Przedmiotem niniejszego wynalazku jest podaj¬ nik papieru do nawijarki uzwojen elektrycznych, zaopatrzony w pneumatyczny lub hydrauliczny mechanizm napedowy oraz w urzadzenie do zwiek¬ szania skoku nawijanego drutu w czasie podawa¬ nia papieru.W znanych dotychczas nawijarkach do uzwojen elektrycznych, po nawinieciu jednej warstwy uzwojenia istnieje koniecznosc przewijania jej papierem stanowiacym izolacje miedzywarstwowa a równoczesnie zapobiegajacym ocieraniu sie o sie¬ bie nawoi obydwu warstw.Zabieg owijania papierem odbywa sie przewaz¬ nie recznie. W tym celu zatrzymuje sie nawijarke podklada uprzednio odciety odcinek tasmy papie¬ rowej i pokrecajac powoli wrzecionem nawijarki nawija sie go na warstwe uzwojenia, a równocze¬ snie owija sie kilkoma zwojami drutu podawa¬ nego przez podajnik. Zabieg ten jest oczywiscie bardzo pracochlonny i powoduje znaczne obnize¬ nie wydajnosci nawijarek, a ponadto pozostawia na uzwojeniu slady potu co ma niekorzystny wplyw na wytrzymalosc elektryczna izolacji.Znane sa takze nawijarki z podajnikami me¬ chanicznymi, w których tasma odwijania z roli jest odcinana przez nóz i podawana miedzy na¬ winieta warstwe uzwojenia \ drut podawany w chwili gdy dochodzi on do oDrzeza warstwy po¬ dajnika, a nastepnie chwytana przez cewke i owi¬ jana drutem. Zasadnicza wada tych podajników 10 20 25 30 jest jednak stosunkowo duza bezwladnosc mecha¬ nizmów uruchamiajacych walek podajacy i róz¬ nice stalej szybkosci obwodowej walka oraz zmien¬ nej zaleznej od srednicy szybkosci obwodowej warstwy uzwojenia wskutek tego wystepujace sily bezwladnosci i sily tarcia powoduja czeste zry¬ wanie drutu. Ponadto zrywanie drutu powoduje równiez róznice stalej szybkosci obwodowej wal¬ ka, natomiast w przypadku gdy szybkosc papieru jest zbyt duza jego zbyt luzne nawiecie. Z tych wzgledów podajniki mechaniczne nie sa praktycz¬ nie stosowane do nawijania uzwojen z cienkich drutów.Znane sa takze podajniki pneumatyczne, zaopa¬ trzone w dysze, które w odpowiedniej chwili po¬ rywaja strumieniem powietrza odciety odcinek pa¬ pieru i podsuwaja go do nawinietej warstwy uzwo¬ jenia. Doswiadczenie wykazalo jednak, ze tego rodzaju podajniki nie sa pewne w dzialaniu, po¬ niewaz przypadkowe zanieczyszczenie dyszy oraz brak prowadzenia papieru powoduje skrzywienia, marszczenie oraz jego luzne nawijanie na uzwo¬ jenie.Ponadto wada wszystkich znanych dotychczas podajników papieru do nawijarek uzwojen elek¬ trycznych jest fakt, ze wobec duzej gestosci scie¬ gu, co ma miejsce zwlaszcza w przypadku cien¬ kich drutów nawojowych, wystepuje stosunkowo niewielka: sila osiowa przesuwajaca drut, wskutek 49762 949762 czego po podaniu papieru jest on nawijany w dal¬ szym ciagu w tymA samym kierunku jak na owi¬ nietej juz warstwie, a dopiero potem zmienia kie¬ runek. Powoduje to powstawanie spietrzen nawo¬ jów na obrzezu nawijanej warstwy, które z kolei sa przyczyna przepiec wystepujacych na obrzezu uzwojenia. '- Wszystkie powyzsze wady i niedogodnosci usuwa podajnik papieru do nawijarki uzwojen elektrycz¬ nych wedlug wynalazku, zaopatrzony w pneuma¬ tyczny lub hydrauliczny mechanizm napedowy walka podajacego papier, który sterowany jest przez suwak nawijarki (sluzacy do osiowego prze¬ suwania podawanego drutu), przy czym predkosc obwodowa walka4! podajacego jest nieco mniejsza od minimalnej predkosci obwodowej (pierwszej) nawinietej warstwy uzwojenia. Dzieki temu uzy¬ skuje,, sie znaczne'zmniejszenie bezwladnosci ele¬ mentów napedowych podajnika i jego natychmia¬ stowe zadzialanie w chwili, gdy nawijany drut zbliza sie do obrzeza warstwy uzwojenia, przy czym w chwili chwycenia papieru przez nawinie¬ ta warstwe uzwojenia jest on napinany przez wal podajacy, powodujac równe i scisle owiniecie war¬ stwy uzwojenia.Podajnik papieru wedlug wynalazku jest ponadto zaopatrzony w urzadzenie zwiekszajace skok na¬ wojów w chwili zblizania sie drutu do obrzeza nawinietej warstwy, dzieki czemu zmiana kierun¬ ku podawania nastepuje scisle po owinieciu warst¬ wy papierem, eliminujac spietrzanie sie nawojów na obrzezu cewki i czeste przebicia uzwojen.Wynalazek jest przykladowo wyjasniony na ry¬ sunku, na którym fig. 1 przedstawia schemat na¬ wijarki z podajnikiem papieru w widoku z boku, fig. 2 — schemat napedu pneumatycznego podaj¬ nika, fig. 3 — przykladowe rozwiazanie- konstruk¬ cyjne podajnika w widoku z przodu, fig. 4 — w widoku z boku, a fig. 5 — przyklad rozwiazania zespolu sterujacego.Podajnik papieru do nawijarki uzwojen elek¬ trycznych wedlug wynalazku sklada sie z naste¬ pujacych podstawowych zespolów: zespolu poda¬ wania wstepnego i obcinania papieru, pneumatycz¬ nego lub hydraulicznego zespolu napedowego, ze¬ spolu walka dociskowego, zespolu sterujacego, po¬ laczonego z suwakiem nawijarki oraz z zespolu do zwiekszenia skoku nawojów na obrzezu uzwo¬ jenia.Zespól podawania wstepnego i obcinania papieru sklada sie ze wspornika 2 przymocowanego do stolu 3 nawijarki, w którym jest ulozyskowana rola 1 papieru, z prowadnicy 5 sluzacej do pro¬ wadzenia odwijajacej sie roli 1 tasmy 4, z walka ciagnacego 6 i walka dociskajacego 7, z prowad¬ nicy 8 oraz z noza 11, umieszczonego poprzecznie do prowadnicy 8 i polaczonego cieglem 12 z nie- . uwidocznionym na rysunku pedalem lub elektro- , magnesem, poruszajacym go w kierunku strzalki I (fig. 3) i sprezyny 13 przesuwajacej go w polozenie Wyjsciowe.Walek ciagnacy 6 moze byc napedzany za po- :moca kólka recznego albo tez sprzezony mecha¬ nicznie ze sruba pociagowa suwaka nawijarki w ten sposób, ze jednemu skokowi suwaka od- 10 15 20 25 30 35 40 45 50 55 65 powiada obrót walka o luk obwodowy równy za¬ danej dlugosci podawanego odcinka papieru. Os 14 walka dociskowego 7 jest osadzona przesuwnie w prowadnicy 15 lozyska i dociskana elastycznie 1 za pomoca sprezyny 16 regulowanej sruba 17 i moze tyc unoszona za pomoca dzwigni 18, w celu wsuniecia tasmy 4 papieru miedzy walki 7 i 6, przy zakladaniu nowej roli 1. Do kontroli wlasci¬ wego przesuwania sie papieru sluzy otwór 19 w prowadnicy 8. Walek dociskowy 7 jest zaopa¬ trzony w przezroczysta oslone 20, zabezpieczajaca podawana tasme 4 przed zanieczyszczeniem.Przedstawiony przykladowo na fig. 2 pneuma¬ tyczny zespól napedowy walka podajacego 9 skla¬ da sie ze zbiornika 21, polaczonego za pomoca krócca 22 z instalacja sprezonego powietrza, fil¬ tru 23, zaworu redukcyjnego 24, manometru 25 i z dwóch turbin powietrznych 26 i 27, których wirniki sa polaczone z osia 28 walka podajacego 9.Turbiny 26 i 27 sa polaczone z przewodem zasi¬ lajacym 29 za posrednictwem rozdzielacza 32 oraz zaworów 30 i 31,.:sterowanych za pomoca dzwigni 33 i 34, które wspólpracuja ze zderzakami 35 i 36 suwaka 37 nawijarki.Odmiana podajnika wedlug wynalazku moze byc zaopatrzona w podobnej konstrukcji zespól hy¬ drauliczny, z silnikami 26, 27 napedzajacymi wa¬ lek 9.Zespól walka dociskowego sklada sie z dzwig¬ ni 38, w której widelkowym zakonczeniu jest ulbzyskowana os 39 walka dociskowego 10 oraz ze wspólpracujacej z ta dzwignia krzywki 40, przymocowanej do suwaka 37 nawijarki. Krzyw¬ ka 40 jest przymocowana do suwaka 37 w miejscu odpowiadajacym jego polozeniu, w którym po¬ winno nastapic wsuniecie konca obcietego odcinka tasmy 4 papieru miedzy walki 9 i 10 i uksztalto¬ wana w ten sposób, ze unosi wspólpracujace z nia ramie dzwigni 38, powodujac opuszczenie osi 39 z walkiem dociskowym 10 i utworzenie szczeliny, w która wchodzi koncówka odcietej tasmy 4. Os 39 walka dociskowego 10 jest osadzona przesuwnie w dzwigni 38 i dociskana elastycznie za pomoca sprezyny 41, przy czym sila docisku moze byc regulowana za pomoca nakretek 42.Zespól sluzacy do zwiekszenia skoku nawijane¬ go drutu na obrzezach uzwojenia skiada sie z dzwigni 43, wspólpracujacej ze zderzakami 44 i 45 (fig. 2) lub z cieglami 44a i 45a (fig. 5), po¬ laczonymi z suwakiem 37 nawijarki, oraz z cieg¬ la 46 laczacego dzwignie 43 z kolem posrednicza¬ cym nawijarki oraz z krazka 53 i z krazków 54 sluzacych do zmiany kierunku przesuwu ciegla 46 i ciegiel 44a i 45a (fig. 5). Przekladnia cierna 48, 47, 49 stanowi znany zespól przenoszacy naped z silnika elektrycznego 50 poprzez nawrotnice 51 na srube pociagowa 52 i suwak 37 nawijarki, prze¬ suwajacy podawany drut wzdluz osi uzwojenia.Zespól sterujacy podajnika wedlug wynalazku sklada sie z wymienionych uprzednio zderzaków 45 i 46 lub ciegiel 45a i 46a polaczonych z suwa¬ kiem 37 nawijarki i wspólpracujacych z dzwig¬ nia 43, w ten sposób, ze w poblizu skrajnych po¬ lozen suwaka 37, powoduja obrót dzwigni 43 w kierunku strzalki II (fig. 2) oraz z polaczonych49762 5 6 i tym suwakiem 37 zderzaków 35 i 36, wspólpra¬ cujacych z dzwigniami 33 i 34 zaworów pneuma¬ tycznych 39 i 31 w ten sposób, ze w krancowych polozeniach suwaka 37 powoduja one obrót od¬ powiednich dzwigni 33 i 34 i otwarcie zaworów 30 lub 31 oraz ze zderzaków 45 i 44 albo ciegiel 45a i 44a.Dzialanie podajnika papieru do nawijarki uzwo¬ jen elektrycznych wedlug wynalazku opisano po¬ nizej.Tasma papieru 4, odwijajaca sie z roli 1 jest ciagnieta przez walek 6 i 7 i przesuwana wzdluz prowadnicy 5 i 8. Naped walka 6 moze odbywac sie recznie za pomoca polaczonego z nim kólka (w czasie nawijania uzwojenia), albo tez mecha¬ nicznie za pomoca przekladni laczacej go ze sru¬ ba pociagowa 52 nawijarki, przy czym jednemu skokowi suwaka 37 odpowiada w tym przypadku obrót walka 6 o taka czesc obwodu, która równa jest zadanej dlugosci odcinka tasmy 4 papieru, niezbednej do owiniecia warstwy uzwojenia.Po dosunieciu koncówki tasmy 4 do walka do¬ ciskowego 10 krzywka 40 suwaka 37 powoduje obrót wspólpracujacej z nia dzwigni 38 i opusz¬ czenie walka dociskowego 10, wskutek czego kon¬ cówka tasmy wchodzi w szczeline utworzona mie¬ dzy walkami 9 i 10, a nastepnie miedzy tymi walkami 10 i 9 zostaje docisnieta wskutek po¬ wrotu dzwigni 38 w polozenie pierwotne, po czym zadanej dlugosci odcinek tasmy 4 niezbedny dla owiniecia warstwy uzwojenia zostaje obciety przez nóz 11, nachylony pod katem a = 30° do tasmy 4 i uruchamiany przez pedal lub elektromagnes, po¬ laczony z nim za pomoca ciegla 12. Ruch powrotny noza nastepuje pod dzialaniem sprezyny 13.W chwili gdy suwak 37 podajacy drut nawojo¬ wy zbliza sie do swego polozenia zwrotnego, od¬ powiadajacego obrzezu warstwy uzwojenia, jego zderzak 44 lub 45 (albo odpowiadajace mu cieg¬ lo 44a lub 45a), powoduje obrót óTzwigni 43 w kierunku strzalki II a polaczone z nia cieglo 46 przesuwa kolo posredniczace 47 przekladni cier¬ nej 48, 47, 49 w kierunku strzalki III (fig. 2),' wskutek czego nastepuje wzrost predkosci obro¬ towej sruby pociagowej 52, a tym samym odpo¬ wiedni wzrost predkosci ruchu suwaka 37 i skoku nawojów podawanego drutu. ~ W chwili osiagniecia przez suwak 37 polozenia zwrotnego, jego zderzak 35 lub 36 (zaleznie od kierunku ruchu), powoduje obrót wspólpracujacej z nim dzwigni 33 lub 34 i otwarcie zaworu 30 lub 31, wskutek czego sprezone powietrze prze¬ plywa ze zbiornika 21 przez filtr 23, zawór re¬ dukcyjny 24, przewód zasilajacy 29 oraz przez otwarty zawór 30 lub 31 do rozdzielacza 32 i uru¬ chamia obydwie turbiny powietrzne 26 i 27, na¬ pedzajac sprzezony z nimi walek podajacy 9. Za¬ cisniety miedzy tym walkiem 9 i walkiem do¬ ciskowym 10 odciety odcinek tasmy 4 papieru zo¬ staje wskutek tego przesuniety, uzyskujac duze przyspieszenie i chwycony miedzy drut nawojo¬ wy 55 a uzwojenie 56 owijajac jego nawinieta warstwe. Poniewaz predkosc obwodowa warstwy 56 uzwojenia jest wieksza od predkosci walka po¬ dajacego li, tasma 4 zostaje naprezona, dzieki czemu uzyskuje sie scisle owiniecie. Dzieki malej bezwladnosci czesci wirujacych 26, 27 i 9 podaj¬ nika uzyskuje sie duze przyspieszenie katowe wal- 5 ka podajacego 9, a tym samym odpowiednie przy¬ spieszenie tasmy 4 papieru w chwili jej podawa¬ nia na warstwe uzwojenia 56, dzieki czemu elimi¬ nuje sie rwanie drutu 55. Ponadto wskutek zwiek¬ szonego skoku uzwojenia na obrzezu uzwojenia eliminuje sie zjawisko spietrzania zwojów, ponie¬ waz w chwili podania papieru nastepuje bez opóz¬ nienia zmiana kierunku podawania drutu nawojo¬ wego, tworzacego nastepna warstwe uzwojenia.Po nawinieciu papieru cykl pracy podajnika 9- powtarza sie. Przez mechaniczne lub elektryczne sprzezenie napedu walka przesuwajacego 6 i noza 11 mozna uzyskac pelna automatyzacje pracy na¬ wijarki.Podajnik papieru do nawijarki uzwojen elek¬ trycznych wedlug wynalazku moze znalezc zasto¬ sowanie zarówno jako zespól wbudowany w na- wijarke, jak i w postaci oddzielnej przystawki wspólpracujacej ze znana nawijarka dowolnego- typu. PL