Opublikowano: 8.HL1967 52771 ki. 4&47¥rm— MKP P-ObT CZYTtLNIA UKD Urzedy Pcr+en1©w*go Plkiitl tacm*fr.l'H LftrtMi Twórca wynalazku: mgr inz. Jan Gwiazda Wlasciciel patentu: Glówny Instytut Górnictwa, Katowice (Polska) Urzadzenie do mechanicznego osadzania zlacz na wezach wysokocisnieniowych Przedmiotem wynalazku jest urzadzenie do mechanicznego osadzania zlacz na wezach wy¬ sokocisnieniowych.Do wykonania polaczen hydraulicznych miedzy róznymi czesciami maszyn hydraulicznych oraz pomiedzy róznymi ukladami hydrauliki, stosuje sie coraz czesciej weze gumowe jako najprostsze¬ go i najwygodniejszego elementu laczeniowego.Jezeli laczone ze soba elementy hydrauliki znaj¬ duja sie pod wysokim cisnieniem, wówczas dla polaczenia ich stosuje sie weze o odpowiednio mocnej konstrukcji, a wiec weze wysokocisnie¬ niowe. Waz taki sklada sie najczesciej z trzech warstw a mianowicie, zewnetrznej warstwy gu¬ mowej, stalowego oplotu i wewnetrznej warstwy gumowej, przy czym stalowy oplot moze byc zbu¬ dowany z jednej, dwu lub trzech kolejno na siebie nalozonych siatek. Wytrzymalosc weza wysoko¬ cisnieniowego ograniczona jest wytrzymaloscia na rozerwanie stalowego oplotu weza. Aby taki waz mozna zastosowac jako polaczenie miedzy dwoma elementami hydrauliki, na obu jego koncach osa¬ dza sie zlacza stalowe. Zlacza te musza byc osa¬ dzone tak mocno aby pod wplywem wysokiego cisnienie nie zostaly zerwane z weza.Osadzenie zlacza stalowego na gumowym wezu bylo dotychczas trudne w wykonaniu i praco* chlonne, a poza tym nie osiagano z zasady wy¬ maganej jakosci osadzenia, co powodowalo prze¬ stoje i awarie urzadzen hydraulicznych. Osadza¬ lo 15 nie zlacz wykonywano zwykle recznie przy za¬ stosowaniu prostych narzedzi, co wymagalo du¬ zego wysilku ludzkiego dla pokonania oporów tarcia tulei zlacza o gumowe scianki weza. Jezeli podczas wkrecania tulei do weza nastapi chociaz¬ by krótkie przerwanie czynnosci, wówczas we¬ wnetrzna warstwa gumy weza przykleja sie do tulei i polaczenie ulega zniszczeniu. Znane jest takze urzadzenie, pozwalajace na osadzanie zlacz na wezu za pomoca obrotowej tulei, w której jest umieszczone stalowe lacze.Urzadzenie takie wyeliminowalo prace reczna przy wkrecaniu zlacza do weza, jednakze ma sze¬ reg wad i niedomagan, na przyklad koniecznosc wymiany tulei szesciokatnej, gniazda oporowego i dzwigni wylaczajacej w przypadku osadzania dwóch róznych wielkosci zlacz. Poza tym zlacze wkrecane do weza musialo miec ^w przekroju ksztalt szesciokata do przenoszenia momentu skrecajacego. Szesciokatny ksztalt kolnierza zla¬ cza okazal sie elementem niepozadanym, ponie¬ waz pomylkowe zalozenie klucza na ten kolnierz i pokrecenie nim moglo spowodowac skrecanie i zniszczenie weza.Urzadzenie wedlug wynalazku nie ma dotych¬ czasowych wad i niedomagan, przy czym moze byc zastosowane do osadzania zlacz stalowych o róznych wymiarach i ksztaltach kolnierzy.Osiagnieto to dzieki zastosowaniu dwóch trój* szczekowych samocentrujacych uchwytów, z któ- 5277152771 8 25 rych jeden przeznaczony do mocowania nasady stalowego zlacza jest osadzony na stale w pod¬ stawie urzadzenia, a drugi mocujacy glowice tulei zlacza, jest osadzony przesuwnie poziomo oraz obrotowo za pomoca walu napedowej prze- 5 kladni. Poza tym urzadzenie jest zaopatrzone w uklad blokujacy i wylaczajacy naped przekladni po osadzeniu weza w zlaczu.Przedmiot wynalazku jest uwidoczniony w przykladowym wykonaniu na rysunku, na którym iq fig. 1 przedstawia urzadzenie w widoku z boku. fig. 2 — urzadzenie w widoku z góry gdzie poka¬ zane jest wyjsciowe polozenie uchwytów mo¬ cujacych zlacze, fig. 3 — urzadzenie w widoku z góry, gdzie pokazane jest koncowe polozenie 15 uchwytów po osadzeniu weza w zlaczu, a fig 4 — zlacze stalowe w czesciowym przekroju.Zgodnie z wynalazkiem, urzadzenie jest za¬ opatrzone w dwa trój szczekowe samocentrujace uchwyty 1 i 2, z których uchwyt 1 przeznaczony 2o do mocowania nasady 3 stalowego zlacza (fig. 4) jest osadzony na stale w podstawie 4, a drugi uchwyt 2 mocujacy glowice tulei 5 zlacza jest osadzony przesuwnie poziomo i obrotowo za po¬ moca walu 6 zebatej przekladni 7 napedzanej ele¬ ktrycznym silnikiem 8.Uchwyt 2 jest osadzony przesuwnie poziomo na wale 6 za pomoca wieloklinowego polaczenia 9.Na czolowej stronie uchwytu 2 jest zamocowana tarcza 10, która przy koncowym polozeniu uchwy- ^0 tu 2, to jest po osadzeniu zlacza na wezu 11, prze¬ chyla dzwignie 12 elektrycznego wylacznika lfr i unieruchamia silnik 8. Elektryczny wylacznik 13 wraz z dzwignia 12 i regulujacymi docisk dzwig- gni srubami 14, jest zamocowany na stale wraz 35 ze szczekowym uchwytem 1 do podstawy 4. Tar¬ cza 10 jest zamocowana do korpusu uchwytu 2 za pomoca kilku jarzm 15 ze srubami 16 lub bez¬ posrednio srubami lOa.Szczeki uchwytu 1 sa zaopatrzone w nakladki 40 17 ustalajace, polozenie nasady 3 zlacza w urza¬ dzeniu przed .zamocowaniem tej nasady w uchwy¬ cie. .-¦••.Jak uwidoczniono na fig. 4, stalowe zlacze za¬ kladane na koncówke zbrojnego gumowego we- 45 za 11, sklada sie w znany sposób z nasady 8 za¬ opatrzonej od wewnetrznej strony kontaktujacej sie z wezem 11 w gwint 18, oraz z tulei 5 wkreconej za pomoca gwintu 19 do nasady 3, przy czym tu¬ leja 5 jest zaopatrzona w glowice 5a i odsadzenie w 5b. Za pomoca odsadzenia 5b ustala sie polozenie glowicy 5a w szczekach 2a obrotowego uchwytu 2.Urzadzenie wyzej opisane dziala w sposób na¬ stepujacy.Przed uruchomieniem urzadzenia, najpierw kon* M cówke gumowego weza zaklada sie luzno do zla¬ cza, zwlaszcza na tuleje 5 na która wkreca sie reka az do oporu nasade 3. Dalsze wkrecanie na¬ sady 3 dokonuje sie juz w urzadzeniu wedlug wy¬ nalazku; do którego poprzez otwór w szczekowym M uchwycie 1 wklada sie zlacze az do oporu odsa¬ dzenia 5b tulei 5 o szczeki uchwytu L Po zamo¬ cowaniu glowicy 5a tulei 5 w szczekach uchwytu 2, uchwyt ten przesuwa -.sie na wieloklinie 9 w kierunki* przekladni 7 az do oporu krawedzi 3* m nasadki 3 o wystajace koncówki 17a nakladek 17 tak, jak to jest uwidocznione na fig. 2. W tym polozeniu urzadzenie jest przygotowane do uru¬ chomienia, które nastepuje po wlaczeniu ele¬ ktrycznego silnika 8. Wówczas wskutek obrotu uchwytu 2, a razem z nim tulei 5, nastepuje wkrecanie sie tej tulei do nasady 3 i zaklinowa¬ nie pomiedzy tymi elementami koncówki we¬ za 11.Podczas wkrecania tulei 5 do nasady 3 naste¬ puje przesuwanie sie uchwytu 2 w kierunku uchwytu 1 az do oparcia sie tarczy 10 o ramie dzwigni 12, które poprzez elektryczny wylacznik 13 unieruchamia silnik 8. Przez odpowiednie usta¬ wienie srub 14 unieruchomienie silnika nastepuje wówczas, gdy tuleja 5 zostanie calkowicie wkre¬ cona do nasady 3, co oznacza równiez, ze kon¬ cówka weza 11 zostala ostatecznie osadzona w zlaczu. Pierwsza czynnoscia która dokonuje sie po zatrzymaniu silnika jest zluzowanie glowicy 5a tulei 5 przez szczeki uchwytu 2, a nastepna jest zwolnienie szczek glowicy 1 i wyjecie zlacza z urzadzenia. Przed zluzowaniem szczek którego , badz z uchwytów 1 i 2, nte nastapi uszkodzenie zlacza ani urzadzenia, poniewaz tarcza 10, po osadzeniu zlacza, w dalszym ciagu naciskajac na dzwignie 12 utrzymuje przerwe w obwodzie ele¬ ktrycznego silnika 8.Równiez nie nastapi uszkodzenie zlacza ani we¬ za po zluzowaniu szczek uchwytów 1 i 2 i odsu¬ nieciu uchwytu 2 do wyjsciowego poloze¬ nia, poniewaz zluzowane szczeki uchwytu 2 nawet przy uruchomionym silniku 8 nie obracaja glowica 5a tulei 5 zlacza. Konstrukcja urzadzenia wedlug wynalazku, wyklucza wiec wszelkie takie przypadkowe uruchomienie silnika 8, zwlaszcza po osadzeniu zlacza na wezu, które doprowadzi¬ loby do uszkodzenia wykonanego polaczenia lub polaczonych elementów, co jest jego dodatkowa cecha i zaleta. PL