Najdluzszy czas trwania patentu do 18 marca 1940 r.W patencie Nr 1787 opisany zostal spo¬ sób otrzymywania alkoholu metylowego z Wyslodków buraczanych, wyrózniajacy sie tern, ze wyslodki poddaje sie -dzialaniu roz¬ cienczonego lugiu np. NaOH lub Ca (OH)2, poczem oddestylowuje sie alkohol mety¬ lowy.Sposób ten posiada te ujemna strone, ze otrzymuje sie alkohol bardzo rozcienczony, nip, okolo 0,5%-owy, a wykonanie procesu! jest trudne i dosyc kosztowne.Znacznie lepsze rezultaty mozna osia¬ gnac, jezeli polaczyc otrzymywlanie CH^OH z suszeniem wyslodków, w ten bowiem spo¬ sób alkohol metylowy staje sie tanimi pno- dtolrfem odpadkowym, który nuoze z korzy* sda otrzymywac kazda wieksza cukrownia, stosujaca suszenie wyslodków.Sposób polega na tern, ze wyslodki przed suszeniem zwilza sie odpowiednia, nieznacz¬ na iloscia rozcienczonego lugu. Przy susze¬ niu cala ilosc alkoholu metylowego ptazte- chodzi wraz z para wodna do suszacego ga¬ zu, nip. do gazów spalinowych w suszarniach ogniowych lub do goracego powietrza w suszarniach parowych. Gazy te skie¬ rowane zostaja do chlodnicy-skraplaoza, w której glówna czesc CH3OH skroplona zo¬ staje wraz z para wodna w postaci rozcien¬ czonego wodnego alkoholu metylowego, czesc zas CHsOH pozostaje wraz z pana wodna w gazie odchodzacym ze skraplaczai z tego gazu Uzyskana byc mozie wedlug jednego ze znanych sposobów, stosowanych do uzyskiwania lotnych cieczy zawartych w postaci pary w obojetnym gazie, np. przez wymywanie woda lub olejem chlon¬ nym (olejem krezolowym) w skruberach.Gdyby dizialanhi lugu! poddac wyslodki pra¬ sowane o zawartosci suchej substancji oko¬ lo 15% a wody okolo 85%, a suszenie wy¬ konac w suszarni ogniowej np, Buttner'a Meyera, to 1 ms gazów suszacych odcho¬ dzacych z suszarni o temperaturze okolo 100° C, zawieralby okolo 500 g wody i 2 g CH3 OH. W chlodnicy-skraplaczu mozma- by wtedy skroplic z kazdego m3 gazti oko^ lo 1,6—1,7 g CH3 OH obok 480 g wody, o- trzymanoby wiec r rozcienczony, bo o stezeniu zaledwie 0,30— 0,35%, rektyfikacja takiego roztworu byla¬ by bardzo kosztowana. Dla uzyskania 1 g CH3 OH nalezaloby w skraplaczu! ochlodzic 500 1 gazu i skroplic 250 g wody. W gazie odchodzacym ze skraplacza, zawartosc CH3 OH wynosilaby zaledwie okolo 0,3— 0,4 g w m? i uzyskanie tego alkdhdltt nip, przez wymywanie w skruberach nie! oplaci¬ loby sie.Poniewaz caly prawie alkohol metylo¬ wy wydzielony zostaje w suszarni przy od¬ daniu przez wyslodki .okolo polowy zawar¬ tej w nich wody, moznaby bylo uzyskac wieksize stezenie alfcofaolu metylowego przez 'rozdzielenie suszalrni na dwie czeSci, które wyslodki przechodza jedna po drugie) i kierowanie do chlodnicy-skraplacza gazów tylko ,z pierwszej czesci staszami. W ten sposób moznaby bylo uzyskac ©f5—0f,7% raztwó* alkoholu metylowego. Jednakze i w tym przypadku koszty otrzymania CH3 OM sa zbyt znaczne, Stezenie otrzymywanego w skraplaczu alkoholu metylowego moze byc znacznie zwiekszone, a koszty otrzymywania 98%-go CHS OB znacznie Abnizone w sposób naste¬ pujacy. Znrydlajjacenra dizsalamiu ltagu pod¬ daje sienie wiyslodtki molare prasowane, za¬ wierajace jeszcze bardzo znaczna ilosc wo¬ dy (ok. 85%), lecz wyslodki czesciowo jua wysuszone, np. do zawartosci wody ok. 20 —30%, w zwyklej suszarni tego lub innego typu (ogniowej, parowej), poczem wyslod¬ ki zadane lugiem przechodza do drugiej su¬ szarni, która lepiej jezeli jest powietrzno- parowai (np. typu suszarni Sperbera o dzia¬ laniu przeciwpradowem). Gorace gazy (po¬ wietrze) , odchodzace z tej drugiej suszarni, wraz z izawarteHii "W niej parami wody i CH3 OH przechodza do chlodnicy-skrapla- cza. Przy odpowiedniem uregulowaniu o- grzewania suszami (parowej) i ilosci dopro* wadzonego do niej powietrza 1 m3 powie¬ trza, wychodzacego ar suszarni zawiera ta okolo 700-^800 g wody i 25—30 g CH3OH.Okolo 75-^80% calej ilosci CH3OH, za»- wartej w plone zostaja wraz z 700—800 g wody, o- trzymuje sie wiec teraz ze skraplacza) 3,0— 3,5%-©wy rozlwór alkoholu metylowego.Rektyfikacja takiego roztworu jest juz ope¬ racja wzglednie malo kosztowna. Dla ulzy- skania 1 g CH^OH trzeba teraz w skrapla¬ czu ochlodzic tylko 40 1 gazu i skroplic 30 g wody. Reszta CH3 OH, ozyli 20u-25% ca¬ lej ilosci, pozostaje w powietrzu wychodza- cem ze skraplacza, które zawiera okolo 5— 6 g CH3OH w m3 obok 20^25 g wody. Przy takiem stezeniu alkoholu metylowego w powietrzu oplaci sie jtii uzyskiwac go we¬ dlug jednego ze znanych sposobów, jako to: 1) przez wymywanie woda w skruberach, przyczem otrzymac mozna okolo 2%,-wy roztwór CH3 OH; 2) przez wymywanie za- pomoca oleju chlonnego, np. zapomoca oleju krezolowego* i nastepnie wydesty- Iowanie z tego oleju* przyczem otrzyj mac naozmsa okolo 20% —25%-wy alkohol metylowy; 3} przez pochlanianie wgglenl aktywowanym; 4) przez sprezanie gazm do wysokiego cisnienia, np. 10—15 atm i jedno¬ czesne chlodzenie* Przy uzyciu skruherów wodnych otrzy¬ many roztwór alkoholi* »efykmlego (1— — 2 —2% -owy) moze byc albo poddany rektyfika¬ cji oddzielnie kib tez razem z górna warstwa roztworu ze skraplacza (3—3,5%-wym), albo uzyty do rozcienczania roztworu NaOH lub mleka wapiennego,, które ma byc uzyte do zmydlania wyslodków;.Stezenie alkoholu metylowlego, otrzymy¬ wanego ize skraplacza i ze skruberówi moze byc jeszcze znacznie (prawie wdwójnasób) zwiekszone w ten sposób, ze suszarnia, w której otrzymuje sie alkohol metylowy, roz¬ dzielona zostaje na dwie czesci, z których kazda oddzielnie zasilana jest przez po¬ wietrze, przyczem ilosc powietrza i stopien ogrzewania kazdej czesci jest odpowiednio regulowany/Np. przy suszarni typu Sper- ber'a górne koryta tworza jedna czesc, a dolne — druga,. Doswiadczenia wskazaly, ze caly prawie alkohol metylowy odchodzi wraz z polowa wody zawartej w wyslod¬ kach. Wobec tego do skraplacza skierowane zostaje powietrze z pierwszej czesci suszar¬ ni, do której wchodza wilgotne wyslodki (np. z górnych koryt suszarni Sperbera), a powietrze z drugiej (dolnej) czesci suszami idzie na dwór. Wten sposób otrzymac moz¬ na ze skraplacza 5—7% -owy roztwór alko¬ holu metylowego, a w powietrzu odchodza- cem ze skraplacza 10—12 g CH3 OHA w m3.Moc otrzymywanego alkoholu metylo¬ wego jnoze byc wreszcie jeszcze znacznie zwiekszona w ten sposób, ze przed wlasci¬ wym .skraplaczem ustawia sie kolumne rek¬ tyfikacyjna, np. w postaci wiezy wypelnia¬ nej pierscieniami Raschi,g'a, do której od dolu wchodza gorace gazy z suszarni, a któ¬ ra zaopatrzona jest u góry w deflejgmator.Przez odpowiednie uregulowanie tempera¬ tury gazów wychodzacych z suszarni oraz z deflegmatora mozna otrzymac z dolnej czesci kolumny prawie czysta goraca wode, a caly prawie Cff3 OH wychodzi z defle¬ gmatora wraz z oziebionym gazem. Utrzy¬ mujac w deflegmatórze np. temperature okolo 40° C mozna otrzymac w fiastepuja- cym dalej skraplaczu okolo 50-h6Q% cale) ilosci CH3 OH jako mniej wiecej 15%-owy roztwór* Pozostala czesc CH3 OH uzyskana byc moze z odchodzacych ze skraplacza ga¬ zów wedlug jednego ze wskazanych wyzej sposobów. Przy zastosowaniu wymywania olejem krezolowym otrzymuje sie te reszte CH3 OH w postaci 45^-50%^go roztworu.W ten sposób caly alkohol metylowy moze byc uzyskany w postaci okolo 30% -go roz¬ tworu.Przy zastosowaniu tego sposobu zosta¬ je celowo wyzyskana czesc ciepla zawarte¬ go w goracych gazach odchodzacych' z -su¬ szarni do czesciowej- irektyfikacfi alkoholu metylowego.Moznaby tez chlodzic gazy w deflegma¬ tórze az do 15—n20° C i otrzymywac w ten spiosób prawie caly alkohol metylowy w od¬ chodzacym z deflegmatora ,gazie, z którego nastepnie zostalby on np. wymyty w skru- berze olejem krezolowym i uzyskany w po^ staci okolo 50%-go roztworu. Jednakze w tym przypadku woda, odchodzaca zdolu kolumny zawieralaby dosc znaczna czesc CH3 OH w postaci mocno rozoienczoinego roztworu. Az^by uniknac tej straty nalezy zaopatrzyc kolumne rektyfikacyjna w ko¬ ciol destylacyjny ogrzewany para (jak za* wsze przy kolumnie rektyfikacyjnej), a ga¬ zy z suszarni skierowac do,odpowiedniego talerza kolumny.Zawartosc CHS OH w wyslodkach wy¬ nosi jak to wyzej wskazano, okolo 2,0— 23% liczac na sucha siubstaneje wyslod¬ ków. Ilosc technicznego NaOH, która prak¬ tycznie winna byc uzyta dó zmydlenia wy¬ nosi okolo 3—4 kg na 100 kg suchej sub¬ stancji wyslodków, czyli przy uzyciu nip. 10%-wego roztworu okolo 30—40 kg roz¬ tworu. Doswiadczenie wskazalo, ze roz¬ twór NaOH moze byc zastapiony przez mle¬ ko wapienne, w ilosci okolo 2,5—3,5 kg CaO iia 100 kg suchej substancji wyslod¬ ków czyli 25—35 kg 10%-ego mteka wa¬ piennego. W celu otrzymania subtelfiiej- szej i bardziej trwalej zawiesiny mleka wa» — 3 —piennego oraz rozpuszczenia czesci CaO dobrze jest dodac do mleka wapiennego pewna ilosc melasu rozcienczonego nip. wa¬ da w stosunku 1:1, Przy uzycia odpowied¬ nio zwiekszonej ilosci melasu mozna roz¬ puscic cala ilosc CaO, zawarta w mleku wapiennem. Otrzymuje sie wtedy suszone wyslodki zawierajace melas jako tak zwane wyslodki melasowarie.Dodawanie roztworu NaOH lub mleka wapiennego wykonane byc wfeino równo¬ miernie, najlepiej w! sposób ciagly np, zapo* moca rozpylacza, zwilzajacego wyslodki przy przejsciu z giówinej suszami do dodala kowej.Poniewaz zraszane wyslodki sa gorace, wiec w celu unikniecia strat alkoholu mety¬ lowego zraszane sa one w zamknietem na¬ czyniu np, w zamknietem korycie, zaopa¬ trzeniem w slimacznice, która przesuwa i miesza wyslodki.Przyklad, Cukrownia przerabiajaca na dobe 1500000 kg burakowi suszy % swych wyslodków czyli ilosc wyslodków odpowia¬ dajaca 1000 000 kg buraków. Cukrownia ta wprowadza do I suszarni (zwyklej] 420 000 kg odprasowanych wyslodków, o zawartosci 15% suchej substancji. Z suszarni I wycho¬ dzi wtedy okolo 80000 kg wyslodków wy¬ suszonych o zawartosci okolo 25—30% wo¬ dy. Wyslodki te zostaja zwilzone mniej -wiecej 20 000 kg 10%-ego roztworu NaOH, (lub odpowiednia iloscia mleka wapienne¬ go) i wprowadiza sie je do parowej suszar¬ ni, gdzie zostaja pozbawione zupelnie wil¬ goci, dajac okolo 70000 kg suszonych wy¬ slodków. Powietrze gorace z tej suszarni idzie do chlodnicynsikraplacza, w którym zostaje skroplone okolo 30000 kg rozcien¬ czonego (okolo 3,5%-owego) alkoholu me¬ tylowego, sawierajaoego okolo 950 kg ab¬ solutnego CH3 OH. Przez wymycie z gazu woda w skruberze uzyskuje sie jeszcze 15 000 kg bardziej rozcienczonego alkoholu {2% -go) zawierajacego okolo 300 kg CH3 OH. Przez rektyfikacje otrzymuje sie ostatecznie z rozcienczonego roztworu oko¬ lo 1 200—1 250 kg 98—99% -ego CH3 OH, czyli okolo 1,8%,, liczac na otrzymane su¬ szone wyslodki. Przy 100-dniowej kampa^ nji cukrownia ta otrzymalaby okolo 125 tonn 98%-ego CH3OH. Alkohol metylowy otrzymuje sie przez jedna rektyfikacje bar¬ dzo wysokiej czystosci, nie zawierajacy acetonu i innych domieszek towarzyszacych np, stale alkoholowi metylowemu, otrzy¬ manemu przez sucha destylacje drzewa.Otrzymane suche wyslodki niczem pra¬ wie nie róznia sie od zwyklych, sa tylko nie¬ co ciemniejsze, posiadajac zreszta normal¬ ny wyglad; zawieraja tez nieco wiecej po¬ piolu. Przy uzyciu odpowiednie ilosci lugu posiadaja odczyn obojetny, smak normalny.Koszty otrzymywania alkoholu metylowego wedlug tego sposobu sa zupelnie nieznacz¬ ne. Nie liczac kosztów rektyfikacji, które sa niewielkie wobec znacznego stezenia CH3 OH i moznosci zastosowania! rektyfi¬ kacji ciaglej, koszty wytwarzania skladaja sie z kosztów mleka wapiennego (okolo 1,5—2,0 kg CaO na 1 kg CH3 OH), wegla zuzytego na odparowanie wody, wprowa¬ dzonej z mlekiem wapiennem (okolo 2 kg wegla na 1 kg CH3 OH), robocizny (1 ro¬ botnik na zmiane) oraz amortyzacji dodat¬ kowych urzadzen do suszarni. PL