Opublikowano dnia 3Ó marca 1963 f. publikowano dnia 30 marca li POLSKIEJ RZECZYPOSPOLITEJ LUDOWEJ OPIS PATENTOWY Nr 46618 KI. 81 e, 125 KI. internat. B 65 g Kopalnia Wegla Kamiennego „Paiuei" *) Ruda Slaska, Boiska Sposób zwalowania i zbierania wegla ze zwalów oraz urzadzenie do stosowania tego sposobu Patent trwa od dnia ..12 lipca 19©0 r.Wynalazek dotyczy sposobu zwalowania i zbie¬ rania wegla ze zwalów oraz urzadzenia ido wy¬ konywania te@o sposobu.Zwalowanie -wegla jest dla kopaln koniecz¬ noscia, spowodowana zazwyczaj wskutek nizej wymienionych przypadków: po pierwsze przez chwilowy brak wagonów wzglednie zbytu, po witóre przez przeszkody w transporcie spowo¬ dowane lip. sniezyca, wreszcie w wypadku awarii urzadzen medhanicznych zakladów me¬ chanicznej przeróbki wegla.Kiedy jeden z tych przypadków nastapi, kaz¬ da kopalnia zmuszona jeisit oddawac wydobyty wegiel na zwal aby nie przerywac wydobycia i Puchu zakftadu. Zwalowanie wegla w kopal¬ niach i zakladach przemyslowych oraz zbiera¬ nie' wegla ze zwallów starnlowi powazny problem *)/Wlasciciel' patentu oswiadczyl, te twórca wyna¬ lazku jest inz. Karol Szulc, z uwagi na duza pracócihloninosc tych czynnos¬ ci i zwiazane z tym zwiekszone koszty.Dotychczas iznane ii stosowane w kopalniach i zakladach przemyslowych urzadzenia mecha¬ niczne i sposoby do zwailowianiia i zbierania wegla ize zwallów sa klopotliwe w obsludze i malo wydajne, bowiem praca tych urzadzen chairalkiteryzuje sie dJuza iloscia nuchów jalo¬ wych. Wzrastaijace sitale tempo wydobycia we¬ gla w kopalniach i koniecznosc szybkiego zwa¬ lowania przed wysylka oraz zwiekszajace sie spozycie wegla w duzych zakladach przemys¬ lowych i energetycznych powoduje niewspól- miierne wysokie koszty oraz uniemozliwia na¬ lezyte wykorzystanie terenów przeznaczonych do zwalowania. Na 'domiar tego dotychczas stosowane metody zwalowania i urzadzenia mechaniczne do zwalowania uniemozliwiaja formowanie zwalów o wymaganych ksztaltach i wymiarach, a przy zbieraniu wegla ze zwa-lów pozostaja duze Jjlosoi wegla na placu zwa¬ lowym, który trzeba usuwac reczmie.Tych wszystkich wad i niedociagniec nie po¬ siada urzadzenie wedlug niniejszego wynalazku.Urzadzenie do mechanicznego zwalowania i zbie¬ rania wegla ze zwalów wedlug rainiiejszeigo wy¬ nalazku sklada sie z dwóch elementów, z któ¬ rych jeden sluzy do -usypywania zwalów we¬ gla w regularne pryzmy o dowolnych wymia¬ rach, a drugi umozliwia mechaniczne zbieranie wegla z pryzm i odtra/nsportowaniie go w do¬ wolne miejsce.Przy stosowaniu urzadzenia wedlug wyna¬ lazku konieczny jest teren zwalowy zgodny z potrzebami, który winien miec iliO do 3tf) m szerokosci, a dlugosci od 20 do 2i5i0 m w zalez- ' nosci od masy zwalowanego wegla. Teren zwa¬ lowy mozna powiekszyc o dalsze pola prze¬ widziane ina zwalowanie róznych sortymentów wegla. Teren ten winien miec male nachylenie w kierunku kanalów odwadniajacych. Zespól urzadzen do zwalowania i zbierania wegla wedlug wynalazku pokazano schematycznie na rysunku, na którym fig. 1 pokazuje urzadzenie zbierajace i pomosty urzadzen zwalujacych w Widoku z przodu, fig. 2 — te urzadzenia w widelcu z góry, fig. & — te same urzadzenia w widoku z fboku, fig, 4 — urzadzenia zwa¬ lujace i urzadzenie zgarnialjace wegiel w wido¬ ku z boku, fig. 5 — urzadzenie zwalujace w wi¬ doku z góry, fig. 6 — przekrój poprzeczny zgarniacza, fig. 7 — widok zgrzebla zgarnia¬ jacego z góry zgodnie z kierunkiem strzalki W na fig. 0.W osi kazdego pola zwalowego na jego koncu jest krótki laczacy zaklad przeróbczy z polem zwalowym, pomost 13 i 17 za pomoca którego tasma o konstrukcji teleskopowej 14 i 18 usy¬ puje sie izwal wegla o przekroju trapezowym 12.Wzdluz pól zwalowych po bokach ulozone sa szyny 1, 5 i 15, po których przesuwa sie urzadzenie 10, sluzace 'do mechanicznego zbie¬ rania wegla ze zwalów. Kazde pole zwalowe z prawej strony 5 i 15 posiada kaoal 3 i 16, w którym .znajduje sie przenosnik tasmowy wzglednie lancuchowy 4, na który urzadzenie 10 mechanicznie zgarnia wegiel. Przenosnik ten podalje nastepnie wegiel na wspólny zbiorczy przenosnik tasmowy 23 znajdujacy sie pod po¬ mostami, przecinaijacy szerokosc pól zwalowych.Wegiel tym przenosnikiem transportowany jest do miejsca przeznaczenia. Z przeciwnej strony pomostu na skraju pola zwalowego znajduje sie tor poprzeczny 19 przecinajacy tor podluz¬ ny 1, 5 i 15. Tor ten sluzy do mechanicznego przesuniecia urzadzenia na drugie, itrzecie wzgle¬ dnie czwarte pole zwalowe, w zaleznosci od po¬ trzeby zbieranego wegla.Usypywanie zwalów odbywa sie za pomoca przenosnika tasmowego podawczego 37, który przenosi wegiel na przenosnik tasmowy 14.Przenosnik tasmowy 14 posiada konstrukcje dolna, w której jest prowadzenie umozliwia¬ jace bebnowi wraz z tasma przesuwanie sie w kierunku usypywanego zwalu. Przesuwanie tasmy nastepuije za pomoca windy napinajacej 36 i windy naciagajacej 33. Naped przenosnika tasmowego zabudowany jest na pomoscie, na którym przed rozpoczeciem usypywania zwalów znajduje sie wózek tasmowy wraz z krótka tasma przegubowa 30. Dla uzyskania wiekszej mocy napedu tasmowego maped wbudowany jest w wózku tasmowym. Krótka tasma prze¬ gubowa polaczona z wózkiem jest zaopatrzona w siUnik bebnowy i ma ruch po luku, dzieki któremu uzyskuje sie odpowiednia szerokosc postawy i wierzcholka usypanego zwalowiska.Wózek, który ma podwozie gasienicowe wzgle¬ dnie kalowe wraz iz napedem, tasmociagiem i krótka tasma przegubowa dzieki windzie na¬ ciagajacej 33, która za pomoca liny zawieszonej na tarczy wmontowanej na slupie 32 zaczepio¬ nej o wózek, przesuwa po zwale caly trans¬ porter tasmowy w kierunku pola zwalowego.W tym czasie winda napinajaca 36 luzuje dolny pas trainsplarterowy, który wraz z rola zwrotna przesuwa sie z dolnej konstrukcji przenosnika w kierunku usypywanego zwalu. ^ W miare wydluzania tasmy tramsportera po zwale wstawia sie pod górny i dolny pas gu¬ mowy wsporniki ustawione na powierzchni zwalu, które posiadaja górne krazki i dolny krazek, wzglednie górny pas jest podwieszony na linach naciagajacydh a dolny prowadzony jest w korycie slizgowym. Wydluzanie pasa transportowego -zalezne jest od dlugosci kon¬ strukcji dolnej poziomej i pochylej, w której ma mozliwosc przesuwania sie rola zwrotna wraz z tasma gumowa. Dlugosc tej -konstrukcji moze byc równa dlugosci usypywanego zwalu.W przypadku ograniczenia miejsca przewidzia¬ nego na dolna konstrukcje przenosnika 35, dlu¬ gosc tej konstrukcji pozostawia sie mniej wie¬ cej na okolo 125 m dlugosci. Po usypaniu zwa¬ lowiska o takiej dlugosci wstawia sie 5K met¬ rowy odcinek pasa gumowego polaczony z pa¬ sem trainsporterowym, który zaklada sie w dol¬ nej konstrukcji przenosnika tasmowego. Te operacje nalezy powtarzac w zaleznosci od dlu¬ gosci usypywanego zwalowiska.- -*-Przed zbieraniem wegla ze zwalów tasma zostanie sprowadzona do pierwotnej pozycji wejsciowej. Zwalowisko, z którego za pomoca windy napinajacej 36 przesunieto na pomost caly transporter gumowy wraz z wózkiem tas¬ mowym i krótka tasma przegubowa, sposób zbierania wegla ze zwalów mechanicznie urza¬ dzeniem oraz kanal wraz z przenosriikiiem zbiorczym i torem poprzecznym i podluznym, jest pokazane na fig. 3.Uirzadzenie do mechanicznego zbierania we¬ gla sklada sie z dwóch przesel 10 konstrukcji stadowej, polaczonych ze soba u dolu blacha a góra zastrzalami, dzieki czemu uzyskuje sie zamkniety pomost, który spoczywa na dwóch wspornikach 6, dyspozytorki 11, przewidzianej dla operatora, oraz z lancucha zgamiakowego, napedzanego napedem 8—9 posuwajacego sie w górnym i dolnym prowadzeniu 24 i 27 kon¬ strukcji stalowej. W kazdym wsporniku 6 znaj¬ duja isie kola biezne, z których cztery sa na¬ pedzane, wspólnym napedem poprzez wal 21 i kola lancuchowe 22 nalbzone na koncach wal¬ ków skrajnych kól bieznych, dzieki którym urzadzenie moze posuwac sie wzdluz pola zwa¬ lowego. W trakcie zbierania wegla ze zwalów, urzadzenie w zaleznosci od potrzeby uzyska¬ nia wydajnosci posuwa sie wolniej* a ruch po¬ wrotny ma szybszy.We wspornikach 6 znajduja sie przesuwne poprzeczne osie z kolami bieznymi 7, sluzace do przetaczania urzadzenia po torze poprzecz¬ nym 19 na drugie pole zwalowe. Osie przesuw¬ ne poprzeczne 7 dzieki przekladni i wrzecio¬ nom srubowym podniosa urzadzenie, które zwalnia tor podluzny 1 4- 5, z kolami bieznymi znajdujacymi sie w osiach poprzecznych i wspie¬ ra sie na torze 19. Przesuniecie urzadzenia po torach poprzecznych 19 odbywa sie za pomoca kolowrotu i liny bez konca.Zbieranie urzadzeniem wegla ze zwalów od¬ bywa sie za pomoca przenosnika zgarniajace¬ go, który jest zaopatrzony w specjalne zgar¬ niacze 29, które na okolo 1/3 swojej dlugosci posiadaja proste wystajace poza dolne prowa¬ dzenie 24 ramiona nachylone w kierunku ru¬ chu przenosnika okolo 5°—'112°, dzieki którym wegiel ze zwalów jest zbierany i przesuwany do lukowych miejsc zgarniaczy, które przesu¬ waja wegiel po spagu do przenosnika tasmo¬ wego 4. ^arniacze 29 posiadaja zeberka usztywnia¬ jace i sa przymocowane srubami z lewej i prawej strony lancucha do lupek lancucha 28, które posiadaja w srodku swej dlugosci prze¬ krój katownikowy. Laczenie lupek ze soba na¬ stepuje za pomoca osiek, które zakonczone sa rolkami. Caly lancuch jest prowadzony w gór¬ nym 27 i dolnym 24 prowadzeniu konstrukcji stalowej 10. Dla wzmoandenlia konstrukcjli urza¬ dzenia i zabezpieczenia przed rozszerzeniem sie dolnego prowadzenia na calej dlugosci prze¬ sel z lewej i prawej strony, przyspawane sa zeberka 25 i 26. PL