U.P. PRL Opublikowano dnia 29 czerwca 1963 r. yjtiyo i;« i.POLSKIEJ RZECZYPOSPOLITEJ LUDOWEJ OPIS PATENTOWY ,, Nr 47040 KI. 40 q, 36/01 KI. internat. B 23 b^Zl] Fabryka Automatów Tokarskich Przedsiebiorstwo Panstwowe*) Bydgoszcz, Polska Urzadzenie do dokladnego toczenia jednym nozem kilku s?isle tolerowanych srednic przedmiotów produkowanych na automatach tokarskich Patent trwa od dnia 6 lutego 1961 r.Przedmiotem wynalazku jest urzadzenie po¬ zwalajace na bardzo dokladne toczenie róznych srednic tego samego przedmiotu bez zmiany noza przy eliminowaniu w czasie toczenia wply¬ wu krzywek sterujacych na suport i majace za¬ stosowanie we wszystkich automatach tokar¬ skich. Urzadzenie ma na celu eliminowanie wplywu bledów wykonania i montazu elemen¬ tów obrabiarki jak walu krzywkowego, krzywek i innych. Urzadzenie po odpowiedniej adaptacji moze miec zastosowanie równiez do innych obrabiarek i rodzajów obróbki. Moze ono zna¬ lezc równiez zastosowanie w tych przypadkach, w których korzystne jest uniezaleznienie prze¬ suniec dowolnego zespolu roboczego obrabiarki lub maszyny od przesuniec powodowanych *) Wlasciciel patentu oswiadczyl, ze twórca wynalazku jest inz. Jerzy Butowski. ksztaltem krzywki sterujacejv dany zespól, na przyklad, gdy krzywka przesuwa zespól na od¬ leglosci Xx, X2, X3, a urzadzenie dosterowuje zespól o dodatkowe regulowane wielkosci z!Xx, AX2f zJX3.Istnieje wiele rozwiazan konstrukcyjnych tego rodzaju, lecz maja one albo ograniczone zasto¬ sowanie np. tylko do automatów wzdluznych lub tylko do poprzecznych, albo tez oparte sa na skomplikowanych systemach wielokrzywkowych i wielonozowych, zapadkowych i zatrzaskowych lub stanowia ich kombinacje z zastosowaniem sprezyn, oporów i innych elementów.Urzadzenie wedlug wynalazku nie ma tych wad i niedogodnosci i moze byc zastosowane do suportów o dowolnym systemie sterowania.Urzadzenie wedlug wynalazku jest przyklado¬ wo pokazane na rysunku, na którym fig. 1 przedstawia widok urzadzenia z boku, fig. 2 —w wiekszej skali niz inne figury, jego widok z przodu w czesciowym przekroju wedlug linii C — C fig. 1, fig. 3, 4, 5, 6, 7, 8 przedstawiaja kolejne polozenia krzywki sterujacej i mecha¬ nizmu kompensatora w czasie cyklu pracy.Na wale krzywkowym 1 jest osadzona krzyw¬ ka 2 sterujaca za pomoca nastawnego kulaczka slizgowego 3, dzwigni 4 i popychacza 5, suport roboczy 7, przesuwajacy sie w prowadnicach korpusu maszyny 6, przy czym ruch w kierunku osi wrzeciona powoduje krzywka 2, pokonywu- jaca opór niewidocznej na rysunku sprezyny, która zapewnia w odpowiednich momentach, wyznaczonych krzywka, ruch powrotny supor- tu 7. Równolegle do krzywki 2 na wale 2 jest umieszczony beben krzywkowy II z nastawny¬ mi segmentami 10 i 12, sterujacymi w odpowie¬ dnich okresach cyklu roboczego za pomoca ra¬ mi 3nia 9 kompensator 8, który z kolei steruje i ustala za pomoca dokladnie nastawnych kula¬ ków slizgowych 13a lub 135 suport roboczy 7, uniezalezniajac jego ostateczne przesuniecie i pj- lozenie od bledów podanych na wstepie.Sposób dzialania urzadzenia jest nastepujacy.W czasie przysuwania osadzonego w suporcie 7 noza do przedmiotu obrabianego za pomoca krzywki 2* sterujacej "suport 7, kompensator 8 jest w polozeniu neutralnym „0", okres ten ilu¬ struja fig. 3 i 6. W momencie podprowadzenia noza do polozenia, w którym ma nastapic dokla¬ dne toczenie kulak slizgowy 3 wchodzi na po¬ wierzchnie krzywki 2 o promieniu krzywizny R, a kompensator 8 naciska na kulak slizgowy 13b w kierunku strzalki, co uwidaczniaja fig. 4 i 7.Z ta chwila kulak slizgowy 3 zostaje odsuniety od krzywki 2 (fig. 5), a kompensator 8, przesu¬ wajac sie dalej i naciskajac na kulak 13b, do- sterowuje suport 7 w polozenie odpowiadajace dokladnemu toczeniu, pozostajac w okresie to¬ czenia w pozycji nieruchomej. Przy toczeniu nastepnej dokladnej srednicy wyzej opisany cykl sie powtarza z tym, ze zaczyna dzialac ele¬ ment krzywkowy 12, powodujac przesuniecie kompensatora 8 w polozenie a czyli dosterowa- nie i ustalenie suportu 7 w polozeniu odpowia¬ dajacym dokladnemu toczeniu drugiej srednicy.W tym polozeniu kompensator 8 wspólpracuje z kulakiem 13a. Przy toczeniu wiekszej ilosci srednic tego samego przedmiotu stosuje,„sie od¬ powiednio wieksza ilosc segmentów krzywko¬ wych bebna 11 oraz kulaków 13. W niniejszym opisie podano przykladowo urzadzenie przysto¬ sowane do toczenia 2-ch dokladnych srednic i dwa polozenia kompensatora a i b.• Na rysunku nie uwidoczniono stosowanych czesto dwóch segmentów . krzywkowych równiez mocowanych na bebnie 11^które sluza do wyco¬ fywania kompensatora Stz polozen roboczych w polozenie neutralne „0" po zakonczeniu do¬ kladnego toczenia. Wycofywanie kompensato¬ ra 8 z jednego polozenia roboczego w drugie od¬ bywa sie najczesciej w sposób bedacy odwrot- scia dosterowania i ustalania, to znaczy, ze wy¬ suwa sie on spod kulaczka 13 i powoduje pono¬ wne zetkniecie sie kulaczka 3 z krzywka 2. PL