PL51439B3 - - Google Patents

Description

Opublikowano: 20.VII.1966 51439 KI 63 c, 34/01 MKP ftttd n UKD BIBLIQTF£K Al 1^^5555?ilitlj lito® • Twórca wynalazku: mgr inz. Henryk Fajnhaken Wlasciciel patentu: Biuro Konstrukcyjne Przemyslu Motoryzacyjnego, Warszawa (Polska) Przekladnia hydromechaniczna dwubiegowa Znane sa konstrukcje hydromechanicznych -skrzynek biegów, w których wykorzystuje sie ko¬ lo kierownicy do przenoszenia napedu. Sa to skrzynki, w których chodzilo wlasciwie tylko o zmiane kierunku napedu. Mozliwosc podniesie¬ nia stopnia transformacji i sprawnosci przeklad¬ ni dziejki wykorzystaniu kola kierownicy do prze¬ noszenia napedu zrealizowana zostala dopiero póz¬ niej w samochodowych skrzynkach biegów. Jed¬ nak we wszystkich wymienionych konstrukcjach zastosowano jako reduktor mechaniczny — me¬ chanizm planetarny, który ograniczyl mozliwosc podwyzszenia stopnia transformacji i sprawnosci przekladni.Opracowana jest równiez przekladnia hydrome¬ chaniczna jednobiegowa wedlug patentu glówne¬ go, w której dzieki zastosowaniu jako reduktora mechanicznego — nieplanetarnego mechanizmu ze¬ batego, który laczy kolo kierownicy z walem wyj¬ sciowym przekladni, uzyskano praktycznie dowol¬ ny stopien transformacji momentu obrotowego przy wysokiej sprawnosci, oraz przy prostszej, lzejszej i latwiejszej do wykonania konstrukcji niz w przypadku zastosowania mechanizmu planetar¬ nego.Przekladnia hydromechaniczna dwubiegowa, któ¬ ra jest przedmiotem niniejszego wynalazku skla¬ da sie z przekladni hydrokinetycznej, nieplanetar¬ nego ukladu kól zebatych laczacych kolo kierow¬ nicy z walem wyjsciowym, oraz sprzegla jednokie- 10 15 20 25 30 runkowego i hamulca tasmowego (lub innych ele¬ mentów konstrukcyjnych) umozliwiajacych odla¬ czenie kierownicy od walu wyjsciowego i jej za¬ hamowanie. W ten sposób, gdy hamulec tasmo¬ wy jest zwolniony powstaje pierwszy bieg, na którym naped przenosza wspólnie kola kierow¬ nicy i turbiny. Zacisniecie hamulca tasmowego po¬ woduje unieruchomienie kierownicy i wlaczenie drugiego biegu. W tym przypadku naped przeno¬ si tylko kolo turbiny, zas kola zebate mechaniz¬ mu nieplanetarnego poruszaja sie jalowo dzieki sprzeglu jednokierunkowemu.Istota wynalazku jest w stosunku do opracowa¬ nej juz przekladni wedlug patentu glównego wprowadzenie drugiego biegu przez unieruchomie¬ nie kierownicy i odlaczenie od niej mechanizmu zebatego polaczonego z walem wyjsciowym. Czyli wykorzystujac te sama przekladnie tworzy sie dwa rózne sposoby jej pracy: pierwszy z wyko¬ rzystaniem kola kierownicy do przenoszenia na¬ pedu i drugi z unieruchomiona kierownica. Po¬ zwala to na znaczne rozszerzenie zakresu przelo¬ zen kinematycznych przekladni przy bardzo pro¬ stej, a wiec lekkiej i taniej budowie przekladni.Zmiane biegu, a scislej sposobu pracy, w hydro- mechanicznej przekladni dwubiegowej jest nie¬ zmiernie latwo zautomatyzowac, co jest jej do¬ datkowa zaleta. Gdy przelozenie kinematyczne, przy którym nastepuje zmiana biegu jest dobrane wlasciwie, zmiana ta odbywa sie lagodnie bez 5143951439 przerwy w doplywie mocy i bez zalaman krzy¬ wej zmiany momentu obrotowego na wale wyj¬ sciowym. Ponadto, poniewaz po zmianie biegu na¬ stepuje zmiana przelozenia kinematycznego, nie ma tendencji do wystepowania zjawiska znanego pod nazwa przelaczen zwrotnych, co równiez wplywa na uproszczenie automatyki.Rozwiazanie wedlug wynalazku jest przedsta¬ wione schematycznie na rysunku. Z walem wej¬ sciowym 1 polaczone jest kolo pompy 2, zas z wa¬ lem wyjsciowym 5 kolo turbiny 3. Ponadto wal wyjsciowy 5 polaczony jest z kolem kierownicy 4 za posrednictwem kól zebatych zlf z%, z3, z4 i z5 oraz sprzegla jednokierunkowego 6.Na pierwszym biegu hamulec tasmowy 7 jest zwolniony. Moc doprowadzona do kola pompy 2 przekazywana jest na wal wyjsciowy 5 dwiema drogami: jedna przez kolo turbiny 3 i druga przez kolo kierownicy 4. Wielkosc momentu obrotowego na wale wyjsciowym 5 zalezec bedzie od przelo- z z zenia ukladu kól zebatych (i = — 0 —) i np. dla Zi Z3 i = 1,7 przy stopniu transformacji przekladni hy- drokinetycznej K0 = 3 i nieruchomym wale wyj¬ sciowym 5 moment na tym wale bedzie 6,4-krot- nie wiekszy Od momentu na wale wejsciowym.Gdy i = 3 — moment ten jest 9-krotnie wiek¬ szy. Stad widac, ze uklad wedlug wynalazku po¬ zwala na uzyskanie praktycznie dowolnie duzych stopni transformacji przekladni. Ponadto, wskutek ruchu kierownicy 4 w kierunku przeciwnym niz ruch kola turbiny 3 sprawnosc przekladni jest w zakresie od 0 do pewnego okreslonego przeloze¬ nia kinematycznego wyzsza niz w przypadku, gdy kolo kierownicy jest nieruchome.W chwili osiagniecia wymienionego przelozenia "kinematycznego korzystniej jest kolo kierownicy 4 10 15 20 25 35 odlaczyc od walu wyjsciowego 5 a nastepnie za¬ trzymac. Dla tego celu sluzy sprzeglo jednokie¬ runkowe 6 i hamulec tasmowy 7. Wystarczy za¬ cisnac hamulec tasmowy 7, a przez to zatrzymac kolo kierownicy 4, aby nastapil — dzieki sprzeg¬ lu jednokierunkowemu 6 — jalowy ruch kól ze¬ batych. W ten sposób otrzymuje sie drugi bieg, przy którym naped przekazywany jest jedynie przez kolo turbiny 3. Mozliwe jest równiez bezpo¬ srednie przekazywanie napedu bez udzialu cieczy.W tym celu nalezy pomiedzy kolem pompy 2 a turbiny 3 umiescic sprzeglo blokujace 8.W przekladni hydromechanicznej dwubiegowej wedlug wynalazku zamiast hamulca tasmowego i sprzegla jednokierunkowego moga byc równiez zastosowane inne elementy konstrukcyjne umozli¬ wiajace zahamowanie kierownicy i zwolnienie ukladu zebatego, np. hamulce tarczowe, sprzegla wieloptytkowe itp.Podobnie jak i w opracowanej wczesniej, prze¬ kladni hydromechanicznej dwubiegowej moze byc zastosowana dowolna przekladnia hydrokinetyczna. PL

Claims (1)

1. Zastrzezenie patentowe Przekladnia hydromechaniczna dwubiegowa, w której kolo kierownicy przekladni hydrokine- tycznej polaczone jest z walem wyjsciowym prze¬ kladni za pomoca nieplametarnego ukladu kól ze¬ batych, a kolo turbiny polaczone jest bezposrednio z walem wyjsciowym, znamienna tym, ze ma sprzeglo jednokierunkowe (6) i hamulec tasmo¬ wy (7) lub inne równorzedne technicznie elemen¬ ty konstrukcyjne laczace kolo kierownicy z ukla¬ dem kól zebatych, oraz umozliwiajace odlaczenie kola kierownicy (4) od walu wyjsciowego prze¬ kladni (5) i jej zahamowanie. ZG „Ruch" W-wa, zam. 467-66, naklad 390 egz. PL