchylnych. W od¬ niesieniu do rur zewnetrznie speczonych, z odsa- dzeniami zewnetrznymi na koncach, transport ta¬ kimi samotokami nie jest wlasciwy. W czasie transportu nastepuje bowiem wtedy uderzanie speczonego czola rury o rolki oraz drgania i prze¬ mieszczenia pionowe rury wywolane przechodze¬ niem odsadzenia rury przez rolki, co moze powo¬ dowac deformacje jak na przyklad zakuwanie czo¬ la goracej rury i skrzywienie jej osi, zwlaszcza przy wiekszych predkosciach transportu i wiek¬ szej dlugosci rury. Moga równiez wystapic trud¬ nosci z rozruchem rury w wypadku gdy czolo wprowadzonej rury znajdzie sie blisko rolki.Wówczas nierozpedzona rura po oparciu sie odsadzeniem o rolke zatrzyma sie, gdyz wspól¬ czynnik tarcia metalu, rolek o rure, jest za maly na to, by wepchnac rure na te rolke. Dla unik¬ niecia takich przypadków nalezaloby stosowac rolki metalowe o bardzo duzych srednicach, lub 15 20 25 rolki z materialów odpornych na podwyzszona temperature i uderzenia ale o duzym wspólczyn¬ niku tarcia.Podobnie ujemne zjawiska moga wystepowac przy transporcie rur skrzywionych i innych dlu¬ gich przedmiotów z odsadzeniami lub o osi nie- prostoliniowej.Samotok z uchylnymi rolkami, bedacy przed¬ miotem niniejszego wynalazku usuwa wszystkie powyzsze mankamenty. Rury sa transportowane lagodnie bez uderzen.Cel ten osiagnieto przez to, ze w przypadku gdy rura zbliza sie do rolki, system hydraulicz¬ nych cylindrów uchyla rolke samotoku az do mo¬ mentu przejscia ponad nia speczenia, a nastepnie rolka powraca w polozenie pracy normalnej.Wynalazek zostanie blizej objasniony na przy¬ kladzie wykonania przedstawionym na rysunkach na których fig. 1 obrazuje widok z boku odcinka samotoku, ze schematem napedu hydraulicznego- odchylania rolek i schematem czujników steru¬ jacych, fig. 2 — widok z góry odcinka samotoku z fig. 1, fig. 3 — przekrój poprzeczny samotoku wzdluz linii A—A zaznaczonej na fig. 1.Os rolki 1 jest zamocowana z jednej strony na przegubie stalym 2, z drugiej przegubowo na cy¬ lindrze hydraulicznym 3 dwustronnego dzialania,, który w czasie pracy samotoku jest podniesiony^ utrzymujac poziome polozenie rolki 4. Cylindry 3. samotoku sa zasilane wspólna pompa 5 hydrau- 532423 liczna o stalym cisnieniu, uruchamiana przed roz¬ ruchem samotoku, na przyklad samoczynnie.W ukladzie hydraulicznym kazdemu cylindro¬ wi 3 odpowiada oddzielny rozdzielacz hydraulicz¬ ny 6. Impulsy sterownicze odchylania dla kazdej rolki 4 sa przekazywane z pomoca dwóch czuj¬ ników 7 i 8 na przyklad magnetycznych, odpo¬ wiednio rozmieszczonych przed i za rolka 4 (w odniesieniu do kierunku transportu rury).Rozmieszczenie czujników jest zwiazane z dlu- ^Cscia odsadzenia rury 9, z rozstawem rolek 4 ^samotoku i z maksymalna predkoscia transportu rur. Rozstaw rolek 4 samotoku jest uwarunkowa¬ ny minimalna dlugoscia rur 9. Czas odchylania rolek 4 zalezy od maksymalnej predkosci tran¬ sportu rur i wielkosci odsadzenia rury.Dzialanie omawianego samotoku jest nastepu¬ jace: jako pierwsza zostaje uruchomiona pompa hydrauliczna 5, powodujac poziome ustawienie rolek 4, ewentualnie pochylonych po dluzszym po¬ stoju samotoku. Nastepnie uruchamia sie rolki 4 samotoku, co moze odbywac siie samoczynnie, z opóznieniem w stosunku do uruchomienia pom¬ py 5. Po wprowadzeniu rury 9 na samotok, gdy jej czolo znajdzie sie w miejscu czujnika 7, ten daje impuls powodujacy przesterowanie rozdzie¬ lacza 6 omawianej rolki 4, co wywoluje jej od¬ chylenie w dól o wartosc wieksza od maksymal¬ nego odsadzenia rury 9. Po przejsciu odsadzenia rury nad rolka dziala drugi czujnik 8, powodujac podniesienie rolki 4, po której toczy sie teraz gladka czesc rury. To samo powtarza sie przy kazdej nastepnej rolce 4. Gdy koniec rury 9 zblizy sie do pierwszej z omawianych rolek 4, czujnik 7 daje ponownie impuls do uchylenia tej rolki, zanim odsaczenie rury wejdzie w kontakt z rolka. Gdy koniec rury 9 znajdzie sie w miej¬ scu zainstalowania czujnika 8, ten daje nastepny impuls do podniesienia rolki 4. W rezultacie uzy¬ skuje sie to, ze rura tylko gladka czescia styka sie z rolkami samotoku.W wypadku dlugich samotoków, o duzych pred¬ kosciach, wskazanym jest stosowanie kilku od¬ dzielnych ukladów hydraulicznych z pompami 5, wspólnie uruchomionych. Kazdy uklad jest wte¬ dy zwiazany tylko z pewnym odcinkiem samoto¬ ku. Pozwala to uniknac zbyt dlugich przewodów i zwiazanego z tym ujemnego wplywu bezwlad¬ nosci czynnika w przewodach na dokladnosc dzialania cylindrów 3.Dla duzych predkosci transportu, kiedy czas opuszczania i podnoszenia rolek musi byc krótki, jest to zagadnienie istotne.Zaleznie od temperatury rur czy innych przed¬ miotów transportowanych ta metoda, oraz zalez¬ nie od miejsca wystepowania odsadzen na przed¬ miocie, mozna stosowac czujniki mechaniczne, magnetyczne, fotokomórki, czujniki typu pirome¬ tru optycznego lub inne. Dla zwiekszenia pewno- 4 sci dzialania mozna zastosow&c czujniki zdwojo¬ ne. Zalety omawianego rozwiazania sa nastepu¬ jace: wyeliminowanie uderzen czolowych gora¬ cych rur z odsadzeniami zewnetrznymi o rolki 5 samotoku i zwiazanego z tym odksztalcenia, jak na przyklad zakuwania, czola rury, wyelimino¬ wanie drgan i kolysan przy transporcie rur spe- czonych zewnetrznie o dowolnie zróznicowanym zakresie dlugosci oraz unikniecie okresowego 10 oparcia rury tylko na koncach zwlaszcza na od- sadzeniach, czego czestym nastepstwem jest de¬ formacja osiowa rury; zapewnienie latwego roz¬ ruchu rur speczonych zewnetrznie, niezaleznie od odleglosci czola rury od rolki samotoku w chwili 15 zaladowania zbyteczne jest tu rozpedzanie rury dla jej wskoczenia odsadzeniem na rolke; dowol¬ nie mala srednica rolek samotoku, podyktowana tylko wzgledami konstrukcyjnymi, w przeciwien¬ stwie do samotoku z rolkami metalowymi nie- 20 uchylnymi, gdzie dla zapewnienia latwego rozru¬ chu rur speczonych zewnetrznie nalezaloby stoso¬ wac bardzo duze srednice rolek.Samotoki z uchylnymi rolkami nadaja sie szcze¬ gólnie do powszechnego zastosowania w ciagach 25 produkcyjnych i liniach automatycznych, zapew¬ niajac prawidlowy transport goracych rur, zwla¬ szcza speczonych zewnetrznie, pozwalajacy unik¬ nac odksztalcen czolowych i deformacji osiowych rur. Umozliwia to wyeliminowanie braków pro- 30 dukcyjnych zwiazanych z nieprawidlowym tran¬ sportem, oraz koniecznoscia miedzyoperacyjnego prostowania rur i zwiazanych z tym dodatkowych urzadzen.Uwagi powyzsze mozna równiez odniesc do rur 35 gladkich ale skrzywionych oraz innych wydluzo¬ nych przedmiotów z odsadzeniami zewnetrznymi na koncach lub w dowolnym innym miejscu. PL