PL48423B3 - - Google Patents

Description

Pierwszenstwo: Opublikowano: 20. IX. 1964 48423 ki. ggSSpS^ MKP C 09^| 3)6ll UKD Twórca wynalazku: Józef Smoczynski Wlasciciel patentu: Krakowska Fabryka Kabli, Kraków (Polska) Sposób wytwarzania lakieru elektroizolacyjnego Przedmiotem wynalazku jest sposób wytwarza¬ nia lakieru elektroizolacyjnego z kwasu tereftalo¬ wego i alkoholi wielowodorotlenowych.Sposobem wedlug patentu rur 43451, lakier elek- troizolacyjny wytwarza sie przez estryfikacje kwaisu ter efitalowego w obecnosci chlorku cynko¬ wego i octanu wapniowego w temperaturze "okolo *200°C poczatkowo mieszanina glikolu etylenowego i dwuetylenowego we wzajemnym stosunku ilos¬ ciowym 1 : 1 — 2 : 1, przy czym na 1 czesc wa¬ gowa kwasu tereftalowegir stosuje sie 0,7^1 czes¬ ci wagowych mieszaininy glikoli. Nastepnie do¬ daje isie gliceryne w ilosci 1 czesci wagowej na 3^ czesci wagowych mieszaniny glikoli utrzy¬ mujac temperature 200°C. Otrzymana klarowna zywice poddaje sie destylacji prózniowej z do- daitkiem malej ilosci kwasu adypiinowego, przy temperaturze do 250°C w ciagu kilku , godzin, po czym otrzymany produkt rozpuszcza sie w mie¬ szaninie krezolu i solventnafty.Przy stosowaniu sposobu wytwarzania lakieru elektroizolacyjnego z kwasu tereftalowego wedlug patentu nr 434&1 uzyskuje sie wprawdzie lakier o wysokiej odpornosci na podwyzszone temperatury do 155°C, aile dla uzyskania optymalnyeh wlasnos¬ ci powloki, druty miedziane i aluminiowe pokry¬ te tym lakierem nalezy wypalac, w zaleznosci od srednicy drutu emaliowangeo, w granicach tem¬ peratur 350-^450°C co polaczone jest ze zwiekszo¬ nym zuzyciem energii elektrycznej i czestymi usz- 10 20 25 kodzeniami maszyn emalierskich. Dla uzwojen wielu maszyn i aparatów elektrycznych jest nie tylko wymagana wysoka odpornosc na podwyz¬ szone temperatury, ale takze pozadana jest zwiek¬ szona odpornosc na oleje i wode i bardzo dobre wlasnosci mechaniczne i elektryczne.Stwierdzono, ze przez zmiane podanego w opi¬ sie patentu glównego nr 43451 wzajemnego stosun¬ ku alkoholi trójwodorotlenowych do glikoli na ko¬ rzysc tych pierwszych, uzyskuje sie lakier o tem¬ peraturze wypalania w piecach emalierskich 300— 400°C. Czesciowa lub calkowita zamiana w recep¬ turze lakieru gliceryny na trójmetylopropan pod¬ wyzsza mechaniczne, chemiczne i elektryczne wlas¬ nosci powlok. Czesciowa zamiana katalizatora w procesie estryfikacji przez zastosowanie kwasu sol¬ nego w zamian octanu wapnia pozwala na przy¬ spieszenie procesu estryfikacji, a w rezultacie skrócenie czasu estryfikacji o kilka godzin. Celem podwyzszenia termoplastycznosci zywicy tereftalo- wej pomija sie przy destylacji niewielki dodatek kwasu a'dy(p:nowego wzglednie dodaje sie mala i- losc bezwodnika ftalowego. W wyniku zastosowa¬ nia zmian wedlug wynlazku uzyskuje sie lakier e- lektroizolacyjny tereftalowy o bardzo dobrych wlasnosciach technologicznych i o zwiejkszonej wodo i Olejo — odpornosci i w dalszym ciagu od¬ porny na podwyzszone temperatury do 155°C.Sposób wedlug wynalazku polega na estryfikacjii 3 w trzech etapach w temperaturze okolo 200°C kwa¬ su tereftalowego mieszanina glikolu etylenowego, dwuetylenowego, gliceryny i trójmetylolopropa- nu w obecnosci chlorku cynkowego i kwasu sol¬ nego jako katalizatorów. Jedna czesc wagowa kwasu tej^fitalowego ogrzewa sie z 1,4—1,8 czes¬ ciami wagowymi mieszaniny glikolu etylenowe¬ go, gliceryny i trójmetylolopropanu, przy wza¬ jemnym stosunku alkohold w mieszandiiie 1^1,5 : 0^1 : 1,5—2,5 w obecnosci kwasu solnego i chlor¬ ku ^cynkowego jako katalizatorów. Nastepnie po sklarowaniu sie mieszaniny reakcyjnej dodaje sie 0,5—0,7 czesci wagwych kwasu tereftalowego i 0,35—0,55 czesci wagowych glikolu etylenowego, oraz nowa porcje katalizatora, tuitrzymugac mie- "szanine w temperaturze 195—205°C. Po ponow¬ nym sklarowaniu sie mieszaniny reakcyjnej do¬ daje sie do niej 0,4^-0,6 czesci wagowych kwa¬ su tereftalowego oiraz 0,15—0,35 czesci wago¬ wych glikolu dwuetylenowego. Po sklarowa¬ niu sie mieszaniny reakcyjnej utrzymuje sie temperature nieco powyzej 200°C w ciagu 2—4 go¬ dzin i otrzymana klarowna zywice po ewentual¬ nym dodaniu bezwodnika ftalowego poddaje sie w ciagu kilku godzin destylacji prózniowej do tempe¬ ratury 230—250°C, a produkt rozpuszcza sie w roz- puszczalnikach organicznych takich jak krezol, salvent-nafta i alkohole.Przyklad: Do mieszaniny 54 g trójmetylolopropa- nu, 36 g gliceryny i 45 g glikolu etylenowego do¬ daje sie 81 g kwasu tereftalowego i calosc ogrze¬ wa sie w obecnosci okolo 0,7 g kwasu solnego, o- kolo 0,7 g chlorku cynkowego w temperaturze oko¬ lo 200°C do momentu wyklarowania mieszaniny re¬ akcyjnej. Po wyklarowaniu sie mieszaniny reak¬ cyjnej dodaje sie 50 g kwasu tereftalowego i 36 g glikolu etylenowego i ogrzewa w dalszym ciagu w tej samej temperaturze w obecnosci nowej porcji katalizatora w ilosci 0,7 g kwasu solnego i 0,7 g chlorku cynkowego az do momentu ponownego wyklarowania sie mieszaniny reakcyjnej. Po pow¬ tórnym wyklarowaniu, dodaje sie 45 g kwasu te¬ reftalowego, 18 g glikolu, dwuetylenowego i ogrze¬ wa w dalszym ciagu w temperaturze 200°C do po¬ nownego wyklarowania mieszaniny reakcyjnej.Nastepnie ogrzewa sie calosc w ciagu 3 godzin w temperaturze 205—210°C i poddaje z kolei destyla- 1145. RSW „Prasa", Kielce. Nakl. 350 egz. 5423 4 cji prózniowej przy cisnieniu 60 mm Hg do osiag¬ niecia temperatury 230^250°C. Uzyskany pro¬ dukt rozpuszcza sie w mieszaninie krezolu, solvent nafty i alkoholu butylowego tak, by 5 zawartosc suchej substancji wynosila 35—45%, a nastepni a roztwór ten saczy sie i odwiro¬ wuje. Tak otrzymany elektroizolacyjny lakier od¬ znacza sie dobrymi wlasnosciami technologiczny¬ mi i moze byc uzyty do emaliowania drutów mie- io dzianych i aluminiowych Okraglych i plaskich. PL

Claims (2)

1. Zastrzezenia patentowe 1. Sposób wytwarzania lakieru elektroizolacyjne- go wedlug patentu nr 43451 przez estryfikacje 15 w temperaturze 200°C kwasu tereftalowego al¬ koholami wielowodorotlenowymi w obecnosci katalizatorów, destylacje prózniowa otrzymanej zywicy i rozpuszczenie jej w rozpuszczalniku organicznym, znamienny tym, ze 1 czesc wago- 20 wa kwasu tereftalowego ogrzewa sie z 1,4—1,8 czesciami wagowymi mieszaniny glikolu etyle¬ nowego, gliceryny i trójmetylopropanu, przy wzajemnym stosunku alkoholi w mieszaninie 1—1,5 : 0—1 : 1,5—2,5, w obecnosci kwasu sol- 25 nego i chlorku cynkowego jako katalizatorów, nastepnie po sklarowaniu sie mieszaniny reak¬ cyjnej dodaje sie 0,5—0,7 czesci wagowych kwa¬ su tereftalowego i 0,35—0,55 czesci wagowych glikolu etylenowego oraz nowa porcje kataliza- 30 tora, utrzymujac mieszanine w temperaturze okolo 200°C, a po ponownym sklarowaniu sie mieszaniny reakcyjnej dodaje sie do niej 0,4— 0,6 czesci wagowych kwasu tereftalowego oraz 0,15—0,35 czesci wagowych glikolu dwuetyle- 35 nowego i po sklarowaniu sie mieszaniny reak¬ cyjnej utrzymuje sie temperature nieco powy¬ zej 200°C w ciagu 2—4 godzin, zas otrzymana klarowna zywice po ewentualnym dodaniu bez¬ wodnika ftalowego poddaje sie w ciagu kilku 40 godzin destylacji prózniowej do temperatury 230—250°C a produkt rozpuszcza sie w miesza¬ ninie organicznych rozpuszczalników.
2. 2. Sposób wedlug zastrz. 1, znamienny tym, ze w procesie estryfikacji kwasu tereftalowego za- 45 stepuje sie calkowicie gliceryne trójmetylolo- propanem. v PL