PL48704B1 - - Google Patents

Description

Opublikowano: 15.XII.1964 48704 KI. 20 f, 49 MKP B 61 h UKD «N Twórca wynalazku: mgr inz. Tadeusz Wiszniewski Wlasciciel patentu: Centralne Biuro Konstrukcyjne Przemyslu Taboru Kolejowego, Poznan (Polska) Urzadzenie do zmiany przelozenia przekladni dzwigniowej hamulca i W wagonach przeznaczonych do kursowania w skladach pociagów osobowych lub pospiesznych ze znaczniejszymi szybkosciami stosuje sie uzalez¬ nienie sily nacisków klocków hamulcowych od szybkosci jazdy w celu zmniejszenia róznicy sily tarcia zeliwnych klocków na obrecze przy zmienia¬ jacej sie szybkosci jazdy wagonu. Jezeli wagon jest obciazony przez ladunek, wówczas zwieksza sie droga hamowania, lecz jest to dopuszczalne jedy¬ nie, gdy stosunek ciezaru ladunku do ciezaru wlas¬ nego wagonu nie przekracza okreslonej wielkosci.W przypadku wagonów osobowych obciazenie przez podróznych rzadko przekracza czwarta czesc cieza¬ ru wagonu, a przeto hamulec uzalezniajacy sile nacisku klocków jedynie od szybkosci jest wystar¬ czajacy i zadowala wymagania eksploatacyjne.W przypadku jednak wagonu osobowego tak po¬ jemnego, ze obciazenie przez podróznych przekra¬ cza w przyblizeniu jedna trzecia ciezaru wlasne¬ go wagonu lub wagonu przeznaczonego do przewo¬ zenia róznych ladunków, których ciezar moze sie zmieniac od stacji do stacji i przekraczac trzecia czesc ciezaru wagonu, a odczepianie wagonu od pociagu celem zwazenia i recznego nastawienia si¬ ly hamowania jest organizacyjnie niemozliwe, ko¬ niecznym sie staje wprowadzenie samoczynnego uzaleznienia sily nacisku klocków hamulcowych równiez od ladunku. Uzaleznienie to powinno dzia¬ lac równolegle z uzaleznieniem od szybkosci. 25 30 Jezeli zachodzi koniecznosc uzaleznienia nacisku klocków hamulcowych i od szybkosci i od ladun¬ ku, a przy posiadanych zaworach rozrzadczych zmienia sie zakres nacisku na klocki jedynie w za¬ leznosci od szybkosci, a nie ma oddzialywania cie¬ zaru ladunku na cisnienie w cylindrze hamulco¬ wym, wówczas zachodzi potrzeba uzyskania tego uzaleznienia na drodze mechanicznej, co rozwia¬ zuje konstrukcja, zmiennej bezstopniowej prze¬ kladni wedlug wynalazku.Znane dotychczas podobne przekladnie pozwala¬ ja zmieniac jedynie jednoczesnie nacisk klocków hamulcowych na obu zestawach kól wagonu dwu¬ osiowego lub na obu wózkach wogonu cztero- czy szescioosiowego.Zdarzaja sie jednak przypadki w których z kon¬ strukcji i przeznaczenia wagonu wynika, iz ob¬ ciazenie przez ladunek wózków wagonu cztero- osiowego moze róznic sie znacznie miedzy soba i zmieniac niezaleznie od siebie. Taki przypadek zachodzi na przyklad w wagonie pocztowo-bagazo- wym. W podobnym wagonie przedzial pocztowy znajduje sie zazwyczaj na jednym koncu wagonu, a reszte wagonu stanowi ladownia dla bagazu. Ob¬ ciazenie przedzialu pocztowego zmienia sie w tak waskich granicach, ze nie ma potrzeby dostosowy¬ wac sily hamowania do obciazenia, natomiast ob¬ ciazenie ladowni bagazem, a wiec i drugiego wóz¬ ka zmienia sie w tak szerokich granicach, ze ko¬ niecznym staje sie dostosowanie nacisków kloc- 4870448704 ków hamulcowych tego wózka do stopnia obcia¬ zenia ladowni równolegle z uzaleznieniem od szyb¬ kosci.Dla osiagniecia tego celu zamiast stosowac dwa niezalezne uklady hamulcowe, kazdy dla jednego 5 wózka, przy czym co najmniej jeden z nich mu¬ sialby umozliwic uzaleznienie nacisku klocków ha¬ mulcowych i od szybkosci i od ladunku, mozna za¬ stosowac prostsze i tansze rozwiazanie tego zadania dla ukladu hamulcowego, posiadajacego uzaleznie- 10 nie od szybkosci, wlaczajac w cieglo biegnace do jednego z wózków bezstopniowa przekladnie we¬ dlug niniejszego wynalazku, uzalezniajaca równiez nacisk klocków od ciezaru ladunku. Wlaczenie tej przekladni nie zmienia zasadniczego ukladu hamul- 15 cowego na wagonie, poniewaz ciegla biegnace od niej do dzwigni przycylindrowej w jedna strone, a do wózika w druga strone leza w jednej osi. Po¬ nadto omawiana przekladnia zostaje polaczona z wózkiem w ten sposób, ze w miare wzrostu ob- 2o ciazenia tego wózka i zwiazanego z tym ugiecia je¬ go resorów — zwieksza sie wielkosc przelozenia, a tym samym wzrasta nacisk klocków hamulco¬ wych.Zasada niniejszego wynalazku polega na przenie¬ sieniu ugiecia resorów, podpierajacych ostoje pudla wagonu wzgledem ramy wózka pod ciezarem la¬ dunku — na uklad bezstopniowej przekladni dzwi¬ gniowej, zwiekszajacej samoczynnie nacisk kloc¬ ków, proporcjonalnie do ugiecia resorów, przy czym wlaczenie tej przekladni nie zmienia zasadniczego ukladu hamulcowego na wagonie, gdyz jest ona wlaczona w osi ciegiel biegnacych od dzwigni przy- cylindrowej do ulkladu hamulcowego.Przedmiot wynalazku jest przedstawiony w przykladach wykonania na rysunku, na którym fig. 1 przedstawia w widoku z góry uklad bez¬ stopniowej przekladni, fig. 2 — w widoku z góry — odmiane wynalazku z podwójna bezstopniowa prze¬ kladnia, fig. 3 — przekrój poprzeczny podwozia wedlug linii A—A na fig. 4, fig. 4 — w widoku z góry, fragment podwozia i wózka, fig. 5 — prze¬ krój poprzeczny podwozia wedlug linii B—B na fig. 4, fig. 6 — w widoku z góry, element elastycz¬ ny regulacyjny, fig. 7 — w widoku z góry, odmiane elementu elastycznego wedlug fig. 6, fig. 8 — przekrój poprzeczny elementu elastycznego wedlug linii C—C na fig. 7, fig. 9 — w widoku z góry przegub drazka lacznikowego, fig. 10 — przekrój przegubu wedlug linii E—E na fig. 9, fig. 11 — w 50 widoku z góry dwuramienna dzwignie regulacyjna z podpórka, fig. 12 — przekrój dzwigni wedlug linii D—D na fig. 11. Na fig. 1 liczba 1 oznaczono cy¬ linder hamulcowy, który za pomoca tloczyska 5 wysuwajacego sie przy hamowaniu oddzialywuje 55 na powszechnie stosowany uklad dzwigni 2 i 2a polaczonych ze soba cieglem 3. Dzwignia 2a po¬ siada staly punkt obrotu oznaczony liczba 13, od punktów 14 i 14a prowadza ciegla 4 i 15 do mecha¬ nizmów hamulcowych na wózkach badz bezposred- 60 nio, jak przykladowo cieglo 15, badz najpierw do urzadzenia bedacego przedmiotem opisywanego wy¬ nalazku, jak cieglo 4. Omawiane urzadzenie sklada sie z dzwigni 6 i 8, polaczonych ze soba cieglem 7, które jest przegubowo polaczone z dzwigniami 6 65 25 30 35 45 i 8. Dzwignia 8 posiada staly punkt obrotu, ozna¬ czony liczba 12. Natomiast dzwignia 6 swym ramie¬ niem 6a opiera sie o podpórke 9, której poloze¬ nie moze sie zmieniac. Polozenie podpórki 9 poprzez cieglo 10, dwuramienna dzwignie 11 i lla posiada¬ jaca punkt obrotu llb na wsporniku 20 uzaleznione jest od ugiecia resorów wózka lub dowolnego urza¬ dzenia na wózku, którego przesuniecie jest uza¬ leznione od obciazenia wózka.Sposób uzyskania uzaleznienia polozenia dzwig¬ ni 11 od obciazenia wózka moze byc rozwia¬ zany róznie. Przykladowo jedno z mozliwych roz¬ wiazan uwidocznione jest na fig. 3, 4, 5, 9, 10, 11 i 12.Na fig. 4 i 5, rama wózka 21 podpiera za pomoca resorów 36 belke bujakowa 37 wózka, która prze¬ nosi zmiane obciazenia wagonu na ostoje wózka, wskutek czego, przy wzroscie obciazenia, resory 36 belki bujakowej 37 uginaja sie i ostoja wagonu przybliza sie do ostoi wózka, a przy zmniejszeniu obciazenia — oddala sie. Na ostoi 22 wagonu ulo- zyskowany jest obrotowo waldk sterujacy 17, za¬ opatrzony w ramie 23 polaczone cieglem 24 z rama wózka 21. Dzieki takiemu polaczeniu zmiana ob¬ ciazenia wagonu wywoluje obrót walka 17 o odpo¬ wiedni kat. W ten sposób ramie 23a, umocowane na drugim koncu walka 17 wywoluje osiowy przesuw drazka 18a, co z kolei wplywa na polozenie dzwig¬ ni ii i podpórki 9 przedstawionej na fig. 1 i 2, 4 i 11.Przez zmiane polozenia podpórki 9 zmienia sie czynna dlugosc ramienia 6a, a dzieki temu sila osiowa w ciegle 7 równiez ulega zmianie. Poniewaz cieglo 7 oddzialywuje na dzwignie 8, przeto sila osiowa w ciegle 16 idacym do urzadzenia hamul¬ cowego na wózku zmienia sie proporcjonalnie do sily ciagnacej, przenoszonej przez cieglo 7. Pod¬ pórka 9 w miare wzrostu obciazenia, przypadaja¬ cego na odpowiedni wózek wagonu, zostaje przesu¬ nieta do ciegla 7, przez co zmniejsza sie czynna dlugosc ramienia 6a i wzrasta sila przenoszona przez cieglo 16, a przy zmniejszaniu sie obciazenia wózka — nastepuje oddalenie podpórki 9 od ciegla 7, w wyniku czego zmniejsza sie sila przenoszenia przez cieglo 16.W czasie hamowania podpórka 9 jest unierucho¬ miona silami tarcia wywolanymi przez docisk dzwigni 6a. Poniewaz jednak podczas hamowania z powodu nierównosci toru, po którym biegnie wa¬ gon, powstaja zmiany ugiecia resorów czy innego organu, z którym polaczony jest mechanizm steru¬ jacy polozenie podpórki 9, przeto w drazku 18a, który uruchamia dzwignie 11, wlaczony jest ele¬ ment elastyczny 18. Element ten wykonany w do¬ wolny znany sposób, posiada te wlasciwosc, ze zdolny jest wydluzac sie lub skracac dopiero wów¬ czas, gdy sila osiowa sciskajaca lub rozciagajaca drazek 18a przekroczy okreslona wartosc gra¬ niczna.Przyklad rozwiazania elastycznego elementu 18 uwidoczniony jest na fig. 6. Sklada sie on z jarz¬ ma 24 posiadajacego oparcia 25 dla przesuwnych plyt 26 i 27. Pomiedzy plytami 27 i 26 znajduje sie sprezyna 30 w stanie napiecia wstepnego.5 48704 6 Jarzmo 24 polaczone jest z jedna czescia drazka 18a, Druga czesc drazka 18b przechodzi przez obie plyty 26 i 27. Odsadzenie 28 na drazku 18b opiera sie o plyte 26, a odsadzenie 29 — o plyte 27.Gdy sila rozciagajaca lub sciskajaca drazek 18a nie przekracza napiecia sprezyny 30, drazek 18a i 18b zachowuje sie jak pret sztywny. Po przekro¬ czeniu napiecia sprezyny 30 nastepuje ugiecie, a stad — elastyczne wydluzenie lub skórcenie draz¬ ków 18a i 18b, co zabezpiecza calosc urzadzenia od przeciazen, gdy podczas hamowania podpórka 9 zo¬ stala unieruchomiona.Zamiast elementu elastycznego 18, stanowiacego calosc z drazkami, moze byc wlaczony w walek sterujacy 17, przenoszacy ruch od wózka do rucho¬ mej podpórki 9 — element elastyczny 19, który ze¬ zwala na wzgledny obrót czesci walka sterujacego 17 i 17a tylko w przypadku przekroczenia okreslo¬ nej wartosci granicznej przez moment obrotowy przenoszony przez walek sterujacy 17 i 17a.Elastyczny element 19 moze byc rozwiazany w rózny znany sposób.Przykladowa budowa tego elementu przedsta¬ wiona jest na fig. 7 w widoku bocznym, a na fig. 8 w przekroju linii C—-C.Walek sterujacy 17 jest podzielony 'na.- dwie czesci. Jedna jego czesc wyposazona jest w ramie w postaci korby 31. Czop 32 korby ujety jest z dwóch stron koncami sprezyny 33 bedacej w sta¬ nie napiecia wstepnego tak, ze konce sprezyny 33 sciskaja czop 32. Pomiedzy te konce sprezyny wchodzi czop 34 drugiej korby 35 osadzonej na drugiej czesci walka sterujacego 17. Dopóki mo¬ ment obrotowy, przenoszony przez walek sterujacy 17 nie przekracza pewnej wartosci, obie czesci wal¬ ka zachowuja sie jak jeden pret sztywny. Po prze¬ kroczeniu zas okreslonej wartosci momentu skre¬ cajacego walek sterujacy 17, nastepuje ugiecie sprezyny 33 i wzgledny obrót korby 31 w stosunku do korby 35.Odmiane wynalazku przedstawia fig. 2.Znajduje ona zastosawanie w tych przypadkach, gdy potrzebny jest wiekszy zakres zmiany przelo¬ zenia, niz mozna uzyskac przy odmianie rozwiaza¬ nia wskazanej na fig. 1.Liczbami 1, 2, 2a, 3 i 4 oznaczone sa odpowiednio cylinder hamulcowy, dzwignie przycylindrowe, ich lacznik oraz cieglo laczace dzwignie przycylindro- wa z urzadzeniem bedacym przedmiotem niniej-. szego wynalazku. Urzadzenie do bezstopniowej zmiany przelozenia w ukladzie dzwigniowym skla¬ da sie z dwóch dzwigni 6 i 8 w przyblizeniu równo¬ leglych, polaczonych w poblizu swoich srodków dlugosci cieglem 7.Dzwignie 6 i 8, swymi ramionami 6a i 8a opie¬ raja sie o przesuwne podpórki 9 i 9a. Podpórki te za pomoca ciegiel 10 i lOa oraz dwuramiennej dzwigni 11 sa W ten sposób ze soba zwiazane, ze gdy jedna oddala sie od ciegla 7 to druga do nie¬ go przybliza sie i odwrotnie.Dzwignia 11 uruchamiajaca podpórki 9 i 9a po¬ laczona jest ukladem ciegiel, dzwigni i walków w dowolny, znany sposób z rama wózka lub in¬ nego urzadzenia na wózku, którego przesuniecie jest zalezne od obciazenia wózka.W drazku 18a uruchamiajacym dzwignie 11 lub w walku sterujacym 17, który stanowijedno z og¬ niw ukladu laczacego wózek z dzwignia 11, wla¬ czony jest conajmniej jeden element elastyczny 18 5 lub 19, który zezwala na sprezyste odksztalcenie osiowe lub skretne walka sterujacego 17 lub walka 17a przenoszacego ruch od wózka do dzwigni na- stawczej bezstopniowej przekladni wedlug wyna¬ lazku. 10 PL

Claims (1)

Zastrzezenia patentowe 1. Urzadzenie do zmiany przelozenia przekladni dzwigniowej hamulca, zmieniajace samoczynnie 15 sile hamowania wagonu kolejowego, zwlaszcza wagonu czteroosiowego, w zaleznosci od ciezaru ladunku, znamienne tym, ze posiada bezstopnio- wa przekladnie dzwigniowa, zabudowana na ostoi pudla wagonu i polaczona za pomoca ciegiel 20 z dzwignia przycylindrowa i z hamulcem na wózku i której wielosc przelozenia jest uzalez¬ niona od ugiecia resorów bujakowych, wywola¬ nego obciazeniem tego wózka wagonu, z którym polaczona jest przekladnia dzwigniowa, przy 25 czym os geometryczna ciegla, przenoszacego sile hamowania od przekladni dzwigniowej na uklad hamulcowy wózka — stanowi przedluzenie ge¬ ometryczne osi podluznej ciegla, laczacego prze¬ kladnie dzwigniowa z dzwignia przycylindrowa 30 dzieki czemu zmiana przelozenia przekladni nie wplywa na polozenie podluznych osi geome¬ trycznych ciegiel, laczacych przekladnie z ha¬ mulcem wózka i z dzwignia przycylindrowa na ostoi wagonu. 35 2. Urzadzenie wedlug zastrz. 1, znamienne tym, ze sklada sie z dwóch dzwigni (6) i (8) zajmujacych w przyblizeniu równolegle polozenie,., polaczo¬ nych ze soba cieglem (7) z punktami przegubu ciegla w poblizu srodków dlugosci laczonych 40 dzwigni, przy czym kazda dzwignia, albo jedna z nich opiera sie jednym ramieniem (6a) i (8a) o przesuwna podpórke (9) i (9a) stanowiaca punkt obrotu odpowiedniego ramienia dzwigni (6a) i (8a), a polozenie obu podpórek (9) i (9a), lub 45 jednej podpórki (9), jest uzaleznione od obcia¬ zenia pojazdu dzieki powiazaniu z rama wózka lub inna czescia, uzalezniona w swym polozeniu od obciazenia pojazdu za pomoca dowolnego znanego ukladu dzwigni, ciegiel i walków, przy 50 czym w przypadku istnienia dwóch ruchomych podpórek (9) i (9a), ich polozenie jest uzaleznio¬ ne w ten sposób, ze przesuwy podpórek naste¬ puja w przeciwnych kierunkach. 3. Urzadzenie wedlug zastrz. 1 i 2, znamienne tym, 55 ze w ukladzie dzwigni, ciegiel i walków (17) sterujacych polozenie ruchomych podpórek (9) i (9a), ramion (6a) i (8a) dzwigni (6) i (8), alba jednej ruchomej podpórki (9), ramienia (6a) dzwigni (6) wlaczony jest element sprezysty (18) 60 ulegajacy wydluzeniu lub skróceniu, tylko- z chwila, gdy sila rozciagajaca lub sciskajaca ten element, przekroczy okreslona wartosc gra¬ niczna. : iy* -' 4. Urzadzenie Wedlug zastrz;;

1. i 2, znamienne*'; tym,. 65 ze w uklad, dzwigni, ciegiel i walków; (!#?, ste-48704 rujacych polozenie ruchomych podpórek (9) (9a), ramion (6a) i (8a) dzwigni (6) i (8), albo jed¬ nej ruchomej podpórki (9), ramienia (6a) dzwig¬ ni (6), wlaczony jest element sprezysty (19), ze- 8 zwalajacy na wzajemny obrót dwóch czesci walka sterujacego (17) dopiero po przekroczeniu okreslonej wartosci granicznej momentu obroto¬ wego, przenoszonego przez walek sterujacy (17). t=z r?i _i ¦ / zii t®*\ m ' t ¦ m c| ^m- * ma,; ZG „Ruch" W-?^r^,J "rk&*. i260-64 naklad 250 egz. PL