PL51440B3 - - Google Patents

Description

Opublikowano: 20.VII.1966 51440 KI 63 c, 34/01 MKP B UKD BIBLIOTEKA Twórca wynalazku: mgr inz. Henryk Fajnhaken Wlasciciel patentu: Biuro Konstrukcyjne Przemyslu Motoryzacyjnego, Warszawa (Polska) Przekladnia hydromechaniczna dwubiegowa nawrotna Znane sa konstrukcje hydromechanicznych skrzynek biegów, w których wykorzystuje sie ko¬ lo kierownicy do przenoszenia napedu, przy czym w tych skrzynkach chodzilo wlasciwie tylko o zmiane kierunku napedu. Nastepne znane roz¬ wiazania wykorzystuja mozliwosc podniesienia stopnia transformacji i sprawnosci przekladni dzieki wlaczeniu kola kierownicy do przenoszenia napedu. Jednak we wszystkich wymienionych kon¬ strukcjach zastosowano jako reduktor mechanicz¬ ny — mechanizm planetarny, który ograniczyl mo¬ zliwosc podwyzszenia stopnia transformacji i sprawnosci przekladni.Opracowana jest równiez przekladnia hydro¬ mechaniczna jednobiegowa wedlug patentu glównego, w której, dzieki zastosowaniu jako re¬ duktora mechanicznego — nieplanetarnego me¬ chanizmu zebatego, który laczy kolo kierownicy z walem wyjsciowym przekladni, uzyskano prak¬ tycznie dowolny stopien transformacji momentu obrotowego przy wysokiej sprawnosci, oraz przy prostszej, lzejszej i latwiejszej do wykonania kon¬ strukcji niz w przypadku zastosowania mechaniz¬ mu planetarnego.Przekladnia hydromechaniczna dwubiegowa dziejki zastosowaniu w niej elementów konstruk¬ cyjnych umozliwiajacych odlaczanie kierownicy od walu wyjsciowego i jej unieruchamianie, a przez to wprowadzenie drugiego sposobu pra¬ cy przekladni, posiada znacznie rozszerzony za¬ kres przelozen kinematycznych przy prostej bu¬ dowie i latwej do zautomatyzowania zmianie spo¬ sobu pracy (biegu).Przedmiotem wynalazku jest przekladnia hydro- 5 mechaniczna dwubiegowa nawrotna, czyli skrzyn¬ ka biegów posiadajaca poza dwoma biegami do jazdy w przód równiez i bieg wsteczny, sklada¬ jaca sie z przekladni hydrokinetycznej, nieplane¬ tarnego ukladu kól zebatych laczacego kolo kie- io równicy z walem wyjsciowym, sprzegiel i hamul¬ ców (lub innych elementów konstrukcyjnych) umo¬ zliwiajacych odlaczanie kierownicy od walu wyj¬ sciowego i jej zahamowanie oraz sprzegielek ze¬ batych lub wieloplytkowych sluzacych do wla- 15 czania biegu wstecznego.Istota wynalazku w stosunku do opracowane¬ go wczesniej rozwiazania wedlug patentu glów¬ nego jest wykorzystanie tego samego nieplanetar¬ nego ukladu kól zebatych, który na pierwszym 20 biegu laczy kolo kierownicy z walem wyjsciowym, do uzyskania biegu wstecznego przez laczenie wymienionych kól zejbatych z kolem turbiny (kolo kierownicy jest przy tym zahamowane). W ten sposób uzyskuje sie hydromechaniczna skrzynke 25 biegów, przydatna zwlaszcza do samochodów, o bardzo prostej, a wiec i ldkkiej i taniej kon¬ strukcji, o praktycznie dowolnie duzym stopniu transformacji (do K0 = 9) i wysokiej sprawnosci.Mozliwe jest równiez zastosowanie sprzegla blo¬ gi, kujacego, czyli dalsze podwyzszenie sprawnosci na 5144051440 biegu bezposrednim. Podobnie jak w opracowa¬ nej wczesniej przekladni hydromechanicznej dwu- biegowej moze byc stosowana dowolna przeklad¬ nia hydrokinetyczna.Rozwiazanie wedlug wynalazku przedstawiono schematycznie na rysunku.Z walem wejsciowym 1 polaczone jest kolo pom¬ py 2, a z walem wyjsciowym 5 — za posrednic¬ twem sprzegla zebatego 10 — wirnik turbiny 3.Ponadto wal wyjsciowy 5 polaczony jest z kolem kierownicy 4 za posrednictwem kól zebatych zlf Z2, za z4, z5, sprzegielka zebatego 9 oraz sprzegla jednokierunkowego 6. W tym stanie rzeczy przy zwolnionym hamulcu tasmowym 7 wlaczony jest pierwszy bieg do jazdy w przód. Moc doprowa¬ dzona do kola pompy 2 przekazywana jest na wal wyjsciowy 5 dwiema drogami: jedna przez kolo turibiny 3 i druga przez kolo kierownicy 4. Mo¬ ment Obrotowy na wale wyjsciowym 5 zalezy od 7 Z przelozenia ukladu kól zebatych i = =* • — Zi Z, i np. dla i= 1,7 przy stopniu transformacji K0 = 3 i nieruchomym wale wyjsciowym równy jest mo¬ mentowi 6,4-krotnie wiekszemu od momentu fia wale wejsciowym 1. Gdy i — 3 moment ten jest 9-krotnie wiekszy.Stad widac, ze uklad wedlug wynalazku po¬ zwala na uzyskanie dowolnie duzych stopni trans¬ formacji przekladni. Ponadto wskutek ruchu ko¬ la kierownicy 4 w kierunku przeciwnym niz ruch wirnika turbiny 3 sprawnosc przekladni w zakre¬ sie od 0 do pewnego okreslonego przelozenia ki¬ nematycznego jest wyzsza niz w przypadku gdy kierownica jest nieruchoma. W chwili osiagniecia wymienionego przelozenia kinematycznego ko¬ rzystnie jest kolo kierownicy 4 odlaczyc od walu wyjsciowego 5, a nastepnie zatrzymac. Do tego ce¬ lu sluza sprzeglo jednokierunkowe 6 i hamulec tas¬ mowy 7.Wystarcza zacisnac hamulec tasmowy 7, a przez to zatrzymac kolo kierownicy 4, aby nastapil — dzieki sprzeglu jednokierunkowemu 6 — jalowy ruch kól zejbatych. W ten sposób otrzymuje sie drugi bieg, przy którym naped przekazywany 10 15 20 25 35 40 jest jedynie przez kolo turbiny 3, Mozliwe jest równiez bezposrednie przekazywanie napedu bez udzialu cieczy. W tym celu nalezy pomiedzy ko¬ lem pompy 2 a kolem turbiny 3 umiescic sprzeglo blokujace 8.Aby wlaczyc bieg wsteczny trzeba przy zacis¬ nietym hamulcu 7 przesunac równoczesnie w lewo sprzegielka zebate 9 i 10 odlaczajac w ten sposób naped, a nastepnie przesunac dalej w lewo sprzegielko 10 i polaczyc za pomoca zespolu kól zebatych zlt zf, z8, Z4, z6 wal wyjsciowy 5 z kolem turbiny 3.W przedstawionym na rysunku przykladzie roz¬ wiazania przekladni hydromechanicznej dwubie- gowej nawrotnej zastosowano do wlaczenia dru¬ giego biegu hamulec tasmowy i sprzeglo jednokie¬ runkowe.Zamiast nich moga byc uzyte inne elementy konstrukcyjne np. sprzegla wieloplytkowe. Podob- dobnie mozna .postepowac w przypadku sprzegie- lek zebatych. PL

Claims (1)

1. Zastrzezenie patentowe Przekladnia hydromechaniczna dwubiegowa nawrotna, w której kolo kierownicy przekladni hydrokinetycznej polaczone jest z walem wyjscio¬ wym przekladni za pomoca nieplanetarnego ukla¬ du kól zebatych, a kolo turbiny polaczone jest z walem wyjsciowym bezposrednio, przy czym sprzeglo jednokierunkowe i hamulec tasmowy lub inne elementy konstrukcyjne umozliwiaja odlacze¬ nie kola kierownicy od walu wyjsciowego prze¬ kladni i jej zahamowanie, znamienna tym, ze po¬ siada sprzegielko (9) zebate lub wieloplytkowe, laczace wal kierownicy (4) z zespolem kól zejba¬ tych (zt — z5) oraz podobne sprzegielko (10) ze¬ bate lub wieloplytkowe, laczace kolo turbiny (3) z walem wyjsciowym (5) albo z zespolem kól ze¬ batych (zi —z5) przy odlaczonym za pomoca sprze¬ gielka (9) zespole kól zebatych (zj — z5) od walu kierownicy (4), przez co zostaje umozliwione wy¬ korzystanie ukladu kól zejbatych fe — z5) do wla¬ czania biegu wstecznego. 7 6 9 10 ZG „Ruch" W-wa, zam. 407-66, naklad 390 egz. PL