PL53106B1 - - Google Patents

Description

Pierwszenstwo: Opublikowano; 3i.in.l967 53106 Ki. 6b,i6/ds MKP C12d 4 do 5ES5y TELKIA Urzedu Pol^ntn M EJ lv Wspóltwórcy wynalazku: dr Zdzislaw Pazola, mgr Henryk Swilek, prof. dr Józef Janicki* rngr Wanda Michnikowska Wlasciciel patentu: Centralne Laboratorium l?fzeftiyslu Roticeritratów Spozywczych Poznan (Polska) Sposób otrzymywania karotenu metoda fermentacji Przedmiotem wynalazku jest sposób otrzymywa¬ nia karotenu metoda wglebnej fermentacji aero- bowej, za pomoca skojarzonej hodowli seksualnie przeciwstawnych szczepów plesni z rodziny Choa- nephoraceae, na plynnym .podlozu zawierajacym normalne skladniki odzywcze, a wiec: bialka, we¬ glowodany, tluszcze, witaminy i sole mineralne oraz weglowodory, polegajacy ma zastosowaniu ja¬ ko zródla substancji tluszczowych odpadowych produktów przemyslu olejarskiego — uzyskiwa¬ nych w procesie odolejania ziemi bielacej, zwa¬ nych olejami autoklawowyiiii.Proces biosyntezy karotenu za pomoca skojarzo¬ nej hodowli plesni z rodziny Choanephoraceae, szczególnie szczepów Blakeslea trispora NRRL 9216 (+) i NRRL 9159 (—), jest opisany w literatu¬ rze, przy czym w sklad podloza wchodza, jako zródlo substancji tluszczowych, naturalnie wyste¬ pujace oleje roslinne lub tluszcze zwierzece. Na przyklad w Applied Microbiology, tom 12, nr 2, strona 150—154, 1964 rok, zaleca sie stosowanie ta¬ kich olejów roslinnych, jak sojowy, bawelniany i kukurydziany, a wedlug opisu patentowego Sta¬ nów Zjednoczonych Ameryki nr 3025221 zaleca sie stosowanie bialego smalcu.Stosowanie olejów roslinnych lub tluszczów zwierzecych jako skladników podloza w procesie fermentacji karotenowej wplywa korzystnie na przebieg biosyntezy karotenu, dzieki dostarczaniu odpowiednich kwasów tluszczowych, potrzebnych 10 15 20 25 30 do asymilacji tluszczu przez tworzaca sie w (pro¬ cesie mase grzybni.Stwierdzono, ze duzo lepszym od normalnie wy¬ stepujacych olejów roslinnych zródlem substancji tluszczowych sa produkty uzyskiwane Ubocznie w przemysle olejarskim przy ódolejaniu ziemi bie¬ lacej. Produkty te zwane powszechnie olejami au- toklawowymi posiadaja na skutek uprzedniego poddania ich specyficznej obróbce fizyko-chemicz¬ nej, nie tylko korzystny uklad kwasów tluszczo¬ wych ale przede wszystkim, w porównaniu z natu¬ ralnie wystepujacymi olejami roslinnymi, zawiera¬ ja duze ilosci chlorofilu i jego pochodnych, karó- tenoidów i substancji pokrewnych, oraz róznych substancji sluzowatych i innych aktywnych sklad¬ ników — bedacych stymulatorami biosyntezy ka¬ rotenu, a które lacznie z zawartymi kwasami tlusz¬ czowymi wplywaja niezmiernie korzystnie na pod¬ wyzszenie wydajnosci grzybni i karotenu w pro¬ cesie fermentacji.Wedlug wynalazku, zastosowanie dodatku pro¬ duktów ubocznych, uzyskiwanych przy rafinacji olejów roslinnych, zwanych olejami autoklawowy- mi, w ilosci 3—6% objetosciowych do plynnego podloza zastepuje nie tylko calkowicie dodatek stosowanych dotychczas drogich olejów roslinnych, których cena byla 6 do 7-krotnie wyzsza od obec¬ nego skladnika, ale zarazem powoduje uzyskanie wyzszej wydajnosci karotenu, srednio o okolo 30%. 53106 -A53106 Sposób wedlug wynalazku wyjasniaja nastepu¬ jace przyklady.Przyklad I. Sporzadza sie plynne podloze o nastepujacym skladzie: Drozdze suszone 3 Kukurydza mielona 2,5 Soja mielona 3 Nafta odwonioma 4 Chlorowodorek tiaminy 0,0002 Olej autoklawowy, uzyska¬ ny przy rafinacji oleju sojowego 4,6 Woda wodociagowa 95 czesci wagowe czesci wagowych czesci wagowe czesci wagowe czesci wagowe czesci wagowych czesci wagowych 10 niowej. Otrzymany preparat karotenowy w po¬ staci suchej grzybni sluzy bezposrednio do wita- minizacji pasz lub podlega ekstrakcji znanymi spo¬ sobami w celu uzyskania olejowych roztworów ka¬ rotenu do barwienia i witaminizacji produktów spozywczych. Wytworzona w procesie biosyntezy ilosc karotenu wynosi w przeliczeniu na objetosc podloza okolo 80 mg%.Przyklad II. Sporzadza sie plynne podloze o nastepujacym skladzie: Powyzsze podloze sterylizuje sie w temperaturze 121°C przez okres 45—60 minut, nastepnie ochladza sie i zaszczepia 5—10% objetosci plynnego inoku- lum, otrzymanego z 2-dniowej hodowli szczepów plesni Blakeslea trispora NRRL 9216 (+) i NRRL 9159 (_). Po zaszczepieniu przeprowadza sie fer¬ mentacje wglebna przez okres 4—6 dni w tempe¬ raturze 26—28°C, w warunkach tlenowych — to znaczy przy stalym mieszaniu i napowietrzaniu podloza sterylnym powietrzem w ilosci 1k—1 ob¬ jetosci powietrza /objetosc podloza/ minute.Po uplywie 36—48 godzin fermentacji wprowa¬ dza sie sterylnie dodatkowo beta- lub alfa-jonon w ilosci 0,0935 czesci wagowych. Po osiagnieciu maksimum stezenia karotenu, co zachodzi najczes¬ ciej po uplywie 5 dni fermentacji, oddziela sie wy¬ tworzona mase grzybni od brzeczki — na przyklad za pomoca wirówki — a nastepnie suszy znanymi sposobami, na przyklad za pomoca suszarki próz- Drozdze suszone Srut poekstrakcyjny, sojowy Kukurydza mielona Nafta odwoniona Chlorowodorek tiaminy Olej autoklawowy, uzyska 3 3 2,5 4 czesci wagowe czesci wagowe czesci wagowych czesci wagowe 0,0002 czesci wagowe ny przy rafinacji oleju sojowego Woda wodociagowa 4,6 95 czesci wagowych czesci wagowych 35 Proces sterylizacji i dalszy przebieg procesu pro¬ dukcji karotenu metoda biosyntezy odbywa sie identycznie jak w przykladzie I.Wytworzona w procesie biosyntezy ilosc karotenu wynosi w przeliczeniu na objetosc podloza okolo 85 mg%.Porównawcze wydajnosci karotenu uzyskane w warunkach laboratoryjnych na podlozach o skla¬ dzie podanym w powyzszych przykladach, oraz na podlozach z dodatkiem stosowanego dotychczas oleju sojowego, ujete sa w ponizszej tablicy: Rodzaj 1 zródlo tluszczu dodanego do podloza (w ilosci 5% objetosciowych) Olej sojowy rafinowany Olej autoklawowy, uzyskiwany przy rafinacji oleju sojowego Olej autoklawowy, uzyskiwany przy rafinacji oleju lnianego ilosc suchej grzybni wg/100 ml podloza 6,4 7,45 8,95 Stezenie karotenu w suchej grzybni w mg/g 9,75 10,45 9,62 Wydajnosc karotenu w stosunku do podloza w mg % 62,4 77,8 86,1 Wskaznk wzrostu wydajnosci karotenu w procesie 100 124,7 137,9 PL

Claims (1)

Zastrzezenia patentowe

1. Sposób otrzymywania karotenu metoda wgleb¬ nej fermentacji aerobowej, za pomoca skoja¬ rzonej hodowli seksualnie przeciwstawnych szczepów plesni z rodziny Choanephoraceae na przyklad szczepów Blakeslea trispora NRRL 9216 (+) i NRRL 9159 (—) na plynnym podlozu, zawierajacym normalne skladniki odzywcze, a wiec bialka, weglowodany, tluszcze, weglowo¬ dory oraz potrzebne witaminy i substancje mi¬ neralne, znamienny tym, ze fermentacje prowa- 40 45 dzi sie na podlozu zawierajacym jako zródlo substancji tluszczowych oraz czynnika stymulu¬ jacego proces biosyntezy karotenu 3—6% obje¬ tosciowych w stosunku do podloza olejów au- toklawowych, stanowiacych uboczny produkt przemyslu olejarskiego. Sposób wedlug zastrz. 1, znamienny tym, ze ja¬ ko zródlo substancji tluszczowych oraz czynnika stymulujacego proces biosyntezy karotenu sto¬ suje sie oleje autoklawowe, uzyskane w wy¬ niku odolejania ziemi bielacej, zastosowanej do rafinacji oleju sojowego lub lnianego. ZG „Buch" W-wa, zam. 33-67, nakl. 240 egz. PL