PL51461B1 - - Google Patents

Description

Pierwszenstwo: 04.UI.1964 Niemiecka Republika Demokratyczna Opublikowano: 20.VII.1966 51461 KI. 63 c, 8/41 MKP B«*tf J/l |Otj v IBIBL.OTEKM ;U r2^ y Patent owego j '.'.¦.^tii zmgmftM lift*'' Twórca wynalazku: inz. Georg Dannemann Wlasciciel patentu: VEB Sachsenring Automobilwerke Zwickau, Zwic¬ kau (Niemiecka Republika Demokratyczna) Urzadzenie wyrównujace predkosci katowe w przekladni zmianowej zebatej, zwlaszcza do samochodów Przedmiotem wynalazku jest urzadzenie wyrów¬ nujace predkosci katowe w przekladni zmianowej zebatej, zwlaszcza do samochodów, wyposazone w przesuwke wlaczajaca, przesuwna osiowo na zew¬ netrznym obwodzie jej wspornika, polaczonego trwale z walem, pomiedzy dwoma sprzezonymi ze soba kolami zebatymi. Za pomoca tej przesuwki dociskany jest do plaszczyzny tarcia jednego z kól zebatych pierscien tracy poprzez element bloku¬ jacy, przy czym przesuwka wsuwana jest w zebat¬ ke wlaczajaca kola zebatego, wprawionego w wy¬ równujace obroty, a Oba pierscienie trace przy¬ trzymywane sa stale za pomoca elementów spre¬ zynujacych, dociskajacych te pierscienie do plasz¬ czyzn tarcia obu kól zebatych, w celu blokowania przesuwki wlaczajacej.Dotychczas znane jest urzadzenie wyrównujace predkosci w którym pierscienie trace zaopatrzone sa w zeby blokujace, umieszczone pomiedzy prze¬ suwke wlaczajaca a obejmujacymi ja wiencami.Przez wzgledny obrót polaczonych ze soba zebatek zeby te blokuja wlaczenie przesuwki do czasu wy¬ równania obrotów.Zeby te wymagaja jednakze szerokiej przestrze¬ ni, zwiekszajacej dlugosc napedu w kierunku wa¬ lów napedowych. W zwiazku z tym, zastosowanie elementów blokujacych oraz uzycie duzej ilosci elementów konstrukcyjnych powoduje, ze znane dotychczas rozwiazanie konstrukcyjne jest stosun¬ kowo dosc skomplikowane i kosztowne. 15 20 25 30 2 W innym urzadzeniu równorzednym pierscienie trace maja od strony czolowej trapezowe równo¬ legle biegnace wglebienia, w które wchodzi pro¬ mieniowo i z boku element blokujacy za pomoca odpowiedniego wystepu. Sciany boczne wglebien pierscieni tracych tworza skosne plaszczyzny, któ¬ re uniemozliwiaja, w czasie obrotu pierscienia tra¬ cego, promieniowy docisk obu elementów bloku¬ jacych, do przesuwki z pazurem, a tym samym blokuja te przesuwke.Kazde ze sprzezonych ze soba kól zebatych ma od strony czolowej, zwróconej w kierunku piers¬ cienia tracego, pierscieniowe wyciecie. Pierscienio¬ we wyciecie tworzy z zewnetrznej strony stozek tracy, a wewnetrzna strona tego wyciecia polozo¬ na naprzeciwko strony zewnetrznej, ma ksztalt cy¬ lindrycznego przedluzenia, na którym ulozyskowa- ny jest obrotowo i osiowo ruchomy pierscien tracy.Takie osadzenie pierscieni tracych wymaga bar¬ dzo duzej dokladnosci wykonania, poniewaz nie tylko plaszczyzny stozkowe, lecz takze plaszczy¬ zny cylindryczne pierscieniowego wyciecia, mu¬ sza byc dokladnie obrobione, w celu uzy¬ skania wlasciwego wspóldzialania tych plasz¬ czyzn z odpowiednimi plaszczyznami pier¬ scienia tracego. To samo dotyczy odpowied¬ nich plaszczyzn tego pierscienia. Dokladna obróbka plaszczyzn tracych jest pracochlonna i ko¬ sztowna, a ponadto przez zastosowanie osiowo 514613i4il równoleglych wglebien pierscieni tracych, piers¬ cienie te musza miec zwiekszona grubosc. Powo¬ duje to duze zuzycie materialu oraz wplywa nieko¬ rzystnie na zwiekszenie ciezaru pierscieni i urza¬ dzenia.Zlnane sa równiei urzadzenia wyrównujace prac- kosci, w których konieczne jest stosowanie docis¬ kanych sprezyna dodatkowych kulek, osadzonych w otworach elementów blokujacych, oraz dodatko¬ wych rowków pierscieniowych w przesuwce wla¬ czajacej. Dodatkowe* elementy przytrzymuja piers¬ cienie trace przed ich obrotem oraz powoduja h& poczatku wlaczania doprowadzenie wspornika1 przesuwki z pierscieniem tracym do sprzezonego z nim kola zebatego. Eteieki temu uzyskuje sie ko¬ nieczne blokowanie umozliwiajace uzyskanie wy¬ równania predkosci kitowych laczonych elemen¬ tów.Przez zastosowanie niezbednych w tych urza¬ dzeniach czysci BldfcUj§cycfi i ich lozysk, konstruk¬ cja tych urzadzen jest wieloczesciowa i stosunko¬ wo skomplikowana.W znanych dotychczas urzadzeniach wyrównu¬ jacych predkosci, pierscienie trace maja wskutek zastosowania odpowiednich nasad i wglebien skom¬ plikowany ksztalt, a ponadto sa wykonane na przyklad jako czesci prasowane, w zwiazku z czym niemozliwe jest wykonanie tych czesci z dwóch materialów lub zespolonych.Celem wynalazku jest ograniczenie tych niedo¬ godnosci do minimum oraz skonstruowanie urza¬ dzenia do wyrównywania predkosci, majacego ma¬ la ilosc czesci i o niewielkich wymiarach, umozli¬ wiajacych znaczne zmniejszenie objetosci urzadze¬ nia i zajmowanej przez nie przestrzeni.Cel ten zostal osiagniety zgodnie z wynalazkiem przez wchodzenie elementów blokujacych we wglebienia, wykonane na obwodzie lub na stronach czolowych pierscieni tracych oraz przez zastosowa¬ nie przesuwki, wchodzacej w znany sposób w luki zebatki wlaczajacej. Elementy blokujace wchodza¬ ce we wglebienia maja dwa przedluzenia, za po¬ moca których, prowadzone sa one promieniowo po¬ miedzy pierscieniami tracymi a zebatka wlacza¬ jaca.Na plaszczyznach czolowych wglebien prowa¬ dzone sa natomiast elementy blokujace. Elementy blokujace wchodzace we wglejbienia prowadzone sa równiez osiowo, pomiedzy plaszczyznami czolo¬ wymi odpowiednich pierscieni tracych, skierowa¬ nymi w strone wspornika przesuwki. Te elementy blokujace maja dwa przedluzenia, za -pomoca któ¬ rych wchodza one we wglebienia pierscieni tra¬ cych, wykonane na ich obwodzie. Elementy blo¬ kujace sa tak skonstruowane, ze opieraja sie swy¬ mi przedluzeniami za pomoca wglebien i czopa w luce zebatki wlaczajacej przesuwki. Dzieki temu, sa one prowadzone promieniowo.Elementy blokujace maja otwór, skierowane osiowo i równolegle do osi srodkowej walu, dzwi¬ gajacego kola zebate i urzadzenie wyrównujace Obroty. W otworze tym prowadzona jest sprezyna dociskowa, opierajaca sie o czolowe boki pierscie¬ ni tracych, skierowane w kierunku wspornika przesuwki i dociskajace stale te bloki do plaszczyzn tracych sprzezonych ze soba kól zebatych. W ten sposób urzadzenie* wyrównujace obroty jest zablo¬ kowane. Eliminuje sie przez to dodatkowe dopro¬ wadzenie pierscieni tracych do kola zebatego oraz stosowane dotychczas w tego rodzaju urzadzeniach doprowadzanie kdiiiedzriego blokowania w czasie 5 wlaczania. m "" W dalszej odmianie urzadzenia wedlug wynalaz¬ ku pierscienie trace sa wykonane jako dwuskladni¬ kowe lub zespolone. Szczególna korzysc urza¬ dzenia wedlug wynalazku polega na tym, 10 ze do jego budowy uzywa sie malo materia¬ lu i malej ilosci czesci, przy czym bloko¬ wanie obu pierscieni tracych, znajduje sie wewnatrz przesuwki wlaczajacej, a elenlenty blo¬ kujace sluza jednoczesnie jako czesci przenoszace 15 sily, natomiast pierscienie trl[ce sA wykdnane ja¬ ko obracajace sie czesci.Wynalazek jest blizej wyjasniony na przykla¬ dach rozwiazania, uwidocznionych na zalaczonych rysunkach, na których fig. 1 przedstawia urzadze- 20 nie wyrównujace predkosci katowe, umieszczone t^rtiicazjr dWorria skladujacymi ze4 soba kolami zebatymi, w przekroju, fig. 2 — urzadzenie z fig. 1, bez elementu blokujacego, w przekroju wzdluz linii A — B na fig. 1, fig. 3 — wycinek urzadze- 25 nia w powiekszeniu, w przekroju, fig. 4 — urza¬ dzenie w przekroju wzdluz linii C — D na fig. 3 i wzdluz linii G — H na fig. 7; fig. 5 — odmiane urzadzenia, umieszczonego pomiedzy dwoma sasia¬ dujacymi ze soba kolami zebatymi, w przekroju, 30 fig. 6 — odmiane urzadzenia, bez jednego elemen¬ tu blokujacego ,w przekroju wzdluz linii E — F na fig. 5, z drugim elementem blokujacym, w widoku z boku, fig. 7 — wycinek odmiany urzadzenia w powiekszeniu, w przekroju, fig. 8 — element blo- 35 kujacy z fig. 5, w widoku z góry i fig. 0 — element blokujacy z fig. 1, w widoku z góry.Na wale 1 zmiennego napedu kól zebatych ulo- zyskowane sa obrotowo kola zebate 2 i 3, podpo¬ rzadkowane na przyklad trzeciemu i czwartemu 40 biegowi. Pomiedzy kolami zebatymi 2 i 3 osadzony jest sztywno na wale 1 wspornik 4 przesuwki, za¬ opatrzony w trzy lub wiecej ramion. Wspornik ten sluzy jako element przenoszacy sily przesuw¬ nej na nim osiowo nasady w przesuwki wlacza- 45 jace 5. Przesuwka wlaczajaca 5 ma rowek 6, w który wchodza w znany sposób nieuwidocznione na rysunku widelki Wlaczajace. Kola zebate 2 i 3 wyposazone w zeby 7 i 8, umozliwiajace sprzeze¬ nie zebatki wlaczajacej 9 przesuwki 5 w czasie wlaczenia biegu.Kola zebate 2 i 3 maja na swych bokach czolo¬ wych zwróconych w strone wspornika 4 przedlu¬ zenia 10, wykonane w ksztalcie scietego stozka. W przedluzeniach tych ulozyskowane sa obrotowo pierscienie trace 11, przedstawione na fig. 1 i 3 lub 55 pierscienie trace 12, uwidocznione na fig. 5 i 7.Pierscienie trace 11 i 12 maja wewnetrzne stozki 13. odpowiadajace przedluzeniom 10, wykonanym w ksztalcie scietego stozka. Wewnetrzne stozki 13 wspóldzialaja z przedluzeniami 18. Celowe jest 60 wykonanie pierscieni tracych 11 i 12 z dwóch materialów lub ich polaczen.Elementy blokujace 14 wedlug fig. 1, 2 i 5, a tak¬ ze elementy blokujace 15 wedlug fig. 5, 6 i 7 sa pomiedzy ramionami wspornika 4 równomiernie 65 rozdzielone lub umieszczone na bokach czolowych 505 51461 6 pierscieni tracych 11 i 12. Pierscienie trace 11 i 12 maja wykonane w tym celu na swym obwodzie wglejbienia 16 i 17, odpowiadajace ilosci elemen¬ tów blokujacych 14 i 15. W zwiazku z tym wgle¬ bienia 16, jak wynika to z fig. 2, sa wykonane na bokach czolowych, a wglebienia 17, zgodnie z fig. 6, sa umieszczone na obwodzie.Elementy blokujace 14 sa ulozyskowane we wglebieniach 16 pierscieni tracych 11 i wchodza za pomoca czopa 19 w luke, znajdujaca sie w prze- suwce wlaczajacej 5 lub w zebatce 9.j Na kazdym elemencie blokujacym 14 sa osadzone dwie naklad¬ ki 20, umozliwiajace promieniowe prowadzenie elementu blokujacego 14 pomiedzy pierscieniami tracymi 11 a zebatka 9 przesuwki wlaczajacej 5.Elementy blokujace 14 sa oprócz tego prowadzone osiowo przy plaszczyznach czolowych 21 wgle¬ bien 16.Elementy blokujace 15 ulozyskowane sa nato¬ miast we wglebieniach 17 i wchodza podobnie za pomoca czopa 19 w luke 18 zebatki wlaczajacej 9.Elementy blokujace 15 prowadzone sa osiowo po¬ miedzy plaszczyznami czolowymi 22 pierscieni tra¬ cych 12, skierowanymi w strone wspornika 4. Kaz¬ dy element blokujacy 15 ma równiez dwie naklad¬ ki 23, wchodzace we wglebienia 17 pierscieni tra¬ cych 12. Elementy blokujace 15 sa tak z wymiaro¬ wane, ze opieraja sie swymi nakladkami 23 i czo¬ pem 19 o dno wglebien 17 oraz prowadzone sa pro¬ mieniowo w luce 18.Czop 19 osadzony jest w elementach blokuja¬ cych 14 i 15 albo stanowi z nimi jedna calosc, jak przedstawiono to na rysunkach. Elementy bloku¬ jace 14 i 15 maja otwór 24, skierowany osiowo i równolegle na osi srodkowej walu 1. W otworze tym znajduje sie sprezyna dociskowa 25, opieraja¬ ca sie o plaszczyzny czolowe pierscieni tracych 11 i 12, skierowane w strone wspornika 4. Dzieki te¬ mu pierscienie trace 11 i 12 przytrzymywane sa stale za pomoca przedluzen 10 kól zebatych 2 i 3.Zebatka wlaczajaca 9 przesuwki 5 przedzielona jest na jej obwodzie rowkiem 26, dzielacym zebat¬ ke 9 na dwa rzedy zebów, przy czym glebokosc rowka 26 odpowiada wysokosci zebów zebatki wlaczajacej 9.Sasiadujace ze soba w luce 18 zeby 27, 27', 27", 27'" zebatki wlaczajacej 9 maja ukosne sciecia 28, 28', 28" i 28"'. Odpowiednio do kierunku obrotu sprzezonego kola zebatego przylega do ukosnych sciec 28, 28', 28" i 28'" czop 19 elementów bloku¬ jacych 14 i 15.Urzadzenie wyrównujace predkosci katowe (obroty), wedlug wynalazku dziala w nastepujacy sposób: Przez prowadzona w otworze 24 elementów blo¬ kujacych 14 i 15 sprezyne dociskowa 25 wywiera¬ jaca nieznaczny osiowo nacisk na pierscienie tra¬ ce 11 i 12, pierscienie te przytrzymywane sa stale w styku ze stozkowymi przedluzeniami 10 kól ze¬ batych 2 i 3, za pomoca wewnetrznego stozka 13.Wzgledna ilosc obrotów, istniejaca miedzy piers¬ cieniami tracymi 11 i 12 i kolami zebatymi 2 i 3, powoduje obrót pierscieni tracych 11 i 12, a tym samym elementów blokujacych 14 i 15, w stosun¬ ku do przesuwki wlaczajacej 5.Dzieki temu czop 19 elementów blokujacych 14 i 15 przylega do ukosnych sciec 28 i 28" zebów 27 i 27" lub do ukosnych sciec 28' i 28'" zebów 27* i 27'". Wtedy urzadzenie wyrównujace obroty jest w czasie luznego biegu w pozycji zablokowanej....Z., chwila przesuwu przesuwki 5 do jednego z uzebien 7 lub 8 kól zebatych 2 lub 3 za pomoca sily wlaczajacej, czop 19 elementów blokujacych 14 i 15 przylega do ukosnych sciec 28 lub 28' albo 28" lub 28'" i uniemozliwia dalszy przesuw nasa¬ dy 5 w kierunku uzejbienia 7 lub 8.Ukosne sciecia 28, 28', 28" i 28"' zebów 27, 27', 27" i 27'" sa wykonane w ksztalcie linii prostej, przylegajacej przy wlaczaniu do czopa 19 albo linii lukowej, wkleslej przy czym linia prosta odpowia¬ da mniej wiecej promieniowi czopa 19. Ukosne sciecie w kierunku boku zebów musi miec taki kat, aby moment obrotu wywolany przez wzgledna ilosc obrotów wynikajaca z tarcia plaszczyzn stozko¬ wych pierscieni tracych 11 i 12 i stozkowo - scie¬ tych przedluzen 10 kól zebatych 2 i 3, byl wiekszy niz moment powrotnego polozenia, spowodowany przez sciecie w polaczeniu z czopem 19.Dopiero przy wyrównaniu predkosci katowych (obrotów) powstaje pomiedzy pierscieniem tra¬ cym a sprzezonym z nim kolem zebatym zwol¬ nienie docisku przylozenia pomiedzy czopem 19 i odpowiednim zebem 27, 27', 27", lub 27'". Wtedy czop 19 wchodzi w luke 18 zebatki wlaczajacej 9 i przesuwka 5 moze byc sprzezona z synchronicz¬ nie poruszajacym sie wglebieniem wlaczajacym 7 lub 8. PL

Claims (1)

Zastrzezenia patentowe

1. Urzadzenie wyrównujace predkosci katowe w przekladni zmianowej zebatej, zwlaszcza do sa¬ mochodów, wyposazone w przesuwna osiowo na zewnetrznym obwodzie wspornika, polaczonego trwale z walem, pomiedzy dwoma sprzezonymi ze soba kolami zebatymi, przesuwke, dociska¬ jaca poprzez element blokujacy pierscien tracy do plaszczyzny tracej jednego z dwóch kól ze¬ batych i wsuwana w uzebienie wlaczajace kola zebatego, w celu wyrównania obrotów, oraz zaopatrzone w dwa pierscienie trace, przytrzy¬ mywane stale przez sprezynowe elementy do¬ ciskajace do plaszczyzn tarcia obu kól zeba¬ tych, w celu blokowania przesuwki, znamienne tym, ze elementy blokujace (14 i 15) wchodza we wglebienia (16 i 17), wykonane na obwodzie lub na bokach czolowych pierscieni tracych (11 i 12) oraz w luki (18) zebatki (9) przesuwki wlaczajacej (5), przy czym elementy blokujace (14), wchodzace we wglebienia (16) umieszczone na bokach czolowych maja dwie nakladki (20), za pomoca których prowadzone sa promienio¬ wo pomiedzy pierscieniami tracymi (11) i ze¬ batka (9) przesuwki wlaczajacej (5), a ponadto osiowo przy plaszczyznach czolowych (21) wgle¬ bien (16), natomiast elementy blokujace (15), wchodzace we wglebienia (17), wykonane na obwodzie, prowadzone sa osiowo pomiedzy pla¬ szczyznami czolowymi (22) pierscieni tracych (12), skierowanymi w strone wspornika (4) oraz 10 15 20 25 30 35 40 45 50 55 607 51461 8 imaja dwie nakladki (23), za pomoca których wchodza elementy blokujace (15) we wglebie¬ nia (17) pierscieni tracych (12), przy czym ele¬ menty blokujace (15) sa tak wymierzone, ze opieraja sie swymi nakladkami (23) o dno wgle¬ bien (17) i za pomoca czopa (19) w luce (18), w celu promieniowego ich prowadzenia, a ele¬ menty blokujace (14 i 15) maja otwór (24), skie¬ rowany osiowo i równolegle do osi srodkowej walu (1), przy czym w otworze (24) prowadzona jest sprezyna dociskowa (25), opierajaca sie o plaszczyzny czolowe pierscieni tracych (11 i 12^ skierowane w strone wspornika (4). Urzadzenie wedlug zastrz. 1, znamienne tym, ze pierscienie trace (11 i 12) wykonane sa jako elementy dwuskladnikowe lub zespolone. Fig. 1 V 13 Fig. 2KI. 63 c, 8/41 51461 toKpfiezd F i»- %5KI. 63 C, 8/41 51461 MKP B 62 d 13 tO 25 2k 10 13 BIBLIOTEKA Urze*'-' Po tent owego] ZG „Ruch" W-wa, zam. 467-66, naklad 390 egz. PL