PL52309B1 - - Google Patents

Description

Opublikowano: 5.XIL1966 52309 KI. 2*g, 7/01 MKP C 09 d 3/56 UKD Wspóltwórcy wynalazku: mgr Zofia Sliwowska, mgr Halina Niebojew— ska, Helena Kiljanczyk, inz. Janina Lunkie- wicz, doc. dr Wlodzimierz Dahlig, Zofia Iwanska Wlasciciel patentu: Instytut Tworzyw Sztucznych, Warszawa (Polska), Instytut Przemyslu Drobnego i Rzemiosla, Warszawa (Polska) Lakier epoksydowo-fenolowy antykorozyjny do puszek konserwowych glebokotlocznych Przedmiotem wynalazku jest lakier epoksydo¬ wo-fenolowy, antykorozyjny do puszek konserwo¬ wych glebokotlocznych.Poczesne miejsce wsród lakierów do puszek konserwowych zajmuja lakiery epoksydowo-feno- lowe ze wzgledu na doskonala odpornosc na czyn¬ niki chemiczne, bardzo dobra przyczepnosc do pod¬ lozy metalowych i duza elastycznosc. Mimo tych zalet nie moga one sprostac specjalnym wymaga¬ niom stawianym przez przemysl konserwowy szczególnie w odniesieniu do puszek glebokotlocz¬ nych, poniewaz spelniaja swoje zadania tylko w waskim zakresie zaleznie od rodzaju blachy, cyno¬ wanej ogniowo lub elektrolitycznie, stalowej, alu¬ miniowej; nastepnie od typu puszek: skladanych, tloczonych o róznych ksztaltach; od typu konserw: miesne, rybne, owocowo-warzywne. Z reguly do¬ bra odpornosc powlok lakierów na kwasy orga¬ niczne wiaze sie ze slaba odpornoscia na produkty rozkladu bialka i odwrotnie. Niektóre dodatki jak np. zywice aminowe poprawiajace rozlewnosc la¬ kieru pogarszaja odpornosc chemiczna powlok.Obszerna literatura patentowa wymienia szereg wariantów lakierów epoksydowo-fenolowyeh róz¬ niacych sie rodzajem zywicy epoksydowej o róz¬ nym ciezarze czasteczkowym, rodzajem zywicy fenolowej, typu nowolaku lub rezolu ewentualnie czesciowo eteryfikowanego, rodzajem katalizatora, charakterem dodatków poprawiajacych rozlewnosc lakieru i wyglad blony. Publikacje i prospekty 10 15 25 firm produkujacych zalecaja stosowanie kompo¬ zycji zlozonej z zywicy epoksydowej o wysokim ciezarze czasteczkowym w ilosci 95—50% i zywicy fenolowej o charakterze nowolaku lub rezolu opar. tej glównie na fenolach trójfunkcyjnych w ilosci 5—50%. Wlasnosci powlok zaleza od ilosciowego stosunku obu zywic, poniewaz zawartosc zywicy fenolowej decyduje o odpornosci chemicznej, epo¬ ksydowej — o elastycznosci. Lakier do puszek glebokotlocznych musi obok doskonalej odpornosci chemicznej odznaczac sie wyjatkowa elastycznoscia i przyczepnoscia do podloza, poniewaz w procesie formowania puszek blona o grubosci zaledwie kil¬ ku mikronów znacznie sie rozciaga. Stopien ela¬ stycznosci takich powlok nie daje sie zmierzyc w aparacie Erichsena.Stosowane pochodne fenoli, w wyniku reakcji z zywica epoksydowa daja malo elastyczne uklady przestrzenne, a takze z racji swej duzej reaktyw¬ nosci moga reagowac ze soba, tworzac zwiazki ma¬ lo elastyczne.Okazalo sie, ze doskonala elastycznosc powlok przy jednoczesnym zachowaniu dobrej ich chem*- odpornosci zarówno na dzialanie kwasów, jak i produktów rozkladu bialka, tak na blasze cynowa¬ nej ogniowo, jak i na blasze cynowanej elektroli¬ tycznie, uzyskuje sie przez zastosowanie lakieru wedlug wynalazku. Podstawowym skladnikiem la¬ kieru wedlug wynalazku jest produkt polireakcji 76 do 94 czesci wagowych zywicy epoksydowej 5230952309 3 o wysokim ciezarze czasteczkowym, zawierajacej 0,02 do 0,06 gramorównowazników grup epoksydo¬ wych na 100 g zywicy, o temperaturze mieknie- nia oznaczonej metoda pierscienia i kuli 125 do 155°C z 2 do 15 czesciami wagowymi zywicy fe- 5 nolowej typu rezolowego opartej na fenolach dwu- funkcyjnych, zawierajacej 0,5 do 10% grup ami¬ nowych drugorzedowych, wbudowanych przez do¬ datek substancji wydzielajacych amoniak. Jako ka¬ talizator polireakcji stosuje sie dodatek urotropi- 10 ny w ilosci nie wiekszej niz 0,06 czesci wagowych.Lakier zawiera 30 do 35 czesci wagowych wyzej wymienionego produktu polireakcji, 0,3 do 0,5 cze¬ sci wagowych kwasu fosforowego jako katalizato¬ ra, dodatki poprawiajace rozlewnosc i wyglad blo- 15 ny, a mianowicie 0,25 do 1,0 czesci wagowych mie¬ szaniny olefin o 6—14 atomach wegla i 1 do 3 cze¬ sci wagowych kondensatu epoksydowo-melamino- wego, oraz rozpuszczalniki organiczne : 36 do 55 czesci wagowych cykloheksanonu, 0 do 15 czesci 20 wagowych ksylenu, 1 do 15 czesci wagowych cy- kloheksanolu, 0 do 5 czesci wagowych butanolu i 0 do 5 czesci wagowych octanu amylu.Zywice fenolowa otrzymuje sie traktujac mie- 25 szanine 100 czesci wagowych o- i p-fenylofenoli 200 czesciami wagowymi 10% roztworu wodoro¬ tlenku sodowego i 150 czesciami wagowymi 37% roztworu formaldehydu. Mieszanine pozostawia sie na 100 godzin w temperaturze pokojowej, a 30 nastepnie rozciencza 300 czesciami wagowymi wo¬ dy i wydziela produkty kondensacji dzialaniem 15°/o kwasu solnego. Do wytraconej cieklej zywi¬ cy dodaje sie 7 czesci wagowych urotropiny, a nastepnie mieszanine zestala sie, ogrzewajac ja 35 do temperatury 110—140°C.W celu otrzymania roztworu kondensatu epo- ksydowo-melaminowego ogrzewa sie przez 2 go¬ dziny w temperaturze 120 °C 70 czesci wagowych 40 zywicy epoksydowej zawierajacej 0,05 do 0,06 gra¬ morównowazników grup epoksydowych o tempe¬ raturze mieknienia oznaczonej metoda pierscienia i kuli 125 do 132°C w 105 czesciach wagowych mie¬ szaniny cykloheksanonu i cykloheksanolu w stosun- 45 ku 1: 1, z 30 czesciami wagowymi 50°/o-owego roz¬ tworu zywicy melaminowej eteryfikowanej buta¬ nolem w obecnosci 0,25 czesci wagowych kwasu adypinowego, a nastepnie rozciencza cykloheksa- nonem do lepkosci 50—60" w kubku Forda Nr 4 50 w temp. 25°C.Lakier wedlug wynalazku wytwarza sie przez kondensacje w temperaturze 110—120°C w ciagu 2—4 godz. 40°/o-owych roztworów zywicy epoksy- 55 dowej z zywica fenolowa w mieszaninie rozpusz¬ czalników organicznych, ewentualnie w obecnosci urotropiny. Do ostudzonego kondensatu dodaje sie roztwory olefin, kondensatu epoksydowo-melami- nowegOj kwasu fosforowego i w razie potrzeby 60 rozciencza cykloheksanonem do lepkosci 80—100" w kubku Forda Nr 4 w temperaturze 25°C. Lakier mozna nakladac wszystkimi znanymi sposobami a utwardzac go nalezy w temperaturze 200—205°C w czasie 30^35minut. 65 Przyklad I. W kolbie kulistej zaopatrzonej w mieszadlo, termometr i chlodnice Liebiga, umieszcza sie 80,4 czesci wagowych zywicy epo¬ ksydowej zawierajacej 0,05—0,06 gramorównowaz¬ ników grup epoksydowych na 100 g zywicy i o temperaturze mieknienia oznaczonej metoda pierscienia i kuli 125 do 132°C, 120,6 czesci wa¬ gowych cykloheksanonu, 14,0 czesci wagowych zy¬ wicy fenolowej typu rezolu o maksymalnej ilosci grup metylolowych zawierajacej 0,5—10% grup aminowych drugorzedowych, powstalej z produk¬ tów kondensacji fenoli dwufunkcyjnych i formal¬ dehydu z udzialem substancji wydzielajacej amo¬ niak i 21,1 czesci wagowych mieszaniny butanolu i octanu amylu w stosunku 3 : 2. Skladniki mie¬ sza sie do rozpuszczenia zywic w temperaturze 60—80°C, po czym ogrzewa w temperaturze 120°C w ciagu 4 godzin. Do ostudzonego roztworu kon¬ densatu dodaje sie 22,3 czesci wagowe 10°/o-owego roztworu olefin w cykloheksanonie, 18,8 czesci wa¬ gowych roztworu kondensatu epoksydowo-mela- minowego i 20,5 czesci wagowych 5%-owego kwa¬ su fosforowego w cykloheksanonie, otrzymuje sie lakier o lepkosci okolo 80" w kubku Forda Nr 4 w temperaturze 25°C.Przyklad II. W warunkach opisanych w przykladzie I rozpuszcza sie 85 czesci wagowych zywicy epoksydowej, jak w przykladzie I, w 127 czesciach wagowych mieszaniny cykloheksanonu, cykloheksanolu i ksylenu w stosunku 1:1:1 i 9,4 czesci wagowe zywicy fenolowej jak w przykladzie I w 14,2 czesciach wagowych mieszaniny butano¬ lu i octanu amylu w stosunku 3:2. Po rozpusz¬ czeniu calosc ogrzewa sie w temperaturze 110°C przez 2 godziny, dodaje 0,6 czesci wagowych uro¬ tropiny i ogrzewa dalej przez 2 godziny. Do ostu¬ dzonego roztworu kondensatu dodaje sie 22,3 cze¬ sci wagowych 10%-owego roztworu olefin w cy¬ kloheksanonie, 18,8 czesci roztworu kondensatu epoksydowo-melaminowego i 20,5 czesci wagowych roztworu kwasu fosforowego w cykloheksanonie.Otrzymuje sie lakier o lepkosci okolo 90" w kub¬ ku Forda Nr 4 w temperaturze 25°C.Przyklad III. W warunkach opisanych w przykladzie I rozpuszcza sie 98 czesci wagowych zywicy epoksydowej o zawartosci 0,02 do 0,04 gra¬ morównowazników grup epoksydowych na 100 g zywicy o temperaturze mieknienia oznaczonej me¬ toda pierscienia i kuli 140 do 155°C w 147 czes¬ ciach wagowych mieszaniny cykloheksanonu, cyklo¬ heksanolu i ksylenu w stosunku 1 :1:1 i 2 czesci wa¬ gowe zywicy fenolowej jak w przykladzieI w czes¬ ciach wagowych mieszaniny butanolu i octanu amy¬ lu w stosunku 3:2, po czym calosc ogrzewa sie w temperaturze 120°C w ciagu 2 godz. Do ostudzonego roztworu kondensatu doclaje sie 8 czesci wagowych 10°/o-owego roztworu olefin w cykloheksanonie, 8 czesci wagowych roztworu kondensatu epoksydo¬ wo-melaminowego, 22 czesci wagowe 5% roztworu kwasu fosforowego w cykloheksanonie oraz 40 czesci wagowych cykloheksanonu. Otrzymuje sie lakier o lepkosci okolo 100" w kubku Forda Nr 4 w temperaturze 25°G,5 PL

Claims (1)

1. Zastrzezenie patentowe Lakier epoksydowo-fenolowy antykorozyjny do puszek konserwowych glebokotlocznych, znamienny tym, ze zawiera 30 do 35 czesci wagowych pro¬ duktu polireakcji zywicy epoksydowej o wysokim ciezarze czasteczkowym zawierajacej 0,2 do 0,06 gramorównowazników grup epoksydowych na 100 g zywicy o temperaturze mieknienia oznaczonej me¬ toda pierscienia i kuli 125 do 155°C, z zywica fe- 6 nolowa typu rezolu o maksymalnej ilosci grup metylolowych o zawartosci 0,5—10% grup amino¬ wych drugorzedowych, powstalej z produktów kon¬ densacji fenoli dwufunkcyjnych i formaldehydu 5 z udzialem substancji wydzielajacej amoniak, 0,25 do 1,0 czesci wagowych mieszaniny olefin o 6—14 atomach wegla i 1 do 3 czesci wagowych konden¬ satu epoksydowo-melaminowego, dodatek kwasu fosforowego jako katalizatora i mieszanine roz- 10 puszczalników organicznych. • PL