Wynalazek niniejszy dotyczy sposobu i urzadzenia do wydalania tlenu z miesza¬ nin gazowych w celu wytworzenia atmosfe¬ ry obojetnej w przyrzadach elektrycznych.W zbiornikach, zawierajacych transfor¬ matory, wylaczniki olejowe i tym podobne urzadzenia, znajduje sie olej izolujacy, a nad nim — wolna przestrzen, umozliwia¬ jaca rozszerzanie i kurczenie sie oleju pod¬ czas pracy. Z przestrzeni tej nalezy usuwac tlen; nalezy równiez stale zapobiegac do¬ stepowi tlenu do tej przestrzeni wskutek szkodliwego dzialania wymienionego gazu.Tlen wchodzi w reakcje z olejem, przy- czem powstaje mul, obnizajacy wlasnosci izolujace oleju. Podczas dzialania przyrza¬ du moga w nim przy wytwarzaniu luku swietlnego powstawac gazy palne, dajace w polaczeniu z tlenem mieszanine wybucho¬ wa. Luk swietlny czesto zapala te miesza¬ niny; przedstawia to niebezpieczenstwo za¬ równo dla przyrzadu, jak i dla obsluguja¬ cego personelu.Celem usuniecia tych wad proponowa¬ no wytwarzanie w przestrzeni nad olejem atmosfery obojetnej, t. j. takiej, która nie dziala szkodliwie na olej i nie wytwarza z powstajacemi z oleju gazami palnemi mieszaniny wybuchowej.Wynalazek niniejszy ma na celu wy¬ tworzenie atmosfery obojetnej zapomoca prostych srodków, które nie ulegaja z-mia- nlie przy pracy i nie wymagaja duzego inad- zoru.Wedlug wynalazku doprowadza sie ma- terjal, zawierajacy wegiel, do wysokiej temperatury, wystarczajacej do ulatwienia reakcji z tlenem. Mieszanie gazowa, zawie-rajaca tlen, przeprowadza sie prziez roz¬ grzany materjal, wskutek czego tlen rea- * gufe z ifr^glem, wytwarzajac kwas weglo¬ wy. Zaleca sie stosowanie materjalu, spa¬ lajacego sie bez popiolu, jak np. wegla cu¬ krowego, przylcizetm w miare zuzycia wegla dodaje sie go ze zbiornika zapasowego.Na zalaczonym rysunku fig. 1 (przedsta¬ wia przekrój górnej czesci transformatora: fig. 2 — pionowy przekrój urzadzenia we¬ dlug wynalazku niniejisizego, fig. 3, 4, 5 i 6 przedstawiaja pionowe przekroje innych form wykonania wynalazku.We wnetrzu skrzyni / (fig. 1) miesci sie kadlub 2 transformatora, pokryty olejem 3.Przewody 4 i 5, doprowadzajace i odpro¬ wadzajace prad, przechodza przez pokry¬ we 6. W przestrzen 8 nad powierzchnia o- leju w skrzyni 1 opuszczony jest zbiornik 7, który swym kolnierzem pierscieniowym 9 (fig. 2) spoczywa na pokrywie 6 i jest do niej szczelnie przyntocowalny, np. przez zlutowanie 10. Glówna czesc zbiornika 7, zawierajacego urzadzenie wedlug wynalaz¬ ku niniejszego, znajduje sie w przestrze¬ ni 8.Dolna czesc zbiornika 7 jest zapelnio¬ na izolujacym od ciepla materjalemJ //, przez który przechodzi kanal 12. Kanal ten przegradza tkanina druciana 13, osadzona w materjale izolujacym '11. Nad tkanina 13 mieszcza sie dwa organy grzejne 14 i 15, równiez umocowane w materjale izoluja¬ cym. Grzejniki te moga miiec dowolna bu¬ dowe, przewaznie jednak skladaja sie z ra¬ my z materjalu izolujacego, jak mika, i kil¬ ku zwojów drutu oporowego, nawinietych na rame. Materjal 16, zawierajacy wegiel, przewaznie wegiel cukrowy, wtprowadza sie na tkanine druciana 13 w ten sposób, ze pokrywa oba organy grzejne. Kanal 17 wy¬ twarza polaczenie pomiedzy kanalem 12 i otworem 18 zbiornika. Kanal 19 wychodzi z jednej strony przy 20 do atmosfery ze¬ wnetrznej, z drugiej zas strony konczy sie pomiedzy organami grzejneiai 14 i 15. Sy- pien 21 zawiera zapas 22 materjalu weglo¬ wego, dochodzi do miejsca 16 i#zapewnia ciagla dostawe do tego miejsca tego ma¬ terjalu. Zgóry zbiornik 7 jest zamkniety pokrywa 23.Na fig. 3 jest uwidocznione nieoo od¬ mienne wykonanie wynalazku. Tu zbiornik 24 z siatka druciana 25 i elementem grzej¬ nym 26 zawiera materjal weglowy 27, spo¬ czywajacy na siatce drucianej i pokrywa¬ jacy organ grzejny. Rury 28 i 29 zbiornika umozliwiaja krazenie gazów przez mate¬ rjal. Krazenie moze sie odbywac pod ci¬ snieniem albo na zasadzie syfonu cieplnego; mozliwa jest kombinacja obu sposobów.Podobnie wykonanie uwidocznione jest na fig. 4 z ta róznica, ze zamiast kanalu 28 w dolnym koncu zbiornika 24 zastosowana jest szersza rura 30 i wspólsrodkowy z nia kanal 31, znajdujacy sie w polaczeniu z zewnetrznem powietrzem. W tym wypadku mamy oddzielne drogi 31 i 30 do krazenia pod cisnieniem i na zasadzie syfonu.W wykonaniu, przedstawionem na fig. 5, zastosowano wspólsrodkowe siatki dru¬ ciane 32 i 33, przyczem górna krawedz siatki 32 jest zamknieta przykryciem 34.Obie siatki druciane sa w swych dolnych koncach zamkniete pierscieniem 35, a prze¬ strzen pomiedzy niemi jest zapelniona ma* terjalem weglowym 36, otaczajacym urza¬ dzenie grzejne 37. Górna czesc 38 zbiorni¬ ka zawiera materjal zapasowy 39. Rura 40, polaczona z powietrzem zewnetrznem, wchodzi w przestrzen 41 i wytwarza w ten sposób dodatkowy kanal 42, podobny w dzialaniu do kanalu 31 na fig. 4.W wykonaniu, podobnem do poprzed¬ niego i przedstawionem na fig. 5, krajzenie wedlug zasady syfonu cieplnego musi sie odbywac w przewodach 44 i 45, natomiast krazenie pod cisnieniem odbywa sie przez rure 46, polaczona z powietrzem zewnetrz¬ nem.Dzialanie urzadzenia wedlug fig. 2 jest nastepujace. Urzadzenie napelnia sie ma- — 2 -tenjalem weglowym. '~ Óngany grzejne 14 i 15 laczy sie ze zródlem energji, którem moze byc sam transformator albo niezalez¬ ny obwód pradu. Reakcja moze sie odby¬ wac w dowolnej temperaturze. Stwierdzo¬ no, ze w 600°C predkosc utleniania jest wy¬ starczajaca. W razie potrzeby mozna jed¬ nak stosowac nizsza temperature, chocby nawet 300°C. Naturalnie, moga byc równiez stosowane i wyzsze temperatury.Wskutek wyzszej temperatury organów grzejnych 14 i 15 w przestrzeni 8 nad ole¬ jem 3 powstaje ciag (krazenie na zasadzie syfonu cieplnego), przyczem gazy wchodza do kanalu 12 i przez grzejniki i materjal weglowy dostaja sie do kanalu 17, a stad przez otwór 18 zjpowrolem do pmzestrzeai S. Poddzas przejscia ppziez rozgrzana strefe wszystek tlen wchodzi w reakcje z roz¬ grzanym weglem, wytwarzajac dwutlenek wegla albo w pewnych wypadkach tlenek wegla i wiazac sie w ten sposób zupelnie.Przy oddychaniu transformatora wsku¬ tek rozszerzania i kurczenia sie oleju po¬ wietrze zewnetrzne wciaga sie przez rure 19 i przieplywa przez elementy grzejne 14 i 15, gdzie jego tlen laczy sie z rozgrzanym weglem, wskutek czego przez kanaly 12 i 17 do przestrzeni 8 plynie jedynie miesza¬ nina azotu i kwasu weglowego.Inne formy urzadzenia wykonywaja prace w podobny sposób, jak urzadzenie wedlug fig. 2. We wszystkich przytoczo¬ nych przykladach wykonania urzadzen we¬ giel rozgrzewa sie do temperatury neakcji, wskutek czego przechodzace przezen gazy uwalniaja sie od tlenu. Na materjal weglo¬ wy nie wywieraja szkodliwego dzialania ani warunki atmosferyczne, ani pozostawa¬ nie w stanie bezczynnym. Przyrzad usuwa nietylko tlen z powietrza, wciaganego przy oddychaniu transformatora; usuwa on równiez calkowicie tlen, który pierwotnie znajdowal sie w przestrzeni 8, albo który wypadkowo dostal sie do tej przestrzeni wskutek nieszczelnosci. PL