PL47467B1 - - Google Patents

Description

Opis wydapo drukieni dukt 36 wrzesnia 1963 r. ^ £ 4 »4 BIBLIOTEKA Uriedu Patentowego] Polskiej flreczypaspoltfBJ Lifcu*1 POLSKIEJ RZECZYPOSPOLITEJ LUDOWEJ OPIS PATENTOWY Nr 47467 KI. 53 i, 4 KI. internat. A 23 j Morski Instytut Rjjbacki#) Gdynia, Polska Sposób dezodoryzacji chudych, sypkich koncentratów rybnych Patent trwa od dnia 16 czerwca 1961 r.Przedmiotem wynalazku jest sposób dezodo¬ ryzacji chudych, sypkich koncentratów ryb¬ nych, polegajacy na traktowani u koncentratów wodnym roztworem chlorku scdowego.W stosowanych dotychczas sposobach usuwar¬ nie z surowca rybnego jego charakterystycznej woni wykonuje sie za pomoca róznych rozpusz¬ czalników, takich jak np. etanol, octan etyl'; lub aceton. Tak np. znane jest przeprowadzanie dezodoryzacji pod koniec procesu produkcyjnego sypkiego odtluszczonego juz koncentratu ryb¬ nego za pomoca etanolu. Wedlug innego sposobu dezodoryzacja opiera sie na taktowaniu lugiem lub kwasem odtluszczonego juz surowca, przy czym lug wzglednie kwas zjcstaje wprowadzony do srodowiska z etanolem iub acetonem, kon¬ cowa zas dezodoryzacja prowadzona jest samym acetonem lub etanolem, a suszenia dokonuje sie pod zmniejszonym cisnieniem. Znany jest rów- ndez sposób oparty na destykcji wody z parami *) Wlasciciel patentu oswiadczyl; ze tiaórca wynalazku jest inz. Janusz Stachowski. 1, 2-dwuchloroetanu z równoczesna ekstrakcja tluszczu z surowca rybnego i koncowym trak¬ towaniu pólproduktu etanolem, W koncu znany jest sposób odtluszczania i dezodoryzacji pastew¬ nych, sypkich koncentratów rybnych (maczki pastewnej) wysokiej klasy za pomoca miesza¬ niny, skladajacej sie z 10 czesci wagowych eta¬ nolu 96%jowego i 1 czesci wagowej octanu etylu.Jednakze z uwagi na trudnosci technienze, zwiazane z uzyciem wymienionych rozpuszczal¬ ników oraz na wysoka ich cene, stosowanie zna¬ nych sposobów pociaga za soba wysokie kaszty produkcyjne.Przeprowadzane próby moczenia ryb lub ich miesa w solance badz w wodzie wykazaly, ze w ten sposób nie mozna usunac ich charaU-ttry- stycznego zapachu. Woda dziala bowiem roz¬ miekczajaco na tkanke miesna i przyspiesza procesy gnilne, bynajmniej nie pozbawiajac miesa zapachu i smaku. Na przyklad rehydrata- cja sztokfisza (suszonych filetów dorszowych), przeprowadzana nawet w zmienianej wodzie,. nie pozbawia go charakterystycznego rybiegosmaku, a przedluzenie moczenia ponad niezbed¬ ne ' ntinimuni, powoduje * jego~ rozklad.~ Taki sani przebieg otrzymuje sie przy rehydrartecji suszo¬ nych i solonych filetów dorszowych oraz przy odsalaniu ryib, zakonserwowanych droga solenia.Wymoczenie ryb solonych (prowadzi ono do ich odsolenia) przeprowadza sie w zimnej wo¬ dzie stojacej, kilka razy zmienianej, lub w wo¬ dzie biezacej. Wykonuje sie je w murowanych, betonowych, lub drewnianych basenach, Atórych dno bywa zaopatrzone w zamykany otwór, dla umozliwienia odplywu wody zuzytej. Przj za¬ stosowaniu stalego slabego przeplywu owiezej wody z rury wystajacej z dna basenu i przy slabo otwartym odplywie zuzytej wody, uzy¬ skuje sie stosunkowo szybkie cdsolenie ryb, które moze trwac od kilkudziesieciu, do kilku godzin, zaleznie od rodzaju surowca, stopnia je<*o nasolenia, zamierzonego odsolenia, itd. Na przy¬ klad moczenie filetów lososia przed wed^eriem, trwa ocl kilkunastu godzin, do ponad dobe.Solankowanie ryb prowadzi sie najezcie i w celu przygotowania icli do wedzenia goracym sposobem. j:st to zabieg zupelnie nie skompli¬ kowany technicznie i polega na zanurzeniu iryo w koszu do basenu z roztworem soli na przeciag kilkunastu, kilkudziesieciu minut, do kilkunastu godzin zaleznie od rodzaju ryb, wielkosci, za¬ mierzonego siopnia naaolenia itd.Jako przyklad trudnosci dezodcryzacjl mate¬ rialu rybnego moze posluzyc dezodoryzacja bial ka rybiego wyekstrahowanego z tkaniki miesnej, a nastepnie wytraconego w odpowiednim punk¬ cie izoelektrycznym z roztworu w postaci klacz- ^owartego %adu. Bialko takie, charakteryzujac eie rozwinie fra powierzchnia, mimo dlugotrwa- kjgo przemywania (dwie — trzy doby) djzymi Ucsoiami wody, nie traci charakterystycjnego Kmaku i zapachu, szybciej ulegajac zepsuciu, anizeli dezodoryzacja. Dopiero kilkakrotna eks¬ trakcja etanolem umozliwia usuniecie rybiej woni.Nieoczekiwanie stwierdzono, ze o ile zas+esuje sie odpowiednio dobrane warunki technologiczne przerobu, to zachodzi ekstrakcja woni ryb, w wodnym roztworze soli kuchennej.W sposobie wedlug wyn#la^ku# wysmzme ryby lub ich czesci nadajace sie do spozycia (wylaczajac wnetrznosc*), zawierajace najwyzej okolo 3% toiszczu, poddaje sie (rozdrobnie?.iu na maczke o wielkosci czastek nie praekraczpjace.» t,3 mm (czastki te nie powinny posiadac wydlu- ionego i wlóknistego ksztaltu), a nastepnie na¬ wilza sie ja mala iloscia wo$jy p takiej tempe caturze, aby wytworzona mieszanina star.owila pólplynna rrase i posiadala temperature nie przekraczajaca 70°C i pH w zakresie 5,5 do 7,0 pH, regulowane kwasem solnym lub weda amoniakalna. Proces nawilzania prowad.fi sie. w czasie nie dluzszym niz dwie minuty, itfale mieszadac. Z kolei przeprowadza sie dercdory- zacje przez dodanie do tak przygotowanej mie¬ szaniny przy ciaglym mieszaniu 25%-owego roz¬ tworu chlorku sodowego o temperaturze oirolo 70° C i pH = 5,5—7,0 w ilosci tak obliczonej, aby stosunek calkowitej masy plynu do suchej masy rybnej byl jak 4—5 :1, przy zachowaniu stezenia solanki w mieszaninie na poziomie kilkunastu procent. Po wymieszaniu milosci w ciagu 1—2 minut separuje sie szybko z i-r.ie- szaniny solanke wraz z rozpuszczonymi w miej substancjami. Nastepnie, koncjentrait (maczke) i powstala n-ase scianki, rozciencza sie woda tak, aby obnizyc jej stezenie 3 — 5 krotnie, za¬ chowujac pH srodowiska w granicach 5,5—7,0 oraz temperature 40—50°C Po dwu mi autach mieszania separuje sie solanke, pozostalosc zas ponownie traktuje woda jak poprzednio. Po¬ stepowanie to powtarza cie az do otrzymania stezenia w separowanym plynie okolo 1% NaCl.Wtedy mokry koncentrat rybny poddaje sie su¬ szeniu (najlepiej pod obnizonym cisnienie fa) lub '— jesli uzytkowanie nie wymaga suszenia — kieruje sie do dalszego przerobu.W przypadku, gdy dezederyzowany koncentrat rybny zawiera juz uprzednio chlorek sodu, wówczas wstepne rawilzanie pomija sie, przy czym zawarty w koncentracie chlorek sodowy uwzglednia sie w przygotowaniu roztworu ek¬ strahujacego.Zawartosc wilgoci w sypkim koncentracie ryb¬ nym nie pi-zekracza kilku procent, mozna wiec ja pominac przy obliczeniu proporcji solanki, eto masy koncentratu. W obliczeniach kolejnego rozcienczania solanki mozna zastosowac upro¬ szczenia, polegajace na przyjeciu, ze sucha masa koncentratu nie ulega zmniejszeniu w czasie przerobu, oraz ze wilgoc pozostala w kapc^ntra- cie po kolejnej jego seperacji z solanki pochodzi nie z solanki, a z czystej wody.Najwlasciwsze proporcje solanki oraz jej od¬ czyn nalezy, w granicach wyzej podanych, do¬ stosowac di wlasciwosci aktualnie poddawanej obróbce partii sypkiego koncentratu rybnego.Dla kazdej partii koncentratu spozywczego, po-?- aawanej procesowi dezodoryzacji, konieczne jest oznaczenie zawartosci chlorku sodu (soli), pc?.y czym wskazana jest równiez znajomosc pozo¬ stalych podstawowych skladników koncentratu. - 2 -Przyklad. 100 kg spozywczego koncentratu rybnego o niskiej zawartosci soli, to jest w gra¬ nicach 2—3%, nawilza sie w kotle zaopatrzonym w mieszadlo 150 litrami wody (w ilosci zalezne) od indywidualnej zdolnosci wchlaniania wody przez koncelolrat) o takiej temperaturze, aby pc ogrzaniu sie koncentrator (ewentualnie takze ko¬ tla), |temperati,ral mieszaniny wymostila 70°C a mieszanina stanowila pólplynna mase. Wantas*? pH masy pólplynnej podczas przebiegu cal^o procesu reguluje sie kwasem solnym lub woda amoniakalna i utrzymuje na poziomie 5,5—7,0.Proces nawilzania winien byc praeprowadzony w czasie nie dluzszym, niz dwie minuty. Z kolei wprowadza sie do masy pólplynnej, w mozliwie krótkim cza&e, solanke o stezeniu 25%, tempt^ raturze 70°C i pH w przedziale 5.5—7,0 w ilosci 295 litrów poJczas energicznego mieszania, które prowadzi slj jeszcze po jej dodaniu 1—2 minut a nastepnie separuje sie koncentrat, w mozliwie krótkim czasie, od solanki zawierajacej rozpu¬ szczone w niej substancje na prasach, filtrach lub wirówkach bebnowych, otrzymujac zb±t;i maczke o wilgotnosci okolo 50%. Koncentrat poddaje sie nastepnie roztarciu na przecieracz- kach, po czym wprowadza sie go do 300 litrów wody stale mieszajac o odczynie i temperaturze tak dobranej, aby po zmieszaniu temperatura wytworzonej masy pólplynnej wynosila o&olo 40°C (najwyzej 50°C), a pH 5,5—7,0. Mieszanie prowadzi sie 1—2 minut i szybko separuje sie, jak poprzednio. Zbity koncentrat rozciera sie, a pozostala w nim solanke rozciencza sie raz 123fc RSW ,,Prasa" Kielce. jeszcze, jak poprzednio, w ilosci 3Ó0 litrów wody, separuje i ponownie rozciera.Dla normalnie spotykanych spozywczych syp¬ kich koncentratów rybnych, stopien dezodoiy- sacji na tym etapie jest wystarczajacy. PL

Claims (1)

1. Zastrzezenie patentowe Sposób dezodoryzacji chudych, sypkich kon¬ centratów rybnych przez traktowanie roztworem chlorku sodowego, znamienn}' tym, ze do kon¬ centratu rozdrobnionego tak, by wielkosc jego czastek nie przekraczala 0,3 mm, dodaje sie 2!)%-owego roztworu chlorku- sodowego o tem¬ peraturze okolo 70°C i pH 5,5 do 7,0, w ilcsVi tak obliczonej, aby stosunek calkowitej masy plynu do suchej masy rybnej byl, jak 4—5 :1, przy zachowaniu stezenia solanki w mieszaninie na poziomie kilkunastu procent, po czym, po wy¬ mieszaniu calosci w ciagu okolo 1—2 minut, se¬ paruje sie szybko solanke, a jej czesc, pozostala jeszcze w koncentracie, rozciencza sie woda, ob¬ nizajac jej stezenie 3—5 Krotnie, przy zachowa¬ niu pH srodowiska w granicach 5,5—7,0 i tem¬ peraturze 40—50°C, a nastepnie, po 2 minutach, ponownie separuje sie solanke i znowu rozcien¬ cza, jak poprzednio, przy czym czynnosc te po¬ wtarza sie do chwili otrz} mania w separowa¬ nym plynie stezenia NaCl okolo 1%. Morski Instytut Rybacki Zastepca: mgr inz, Janusz Kryczkowski rzecznik patentowy PL