Przedmiotem niniejszego wynalazku jest sposób obróbki przedmiotów wykonywanych z. preta lub drutu na automatach tokarskich, polegajacy na równoczesnym wykonywaniu obróbki bocznej przedmiotu za pomoca narzedzi o osi prosto¬ padlej do osi przedmiotu oraz obróbki osiowej lub obwodowej i odcinania gotowego przedmiotu.Znany dotychczas i najczesciej stosowany spo¬ sób obróbki niewielkich przedmiotów z preta lub drutu na automatach tokarskich polega na od¬ dzielnym wykonaniu operacji obwodowych losio¬ wych na przyklacl toczenia wzdluznego, wierce¬ nia gwintowania itp. odcinania przedmiotu z pre¬ ta i po zamocowaniu go w innym urzadzeniu, kolejnym wykonaniu operacji bocznych na przy¬ klad wiercenia otworów poprzecznych, gwinto¬ wania, frezowania rowków itp. Zasadnicza wada tego sposobu i urzadzen sluzacych do jego stoso¬ wania jest znaczny udzial czasów pomocniczych zwiazany z koniecznoscia mocowania i odmo- cowywania przedmiotu oraz jego przenoszenia, a takze niemozliwosc równoczesnego wykonywa¬ nia operacji obwodowych i bocznych.Znane sa takze automaty umozliwiajace obrób¬ ke przedmiotu w operacjach obwodowych i bocz¬ nych na jednym urzadzeniu. Dzialanie ich pole¬ ga na tym, ze po wykonaniu operacji obwodo¬ wych zatrzymuje sie wrzeciono glówne, nastepnie wykonywuje sie, za pomoca suportów poprzecz¬ nych, operacje boczne, po czym ponownie uru- 10 20 25 30 chamia sie wrzeciono glówne i odcina gotowy przedmiot. Wada tych urzadzen jest jednak rów¬ niez stosunkowo duzy udzial czasów pomocni¬ czych, zwiazanych z uruchamianiem i zatrzymy¬ waniem wrzeciona, a takze niemozliwosc równo¬ czesnego wykonywania operacji obwodowych i bocznych.W ostatnim czasie zastosowano równiez auto¬ maty {na przyklad typu Variomatic), w których przedmiot odciety z preta lub drutu jest moco¬ wany w uchwycie, a nastepnie ustawiany pod jednostki obróbcze wykonywujace kolejne opera¬ cje, obróbki obwodowej i osiowej, a nastepnie operacje boczne.Wada tego rocizaju urzadzen jest jednak ich skomplikowana budowa oraz wysoki koszt wsku¬ tek czego znajduja one zastosowanie wylacznie w warunkach produkcji masowej.Powyzsze wady i niedogodnosci usuwa sposób obróbki przedmiotów z preta lub drutu wedlug wynalazku polegajacy na wykonaniu obróbki bocznej na unieruchomionym precie i przesunie¬ cia go w- kolejne polozenia, w których sa wyko¬ nywane operacje obwodowe i osiowe oraz obcie¬ cie przedmiotu za pomoca narzedzi z ruchem ro¬ boczym wirowym lub obrotowym, dzieki czemu uzyskuje sie mozliwosc równoczesnego wykony¬ wania wszystkich tych operacji w czasach pokry¬ tych, a tym samym odpowiedniego zwiekszenia wydajnosci obróbki.48368 4 Urzadzenie sluzace do stosowania sposobu we¬ dlug wynalazku stanowi rodzaj automatu tokar¬ skiego, w którym pret lub drut podlega wylacz¬ nie przesuwaniu przez podajnik nie majac ruchu obrotowego, natomiast narzedzia sluzace do ob¬ róbki zarówno obwodowej, bocznej jak i obcina¬ nia maja równoczesnie ruch roboczy wirowy, albo obrotowy oraz ruch posuwowy.Wynalazek jest przykladowo wyjasniony na ry- *?sunfcu, na którym fig. 1 przedstawia przykladowy ? schemat obróbki sposobem wedlug wynalazku, fig. 2 — uproszczony schemat automatu do wyko¬ nywania tej obróbki w widoku z góry, fig. 3 — urzadzenie zaciskowe tego automatu, a fig. 4 — glowice wirowa automatu w widoku z przodu.Obróbka sposobem wedlug wynalazku przed¬ stawiona przykladowo na fig. 1 polega na równo¬ czesnym wykpnywaniu na przedmiocie z preta lub drutu obróbki bocznej polegajacej na wierce¬ niu otworu poprzecznego za pomoca wiertla 1 oraz gwintowaniu go za pomoca gwintownika 2, obróbki osiowej i obwodowej obejmujacej wier¬ cenie osiowe za pomoca wiertla 3 oraz toczenie wzdluzne za pomoca noza 4 oraz obciecie goto¬ wego przedmiotu za pomoca freza tarczowego 8.Operacje te sa przy tym wykonywane na ukla¬ dzie przedmiotów wykonywanych z jednego pre¬ ta 5, przy czym ich poszczególne polozenia obrób¬ kowe sa ustalane za pomoca zacisku 6. Pret 5 jest po kazdorazowym cyklu pracy i obcieciu gotowego przedmiotu przesuwany w nastepne po¬ lozenie za pomoca urzadzenia podajacego 7. Wiel¬ kosc kazdorazowego przesuniecia jest przy tym równa sumie 'dlugosci przedmiotu i wielkosci naddatku na obciecie. W trakcie samej obróbki pret 5 i zespól wykonywanych z niego przedmio¬ tów 5a jest nieruchomy, natomiast narzedziom jest nadawany zarówno ruch roboczy jak i ruch posuwowy, a mianowicie narzedziom 1, 2 i S do obróbki bocznej i do obcinania ruch roboczy obrotowy i ruch posuwowy w kierunku prosto¬ padlym do osi przedmiotu, narzedziom 3 i 4 do obróbki osiowej i obwodowej ruch posuwowy w kierunku osi przedmiotu i ruch roboczy wirowy 4 lub obrotowy 3.Obróbka odbywa sie w ten sposób, ze w polo¬ zeniu 5a unieruchomionego preta 5 wykonywane jest wiercenie otworu poprzecznego (prostopadle¬ go do osi) za pomoca wiertla 1, w polozeniu 5b preta — gwintowanie otworu poprzecznego, w po¬ lozeniu — 5c zacisniecie preta za pomoca zacisku 6, a w polozeniu 5d wiercenie osiowe za pomoca wiertla 3, toczenie wzdluzne za pomoca noza 4 w glowicy wirowej 9, a po odsunieciu glowicy obciecie za pomoca freza tarczowego 8, przy czym wszystkie te operacje sa wykonywane równoczesnie na czesciach 5a, 5b, 5c, 5d preta 5 tak, ze po kazdorazowym cyklu pracy otrzymuje sie z automatu gotowy przedmiot 10 w postaci tulei, zaopatrzonej w cylindryczny otwór osiowy i gwintowany otwór poprzeczny. Dzieki temu, ze wszystkie operacje sa wykonywane równoczesnie w czasach pokrytych, uzyskuje sie znaczne skró¬ cenie czasu glównego i czasu pomocniczego, któ¬ ry obejmuje wylacznie przesuwanie preta przez urzadzenie podajace 7.Sposób obróbki przedmiotów wedlug wynalazku moze oczywiscie dotyczyc operacji o zupelnie in- 5 nej strukturze, w sklad której wchodza zabiegi boczne, na przyklad wiercenie i gwintowanie otworów poprzecznych, rozwiercanie, frezowa¬ nie, nawiercanie i obcinanie przedmiotu, zabiegi obróbki obwodowej na przylklad toczenie ze- 10 wnetrzne, wewnetrzne i obróbki osiowej na przy¬ klad wiercenie i gwintowanie otworów osiowych oraz temu podobne, przy czym we wszystkich tych przypadkach drut lub pret 5, z którego wy¬ konywane sa przedmioty, jest w czasie obróbki 15 unieruchomiony za pomoca zacisku 6, a po obcie¬ ciu gotowego przedmiotu przesuwany w koleine polozenie obróbcze za pomoca urzadzenia podaja¬ cego 7, natomiast narzedzia posiadaja ruch robo¬ czy obrotowy lub wirowy i ruch posuwowy pro- 20 stopadly (w przypadku obróbki bocznej) lub równolegly ( w przypadku obróbki obwodowej i osiowej) do osi przedmiotu.Przykladowy schemat urzadzenia sluzacego do stosowania sposobu wedlug wynalazku jest 25 przedstawiony na fig. 2. Urzadzenie to stanowi automat zlozony z nastepujacych zasadniczych zespolów: urzadzenia podajacego 7, sluzacego do przesuwania preta lub drutu 5, z urzadzenia za¬ ciskowego 6 przedstawionego oddzielnie na fig. 3, 30 z glowicy wirujacej 9, w której sa osadzone na¬ rzedzia 4 do obróbki obwodowej i narzedzia 3 do obróbki osiowej przedmiotu, z glowicy 13 z narzedziem 8, sluzacym do obcinania przedmiotu oraz z zespolu glowic Ha i 14b, w których sa 35 osadzone narzedzia 112 'do obróbki bocznej przedmiotu oraz z plyty prowadzacej 15, sluzacej do prowadzenia tych narzedzi.Wszystkie wymienione zespoly 7, 9, 13 i 14a oraz 14b sa sterowane ze wspólnego walu ste- 40 rowniczego 12 automatu za pomoca krzywek, przy czym urzadzenie podajace 7 jest sterowane za pomoca krzywki 11, wlaczajacej to urzadzenie po ukonczonym cyklu obróbki, natomiast glowice 9, 14a i 14b — odpowiednio za pomoca krzywek 45 16, 17a i 17b, które wlaczaja je po przesunieciu i unieruchomieniu przedmiotu w zacisku 6, a glowica obcinajaca 13 — za pomoca krzywki 1S wlaczajacej ja po wycofaniu glowicy 9. Naped ruchu roboczego glowicy 9 odbywa sie. z walu 50 napedowego automatu za pomoca przekladni 21, natomiast jej ruch posuwowy jest sterowany za pomoca krzywki 14 i wspólpracujacej z nia 'dzwi¬ gni 22. Naped ruchu roboczego glowicy 13 odby¬ wa sie z walu napedowego automatu za pomoca 55 przekladni 23, a jej ruch posuwowy za pomoca krzywki 18 z walu sterujacego 12. Naped ruchu roboczego z glowic 14a i 14b osadzonych we wspólnym korpusie 19, polaczonym z korpusem 20 automatu odbywa sie za pomoca, nieuwidocz- 60 nionej na rysunku, przekladni z glównego walu napedowego lub indywidualnie, natomiast ruchu posuwowego tych glowic — za pomoca krzywek 17a i 17b z walu sterujacego 12 automatu.Urzadzenie podajace 7 w automacie wedlug wy- 65 nalazku musi zapewniac duza dokladnosc przesu- 25 48 368 6 wu wynoszaca okolo 0,2% dlugosci skoku. Wa¬ runki te spelniaja na przyklad znane urzadzenia podajace typu dzwigniowego.Do osadzenia (unieruchomienia) preta 5 w cza¬ sie wykonywania zabiegów obróbczych z równo¬ czesna mozliwoscia przesuwania osiowego, sluzy nastawne urzadzenie zaciskowe 6, przedstawione oddzielnie na fig. 3. Sklada sie ono z korpusu 6 ze stozkowa tuleja oporowa 25, z dwustozkowej tulei prowadzacej 24 przesuwanej wewnatrz tulei 25, w celu (uzyskania wlasciwego nacisku na pret 5 za pomoca sruby 26 oraz ze stozkowego piers¬ cienia 27.Sposób obróbki przedmiotów z preta lub 'dru¬ tu wedlug wynalazku oraz urzadzenie do stoso¬ wania tego sposobu moze znalezc zastosowanie zwlaszcza do obróbki niewielkich przedmiotów7 typu tulei, srub, nakretek itp. wymagajacych za¬ równo obróbki obwodowej oraz osiowej jak i obróbki bocznej. PL