PL53157B1 - - Google Patents

Description

Jrz<;du Pule m owego Sposób wytwarzania detergentów olejowych z duza rezerwa alkaliczna Przedmiotem wynalazku jest sposób wytwarza¬ nia dodatków do olejów silnikowych typu deter¬ gentów posiadajacych zarazem wlasciwosci zobo¬ jetniania powstajacych w czasie pracy silnika w ukladzie paliwowo-smarowniczym produktów kwasnych, jak kwasy organiczne, kwasy haloge- nowodorowe i kwasy siarkowe. Znane sa dodatki ^do olejów typu detergentowego oparte na sulfo¬ nianach metali II grupy ukladu okresowego pier¬ wiastków, zawierajace 3—10 razy wiecej metalu, nizby to wynikalo ze stosunków stechiometrycz- nych co stanowi o ich duzej zdolnosci zobojetnia¬ nia substancji kwasnych. Detergenty tego typu sa szczególnie cenne jako dodatki olejowe, gdyz obok duzej rezerwy alkaliów, pozwalajacej zobojetnic szkodliwe produkty kwasne, powstajace w czasie pracy, wykazuja takze znacznie zwiekszone dzia¬ lanie dysperguj aco-myjace.W celu otrzymywania detergentów tego typu zobojetnia sie kwasy sulfonowe nadmiarem wodo¬ rotlenków metali II grupy przy udziale tak zwa¬ nych promotorów alkalizacji. Jako promotory sto¬ sowane sa fenol, nitrozwiazki posiadajace zdol¬ nosc przechodzenia w postac kwasowa, organiczne pochodne kwasu fosforowego, lub alkilofenole o krótkich lancuchach alkilowych. Substancje te po spelnieniu roli promotora alkalizacji nie wy¬ wieraja juz dodatniego wplywu na wlasciwosci oleju, w najlepszym przypadku stanowia jego bez¬ uzyteczne obciazenie. 10 15 20 Stwierdzono, ze mozna otrzymac detergenty ole¬ jowe z duza rezerwa alkaliczna bez wprowadzenia zbednych w skladzie oleju substancji, stosujac ja¬ ko promotor alkalizacji alkilofenol o jednym lub kilku dlugich lancuchach alkilowych.Wedlug wynalazku zobojetnia sie sulfokwasy naftowe lub kwasy alkiloarylosulfonowe 2—10 krotnym nadmiarem, w stosunku do ilosci ste- chiometrycznej tlenków, lub wodorotlenków me¬ tali II grupy ukladu okresowego, w obecnosci 5— 150°/o wagowych alkilofenolu liczonych na mase zobojetnianych kwasów. Uzyty alkilofenol moze posiadac od 1—3 grup alkilowych zawierajacych 10—35 atomów wegla. Zobojetnienie mozna prze¬ prowadzac w atmosferze dwutlenku wegla co pro¬ wadzi do uzyskania detergenta o rezerwie alka¬ licznej weglanowej. Po zobojetnieniu, alkilofenol w postaci odpowiedniej soli, stanowi wlasciwy skladnik dodatku olejowego o wlasnosciach de¬ tergenta. Dzieki temu unika sie wprowadzania do oleju smarowego substancji nieczynnych. Ponadto fenolany bedac solami slabego kwasu posiadaja zdolnosc wiazania substancji kwasnych.Przyklad: 100 czesci wagowych kwasów naf- tosulfonowych (29*/o koncentrat olejowy) podgrze¬ wa sie do 60°C i miesza z 6,25 czesciami wago¬ wymi ogrzanego do 60°C monoalkilofenolu o dlu¬ gosci lancucha alifatycznego C^, podnosi tempe¬ rature przy ciaglym mieszaniu do 70—80°C i mie¬ sza dalej w ciagu pól godziny w celu dokladne- 53157t * 3 go rozprowadzenia reagentów. Nastepnie wprowa¬ dza sie porcjami w ciagu kilku do kilkunastu mi¬ nut 12,3 czesci wagowych hydratyzowanego wa¬ pna i 41,5 czesci wagowych krystalicznego wodo¬ rotlenku baru. Mase reakcyjna miesza sie teraz w temperaturze 80°C przez 2 godziny. Po tym cza¬ sie wlacza sie strumien dwutlenku wegla z szyb¬ koscia 145,6 czesci objetosciowych na godzine. Po dwóch godzinach podnosi sie stopniowo tempera¬ ture masy reakcyjnej do 130°C i miesza przez 2 v godziny. Nastepnie mase reakcyjna ochladza sie do 6i)°C i poddaje wirowaniu na wirówce o 3—4000 obr/min. W rezultacie otrzymuje sie okolo 110 cze¬ sci wagowych gotowego produktu w postaci kon¬ centratu olejowego o wlasciwosciach: gestosc przy 20°C okolo 1,13 g/cm3, zawartosc Ba 12f°/o, zawar¬ tosc Ca 4°/o i alkalicznosc okolo 260 mg KOH/g.Otrzymany w ten sposób detergent posiada we¬ glanowa rezerwe alkaliczna. 4 W analogiczny sposób mozna otrzymac deter¬ gent olejowy o wodorotlenowej rezerwie alkalicz¬ nej eliminujac z procesu przepuszczanie przez mase reakcyjna dwutlenku wegla. PL

Claims (2)

1. Zastrzezenia patentowe 1. Sposób wytwarzania detergentów olejowych z duza rezerwa alkaliczna przez zobojetnianie kwasów naftosulfonowych, lub kwasów alkilo- arylosulfonowych 2—10-krotnym nadmiarem tlenków, lub wodorotlenków metali II grupy ukladu okresowego, w obecnosci alkilofenolu jako promotora alkalizacji znamienny tym, ze jako alkilofenol stosuje sie alkilofenol o 1—3 grupach alkilowych zawierajacych 10—35 ato¬ mów wegla.
2. 2. Sposób wedlug zastrz. 1, znamienny tym, ze zo¬ bojetnianie prowadzi sie w atmosferze dwu¬ tlenku wegla. WDA-l. Zam. 200/67. Naklad 230 egz. PL