PL48289B1 - - Google Patents

Description

Opublikowano: 29.VI.1964 48289 ^L*Wl KI. 57 b 10 MKP G "OS c UKD p Wspóltwórcy wynalazku: prof. Waclaw Szymanowski, mgr Barbara Smo¬ linska, mgr Aleksandra Sokolowska, mgr Mie¬ czyslaw Sokolowski Wlasciciel patentu: Politechnika Warszawska (Katedra Fizyki A), War¬ szawa (Polska) aifciL^TBKA SUre«., rentowej* Sposób wytwarzania swiatloczulych zwiazków makroczastecz¬ kowych i warstwa swiatloczula do celów elektrografii ze zwiaz¬ ków wytworzonych tym sposobem Przedmiotem wynalazku jest sposób wytwarzania makroczasteczkowych zwiazków organicznych, wy¬ kazujacych wewnetrzny efekt fotoelektryczny pod dzialaniem swiatla widzialnego oraz warstwa swiatloczula do celów elektrografii wytworzona ze zwiazków otrzymanych tym sposobem.Znane dotychczas sposoby wytwarzania jedno¬ litych warstw swiatloczulych dla celów elektro¬ grafii, otrzymanych metoda odparowania rozpusz¬ czalnika z roztworu swiatloczulego zwiazku makro¬ czasteczkowego, polegaja na stosowaniu jako sub¬ stancji swiatloczulej produktów polikondensacji aromatycznych weglowodorów wielopierscienio¬ wych i ich pochodnych podstawionych grupami me¬ tylowymi, etylowymi, hydroksylowymi, alkilohydro- ksylowymi lub dwumetyloaminowymi.Jednak w celu uzyskania dostatecznej czulosci warstwy te wymagaja barwienia odpowiednimi barwnikami uczulajacymi. Ich wlasnosci zarówno fotoelektryczne jak i fizykochemiczne zaleza od stopnia i charakteru polikondensacji. Jezeli stopien polikondensacji jest nizszy od 10 — produkt poli¬ kondensacji ulega powolnej krystalizacji, a otrzy¬ mane z niego warstwy zatracaja swoje wlasciwosci swiatloczule. W przypadku, gdy kondensacja pro- 10 15 20 25 wadzi do polikondensatu, staje sie on nierozpusz¬ czalny i tym samym traci wymagana zdolnosc two¬ rzenia blony.Stwierdzono, ze wad tych pozbawione sa zwiazki makroczasteczkowe otrzymane sposobem wedlug wynalazku, przez dzialanie, uzytym w nadmiarze, cieklym bromem na wielopierscieniowe weglowo¬ dory aromatyczne, oraz ze posiadaja one wlasnosci fotopólprzewodnikowe, zarówno w zakresie widma krótkofalowego jak i w zakresie widzialnym.Jako aromatyczne weglowodory wielopierscienio¬ we stosowac mozna naftalen, antracen, wiolantren itp.Zwiazki makroczasteczkowe wytwarzane sposo¬ bem wedlug wynalazku otrzymuje sie przez dziala¬ nie uzytym w nadmiarze cieklym bromem na wy¬ mienione weglowodory, przy czym najbardziej ko¬ rzystny stosunek molowy bromu do weglowodoru wynosi 5 — 25 :1."" Proces prowadzi sie w temperaturze od 0 do 20°C najkorzystniej w 10°C przez czas nie dluzszy niz 60 minut, najkorzystniej przez 20 — 30 minut, po czym nadmiar bromu usuwa sie pod obnizonym cisnieniem w temperaturze 10 — 20°C, a otrzymany produkt oczyszcza sie na drodze wielokrotnego roz-48289 puszczania w rozpuszczalniku aromatycznym, filtro¬ wania i wytracenia z filtratu za pomoca alkoholu etylowego lub metylowego. Tak przygotowany pro¬ dukt nadaje sie do sporzadzania warstw swiatloczu¬ lych do kserografii lub fotoogniw, przy czym cha- 5 rakteryzuje sie on korzystnymi wlasnosciami blono- twórczymi.Swiatloczule zwiazki makroczasteczkowe otrzy¬ mane sposobem wedlug wynalazku mozna modyfi¬ kowac zwlaszcza przez usuniecie ze zwiazku bro- 10 mu, dzialaniem pylu cynkowego uzytego w 10 — 20 krotnym nadmiarze w porównaniu z iloscia stechio- metryczna w obecnosci mieszaniny chlorku sodo¬ wego i chlorku cynkowego uzytych w stosunku 1:5, w zakresie temperatur od 120 do 250°C, przez okres 15 5 — 10 minut. Otrzymany tym sposobem produkt ma charakter makroczasteczkowego weglowodoru aromatycznego o dobrych wlasnosciach fotopól- przewodnikowych, a po oczyszczeniu przez wielo¬ krotne rozpuszczanie na przyklad w cykloheksano- 20 nie i wytracanie alkoholem etylowym nadaje sie do sporzadzania swiatloczulych warstw do kserografii' lub do fotoogniw.Warstwe swiatloczula wedlug wynalazku wytwa¬ rza sie przez rozpuszczenie swiatloczulych zwiaz- 25 ków makroczasteczkowych otrzymanych sposobem wedlug wynalazku w rozpuszczalniku aromatycz¬ nym, jak na przyklad cykloheksanon, benzen, ksy¬ len itp., w stosunku od 1 :3 do 1 :4, wylanie roz¬ tworu na podloze i odparowanie rozpuszczalnika. 30 Warstwa swiatloczula wedlug wynalazku ma cha¬ rakter jednolity, odznacza sie znacznym oporem ciemnicowym, utrzymuje dosyc trwale potencjal rzedu 300 — 400 V, jest czula równiez w zakresie widma widzialnego i umozliwia uzyskanie bardzo 35 ostrych i kontrastowych obrazów równiez metoda diapozytywowa. Ponadto warstwa wedlug wyna¬ lazku jest odporna na dzialanie pary wodnej, ma znaczna elastycznosc i duza przyczepnosc do pod¬ loza. Technologia przygotowania warstwy wedlug 40 wynalazku — przedstawiona w ponizszym przykla¬ dzie — jest przy tym znacznie tansza i prostsza niz w przypadku warstw dotychczas znanych.Przyklady: ' 45 1. 1 mol antracenu chemicznie czystego rozpusz¬ cza sie w 10 molach bromu, w temperaturze 10°C, dodajac antracen w ciagu 30 minut, miesza sie w cii^u dalszych 30 minut, po czym odparowuje nadmiar bromu pod zmniejszonym cisnieniem nie se przekraczajac temperatury 20°C. Surowy produkt oczyszcza sie przez 3 krotne kolejne rozpuszczenie w cykloheksanonie i wytracenie nadmiarem alko¬ holu. 2. 17 g oczyszczonej zywicy otrzymanej sposobem 55 podanym w pierwszym przykladzie miesza sie z 70 g pylu cynkowego, 359 g chlorku cynkowego i 70 g chlorku sodowego. Calosc bardzo dokladnie miesza sie i podgrzewa na lazni piaskowej w naczyniu ze szkla jenajskiego, az do stopnienia masy reakcyjnej, po czym odstawia sie w celu powolnego ostygniecia.Nastepnie ze spieku usuwa sie cynk rozcienczonym kwasem solnym uzytym w nadmiarze, dodawanym tak dlugo, az przestanie wydzielac sie wodór. Pro¬ dukt przemywa sie woda na saczku do chwili uzy¬ skania neutralnego przesaczu, suszy na powietrzu i oczyszcza przez 3 krotne kolejne rozpuszczenie w cykloheksanonie i wytracenie nadmiarem alko¬ holu. 3. 250 g suchej zywicy otrzymanej sposobem po¬ danym w pierwszym przykladzie rozpuszcza sie w 1000 g cykloheksanonu chemicznie czystego w cia¬ gu 1 godz. utrzymujac roztwór w temperaturze wrzenia. Nastepnie roztwór odstawia sie w ciemne miejsce do ochlodzenia i po 24 godzinach filtruje przez miekki saczek.Roztworem tym oblewa sie na wirówce przy 40 obr/min przygotowana plyte metalowa stosujac okolo 10 ml roztworu na 1 dcm2 plyty. Plyte zdej¬ muje sie z wirówki po odprowadzeniu rozpuszczal¬ nika, po czym odstawia sie ja na 4 doby do suche¬ go i ciemnego pomieszczenia. Proces ladowania, na¬ swietlania i wywolania tak przygotowanych warstw swiatloczulych na plytach kserograficznych odbywa sie sposobami konwencjonalnymi. PL

Claims (2)

1. Zastrzezenia patentowe 1. Sposób wytwarzania organicznych zwiazków makroczasteczkowych wykazujacych wewnetrz¬ ny efekt fotoelektryczny pod dzialaniem swiatla widzialnego, znamienny tym, ze na 1 mol wielo¬ pierscieniowego weglowodoru aromatycznego dziala sie 5 — 25 molami cieklego bromu w tem¬ peraturze od 0 do 20°C, najkorzystniej w 10°C, przez czas nie dluzszy niz 60 minut i nastepnie nadmiar bromu usuwa sie pod obnizonym cis¬ nieniem w temperaturze 10 do 20°C. 2. Sposób wytwarzania organicznych zwiazków makroczasteczkowych wykazujacych wewnetrz¬ ny efekt fotoelektryczny pod dzialaniem swiatla widzialnego, znamienny tym, ze na zwiazek wy¬ tworzony sposobem wedlug zastrz. 1, dziala Sie pylem cynkowym uzytym w 10 — 20 krotnym nadmiarze, w obecnosci mieszaniny chlorku so¬ dowego i chlorku cynkowego ,w temperaturze od 120° do 250^. Warstwa swiatloczula do celów elektrografii i in¬ nych, znamienna tym, ze sklada sie ze swiatlo¬ czulego zwiazku makroczasteczkiowego wytwo¬ rzonego sposobem wedlug zastrz. 1 lub wedlug zastrz,
2. 2. ZG ,,Ruch" W-wa, zam. 559-64, naklad 250 egz. PL