PL49304B1 - - Google Patents

Description

Opublikowano: 24.IV.1965 49304 KI. 12 o, 25/01 MKP UKD 25 Wlasciciel patentu: VEB Fahlberg-List Chemische und Pharmazeutische Fabriken Magdeburg (Niemiecka Republika Demo¬ kratyczna) Sposób ciagly wytwarzania szesciochlorocyklopentadienu Przedmiotem wynalazku jest sposób ciagly wy¬ twarzania szesciochlorocyklopentadienu z n-penta- nu wstepnie schlorowanego.Wiadomo, ze uzyskuje sie szesciochlorocyklopen- tan, jezeli alifatyczne weglowodory zawierajace 5 atomów wegla chloruje sie wyliczona iloscia chlo¬ ru w temperaturze 400 — 550°C (opis patentowy Stanów Zjednoczonych Ameryki nr 2.509.160). Taki sposób postepowania jest niedogodny, poniewaz nie umozliwia uzyskiwania zadawalajacej wydajnosci wyczerpujaco schlorowanego cyklopentadienu obok powstajacych produktów ubocznych. Próbowano usunac te niedogodnosci przez zastosowanie sta¬ lych lub gazowych katalizatorów i zmieniajac za¬ kres temperatury (opis patentowy Niemieckiej Re¬ publiki Federalnej nr 943.647 oraz opis patentowy Stanów Zjednoczonych Ameryki nr 2.650.942).W tym celu wprowadzano polichloropentany z chlorem do strefy reakcyjnej calkowicie lub cze¬ sciowo wypelnionej katalizatorem, której tempera¬ tura stale wzrasta od miejsca wejscia do wyjscia produktu. Zakres temperatury wynosi od 280 — 350 °C do 375 — 550 °C. Próbowano równiez pole¬ pszyc wydajnosc reakcji przez zawracanie do stre¬ fy reakcyjnej niepozadanych ubocznych produk¬ tów (opis patentowy Niemieckiej Republiki Fede¬ ralnej nr 1.013.646).Znane metody dotyczace produkcji szesciochloro¬ cyklopentadienu z pentanów w dwustopniowym procesie wykazuja rózne wady. Tak na przyklad 2 tworza sie, szczególnie na stalych katalizatorach, osady, które szybko oslabiaja dzialanie katalizato¬ rów, a skladnikom reakcji utrudniaja swobodny przeplyw. Ponadto zawsze powstaja w tym procesie 5 produkty, które obok szesciochlorocyklopentadienu zawieraja jeszcze czterochlorek wegla, czter©chlo¬ roetylen, szesciochloroetan, szesciochlorobutadien, osmiochlorocyklopenten i szesciochlorobenzen. Tego rodzaju sklad jest charakterystyczny dla tych 10 wszystkich metod, w których reakcja zachodzi w stosunkowo waskiej przestrzeni reakcyjnej.Skladniki biorac udzial w reakcji tak energicznie reaguja, ze produkty posrednie przedwczesnie opu¬ szczaja strefe reakcji i przechodza do produktu 15 reakcji. Frzeróbka uzyskanej mieszaniny, zlozonej z siedmiu skladników, za pomoca destylacji wy¬ maga duzego nakladu energii. Szczególne trudnosci wystepuja zawsze przy przeróbce za pomoca desty¬ lacji mieszaniny takich substancji, które posiadaja temperature wrzenia w poblizu 200°C. Trudnosci te wzrastaja wraz ze wzrostem ilosci skladników.Szczególnie niekorzystnie wplywa obecnosc szescio- chloroetanu, który ze wzgledu na swe wlasciwosci powoduje latwe zatykanie aparatury.Wedlug opisu patentowego Stanów Zjednoczo¬ nych Ameryki nr 2.509.160 reakcje prowadzi sie w wydluzonej rurce, przy czym niedogodnosci tego sposobu i próby jego ulepszenia zostaly juz opisa¬ ne na wstepie. 30 Nieoczekiwanie stwierdzono, ze mozna uzyskac 20 25 4930449304 3 w ciaglym procesie dobra wydajnosc ogólna i bar¬ dzo dobra wydajnosc na jednostke czasu i prze¬ strzeni szesciochlorocyklopentadienu, jezeli wtrys¬ kuje sie wstepnie schlorowany n-pentan z chlorem do reaktora, w którego strefie reakcyjnej tempera- 5 tura ciagle wzrasta, w znany sposób, przy czym stosuje sie tak dluga droge przebiegu reakcji, ze mozna zrezygnowac ze stanowiska katalizatora.Reakcje prowadzi sie w reaktorze rurowym zwi¬ nietym w spirale, przy czym stosunek srednicy 10 rury do jej dlugosci wynosi wiecej niz 1 : 1000, naj¬ korzystniej 1 :5000.Znacznym efektem przy takim przebiegu reakcji jest to, ze w przeciwienstwie do znanych metod szesciochlorpcyklopentadien uzyskuje sie jako je- 15 den ze skladników czteroskladnikowej mieszaniny, która zawiera czterochlorek wegla, czterochloro- etylen, szesciochlorocyklopentadien i szesciochloro- benzen. Nie wystepuja natomiast inne produkty reakcji, w szczególnosci szesciochloroetan, który 20 zasadniczo utrudnia dalsza przeróbke produktu.Jako substancje wyjsciowe mozna stosowac przy tej metodzie wysoko schlorowane n-pentany, któ¬ rych gestosc waha sie od 1,57 do 1,65 g/cm8. Te substancje miesza sie dokladnie za pomoca rpz- 25 pylacza z okreslona kazdorazowo iloscia chloru i przeprowadza równomiernym strumieniem przez przestrzen reakcyjna. Stosunek chloru do schloro- wanego pentanu ustala sie tak, by rozpylony chlor byl w nadwyzce 0,5 do 1,5%. Na przestrzen reak- 30 cyjna najlepiej nadaje sie wnetrze zwinietej w spi¬ rale rury ze szkla, kwarjcu albo niklu. Stojacy pionowo dolny koniec spirali utrzymuje sie za po¬ moca ogrzewania gazowego lub olejowego w tem¬ peraturze 480°C. U góry, w miejscu wejscia sub- 35 stancji wsadowej, temperatura opada do 250°C.Wazny jest stosunek srednicy rury zwinietej w spi¬ rale do jej dlugosci. Winien on byc dosc duzy, aby zapewnic duza powierzchnie scian dla reakcji. Sto¬ sunek ten ustala sie nie nizej niz 1 :1000, najko¬ rzystniejszy jest stosunek wielkosci 1 : 5000 Po ostudzeniu gazów reakcyjnych i absorpcji wy¬ tworzonego w czasie reakcji chlorowodoru mozna mieszanine reakcyjna oddzielic od wodnego kwasu solnego i przerobic za pomoca destylacji.Przyklad. Rure szklana dlugosci 45 m i sred¬ nicy nominalnej 10 mm zwinieta w spirale o sred¬ nicy 180 mm ogrzewa sie gazem w ten sposób, ze dolne zwoje ogrzewa plomien gazowy o temperatu¬ rze 480°C, a górne o temperaturze 250°C. Do tej spirali wtryskuje sie od górnego konca 54 g poli- chloro-n-pentanu o gestosci 1,64 g/cm3 oraz 12 lit¬ rów chloru gazowego na minute. Po ostudzeniu i kondensacji chlorowodoru otrzymuje sie 50 g pro¬ duktu surowego na minute, który sklada sie w 1—3% z czterochlorku wegla, w 9—12°/o z cztero- chloroetylenu, 73—77% z szesciochlorocyklopenta¬ dienu i w 13—17% z szesciochlorobenzenu. PL

Claims (1)

1. Zastrzezenie patentowe Sposób ciagly wytwarzania szesciochlorocyklo¬ pentadienu przez dzialanie chloru na wstepnie schlorowane n-pentany w reaktorze rurowym w przedziale temperatury od 250 — 480°C, zna¬ mienny tym, ze schlorowane wstepnie za pomoca chloru n-pentany wtryskuje sie do reaktora w ksztalcie rury, korzystnie zwinietej w spirale, przy czym stosunek srednicy rury do jej dlugosci wynosi wiecej niz 1 : 1000, najkorzystniej 1 : 5000. Zaklady Kartograficzne Wroclaw, zam. 130-111-65, naklad 300 egz. PL