Opublikowano; 4.XII.1964 48701 KI. 87 a, 22 MKP B 25 b UKD aiEL.p;-: , * Twórca wynalazku: mgr inz. Jan Gwiazda Wlasciciel patentu: Glówny Instytut Górnictwa, Katowice (Polska) Urzadzenie do osadzania zlacz na wezach wysokocisnieniowych Przedmiotem wynalazku jest urzadzenie do osa¬ dzania zlacz na wezach wTysokocisnieniowych.Do wykonywania polaczen pomiedzy róznymi czesciami maszyn hydraulicznych stosuje sie coraz czesciej weze gumowe jako elementy najprostsze i najwygodniejsze. Jezeli laczone sa ze soba ele¬ menty hydrauliczne znajdujace sie pod wysokim cisnieniem, wówczas dla polaczenia ich mozna uzyc weza o odpowiednio mocnej konstrukcji, a wiec weza wysokocisnieniowego. Waz taki zbu¬ dowany jest zwykle z trzech warstw, a mianowicie z zewnetrznej warstwy gumowej, stalowego oplo¬ tu i wewnetrznej warstwy gumowej, przy czym stalowy oplot moze byc zbudowany z jednej, dwu lub trzech kolejno na siebie nalozonych siatek.Wytrzymlosc weza wysokocisnieniowego jest ogra¬ niczona wytrzymaloscia na rozerwanie stalowego oplotu weza. Aby 'taki waz mógl sluzyc jako po¬ laczenie miedzy dwoma elementami hydraulicz¬ nymi nalezy na obu jego koncach osadzic zlacza.Zlacza powinny byc osadzone bardzo mocno, gdyz w przeciwnym przypadku nastapiloby pod wply¬ wem cisnienia zerwanie weza. Zlacze weza wyso- koscinieniowego sklada sie z czterech elementów: z nasady, z tulei, z nakretki i z drutu laczacego tuleje z nakretka. Przed osadzeniem zlacza na we¬ zu z konca weza na pewnej dlugosci usuwa sie zewnetrzna warstwe gumy tak, aby nalozona na waz nasada byla osadzona bezposrednio na stalo¬ wym oplocie weza. Po wykonaniu tej czynnosci i nalozeniu na waz nasady wkreca sie do weza tuleje, która poprzednio polaczono za pomoca drutu z nakretka. Wkrecanie tulei do weza jest operacja bardzo pracochlonna. Jezeli w chwili 5 wkrecania tulei do weza nastapi chociazby krótkie przerwanie tej czynnosci, to wewnetrzna warstwa gumy weza przykleja sie wówczas do tulei i pola¬ czenie weza ze zlaczem ulega uszkodzeniu. Ponie¬ waz tuleje do weza dotychczas wkrecano recznie, io wiec wypadki takie mialy miejsce bardzo czesto.Na pokonanie oporów wystepujacych przy wkreca¬ niu tulei do weza trzeba uzyc Okolo 2 kW mocy.Operacja ta stanowila zasadnicza trudnosc przy osadzaniu zlacz na wezach wysokocisnieniowych. 15 Wszystkie dotychczasowe trudnosci zostaly usu¬ niete przez zastosowanie urzadzenia do osadzania zlacz, które jest przedmiotem wynalazku .Na rysunku fig. 1 przedstawia urzadzenie do osa¬ dzania zlacz na wezach wysokocisnieniowych w wi- 20 doku z góry, fig. 2 — urzadzenie w przekroju wzdluz linii A — A na fig. 1, fig. 3 — zlacze do wezy czesciowo w przekroju wzdluz jego osi po¬ dluznej i czesciowo w widoku z boku, fig. 4 — odmiane urzadzenia, a fig. 5 —odmiana urzadzenia 25 w przekroju wzdluz linii B — B na fig. 4.Urzadzenie sklada sie z podstawy 1, na której zamocowany jest silnik elektryczny 2 i przeklad¬ nia 3 z walu 4 sprzezonego z przekladnia zaopa¬ trzonego w tuleje 5, której wewnterzne wydraze- 30 nie 6 w przekroju poprzecznym ma ksztalt szescio- 4870148701 kata, ze szczekowego uchwytu 7 zamocowanego na podstawie Iw osi tulei 5, z oporowej plyty 8 za¬ mocowanej do podstawy 1 oraz z dwuramiemnej dzwigni 9 osadzonej obrotowo na sworzniu 10, któ¬ rej jedno ramie jest zaopatrzone w nastawcza sru- 5 be 11 uruchamiajaca elektryczny wylacznik 12 za¬ mocowany do wystepu 13, a drugie ramie jest do¬ datkowo zaopatrzone w stykowe ramie 14 zamoco¬ wane do niego sworzniem 15 wahliwie poprzecznie do osi tulei 5. Tuleja 5 jest osadzona na wale 4 10 i zamocowana skiba 16. Oporowa plyta 8 ma wy¬ konane w osi tulei 5 kolowe wydrazenie 17 usta¬ lajace glebokosc osadzenia w szczejkach uchwytu 7, nakladanego na waz 18 stalowego zlacza. Stykowe ramie 14 jest zaopatrzone w kolowe wyciecie 14a, 15 które odpowiada swoja wielkoscia odsadzeniu 24 nasady 19 zlacza.Stalowe zlacze nakladane na zbrojony gumowy waz 18, (fig. 3) sklada sie z nasady 19 zaopatrzonej od wewnetrznej strony kontaktujacej sie z wezem 20 18 w gWint 20, z tulei 21 wkreconej za pomoca gwintu 22 do nasady 19, przy czym tuleja 21 jest zaopatrzona w kolnierz 23 w ksztalcie szesciokat¬ nym, który z jednej strony ogranicza wkrecenie tulei 21 do nasady 19, a z drugiej strony jest ele- 25 mentem wkladanym do tulei 6 urzadzenia wedlug wynalazku i za pomoca którego mozna obracac tuleja 21 zlacza.Po usunieciu zewnetrznej gumowej warstwy 18a z weza 18 i po wykreceniu tulei 21 ze stalowego 30 zlacza, do nasady 19 wsuwa sie tak przygotowany koniec weza. Warstwa 185 weza wykonana ze sta¬ lowego oplotu, przylega wiec luzno do zaopatrzo¬ nej w gwint 20 wewnetrznej czesci nasady 19. Na¬ stepnie wkreca sie recznie az do oporu tuleje 21 35 do nasady 19, do której jest wsuniety koniec we¬ za. Tak przygotowane zlacze z koncówka weza Wklada sie poprzez otwór w szczekowym uchwy¬ cie 7 do urzadzenia, przy czym podczas wkladania stykowe ramie 14 osadzone obrotowo na sworzniu 40 15 jest podniesione do góry. Jest rzecza wazna, aby zamocowanie zlacza w uchwycie 7 nastapilo tylko wówczas, gdy czesc czolowa nasady przylega scisle do gniazda wydrazenia 17 wykonanego w oporo¬ wej plycie 8. Oporowa plyta ustala bowiem doklad- 45 nie odleglosc wkrecania tulei 21 do nasady 19 tak, ze po przekroczeniu tej odleglosci t.j. gdy kol¬ nierz 23 dosunie sie do czolowej czesci odsadze¬ nia 24 nasady, nastapi jednoczesnie Odchylenie stykowego ramienia 14, i wylaczenie napedowego 50 silnika 2. Gdyby na przyklad zlacze zamocowane bylo w uchwycie 7 za blisko tulei 5, wówczas po¬ mimo zakonczenia wkrecania tulei 21 do nasady 19, naped nie bylby wylaczony i nastapiloby skrecenie i urwanie zlacza lub awaria urzadzenia. W innym 55 przypadku, gdyby zlacze bylo zamocowane za da¬ leko od tulei 5, wówczas wylaczenie napedu na¬ stapiloby za wczesnie, i tuleja 21 nie zostalaby wkrecona do nasady 19 na pelna wymagana dlu¬ gosc to jest do oporu kolnierza 23 o czolowa czesc 60 odsadzenia 24 nasady 19. W zaleznosci od potrzeby dzialania wylacznika 12 mozna opóznic lub przy¬ spieszyc przez odpowiednie ustawienie nastawczej sruby 11 w ramieniu dzwigni 9 tak, aby nastapilo zadane dokrecenie tulei 21 do nasady 19.Gdy nasada 19 zlacza zostala juz zamocowana w szczekowym uchwycie 7, stykowe ramie 14 opuszcza sie az do oporu o odsadzenie 24 nasa¬ dy 19. Wówczas mozna uruchomic naped urzadze¬ nia. Wal 4 wraz z tuleja 5 wprowadzony w ruch obrotowy wkreca tuleje 21 do nasady 19, w której jest umieszczona uprzednio koncówka, weza 18.Kolnierz 23 przesuwa sie wówczas w wielokatnym wydrazeniu tulei 5 az do oporu ze stykowa dzwig¬ nia 14. Wówczas nastepuje ruch dwuramiennej dzwigni 9, która dociskajac nastawcza srube 11 do wylacznika 12 zatrzymuje elektryczny silnik 2 na¬ pedzajacego wal 4 urzadzenia. W ten sposób osa¬ dzenie zlacza na wezu 18 zostalo zakonczone.Na fig. 4 przedstawiony jest inny przyklad wy¬ konania urzadzenia wedlug wynalazku, który róz¬ ni sie tym od wyzej opisanego, ze zamiast tulei 5 urzadzenie jest zaopatrzone w uchwyt 26 osadzony przesuwnie na wale 4 za pomoca wieloklinowego polaczenia 25. Ma to te zalete w porównaniu z opi¬ sanym wyzej przykladem, ze do urzadzenia mozna zakladac zlacza o dowolnej srednicy kolnierza 23 bez potrzeby wymiany tulei 5. W przykladzie wy¬ konania wedlug fig. 4 dzieki zastosowaniu uchwy¬ tu 26 zamocowanego przesuwnie za pomoca wielo¬ klinowego polaczenia 25 na wale 4, dzwignia 9 nie musi byc zaopatrzona dodatkowo w stykowe ramie 14, które bylo odchylane przez kolnierz 23 tulei 21.Ramie 9 (fig. 4) opiera sie bezposrednio o czolowa czesc odsadzenia 24 przy wylaczaniu silnika 2 wy¬ lacznikiem 12. PL