wlasciciel patentu: Sposób obróbki materialów celulozowych Wynalazek niniejszy dotyczy sposobu obróbki materialów celulozowych stosowanych jako mate¬ rialy pomocnicze i wypelniacze przeznaczone do otrzymywania zapraw i betonów, powlok izolacyj¬ nych, zapraw murarskich, betonów na bazie spoiw hydraulicznych lub powietrznych, lekkich prefa¬ brykatów o duzej wytrzymalosci, które moga byc zastosowane jako izolatory, elementy ogniood¬ porne itd.Wytwarzanie wyrobów, gdzie jako wypelniacz stosuje sie odpadki drzewne (trociny), pazdzierzo¬ we, struzyny itd, lub slome trzcinowa, zbozowa, lniana, ryzowa itp., jest juz znane. W tych znanych sposobach spoiwem jest zywica syntetyczna, impre¬ gnujacy material termoutwardzalny, spoiwo hy¬ drauliczne lub cement magnezjowy (cement Sorela) itp., przy czym przygotowany produkt^^ moze byc dla lepszego przygotowania poddawany dzialaniu cisnienia* dzialaniu ciepla, lub obydwu tym czyn¬ nikom równoczesnie. Material celulozowy moze byc stosowany sam lub w polaczeniu z innymi wypelnia¬ czami organicznymi lub mineralnymi lub synte¬ tycznymi.Jezeli jako spoiwo w tych wyrobach uzywa sie spoiwa hydraulicznego, wszystkie znane sposoby zalecaja staranny wybór rodzajów drewna, celem wyeliminowania drewna zawierajacego kwasne skladniki lotne, (drewno z buków), wzglednie ta¬ kich; które zawieraja garbniki (drewno debów, wiazów, modrzewi, kasztanów) oraz przesiewanie 10 15 20 25 30 trocin celem usuniecia zbyt drobnych czastek. Przy wytwarzaniu wyrobów z trocin stosujac jako spo¬ iwo cement, zachowuje sie proporcje: 75 do 200 litrów trocin na 100 kg cementu, przy czym mozna nie poddawac materialu celulozowego uprzedniej obróbce, albo stosowac w momencie zarobu srodki przyspieszajace wiazanie, jak BaCl2 lub CaCl2.Mozna przeprowadzac takze wstepna obróbke tro¬ cin, majaca na celu „mineralizacje" czastek celu¬ lozowych. Obróbka ta polega na dlugotrwalym na¬ sycaniu tych czastek albo wodnymi roztworami jednej lub wielu soli metali ziem alkalicznych na przyklad CaCl2 — roztworem 8—10%-owym, roz¬ tworem BaCl2 o 16°Be, krzemianem sodu itp., albo roztworami siarczanu glinu lub siarczanów metali ciezkich, przy czym te ostatnie moga byc pózniej zobojetnione takimi solami jak sole baru, lub za¬ sadami. Mozna takze gotowac trociny w wodzie, po czym odsaczyc je, przemyc woda i gotowac w roztworze siarczanu zelazowego, a nastepnie dodac nadmiar wapna.Glówna wada produktów otrzymanych znanymi sposobami jest ich hygroskopijnosc. Produkty te ulegaja równiez ustawicznym i znacznym zmianom objetosci pod wplywem zmian warunków srodowi¬ ska (temperatura, wilgotnosc, cyrkulacja powie¬ trza).Stwierdzono, iz w przypadkach kiedy stosuje sie chlorek baru, badz jako srodek impregnujacy, badz jako srodek przyspieszajacy wiazanie w czasie za- 51493¥ 51493 robu, otrzymany produkt wykazuje korzystne wla¬ snosci mechaniczne, szczególnie produkt zawiera¬ jacy 335 kg cementu na 1 m8 masy.Jednakze wszystkie wspomniane wyzej sposoby wykazuja powazne niedogodnosci. Przede wszyst¬ kim srodki impregnujace jak i srodki przyspiesza¬ jace sa bardzo kosztowne, jak równiez stosowanie ich jest bardzo skomplikowane. Ponadto okres wia¬ zania zaprawy, czas dojrzewania oraz suszenia produktu gotowego jest dlugi na przyklad ponad 30 dni, chyba ze proces prowadzi sie w autokla¬ wie; czas dojrzewania jest jednak konieczny ze wzgledu na uzyskanie stabilnosci skurczu i zmniej¬ szenia sie sklonnosci do zmian wymiarów. Wreszcie produkty mozna wytwarzac tylko w pomieszczeniu zamknietym. Jak dotad nie udalo sie betonu z wy¬ pelnieniem drzewnym nakladac do form w takich warunkach w jakich, przygotowuje siev i stosuje normalne betony.Stwierdzono, ze^la^w^jyigowa.niu z trocinjsrod- kami lugujacymi i goraca woda rozpuszczalnych w %wodzie skladników zawartych w drewnie, tro¬ ciny wykazywaly jeszcze wlasnoicL inhibitujace wiazanie, a^zwlaszcza^ Jwajr^n^i^cejaentów i ze nawet po zarobieniu zaprawy zachodzily reakcje chemiczne miedzy spoiwem a róznymi skladnikami drewna.Wszystkie znane sposoby polegajace na trakto¬ waniu trocin zasadami a w szczególnosci wapnem, a takze te w których nie odizolowuje sie skutecz¬ nie czastek celulozowych od cementu, prowadza do otrzymania produktu hygroskopijnego i niestabil¬ nego wymiarowo.W wyniku badan stwierdzono, ze dla otrzymania betonu z wypelnieniem celulozowym, posiadajacego zdolnosc szybkiego wiazania oraz odznaczajacego sie korzystnymi wlasnosciami mechanicznymi na¬ lezy raczej impregnowac niz mineralizowac celu¬ loze i uzyskac taki rodzaj polaczenia chemicznego, aby czastki celulozowe stanowily integralna czesc betonu, nie zas wylacznie jego wypelnienie. Wresz¬ cie w jednej z faz produkcji betonu nalezy wpro¬ wadzic material zabojetniajacy, zdolny do reago¬ wania z substancjami przeszkadzajacymi w pro¬ dukcji betonu, magacymi znajdowac sie w stanie wolnym.Sposób obróbki materialów celulozowych wedlug wynalazku polega na stosowaniu znanych operacji w polaczeniu z obróbka solami kwasu alginowego i nastepnym powleczeniem obrabianej masy spo¬ iwem hydraulicznym lub powietrznym.Obróbka odbywa sie w kilku etapach. W 1-szym etapie material celulozowy poddaje sie impregna¬ cji wodnym roztworem siarczanu zelazawego.W 2-gim etapie przeprowadza sie traktowanie kwa¬ sem alginowym lub solami kwasu alginowego badz w postaci sproszkowanej, lub roztworu wodnego.Alginiany mozna stosowac w mieszaninie z odpo¬ wiednimi dodatkami, na przyklad wypelniaczami, aktywatorami, katalizatorami i substancjami bar¬ wiacymi (pigmentami rozpuszczalnymi lub nieroz¬ puszczalnymi).W 3-cim etapie wprowadza sie do masy obrabia¬ nej roztwór soli wapnia, baru lub strontu. 4-ty etap, ostatnie stadium procesu, stanowi powlekanie 10 15 20 25 30 35 45 50 55 60 materialu celulozowego na sucho spoiwem hydrau¬ licznym lub powietrznym w stanie sproszkowanym.W sposobie wedlug wynalazku znane jest trak¬ towanie masy celulozowej wodnym roztworem siarczanu zelazawego oraz wprowadzenie w 3-cim. etapie dodatków jak roztwory soli wapnia, baru lub strontu, natomiast obróbka solami kwasu al¬ ginowego (etap 2-gi) i spoiwami (4-ty etap), sta¬ nowia nowe operacje i razem ze znanymi stanowia nowy jednolity sposób postepowania.Postepowanie przy stosowaniu sposobu wedlug: wynalazku zalezy od rodzaju materialu celulozo¬ wego poddanego obróbce (trociny drewna zywico- nosnego i drewna lisciastego) oraz od przeznaczenia obrabianego materialu celulozowego, a mianowicie^ czy ma on stanowic wypelniacz do zapraw z prze¬ znaczeniem do stosowania do mas wytwarzanych w pomieszczeniach zamknietych, czy tez na pla¬ cach budowy, czy ma byc stosowany sam czy w polaczeniu z kruszywami tradycyjnymi lub z wy¬ pelniaczami. Stad tez istnieje kilka wariantów spo¬ sobu wedlug wynalazku.Sposobem wedlug wynalazku, trociny stanowiaca material celulozowy, uwalnia sie od zbyt malych czastek przez odsianie, nastepnie moczy je luzem lub w pojemnikach z siatki metalowej w wodnym roztworze siarczanu zelazawego o stezeniu od 0,25 do 10% korzystnie od 0,5 do 4%, w ilosci 0,15 do 0,75 litra na 1 litr trocin. Impregnacje te mozna przeprowadzac w temperaturze otoczenia i moze ona trwac od 5 do 24 godzin, najlepiej jednak w temperaturze podwyzszonej 70—100°C w ciagu 45 do 150 minut. Wymiane osmotyczna w masie obra¬ bianej mozna zintensyfikowac przez poddanie cale} masy drganiom mechanicznym o czestotliwosci rzedu 100—1000 Hertzów, a nawet wiecej. Po im¬ pregnacji material pozostawia sie na metalowej siatce do obciekniecia. Obciekanie mozna przyspie¬ szyc mechanicznie lub przez odwirowanie, ale i tak. przebiega ono bardzo szybko, jezeli impregnacje przeprowadza sie w podwyzszonej temperaturze* Ilosc roztworu zatrzymanego przez material celu¬ lozowy nie powinna przekraczac 200—220 g na litr otrzymanego produktu.Po obcieknieciu mase miesza sie z koloidalnym zelem alginianowym, którego stezenie wynosi 80— 125 g na 1 litr zaimpregnowanej i obcieknietej ce¬ lulozy. Z masy wydziela sie duza ilosc cieczy, czasami przewyzszajaca ilosc wprowadzonego zela alginianowego, przy czym faza ciekla oddziela sie^ bardzo latwo bez odsaczenia. Najkorzystniej jestK gdy traktowanie koloidalnym zelem alginianowym przeprowadza sie w temperaturze 30—50°C, aczkol¬ wiek mozliwe jest wprowadzenie tej operacji na zimno. Po oddzieleniu cieczy mase ponownie mier- sza sie dodajac do niej powoli wodny roztwór solL wapnia, baru lub strontu, w ilosci 80—140 ml na 1 litr masy wyjsciowej. Z masy oddziela sie latwe* znaczny odciek klarownej cieczy.Tak przygotowany material celulozowy zarabia. sie spoiwem hydraulicznym lub powietrznym sto¬ sujac 50 kg cementu na 100 do 250 litrów masjr celulozowej, najkorzystniej-na 120—150 litrów, ma¬ sy. Zarabianie najlepiej przeprowadza sie w mie¬ szalniku o osi pionowej i sztucznym mieszaniu;.4 51493 równie dobrze mozna jednak zarabiac mase w ka¬ dzi lub zwyklej betoniarce.Inny wariant sposobu wedlug wynalazku jest nastepujacy. Material celulozowy (trociny) moczy sie w ciagu 80 minut w wodnym roztworze siar¬ czanu zelaza w temperaturze powyzej 80°C. Przy¬ gotowuje sie z handlowego siarczanu zelazawego roztwór o stezeniu wynoszacym 2—4% wagowo i gestosci 2—4°Be, mierzonej w 15°C aerometrem.Impregnacje najkorzystniej przeprowadza sie roz¬ tworem siarczanu zelaza, którego pH wynosi 3,5 do 6. Z chwila gdy caly material impregnowany zatopi sie w roztworze, impregnacja jest skonczo¬ na. Czastki celulozowe bardzo szybko absorbuja roztwór az do nasycenia. Roztwór ten po oddziele¬ niu od masy zaimpregnowanej moze byc uzyty ponownie do impregnacji dalszych partii materialu celulozowego, po uprzednim podniesieniu jego ste¬ zenia i uzupelnieniu objetosci swiezym roztworem.Zaimpregnowana mase celulozowa / odsacza sie w ciagu 15—70 minut, stosujac korzystnie wyci¬ skanie trocin, po czym mase odsaczona miesza sie z roztworem alginianu sodu o stezeniu 0,5 do 1%, w ilosci 1 litr na 6—10 litrów odsaczonej masy celulozowej. Traktowana alginianami mase miesza r sie nastepnie z roztworem chlorku baru o gestosci 15—30°Be w 15°C, najkorzystniej 22°Bs, korzystnie z domieszka chlorku wapnia, tak aby gestosc kon¬ cowa roztworu wynosila 25°Bs w 15°C to jest z 1 litrem mieszaniny BaCl2 — CaCla na 5—15 li¬ trów masy celulozowej, najlepiej na 8—11 litrów.Roztwór chlorku baru mozna zastapic nasyconym roztworem wodorotlenku baru lub strontu, lub tez wymieszac traktowana mase z solami tych metali, takimi jak weglany, siarczki, tlenki.Tak potraktowana mase celulozowa pozostawia sie do obciekniecia celem usuniecia roztworów wy¬ dzielonych w czasie operacji.Nastepnie otrzymana mase celulozowa miesza sie z mala iloscia sproszkowanego cementu, 1 objetosc cementu na 10—50 objetosci masy celulozowej, korzystnie 15—30 objetosci, zaleznie od pozadanych wlasciwosci kruszywa i jego przeznaczenia. Mie¬ szanie cementu z masa przeprowadza sie w mie¬ szalniku bebnowym, przy pomocy mieszadla lub na wibratorze.Mozna tez mase celulozowa po potraktowaniu jej alginianami pokryc sproszkowanym cementem barytowym lub strontowym, zamiast dodania soli ziem metali alkalicznych.Zgodnie z innym wariantem niniejszego wyna¬ lazku, material celulozowy poddawany kolejnym impregnacjom i dzialaniu odpowiednich soli spo¬ sobem wedlug wynalazku, mozna suszyc sztucznie, bez obsaczania, tak aby pozostal w nim nadmiar soli zawartych w poszczególnych roztworach stoso¬ wanych uprzednio.Mozna tez jako material celulozowy uzyc miesza¬ niny trocin drewna zywiconosnego i drewna liscia¬ stego, i po wysuszeniu mieszanine te powlekac ce¬ mentem lub pozostawic bez otoczki cementowej.Sposób wedlug wynalazku ilustruja podane po¬ nizej konkretne przyklady obróbki konkretnych materialów celulozowych, które oczywiscie nie ograniczaja mozliwosci stosowania wynalazku. 10 15 20 25 35 40 45 50 55 65 Przyklad I. W 200 litrowym pojemniku rozpuszczo¬ no 6 kg handlowego siarczanu zelazawego w 150 litrach wody. Roztwór ten posiadal gestosc 3°Bs w temperaturze 15°C.Do roztworu dodano mieszaniny trocin pocho¬ dzacych z drzew lisciastych i iglastych oraz czastek suchej kory, o nastepujacym skladzie: trocin z sosny zwyczajnej 25 litrów o wadze 3,80 kg trocin z kasztanu 25 litrów o wadze 4,44 kg trocin z debu 25 litrów o wadze 4,69 kg skrawki i wlókna kory 25 litrów o wadze 4,45 kg Nastepnie mieszanine podgrzano do temperatury wyzszej niz 80°C, to znaczy praktycznie prawie do wrzenia i utrzymano te temperature w ciagu 1 go¬ dziny. W tym czasie masa byla dwukrotnie mie¬ szana. Impregnacje uznano za zakonczona, gdy cala masa opadla na dno pojemnika, z wyjatkiem paru kawalków i pylu, który usunieto z powierzchni roztworu. Przyjeto, ze wymiana osmotyczna zaszla w wystarczajacym stopniu.Nastepnie usunieto roztwór przez zawór umiesz¬ czony w nizszej czesci pojemnika i posiadajacy w swym swietle filtr z siatki metalowej.Obciekanie przebiegalo szybko lecz przyspieszono je jeszcze przez ubijanie masy ubijakiem. Odciek w przeciagu V* godziny wynosil 106 litrów.Po równomiernym ochlodzeniu masy do tempe¬ ratury nizszej niz 30°C, wymieszano ja z 16,5 li¬ trami 0,5%-owego roztworu alginianu sodu (Nou- raltex) o lepkosci 203 cP w 20°C. Dzieki zdolnosci tego roztworu do tworzenia filmu wystarczylo szybkie zamieszanie masy (przez pare minut), aby byl on równomiernie rozlozony na powierzchni kazdej czastki.Przy ponownym obcieknieciu zastosowano lek¬ kie ugniatanie. Zebrano 18 litrów przezroczystej cieczy.Mase pozostawiono w spokoju na przeciag 1 go¬ dziny, po czym ponownie ja wymieszano i doda¬ no 15 litrów roztworu chlorku baru o gestosci 21°Be w 15°C, którego gestosc zostala podniesiona dodatkiem chlorku wapnia do 23°Be.Kolejne odciekniecie dalo 18 litrów cieczy.Mase celulozowa umieszczono nastepnie w mie¬ szalniku z bebnem poziomym. Masa posiadala objetosc 135 litrów i wage 58,80 kg. W czasie mie¬ szania dodawano stopniowo 6,5 litra cementu „Portland Artificiel au Laitier" o wadze 7,20 kg.Mieszanie przebiegalo szybko dzieki dobremu roz¬ proszeniu cementu i dzieki brakowi flokulacji, co pozwolilo na dokladne otoczenie kazdej czastki celulozowej.Nastepnie obrabiana mase wylozono na plaski blat, przy czym stwierdzono wzrost do tempera¬ tury rzedu 20°C. Kiedy temperatura osiagnela war¬ tosc 35°C produkt celulozowy rozrzucono w cien¬ ka warstwe na blacie i pozostawiono do natural¬ nego wysuszenia na okres 48 godzin.Po tym czasie produkt byl suchy i stanowil do¬ skonaly wypelniacz. Produkt zsypano do papiero¬ wych worków i pozostawiono do chwili zuzytko¬ wania. Ciezar gotowego produktu wynosil 4670 kg, a objetosc — 114 litrów.51493 8 Przyklad II. 45 litrów wypelniacza przygo¬ towanego jak powyzej o wadze 16,65 kg wymie¬ szano na sucho w mieszalniku z bebnem poziomym z 15 litrami cementu „Portland Artificiel au Lai- tier" (C.P.A.L.) 250—315, norma NF VP 15—309 o wadze 17,25 kg, po czym kiedy mieszanina kru- szywo-cement stala sie zupelnie jednolita dodano 16,50 litrów wody. Zauwazono wówczas, ze poczat¬ kowo grudkowata masa powoli uplynnia sie, prze¬ chodzac w mase jednorodnie ciastowata i zwarta.Tak przygotowana zaprawe nalozono do meta¬ lowych form dokladnie naoliwionych, o odpowied¬ nich ksztaltach. Nakladanie przeprowadzono sta¬ rannie, przy pomocy kielni tak, aby uzyskac mo¬ zliwie najwieksza zwartosc masy. Wierzchnia warstwe masy wygladzono."Wiazanie rozpoczelo sie w 2 godziny po naloze¬ niu do formy, a po 7 godzinach bylo zakonczone.Gotowy produkt wyjeto z form w 12 godzin po wytworzeniu. Otrzymano calkowita objetosc 39,70 litra w bloku betonu o wadze 50,84 kp.W 28 dni po wytworzeniu, próbki betonu posia¬ daly nastepujace wlasnosci: gestosc 1,05 wytrzymalosc na sciskanie 155 kG/cm2 wytrzymalosc na rozciaganie 43 kG/cm2.Przyklad III. Do cylindrycznego parnika obrotowego, zaopatrzonego w przegrody ustawione w taki sposób, aby przy kazdym obrocie oddzielaly czastki od fazy cieklej odsaczajac je i przeprowa¬ dzajac do nastepnego przedzialu a ciecz do prze¬ dzialu poprzedniego, wprowadzono co 15 minut — 250 litrów swiezych trocin z drzew iglastych do¬ starczonych bezposrednio z tartaku, a z drugiej strony równiez co 15 minut — 7 kg siarczanu ze¬ laza (siarczanu zelazawego handlowego, ubocznego produktu z oczyszczania blachy), przez który to parnik przepuszczano pare pod niskim cisnieniem, o temperaturze 110°C celem utrzymania calosci w temperaturze 100°C. W ten sposób trociny byly kolejno lugowane i obciekane, przechodzac przez szereg kapieli, z których ostatnia zawierala naj¬ czystszy roztwór siarczanu. Osiem kolejnych ka¬ pieli i osiem obciekniec efektywnie polepszaly obróbke opisana w poprzednich przykladach.Po wyjsciu z urzadzenia, treciny zostaly prze¬ kazane, poprzez przesiewacz drgajacy, do zbior¬ nika. Stwierdzono, ze w ten sposób potraktowane swieze trociny nie ulegly zmianie objetosci i kazda porcja miala po odsaczeniu 250 litrów objetosci pozornej.Nastepnie trociny zostaly pochwycone przez przenosnik slimakowy o nachyleniu 60° i wpro¬ wadzone do pionowego cylindrycznego zbiornika o pojemnosci 60 m3 celem calkowitego przereago- wania. Po 24 godzinach trociny odprowadzono z dolu zbiornika i przeslano do mieszalnika tur¬ binowego z szybkoscia 50 litrów na minute.Mieszalnik turbinowy sklada sie' z obudowy blaszanej, poziomej, o przekroju w formie spirali.Przestrzen zawarta pomiedzy koncami spirali slu¬ zy jako wziernik do kontroli przebiegu operacji oraz dla wprowadzania materialów, które maja byc zmieszane z obrabianymi czastkami. We¬ wnatrz obudowy znajduje sie ruchomy wal, umie¬ szczony na zdejmowalnych kolnierzach, który po¬ rusza sie ruchem obrotowym z szybkoscia 200 obrotów na minute. Wal ten zaopatrzony jest w serie grzebieni o zebach rozmieszczonych tak, aby 5 mieszaly, rozkruszaly i wirowaly czastki doprowa¬ dzone z jednego konca i aby przesuwaly w kie¬ runku wylotu, na rynne, za pomoca której prze¬ sypia sie na przesiewacz drgajacy.Przez wziernik mieszalnika rozpylono równo- 10 miernie, z szybkoscia 5 litrów na minute, 0,6% roztwór alginianu sodu „Nouraltex M.V.36", który dzieki swoim wielkim zdolnosciom do tworzenia filmu otoczyl calkowicie i równomiernie kazda czastke trocin. 15 Nastepnie obrabiane trociny odsaczono w sposób opisany powyzej i wprowadzono je ponownie do zbiornika, gdzie pozostawiono je co najmniej przez 12 godzin — celem calkowitego przereagowa- nia. Obrabiany material wprowadzony byl nastep- 20 nie do drugiego zbiornika, w sposób opisany po¬ przednio, po czym z szybkoscia 50 litrów na minu¬ te wprowadzono go do nastepnego mieszalnika turbinowego, w którym rozpylono roztwór chlorku baru o gestosci 22°Be, z szybkoscia 4,25 litra na 25 minute. Po ponownym odsaczeniu na przesiewaczu drgajacym, material zlozono do zbiornika dla cal¬ kowitego przereagowania.Po przelezeniu trocin w zbiorniku przez co naj¬ mniej 24 godziny, pobierano je znów regularnie so w ilosci 50 litrów na minute i obrabiano w trze¬ cim mieszalniku turbinowym, podobnym do po¬ przedniego, w którym rozpylono cement suchy „Portland Artficiel au Laitier" z szybkoscia 3,75 litra na minute. Trociny zostaly dokladnie pokryte 35 cienka warstwa sproszkowanego cementu, który nieco obsuszyl ich powierzchnie.Tak obrobione trociny zostaly przeprowadzone rynna na przenosnik wibrujacy i do zbiornika, skad elewator przenosil je do zasobnika zbiorczego, 40 o pojemnosci 60 m3. Trociny przechowywane byly w zasobniku co najmniej 48 godzin, w którym to czasie mialo miejsce wyrazne podniesienie sie temperatury (15 do 30°C). Cement ulegl zwiazaniu z powierzchnia kazdej czastki trocin, zmniejszajac 45 wyraznie ich widoczna wilgotnosc.Po skladowaniu w zasobniku, trociny obrobione opisanym sposobem moga byc uzyte jako wypel¬ niacz. Nalezy podkreslic, ze dluzsze skladowanie, czy w zasobniku, czy w workach, czy tez na swie- 50 zym powietrzu pod dachem przyczynia sie do pod¬ niesienia jakosci produktu.Ogólnie stwierdzono, ze pozorna objetosc masy wprowadzonej do obróbki nie ulega zwiekszeniu bardziej niz o objetosc sproszkowanego cementu 55 wprowadzonego w czasie ostatniej operacji, punkt ten jest istotny dla okreslenia kosztów uzyskiwa¬ nia produktu. Trociny, poczatkowo biale, zmienia¬ ja barwe, w zaleznosci miedzy innymi od ilosci zawartego w nich garbnika. W momencie ich sto- 60 sowania posiadaja barwe blado-szaro-beige. Jezeli zastosowany sproszkowany cement jest cementem bialym, trociny po ostatniej operacji przyjmuja swoja pierwotna barwe.Materialy celulozowe, obrabiane sposobem we- 65 dlug wynalazku stosowane sa jako srodki pomoc^t 51493 10 nicze do wytwarzania betonu, nadaja mu wodo¬ szczelnosc, plastycznosc, spelniajac równoczesnie role srodków porotwórczych i katalizujacych. Moga byc dodawane, w kazdym stosunku, do kruszywa lub spoiwa przed zarobem. Betony i zaprawy z wy¬ pelnieniem celulozowym przygotowanym sposobem wedlug wynalazku charakteryzuja sie nieprzepu- szczalnoscia, cieplnymi wlasciwosciami izolacyjny¬ mi, ognioodpornoscia, sa stosunkowo plastyczne, posiadaja korzystne cechy mechaniczne, brak skur¬ czu przy suszeniu i brak zmian wymiarowych.Betony zawierajace material celulozowy przygo¬ towany sposobem wedlug wynalazku uzyskuja szczególnie korzystne wlasnosci mechaniczne przy formowaniu pod cisnieniem do gestosci okolo 1,4.Sa one szczególnie latwe i korzystne w uzyciu, poniewaz daja sie nakladac do form, zbroic, sluza jako spoiwo murarskie zmniejszajac przewodzenie ciepla, moga byc takze stosowane jako tynki de¬ koracyjne lub techniczne, nakladane mechanicznie lub przez natrysk pneumatyczny, dalej daja sie obrabiac jak drewno i moga byc szlifowane, pilo¬ wane, wytrzymuja wbijanie gwozdzi i wkrecanie wkretów. Material taki mozna równiez gwintowac, profilowac i fazowac.Masy betonowe zawierajace material celulozowy wedlug wynalazku zarabia sie ciepla woda o tem¬ peraturze przekraczajacej 50°C. Przyspiesza to bardzo twardnienie i umozliwia wyjmowanie ele¬ mentów z form w trzy lub cztery godziny po na¬ lozeniu. Dzieki temu przy prefabrykacji unika sie stosowania ogrzewanych form, które sa bardzo ko¬ rzystne.Beton zwykly otrzymuje sie przy stosowaniu 50 kg cementu na 120—150 litrów materialu celu¬ lozowego obrobionego wedlug wynalazku.Material celulozowy przygotowany sposobem we¬ dlug wynalazku stanowi trwaly pólprodukt, który mozna magazynowac w silosach lub w workach.Moze on byc przechowywany, pakowany w worki i dostarczany uzytkownikom do zastosowania jak normalne kruszywo.Korzystne jest magazynowanie, które polepsza wlasciwosci gotowego produktu, na skutek jego doj¬ rzewania. Dobrze jest zmniejszyc wilgotnosc mate¬ rialu celulozowego przez wymieszanie go z mala ilos¬ cia suchego, sproszkowanego cementu, w ilosci 1 ob¬ jetosc cementu na 6—50 objetosci masy celulozowej.Cement miesza sie doskonale z trocinami trakto¬ wanymi sposobem wedlug wynalazku nie zbijajac sie w grudy, pokrywajac jednak dokladnie po¬ wierzchnie trocin cienka warstwa. Towarzyszy te¬ mu wytwarzanie sie ciepla, które przyspiesza schniecie czastek celulozowych i wiazanie powierz¬ chniowe otoczki cementowej, która nadaje troci¬ nom wlasnosci kruszywa mineralnego. Przygoto¬ wany w ten sposób material celulozowy stanowi równoczesnie srodek przyspieszajacy wiazanie do otrzymywania zapraw i betonów na bazie spoiwa hydraulicznego.Jako spoiwo powietrzne lub hydrauliczne do otaczania czastek celulozowych mozna uzywac w miejsce cementu substancje takie jak wapno, gips, popioly lotne, zuzel wielkopiecowy i pumeks.Material celulozowy wytworzony sposobem we¬ dlug wynalazku stanowi pólprodukt do wyrobu betonów lekkich, pólciezkich i ciezkich.Do kruszywa wedlug wynalazku mozna dodawac w kazdej ilosci przed uzyciem badz tez w momen- 5 cie uzywania go — materialów wypelniajacych, czynnych lub obojetnych, majacych za zadanie modyfikowanie wlasnosci gotowego produktu. 10 55 PL