i e^ly, TOIK dnia 7 caerwca 1963 r.%, POLSKIEJ RZECZYPOSPOLITEJ LUDOWEJ OPIS PATENTOWY n-cUL/oO Nr 46875 KI. internat. B 23 1 Mazurskie Zaklady Aparatury Ostuietlenioiuej A-23*) Wilkasy k/Gizycka, Polska Sposób wytwarzania wtyków grzejnych i urzqdzonl# do wykonywania lago sposobu Patent trwa od dnia 19 pazdziernika 1960 r.Przedmiotem wynalazku jest sposób wyko¬ nywania wtyków grzejnych wraz z kolnierza¬ mi za pomoca kilku zabiegów przeróbki plas¬ tycznej wykonywanych w jednym urzadzeniu, które stanowi równiez przedmiot wynalazku.Znane dotychczas sposoby wykonywania wty¬ ków grzejnych polegaly na ksztaltowaniu ich skrawaniem na rewolwerówkach lub automa¬ tach tokarskich.Wyjsciowym materialem w tym przypadku byl pret o srednicy najwiekszego wymiaru po¬ przecznego wtyku, przy czyni ze wzgledów technologicznych kolnierze wtyku, sluzace jako podkladki przy montazu aparatów grzejnych, byly wykonywane na oddzielnych urzadzeniach.Ten sposób wykonywania wtyków powodo¬ wal duze straty metalu kolorowego zamienla- J ? Wlasciciel patentu oswiadczyl, ze twórca wynalazku jest inz. Edmund Nowak. nego na wióry, a wydajnosc obróbki na auto¬ matach tokarskich byla mala.Wymienione powyzej wady usuwa sposób wytwarzania wtyków grzejnych oraz urzadze¬ nie do wykonywania tych wtyków wedlug wy¬ nalazku przedstawione na rysunkach, na któ¬ rych fig. 1 przedstawia cztery kolejne fazy obróbki od materialu wyjsciowego do gotowe¬ go wtyku, fig. 2 — urzadzeni* do wykonywa¬ nia wtyków w widoku z boku z czesciowym przekrojem wzdluz linii B—B na fig. 3, fig. 3 — urzadzenie w widoku z góry w przekroju wzdluz linii A—A na fig* 2, zas fig. 4 •—- przekrój poprzeczny w wyniku rozwiniecia obwodowego o srednicy D na fig. 3 w czasie ksztaltowania wtyku.Obróbka wtyków grzejnych jest wykonywa¬ na na jednej prasie w jednym wielooperacyjnym fig. 2 i fig. 3 operacyjnym, zgodnym z fig. 1 i przyrzadzie w ukladzie fig. 4.- tJrzadzenie wedlug wynalazku sklada sie z czesci' górnej z umocowanym do niej na stale sworzniem 10 oracz z czesci dolnej ze stolem obrotowym, sterowanym za pomoca krzywki wykonanej na sworzniu 10.W czesci górnej na obwodzie D symetrycznie wzgledem osi sworznia 10 osadzone sa co 90° kolejno iglica 1, obsada 23 z matryca 2, qjsar da 23 z matryca 3 oraz obsada 23 z matryca i (fdg. 4). Matryce sa przymocowane do obsad 2$: za pomoca nakretek 24. Kazda matryca jest zaopatrzona w odpowiedni wypychacz, i tak dla matrycy 2 sluzy wypychacz 5, dla matry¬ cy 3 — -wypychacz 6 oraz dla matrycy 4 — wypychacz 7. Kazdy wypychacz posiada analo¬ giczne urzadzenie jak wypychacz 6 sluzacy dla matrycy 3, przedstawione na fig. 2. Wypychacz 6 jest odciagany z matrycy 3 za pomoca spre¬ zyny 25. Zgrabione zakonczenie wypychacza 6 styka sie z krzywka 26 umieszczona na zderza¬ ku 8, który jest zaopatrzony w sprezyne opo¬ rowa 27. Zderzaki 8 przy powrocie do góry górnej czesci urzadzenia wchodza w styk ze zgrubieniami 28 slupów 15 (fig. 2 i fig. 3). Przy dalszym ruchu nacisk zderzaków 8 pokonuje opór sprezyn 27 i powoduje przesuniecie sie krzywki 26 w swoim gniezdzie. Przesuwana krzywka 26 wywiera nacisk na zgrubienie wy¬ pychacza 6 i pokonujac opór sprezyny 25 po¬ woduje przesuwanie sie w oczku matrycy 3.Zaleznie od ustawienia zderzaka 8 wzgledem zgrubienia 28 ruch roboczy wypychacza na¬ stepuje wczesniej lub pózniej w czasie ruchu górnej czesci urzadzenia.Czesc dolna urzadzenia wedlug wynalazku sklada sie z podstawy 29, w której prowadzo¬ ny jest w tulei 30 sworzen 10 oraz osadzone sa sztywno trzy slupy 15, zakonczone na od¬ powiednich wysokosciach zgrubieniami 28 o stozkowej plaszczyznie. Slupy 15 w celu usztyw-^ ndenia sa powiazane u góry w znany sposób plyta 31 (fig. 2). Na podstawie 29 spoczywa plyta 20 zaopatrzona w trzy gniazda oporowe, umieszczone na srednicy D symetrycznie do osi sworznia 10. W gniazdach tych mieszcza sie uklady sprezynujace, skladajace sie z tlocz¬ ka 21 i sprezyny 29. Gniazda sa zamykane od podstawy za pomoca korków 22, w których posrodku umieszczone sa sworznie oporowe 17.Sworznie te sa ponizej lub równaja sie. z plaszczyzna dolna stolu obrotowego 12.W plycie 20 umieszczony jest kanal wyloto¬ wy 18, przez który usuwane sa na zewnatrz gotowe wtyki grzejne. Na plycie 20 spoczywa ruchomy stól obrotowy 12, w którym na obwo¬ dzie o srednicy D umieszczone sa cztery jedna¬ kowe gniazda podajace 1$ rozstawione wzgle¬ dem siebie o 90°. Na tym samym obwodzie znajduja sie cztery otwory 14 rozmieszczone wzgledem siebie o 90°, a przesuniete wzgle¬ dem gniazd podajacych 13 o 45°. Stól obroto¬ wy 12 symetrycznie wzgledem osi jest polaczo¬ ny sztywno z tuleja wodzikowa 32. Sworzen 10 jest zaopatrzony w rowek krzywkowy 11.Buch pionowy sworznia 10 powoduje dwu¬ stopniowy obrót stolu 12 poprzez krzywke 11 i wodzik (nie pokazany na rysunku) tulei wo- dzikowej 32. W styku ze stolem obrotowym 12 wspólpracuje suwak podajacy 16.Obróbka wtyku przebiega w nastepujacy sposób: i* Przy ruchu w dól stompora przyrzad zostaje zaladowany materialem za pomoca suwaka po¬ dajacego 16, który wykonuje ruch zwrotny i w omawianym momencie podprowadza ma¬ terial wyjsciowy (fig. la) nad jedno z gniazd podajacych 13, a iglica 1, znajdujaca sie w cze¬ sci górnej przyrzadu, przy ruchu w dól powo¬ duje wepchniecie materialu wyjsciowego do tego gniazda podajacego 13.Przy ruchu stompora w góre, górna czesc przyrzadu podnoszac sie wraz z nim w góre ciagnie za soba sworzen 10, który swymi row¬ kami krzywkowymi powoduje obrót stolu 12 poczatkowo o kat 45° na pierwszej krzywce i o kat 46° na nastepnej krzywce. W rezul¬ tacie przy polozeniu górnym stompora stól 12 obróci sie o 90°, czyli zaladowane gniazdo po¬ dajace 13 stanie w osi matrycy 2.Przy nastepnym cyklu roboczym przy ruchu w dól matryca 2 dochodzi do gniazda podaja¬ cego 13 z zaladowanym materialem i przy cflal- szym ruchu w dól, pokonujac opór sprezyny 19, przesuwa gniazdo podajace 13 w kierunku ru¬ chu stompora. Poniewaz zaladowany material nie moze sie przesuwac z gniazdem, gdyz opie¬ ra sie na trzpieniu 17, przeto napotykajac na oczko matrycy zostaje w nim przeciagniety przyjmujac ksztalt z fig. Ib. W osi matrycy 2 umieszczony jest wypychacz 5, który pod dzia¬ laniem krzywki 25 przesuwanej pod naciskiem -zderzaka 8 przesuwanego przez skosne zgru¬ bienie 28 kolumny 15, juz w poczatkowej dro¬ dze powrotnej stompora oddzialywa na wypy¬ chacz 5. W wyniku tego czesciowo obrobiony wtyk zostaje wypchniety z matrycy 2 i po¬ zostaje w tym samym gniezdzie podajacym 13.Przy pelnym ruchu górnej czesci przyrzadu w góre nastepuje przesuniecie stolu 12 o 90°, a gniazdo z czesciowo obrobionym wtykiem — 2 —ustawi sie w osi oczka matrycy 3, które przy ruchu stompora w dól uksztaltowuje wtyk jak na fig. lc.Przy czwartym cyklu roboczym oczko ma¬ trycy 4 nadaje ostateczny ksztalt wtyku. Tym razem wtyk nie zostaje wypchniety przez wy- pychacz w poczatkowym momencie ruchu po¬ wrotnego jak to mialo miejsce w dwóch po¬ przednich przypadkach, ale dopiero po obróce^ niu stolu o kat 45° na skutek innego usta¬ wienia zderzaka 8. W tym polozeniu stolu 12 w osi' oczka matrycy 4 znajduje sie otwór 14, w który wpadnie wypchniety gotowy wtyk, a poniewaz w tym polozeniu otwór 14 stolu ruchomego 12 pokrywa sie z otworem wyloto¬ wym 18 w czesci nieruchowej stolu, przeto wtyk dostanie sie do postawionego obok stolu zasobnika.W ten sposób cykl powtarza sie, dajac za kazdym ruchem roboczym prasy jeden wtyk o ksztalcie z fig. Id.Sposób wytwarzania wtyków grzejnych we¬ dlug wynalazku praktycznie calkowicie usuwa straty materialowe i pozwala na wykonanie wtyku wraz z kolnierzem,w jednej maszynie, czyniac obróbke tania, wydajna i prosta w obsludze. PL