PL48031B1 - - Google Patents

Description

o Opis wydano drukiem dnia 25 stycznia 1964 r.Jy v^^ ^ ^**. ( COlc 20[pt L A BIB LI O r •••• * A Urzec POLSKIEJ RZECZYPOSPOLITEJ LUDOWEJ OPIS PATENTOWY Nr 48031 KI. 23 a, 5 KI. internat. C 11 b Lódzkie Zaklady Chemiczne PrzedsiebiorstitJO Panstiuouje *) Lódz, Polska Sposób rozdzielania surowych alkoholi tluszczopotowych Patent trwa od dnia 10 sierpnia 1961 r.Przedmiotem wynalazku -jest sposób rozdzie¬ lania surowych alkoholi tluszczopotowych przez zadawanie roztworu acetonowego tych alkoholi metanolem, a nastepnie mocznikiem oraz wy¬ dzielanie z pozostalego roztworu cholesterolu.Alkohole tluszczopotowe stanowia mieszani¬ ne, w sklad której wchodza alkohole alifatycz¬ ne, sterole i alkohole trójterpenowe. Glównym skladnikiem steroli jest cholesterol. W suro¬ wych alkoholach tluszczapotowych wystepuje on w stosunkowo duzych ilosciach (do 35%), dlatego tez alkohole te stanowia powazne zródlo tego cennego sterolu. Dotychczas z su¬ rowych alkoholi itluszczoipotowych otrzymywa¬ no cholesterol lub emulgaitor znany pod naz¬ wa handlowa „eueeryt" oraz jako frakcje od¬ padkowa, zaniczyszczone alkohole trójterpe¬ nowe.*) Wlasciciel patentu oswiadczyl, ze twórca wynalazku jest doc. dir cnz. Zenon Piasek.Dotychczasowy sposób rozdzielania surowych alkoholi tluszczopotowych, polegal miedzy in¬ nymi na rozpuszczaniu tych alkoholi w meta¬ nolu, w którym to rozpuszczalniku nie rozpusz¬ czaly sie alkohole trójterpenowe i inne substan¬ cje towarzyszace, natomiast cholesterol znajdo¬ wal sie w roztworze.Sposób ten byl nieekonomiczny, produkty by¬ ly zanieczyszczono, a w celu otrzymania czy¬ stych skladników nalezalo przeprowadzic kilka¬ krotna krystalizacje, co zmniejszalo, znacznie wydajnosc.Znany jest równiez sposób wydzielania alko¬ holi trójterpenowych z roztworów benzenowych za pomoca alkoholi nizszych. Czystosc wytraco¬ nych tym sposobern alkoholi trójterpenowych jest jednak bardzo niska, a wydajnosc procesu nie przekracza 8% w stosunku do surowych alkoholi tluszczopotowych. Niedogodnosci te i wady usuwa sposób wedlug wynalazku.,- Sposobem wedlug wynalazku surowe alkohole tluszczopotowe po ich uzyskaniu w roztworze acetonowym tluszczepotów poddaje sie rozdzie¬ laniu. Roztwór ten zadaje sie metanolem, który wytraca alkohole trójterpenoi^e w postaci kry¬ stalicznej., o wysokim stopniu czystosci. Osad tych alkoholi odsacza sie i przez jednokrotna krystalizacje z odpowiedniego rozpuszczalnika otrzymuje sie mieszanine Janosterolu i agnc- sterolu, o wysokiej czystosci, siegajacej 99%.Przesacz zadaje sie z kolei mocznikiem, który tworzy z frakcja alkohole alifatycznych, polaczen nie kompleksowe w postaci; "krystalicznego osa¬ du. Frakcja ta po degradacji polaczen komplek¬ sowych stanowi emulgator typu - „euceryt". Z pozostalego po< usunieciu osa~du roztworu wy¬ dziela sie cholesterol w znany siposób.Przyklad: Próbke 100 irfl' roztworu acetonów wego, zawierajacego 10 g surowych alkoholi tluszczopotowych, zadaje sie na goraco w tem¬ peraturze 40 — 45°C metalonem w ilosci 60 .ml.Po schlodzeniu z roztworu wydziela sie krysta¬ liczny osad alkoholi trójterpenowych, w ilosci 15% w stosunku do uzytych surowych alkoholi tluszczopotowych. Po wydzieleniu osadu alko¬ holi trójterpenowych, przesacz zadaje sie. sta¬ lym: mocznikiem w ilosci 6 g, który na goraco rozpuszcza sie calkowicie. Po schlodzeniu wy¬ dziela sie z roztworu krystaliczny osad zwiaz¬ ków kompleksowych. Po wydzieleniu polaczen kompleksowych degraduje sie je - przez roz¬ puszczenie w benzynie niskowrzacej (tempera¬ tura wrzenia 80°C) lub w benzenie.W rozpuszczalnikach tych rozpuszczaja sie alkohole tluszczopotowe, a mocznik pozostaje w osadzie. Po usunieciu rozptiszczalnika otrzymu¬ je sie frakcje alkohoili tluszczorjotowych, sta¬ nowiaca emulgator typu „euceryit^w ilosci 15% w stosunku do uzytych alkoholi. Po wydziele¬ niu polaczen kompleksowych mocznika usuwa sie z przesaczem rozpuszczalnik, a pozostalosc przemywa sie woda lub rozpuszcza w benzynie niskowrzacej, w celu usuniecia nieprzereagowa- nego mocznika. Pozostalosc nierozpuszczalna w wodzie rozpuszcza sie w etanolu lulb acetonie na goraco, a po schlodjceniu z tego roztworu wydziela sie cholesterol w ilosci okolo 10% w stosunku do uzytych alkoholi. Przy rozpuszcza¬ niu pozostalosci w benzynie, mocznik pozostaje w osadzie. Roztwór benzynowy zadaje sie bez¬ wodnym chlorkiem cynkowym, w ilosci okolo 35 g, a calosc ogrzewa sie do wrzenia pod chlodnica zwrotna w ciagu 45 minut. Po schlo¬ dzeniu wydziela sie z roztworu* kompleksowe polaczenie cholesterolu z chlorkiem cynkowym.Polaczenie to degraduje sie woda na goraco, uzyskujac uwodniony cholesterol w postaci osa¬ du. Osad ten nastepnie rozpuszcza sie na go¬ raco w etanolu lufo acetonie: Po schlodzeniu z roztworu tego krystalizuje cholesterol. Wydaj¬ nosc cholesterolu wynosi 20% w stosunku do uzytych alkoholi tluszczopotowych.Zastosowanie mocznika do wydzielania kom¬ pleksowych polaczen z roztworem acetonowo- metanolowego pozwala na uzyskiwanie frakcji alkoholi tluszczopotowych, która sklada sie z alkoholi alifatycznych i cholesterolu. Dzieki ta¬ kiemu skladowi frakcja ta odznacza sie wyso¬ kimi walorami emulgujacymi, przewyzszajacy¬ mi walory emulgatora „euceryt", uzyskiwanego z alkoholi tluszczopotowych. PL

Claims (1)

1. Zastrzezenie patentowe Sposób rozdzielania surowych alkoholi tlusz¬ czopotowych, znamienny tym, ze roztwór aceto¬ nowy tych alkoholi zadaje sie najpierw meta¬ nolem, w celu wydzielenia i usuniecia alkoholi trójterpenowych, (nastepnie moczniMem w celu wytworzenia polaczen kompleksowych z alkoho¬ lami alifatycznymi, które wytraca ja sie, po czym po usunieciu utworzonego osadu z pozostalego roztworu wydziela sie znanymi sposobami cho¬ lesterol. Lódzkie Zaklady Chemiczne Przedsiebiorstwo Panstwowe Zastepca: doc. mgr inz. Mieczyslaw Kuzminski rzecznik patentowy 2571. RSW „Prasa", Kielce. Nakl. 250 egz. PL