PL46076B1 - - Google Patents

Description

Wynalazek niniejszy dotyczy uszeregowania statków, zwlaszcza statków do przewozów po sródladowych drogach wodnych, pomiedzy któ¬ rymi sa co najmniej dwie zdolne równiez do sa¬ modzielnego plywania jednostki.Wynalazek postawil sobie zadanie stworzenia takiego uszeregowania statków, które przy moz¬ liwie najmniejszej liczbie zalogi umozliwialoby uzytkowanie wiekszych statków sródladowych na wszystkich sródladowych drogach wodnych i kanalach, bez napotykania wiekszycli trud¬ nosci przy plynieciu po torze krzywoliniowym.Znane uszeregowania statków z co naimniej dwiema zdolnymi równiez do samodzielnego plywania jednostkami, nie nadaja sie do roz¬ wiazania tego zadania. Przy ich stosowaniu licz- *) Wlasciciel patentu oswiadczyl, ze twórca wynalazku jest inz. Erwin Sehumacher. ba zialogi nie moze byc praktycznie zmniejszo¬ na; poza tym moga one poruszac sie po torach krzywoliniowych tylko w sposób niedoskonaly.Wedlug wynalazku zadanie to zostalo w teri sposób rozwiazane, ze jednostki plywajace sa ze sofba zwiazane za pomoca dwóch sprzegów przegulbowych, z których kazdy wyposazony jest w umieszczony pozia wzdluzna plaszczyzna symetrii staibku, na jednej z jednostek plywaja¬ cych^osadzony czop przegubu, w którego osi, na przynaleznej don jednostce plywajacej zamoco^ wany jest wydluzony element lozyskowy, na¬ tomiast na drugiej jednostce plywajacej zanmo¬ cowany jeisit równiez wydluzony pólspanewko- wy element lozyskowy, przy czym pomiedzy kazdymi dwoma, wzajemnie naprzeciw siebie lezacymi elementami lozyskowymi dwóch jed-. nostek plywajacych przewidziany jest element oporowy, za pomoca którego pólftanewkowy element lozyskowy moze opierac sie na drugimelemencie lozyskowym, umieszczonym w osi czopa przegubu, oraz ze za czop kazdego sprze¬ gu przegubowego chwyta ruchomy element urzadzenia przyciagajacego i odpychajacego, którego nieruchomy element osadzony jest na tej jednostce plywajacej, na której jest osa¬ dzony pólpanewkowy element lozyskowy i któ¬ re moze powodowac, po pierwsze wzajemne przyleganie obydwóch elementów lozyskowych, przy umieszczeniu miedzy nimi elementu po¬ sredniego, a jpo wtóre przebiegajace na ogól w kierunku .wzdluznej osi statku rozchylenie pomiejdzy elejmentem lozyskowym, umiesaczo- nym w osi czopa przegubu i póljpanewkowyrn elementem lozyskowym, przy jednoczesnym wzajemnym odchyleniu sie jednostek plywaja¬ cych dokola osi drugiego sprzegu przegubowe¬ go. W ten sposób uzyskuje sie uszeregowanie statków, które moze byc obslugiwane, a zwlasz¬ cza sterowane z duza dokladnoscia i z wyjatko¬ wo mala liczba zalogi. Takie wymiary jak dlu¬ gosc, szerokosc, i wysokosc burt poszczególnych statków ne maja zadnego wplywu, ale dobie¬ ra sie je wedlug wymiarów sluz na przewidzia¬ nych do nawigacji obszarach, po których od¬ bywa sde plywanie. Uszeregowanie wedlug wy¬ nalazku zapewnia, ze dla kazdego odpychania lub rozsuwania za kazdym razem wymaga uru¬ chomienia tylko jednego z dwóch, umieszczo¬ nych po stronie prawej i lewej burty urzadzen przyciagajacych i odpychajacych jednego miej¬ sca polaczenia jednostek plywajacych.Wedlug jednej postaci wykonania wynalaz¬ ku, czop przegubu o mniej wiecej kolowym przekroju poprzecznym, poza obszarem za któ- jry chwyta ruchomy element urzadzenia przy¬ ciagajacego i odpychajacego, jest przedluzony w postaci czopa, fetory tworzy zarówno element lozyskowy lezacy w osi czopa przegubu, jak równiez element oporowy, umieszczony pomie¬ dzy nim i panewkowym elementem lozysko¬ wym.W innej postaci wykonania wynalazku, rów¬ niez umieszczony w osi czopa przegubu element lozyskowy uksztaltowany jest jako wydluzony pólpanewkowy element lozyskowy, natomiast element oporowy pomiedzy dwoma skierowany¬ mi ku sobie pólpanewkowymi elementami lo¬ zyskowymi, dwóch jedna za druga umieszczo¬ nych jednostek plywajacych, uksztaltowany jest jako pionowo przemieszczana kula Wb ele¬ ment .podobny. Uksztaltowany w postaci kuli lub podobnie element oporowy wchodzi przy tym wykonaniu pomiedzy dwa pólpanewkowe elementy lozyskowe dwóch znajdujacych sie jedna za druga jednostek plywajacych. Ponad¬ to w specjalnie korzystnej postaci wykonania wynalazku, na jednej jednostce plywajacej umieszczone urzadzenie przyciagajace i odpy¬ chajace sklada sde z uruchamianego przez przeplywajacy czynnik ukladu cylinder — tlok, którego przemieszczajacy sie ruchem nawrot- nym element, chwyta poprzez element posred¬ ni za umieszczony na drugiej jednostce plywa¬ jacej czop przegubu. Czynnik przeplywajacy jest sprezany za pomoca napedzanej silnikiem pompy. Zaleca sie przy tym dwustronne zasi¬ lanie ukladu cylinder - tlok.Tego rodzaju uszeregowanie jest poza tym przez to udoskonalone, ze co najmniej jeden swobodny koniec uszeregowania statków zaopa¬ trzony jest w urzadzenie napedzajace statek; najkorzystniej jest jednak, gdy zarówno przed¬ ni jak i tylny swobodny koniec, skladajacego sie z wielu jednostek plywajacych uszeregowa¬ nia statków, zaopatrzony jest w urzadzenie napedzajace. Zasadniczo jako urzadzenie nape¬ dzajace statek, moze byc wykorzystywane jed¬ no z tych urzadzen napedzajacych. Jednakzo w ramach wynalazku zaleca sie, aby kierunek ciagu urzadzenia napedzajaeego statek mócl byc nastawiany w stosunku do wzdluznej plaszczyzny symetrii statku, a mianowicie obra¬ cany o kat 360°. Ponadto na kazdym ze swobod¬ nych konców uszeregowania staitków, zaleca sie umieszczenie po dwa niezaleznie dzialajace na wode urzadzenia napedowe. W ten sposób uzyskuje sie uiszeregowanie statków, które wca¬ le nie wymaga sterów.Urzadzenia przyciagajace i odpychajace mo¬ ga wprawdzie byc sterowane recznie, ale naj¬ korzystniej jest, gdy zaprojektuje sde je jako sterowane z centralnego miejsca^ zwlaszcza z mostku nawigacyjnego jednej z jednostek 'ply¬ wajacych. W ten sposób uzyskuje sie przegu¬ bowy statek, podzielony na pojedyncze zdolne do samodzielnego plywania jednostki. Przeguby przy kazdej burcie statku otrzymuja urzadze¬ nia przyciajgajace i odpychajace, iktóre powodu¬ ja wzajemne odsuniecie sie elementu lozysko¬ wego i sworznia przegubu, badz po stronie pra¬ wej burty, badz tez po stronie lewej burty. Za pomoca tych urzadzen przyciagajacych i odpy¬ chajacych równiez element lozyskowy i czop przegubowy poszczególnych sprzegów przegubo¬ wych znajduja sie w stanie sprzegnietym pod-czas ploniecia po torze prostoliniowym; za po¬ moca wzajemnego rozsuniecia sprzegów mozna przeprowadzac odlaczanie poszczególnych jed¬ nostek plywaj acylch.Jako urzadzenie napedzajace sluza najko¬ rzystniej normalne okretowe sruby napedowe, które moga "byc obracane dokola pionowej osi (na przyklad na wzór pozaburtowych silników, przy których pionowy wal napedowy dziala na •poziomy wal sruby napedowej poprzez prze¬ kladnie stozkowych kól zebatych), albo takze zaopatrzone w pionowe lopaki kolo napedowe.Sterowanie przegubowego statku zostaje umozliwione za pomoca obracajacych sie. nape¬ dów statków, przez zmiane kierunku ciagu; Przy opuszczaniu toru prostolinijnego statek moze dostosowywac sie do promienia krzywiz¬ ny za pomoca sprzegu przegubowego, przy czym wymagane przy jezdzie po torze krzywolinio¬ wym rozsuniecie nie zmienia sie. Dzalaja przy tym odchylone od (pierwotnej prostej plaszczyz¬ ny statku poszczególne elementy, takie jak stery, i razem z obracanymi napedami statku umozliwiaja latwe przyplywanie kazdej krzy¬ wizny (sródladowych dróg wodnych.W kazdej fazie jazdy po torze krzywolinio¬ wym kapitan statku moze stale oddzialywac na kurs i predkosc przegubowego statku za pomo¬ ca nastawiania rozchylenia pomiedzy koncami poszczególnych jednostek plywajacych, a zatem przez utworzenie statku przegubowego i dzia¬ lanie sterujace napedu statku.Uszeregowanie statków wedlug wynalazku, przy zastosowaniu takich saimych przekrojów materialu, moze byc dluzsze niz normalnie bu¬ dowane statki. Przy uksztaltowanym wedlug wynalazku statku przegubowym wypada korzy¬ stniejszy stosunek dlugosci do szerokosci, gdyz tylko dlugosc jednej jednostki plywajacej nale« zy uwzglednic przy obliczaniu wytrzymalosci wzdluznej. Za pomoca urzadzen przyciagaja¬ cych i odpychajacych mozna nastawiac, utrzy¬ mywac niezmiennym i w dowolnym czasie zmieniac kazdy wymagany kat krzywizny przy jezdzie po terze krzywoliniowym, nie tylko podh czas plyniecia ale równiez w stanie spoczynku uszeregowania statków. Przy tym czopy prze¬ gubowe i wspólpracujace z nimi panewki przejmuja poprawnie kazdorazowo wystepuja¬ ce sily poprzeczne. Wskazane jest takie zapro¬ jektowanie uszeregowania statków, aby jego przód i tyl byly jednakowe równiez odnosnie sterowania urzadzeniem sterujacym, napedo¬ wym i sprzegajacym, które to sterowanie moze byc przelaczane lub rozdzielane, tak ze zbytecz¬ ne s:taje sie obracanie statku przegubowego przy zmianie kierunku plyniecia. Za pomoca urzadzenia przyciagajacego i rozpychajacego wedlug wynalazku moze byc kazdorazowo na¬ stawiony, zachowywany i znów do poprzednie¬ go polozenia doprowadzany kat wzajemnego ustawienia staUków. Jest przy tym specjalnie wazne, ze obok tego procesu roboczego istnieje jeszcze mozliwosc ruchu we wszystkie .strony równiez przy nadmiernych naprezenia;.a, bez tego jednakze aby urzadzenie przyciagajace i odpychajace tnacilo swa zdolnosc robocza.Dalsze ulepszenia i celowe uksztaltowania przedmiotu wynalazku zostana .szczególowiej wyja.snione na podstawie rysunku, na którym przedstawiony jest w sposób uproszczony przy¬ klad wykonania wynalazku, przy czym fig. 1 pokazuje rzut z iboku uszeregowania statków (statku przegubowego) wedlug wynalazku, przy plynieciu po torze prostolinijnym, fig. 2 — rzrt z góry statku przegubowego z fig. 1, fig. 3 — rzut z góry statku przegubowego z fig. 1 i 2 pod¬ czas plyniecia po torze krzywolinijnym. fig. 4 — rzut z góry ukliadu wedlug wynalazku dwóch umieszczonych jeden za drugim konców dwóch jednostek plywajacych, podczas plyniecia po to¬ rze krzywolinijnym, fig. 5 — rzut z boku ukla¬ du przedstawionego na fig. 4, fig. 6 -- rzut z boku jednej uksztaltowanej wedlug wynalaz¬ ku jednostki plywajacej, fig. 7 — rzut z góry jednostki plywajacej przedstawionej na fig. 6, fig. 8 — rzut z boku uksztaltowanej wedlug wynalazku jednostka w postaci barki, fig. 9 — rzut z góry barki przedstawionej na fig. C, fig. 10 — rzut z boku w zwiekszajacej polzialce uksztaltowanego wedlug wynalazku urzadzenia! przyciagajacego i odpychajacego, fig. 11 — rzut z góry urzadzenia przyciagajacego i odpychaja¬ cego przedstawionego na fig. 10, fig. 12 — czes¬ ciowy przekrój plaszczyzna, oznaczona linia XII—XII na fig. 10, fig. 13 - czesciowy prze- lu*ój plaszczyzna, oznaczona linia XIII—XTII na fig. 10, fig. 14 — czesciowy przekrój plaszczyz¬ na, oznaczona Unia XIV—XIV na fig. 10, fig. 15 — schemat dla unaocznienia dzialania uksztal¬ towanego wedlug wynalazku urzadzenia przy- ciagjacegp i odpychajacego, uruchamianego hy¬ draulicznie za pomoca napedzanej silnikiem pompy.Tworzace statek przegubowy uszeregowanie jednostek plywajacych z fig. 1—3 sklada sie - 3 -tylko z czterech takich jednostek, jednakze uszeregowanie statków wedlug wynalaz&u nie ogranicza sie tylko do takiej ich liczby. lc eite- ry jednostki plywajace (fig. l-^&) skladaja sie i dwóch motorowych jednostek plywajacych 1, które umieszczone sa na koncach statku prze¬ gubowego, oraz z dwóch umieszczonych ».omie- ftzy nimi barek 2. Zarówno motorowe jednostki plywajace 1 jak i barki 2 sa wzajemnie jedna¬ kowe. Zanim zostanie szczególowo opisany sta¬ tek przegubowy z fig. 1—3, nalezy zajac sie barka, przedstawiona na lig. 8 i 9, a w zwiaz¬ ku z nia ukladem sprzegu przegubowego, przed¬ stawionym na fig. 4 i 5.W tym przykladzie wykonania wymiary bar- ln 2 zostaly dobrane jak nastepuje: dlugosc 40,50 m szerokosc 9,00 m wysokosc burt 2,65 m zanurzenie 2,50 m nosnosc 785 t Nalezy z nacislkieim podkreslic, ze wsizystKie wymiary w obrebie niniejszego opisu zostaly podane tylko tytulem przypadku, dla lepszego zrozumienia: wynalazku i wynalazek nie moze byc w zaden sposób ograniczony do tych wy¬ miarów.Na jednym koncu barki 2, w odleglosci na przyklad 400 mm od burt, umieszczono po jed¬ nym z kazdej strony czopie przegubu 3, które wystaja nieco ponad poklad 4 barki. Jak to wy¬ nika z fig. 8 i 9, czopy 3 przegubów wystaja wiecej niz polowa swego obwodu — maja one ' przekrój kolowy — poza czolowa sciana 5 barki.Na drugiej czolowej scianie barki 2, równiez *w odleglosci 400 mm od burt, umieszczone sa pólpanewkowe elementy lozyskowe 6, które tak samo jak czopy 3 przegubów umieszczone sa pionowo. Elementy lozyskowe 6 wystaja nieco w dól poza poprowadzone w góre dno 7 barki.Podczas gdy czopy 3 przegubów wykonywane sa przewaznie ze stali zlewnej, to pólpanewko¬ we elementy lozyskowe 6 moga byc wykony¬ wane ze staliwa. Jak to jest pokazane w miej¬ scu cznaczenym liczba 8' na fig. 9, barka 2 za¬ opatrzona jest w poblizu pólpanewkowyrh ele¬ mentów 6 w 'uklad lozyskowy do osadzenia urzadzenia przyciagajacego i odpychajacego, lctóre zostanie szczególowiej opisane w dalszym ciagu niniejszego opisu. Jednostka plywajaca w positaci barki zaopatrzona jest w powszech¬ nie -stosowany sposób we wciagairke .9, ^'na kaz¬ dym ze swych konców. '¦?- Jak to wynika zwlaszcza z fig. 2 i 3, obydwie barki sa w ten sposób do siebie dosuniete, ze obydwa elementy lozyskowe 6' jednej barki ustawiaja sie naprzeciw obydwóch cropów 3 przegubów drugiej barki. Fig. 4 i 5 pokazuja nastepnie ten uklacl przy wyplywaniu z krzy¬ woliniowego toru. Teraz zostana szczególowiej opisane fig. 4 i 5.Jak to bylo juz podane przy opisywaniu fig. 8 i 9, barka wyposazona jest w poblizu kazde¬ go z pólpanewkowych elementów lozyskowych 6 w uklad lozyskowy do osadzenia urzadzenia przyciagajacego i odpychajacego. To urzadzenie przyciagajace i odpychajace, w tym awlas7cza przykladzie wykonania,. sklada sie z na stale zwiazanego z jednoska plywajaca cylindra 10, w którym przesuwa sie ruchem nawrotnym tlok 11, który poprowadzony jest poprzez dla¬ wice 12 az do krzyzulca 13, przesuwajacego sie w prowadnicy 14, która równiez na stale jest polaczona z jednostka plywajaca 1 lub 2. Z krzyzulcem 13 w sposób jaki zostanie da Jej opi¬ sany polaczone jest przegubem kulistym ciecno lub foorobowód 15, który z kolei jest poiaczony przegubem kulistym z moznoscia osiowego przesuwu (co bedzie dalej opisane szczególo¬ wiej) z czopem 3 przegubu na drugiej bnree.Czynnik roboczy jest doprowadzany na oby¬ dwie strony tloka 11 w cylindrze 10. Najko¬ rzystniej jest gdy tlok ten jest hydraulicznie uruchamiany za pomoca napedzanej od siln:ka pompy, ale moze byc on uruchamiany para wodna, powietrzem lub dowolnym innym ga¬ zem, lub tez dowolna inna para. Przy przedsta¬ wionym na fig. 4 i 5 plynieciu po torze krzy¬ woliniowym, przestrzen 17 od strony pokrywy cylindra 10, pokazanego na fig. 4 po stronie le¬ wej, jeist zasilana czynnikiem sprezonym, nato¬ miast przestrzen 18 od strony krzyzulca pola¬ czona jest ze strona niskiego cisnienia, a za¬ tem przede wszystkim ze strona ssaca hy¬ draulicznej pompy czynnika sprezonego. Prze¬ ciwnie do tego, dla cylindra 10 pokazanego po prawej stronie fig. 4, przestrzen 18 od strony cylindra jest zasilana czynnikiem sprezonym, natomiast przestrzen 17 od strony pokrywy po¬ laczona jest z obszarem niskiego cisnienia, W ten sposób, pokazany na fig. 4 po prawej stro¬ nie, pclpanewkowy element lozyskowy G :est przycisniety lub docisniety do czopa 3 przegu¬ bu, natomiast umieszczony na fig. 4 po lewej stronie pclpanewkowy element lozyskowy 6 jest odepchniety od czopa 6' przegubu, a zatemjest odsuniety. W obydwóch przegubach, oby¬ dwie baraki 2 sa sztywno przytrzymywane w pokazanym na rysunku polozeniu, tak ze ta czesc statku przegubowego maze plynac po to¬ rze o dowolnej krzywiznie.Jak to specjalnie dobrze widoczne jest na Xi.?. 4, strona czolowa kazdej jednostki plywajacej jest nieco scieta w miejscu oznaczonym liczba 1.9, a to w celu nie przeszkadzania wzajemne- mu ustawiajniu sie jednostek plywajacych pod pewnym katem. Obydwie barki 2 statku prze¬ gubowego z fig. 1—3 sa wzajemnie zupelnie jednakowo uksztaltowane za wyjatkiem tego, ze jedna barka 2 jest wyposazona po obydwóch stronach tylko w czepy 3 przegubów. Tego ro¬ dzaju konstrukcja wiaze sie z tym, zeby. jak to juz bylo podane wyzej, obydwie krancowe mo¬ torowe jednostki plywajace byly wyposazone tylko w pólpanewkowe elementy lozyskowi 0.Motorowa jednostka plywajaca przedstawio¬ na na fig. 6 i 7 ma takie sanne glówne wymia¬ ry jak barka przedstawiona na fig. 8 i 9, tylko nosnosc jej jest zmniejszona do 71-3 t. a to wskutek tego, ze mieiszczacy w sobie urzadze¬ nie napedowe koniec jej jest uniesiony do gó¬ ry, a wskutek ciezaru urzadzenia napedowego, pomieszczenie kapitana statku i pomieszczenie nawigacyjne ma zwiekszony ciezar wlasny. Mo¬ torowa jednostka plywajaca wyposazona jest na swym jednym koncu w dokladnie takie sa¬ me pólpainewkowe elementy lozyskowe 6 jak i barka. W odpowiedni sposób jest równiez tu umieszczone wspólpracujace z kazdym elemen¬ tem lozyskowym 6 urzadzenie przyciagajace a odpychajace 10, 11, 15. Motorowa jednostka plywajaca zaopatrzona jest w mostek nawiga¬ cyjny 20 na tym koncu, na którym przewidzia¬ ne jest pomieszczenie dla kapitana statku. Na drugim koncu motorowej jednostki plywajacej sa umieszczone dwa silniki napedzajace 21, któ¬ re poprzez pionowy wal napedowy 22 napedza¬ ja srube napedowa 23. W zinany w istocie spo¬ sób wal napedowy 22 moze byc obracany i na¬ stawiany, a mianowicie o 360°, tak ze kienmek ciagu sruiby napedowej 23 moze byc dowolnie zmieniany. W celu przeprowadzenia pionowego walu napedowego 22, ten koniec motorowej jed¬ nostki plywajacej jest zaopatrzony w wTybranie 24. Ponadto pomiedzy obydwoma pilnikami na¬ pedowymi 21 umieszczona jest wciagarka 25.Obydwie sruby napedowe 23 wraz ze swymi sil¬ nikami napedowymi 21 sa stosunkowo daleko oddalone od wzdluznej plaszczyzny symetrii statku, a to w celu .uzyskania mozliwie duzego momentu sterujacego.Czteroczlonowy statek przegubowy z fig. 1--3 jest najkorzystniej w ten sposób napedzany, ze pracuja zarówno silniki, napedowe umiesz¬ czone na z przodu plynacej jednostce motoro¬ wej jak i silniki napedowe umieszczone na z tylu plynacej jednostce motorowej, tak ze statek przegubowy jest zarówno popychany jak i ciagniony. W tyim przypadku za pomoca od¬ powiedniego nastawiania silników napedawyeft 21 dzialanie popychajace moze przewyzszac dzialanie ciagnace lub na odwrót.Biorac za podstawe podane juz wyze) wy¬ miary glówne obydwóch barek i obydwóch mo¬ torowych . jednostek plywajacych, dla statku przegubowego z fig. 1—3 wypadaja nastopujace glówne wymiary: dlugosc 162,0 m szerokosc 9,0 m zanurzenie 2,5 m nosnosc 3000,0 t Wspólpraca pomiedzy wyposazonymi w ele¬ menty lozyskowe 6 koncami kazdej z motoro¬ wych jednostek -plywajacych 1 i odpowiednimi koncami sasiadujacyoh barek, wyposazonych w czopy 3 przegubów zgadza sie dokladnie ze sposobem pracy przedstawionym na fig. 4 j 5.Przy plynieciu po torze prostoliniowym prze¬ strzenie 18 od strony krzyzulców wszystkich urzadzen przyciagajacych i odpychajacych 10, 11, 15 sa zasilane czynnikiem sprezonym, tak, ze wszystkie elementy lozyskowe 6 ulozone sa na odpowiednich pacholkach lub czopach 3 przegubów, tak jak to schematycznie pokazane. na lig. 2.Zgodnie z fig. 10—14, dwustronnie zasilany cylinder 10 jest zamocowany na podstawie lo¬ zyskowej 8, która z kolei zamocowana .;est na pokladzie przynaleznej don jednostki plywaja¬ cej. Drag tlokowy 26 tloka 11 siega do krzyzu!- ca 13. W krzyzulcu tym jest ulozyskowrana ku¬ lista glowica 27 ciegna 15. W tym celu krzyzu- lec 13 jest dzielony w plaszczyznie 28. Po osa¬ dzeniu kulistej glowicy 27 ciegna 15 na podsta¬ wowym kadlubie krzyzulca 13, glowica ta zo¬ staje przytrzymana za pomoca dwudzielnej pa¬ newki 29.Prowadnica 14 krzyzulca sklada sie z dwóch, zwlaszcza ze staliwa wykonanych elementów prowadzacych 30, które w dowolny sposób za¬ mocowane sa na podstawie lozyskowej 8. Po- - 5 -klad jednostki plywajacej I lub 2 pod elemen¬ tami prowadzacymi 30 krzyzulca, jest zaopa¬ trzony w wybranie 31, ido 'którego moze wsu¬ nac sie ciegno 15, przy glebszym zamarzeniu tej jednostki plywajacej, na której zamocowany, jest czop 3 przegubu. Na czcfrie 3 przegubu jest osadzony przesuwnie element lozyskowy 16, na którym przewidziane jest kuliste lozysko pa¬ newkowe 32, dzielone w plaszczyznie 33. Na ^lamencie lozyskowym 16 jest przewidziana jed¬ noczesciowa pólpanewka kulista, do której mo¬ ze wchodzac glowica kulista 27, która równiez przewidziana jest na drugim koncu korbowodu lub ciegna 15. Gdy glowica kulista 21 zostanie osadzona w pólkulistej panewce 34, to ustalona zostaje orna za pomoca dwudzielnej panewki 35, która zaklada sie z zewnatrz, poprzez kulista glowice 27. Dolne polozenie elementu lozysko¬ wego 16 moze byc ustalane za pomoca nastaw¬ nego zderzaka 36, zamocowanego na pokladzie.Zamiast elementu lozyskowego 16 z kulista panewka 32 i glowica kulista 27 — przy uprosz¬ czonym wykonaniu wynalazku — ciegno 15 mo¬ ze byc zaopatrzone w oczko, które obejmuje czop 3. Otwór oczka musi byc jednak wyko¬ nany z stosunkowo duzym luzem, a ponadto w kierunku osiowym musi byc wykonany ze znaczna wypukloscia, aby równiez w tym przy¬ padku uzyskac (chociaz nie pelne) kuliste po¬ laczenie przegubowe jednego konca ciegna 15 z czopem 3 lozyska.W tym przykladzie wykonania ciegno 15 chwyta za czep 3, kitóry jednoczesnie jest do ci¬ skany lub przyciagany do elementu lozyskowe¬ go 6. Te dwie czynnosci czopa 3 moga byc od siebie oddzielone, gdy na przyklad ciegno 15 chwyta za czop przegubu, który zamocowany jest na pokladzie jednej jednostki plywajacej, natomiast obydwie sciany czolowe wzajemnie wspólpracujacych jednostek plywajacych za¬ opatrzone sa w pólpanewkowe elementy lozy¬ skowe 6. W oibydwa elementy lozysikowe wcho¬ dzi na przyklad kula^ która w sposób umozli¬ wiajacy pionowy przesuw umieszczana jest zwlaszcza na tej jednostce plywajacej, na któ¬ rej osadzony jest wspólpracujacy z ciegiem czop przegubu. Tego rodzaju konstrukcja ma te wade, ze wspólpracujace wzajemnie sciany czolowe dwóch jednostek plywajacych, musza miec tylko pólpanewkowe elementy lozyskowe 6. Pomimo tego celowa okazuje sie konstrukcja przedstawiona na rysunku, w której po' pierw¬ sze przewidziany jest pólpanewkowy element lozyskowy 6 a po wtóre czop 3, który po pierw¬ sze moze ukladac sie w pólpanewkowym ele¬ mencie lozyskowym 6, a po wtóre moze wspól¬ pracowac z ciegnem 25.Przy kulistym polaczeniu przegubowym cieg¬ na 15 z czopem 3 przegubu nalezy nadmienic, ze powierzchnia stykowa pomiedzy otworem elementu lozyskowego 16 i czopem 3 przegubu moze byc mocno obciazona, tak ze element lo¬ zyskowy 16 nie móglby przesuwa© sie wzdluz czopa 3 wówczas, gdy obydwie jednostki ply¬ wajace przesuwaly by sie wzajemnie w kie* runku pionowym. Juz z tego wzgledu konieczne jest zaprojektowanie stosunkowo duzego wy¬ chylenia ciegna w plaszczyznie pionowej. Poza tym w tych warunkach ulatwione jest wza¬ jemne rozprzeganie jednostek plywajacych, przesuwajac tylko do góry ciegno 15 i zsuwa¬ jac wskutek tego element lozyskowy 16 z przy¬ naleznego don czopa 3 przegubu. Pewna moz¬ liwosc przesuwów w kierunku poprzecznym a zatem kuliste osadzenie ciegna w krzyzulcu jest specjalnie konieczne, aby umozliwic plyr wanie po torach krzywoliniowych. Zgodnie z przedmiotem wynalazku, podczas plyniecia po torze krzywoliniowym, w kazdej fazie zmia¬ ny wzajemnego polozenia katowego jednostek plywajacych, moze byc zachowywany i zmie¬ niany ten kat, przy czym ruchy w przeciw¬ nych kierunkach, zwiazanych z tym sprzegnie¬ ciem elementów, nie wywieraja zadnego ujem¬ nego wplywu wskutek tego specjalnego jego wykonania.Ponadto tego rodzaju sprzegniecie przegubo¬ we moze równiez pracowac, gdy zdarza sie rózne pionowe polozenia sprzeganych jedno¬ stek, co zachodzi zwlaszcza przy róznych ich zanurzeniach. Poza tym czopy przegubu i wspól¬ pracujace z nimi panewki przejmuja boczne zmiany ruchu. Równiez w przypadku, gdy podczas procesu zmiany wzajemnego poloze¬ nia katowego zachodza przesuniecia pionowe lub obroty,sprzeg pracuje bez zarzutu.Na fig. 15 przedstawiony jest schemat uru¬ chamiania dwóch urzadzen przyciagajacych i rozpychajacych jednej jednostki plywajacej.Schemat ten sluzy tylko do ulatwienia zrozu¬ mienia dzialania i w zadnym przypadku nie moze ograniczac wynalazku do tego tylko spo¬ sobu jego< wykonania. Przyciaganie i odpycha¬ nie odbywa sie za pomoca napedzanej od sil¬ nika pompy 37, której króciec ssacy polaczony jest ze zbiornikiem wyrównawczym 38. Do ste¬ rowania kazdym cylindrem )0 sluza suwaki - 6 -rozrzadcze 39a i 39b i zmieniajace kierunek przeplywu zawory 40a i 40b. Strzalki na prze¬ wodach wskazuja czy czynnik roboczy prze¬ plywa przez ten przewód w jednym czy tez w obydwóch kierunkach.W tym ukladzie zostalo przyjete, ze kieru¬ nek plyniecia jest kierunkiem w strone pa¬ trzacego na rysunek. Fig. 15 przedstawia polo¬ zenie, w którym prawoburtowy cylinder 10, a zatem na fig. 15 umieszczony po prawej stronie, powinien wysuwac drag tlokowy, tak ze konwuj jest sterowany w strone lewej bur¬ ty. W tym polozeniu napedzana silnikiem pom¬ pa tloczy czynnik roboczy poprzez przewód 41, suwak rozrzadczy 39b, przewód 42, zmieniajacy kierunek przeplywu zawór 40b i przewód 43 do przestrzeni 18 od strony krzyzulca lewoburto- wego cylindra 10; tlok 11 znajduje sie juz w swym wysunietym polozeniu. Wyciskany czynnik roboczy przeplywa z przewodu 44, po¬ przez zmieniajacy kierunek przeplywu zawór 40b, przewód 45, suwak rozrzadczy 39b, przewód laczacy 46 do suwaka, rczrzadczego 39a, a stad poprzez przewód 47, zmieniajacy kierunek prze¬ plywu zawór 40a i przewód 48 do przestrzeni 17 od strony pokrywy prawoburtowego cylindra 10. Prawoburtowy tlok 11 zostaje zatem wysu¬ niety w kazdorazowo wymaganym stopniu, aby spowodowac odpowiednie wzajemne katowe rozchylenie lub odepchniecie sasiednich jednos¬ tek plywajacych. Czynnik roboczy wyplywa z przestrzeni 18 od strony krzyzulca prawobur¬ towego cylindra 10 poprzez przewód 49, zmie¬ niajacy kierunek przeplywu zaiwór 40a, przewód 50, suwak rozrzadczy 39a i przewód 51 do zbior¬ nika wyrównawczego 38.Obydwie strony przyciagajacego i rozpycha¬ jacego cylindra 10 sa poprzez przewody 52, 53 polaczone z zaworami bezpieczenstwa 54, 55, które poprzez przewód 56 polaczone sa ze zbior¬ nikiem wyrównawczym 38. Gdy na przyklad pompa 37 tloczy czynnik roboczy z nadcisnie¬ niem 150 atn, to zawory bezpieczenstwa 54, 55 zaczynaja dzialac samoczynnie dopiero przy cisnieniu 18 atn.W celu spowodowania nastepnie cofniecia sie prawoburtowego tloka 12 w celu poplyniecia po torze prostoliniowym, zawór 4Ga do zmiany kierunku przeplywu zostanie obrócony o 45°, na fig. 15 w lewo, natomiast suwak rozrzadczy 39b zostaje na tyle przesuniety, aby przewody 41 i 46 zostaly wzajemnie polaczone, a wówczas obszar 18 od strony krzyzulca prawoburtowego cylindra 10, poprzez przewód 46, suwak roz¬ rzadczy 39a, przewód 47, zawór 40a dla zmiany kierunku przeplywu i przewód 49 zostaje po¬ laczony ze strona tloczaca pompy 37. Tlok 11 prawoburtowego cylindra zostaje ponownie u- stawiony w polozenie odpowiadajace plynieciu po torze prostoliniowym. Tlok 11 lewoburtowe* go cylindra zostaje w miedzyczasie zablokowa¬ ny. Po wsunieciu prawoburtowego tloka wska¬ zane jest na ogól zablokowanie równiez tego tloka za pomoca odpowiedniego przesuniecia suwaka rozrzadczego 39a, tak ze normalnie przy plynieciu po torze prostoliniowym tloki oby¬ dwóch urzadzen przyciagajacych i rozpychaja¬ cych sa unieruchomione. Sterowanie w strone prawej burty przez odpowiednie wypchniecie lewoburtowego tloka 11 odbywa sie w analo¬ giczny sposób, przez odpowiednie ustawienie za¬ woru zmiany kierunku przeplywu i suwaka roz¬ rzadczego.Same urzadzenia sterujace moga byc zdalnie uruchamiane z mostka nawigacyjnego. Czesto nalezy nawet zalecac ulokowanie urzadzen ste¬ rujacych na mostku nawigacyjnym. Samo opi¬ sane wyzej urzadzenie sterujace mose byc rów¬ niez skonstruowane w inny sposób. Duze zna¬ czenie ma to, aby tloki obydwóch urzadzen przyciagajacych, zarówno dla wysuwania sie jak i cofania sie urudiamiane byly odnapedza¬ nej od silnika pompy, i aby mogly byc bloko¬ wane w kazdym polozeniu, a zatem zarówno w1 polozeniu dla plyniecia po torze prostoliniowym, jak równiez w kazdym polozeniu wysunietym dla sterowania w strone lewej lub prawej bur¬ ty. Podczas zablokowania obydwóch tloków 11, które moze byc spowodowane za pomoca odpo¬ wiedniego przesuniecia suwaków rozrzadczyeh 39a, 39b, pompa 37 pracuje dalej, tak ze urza¬ dzenie przyciagajace i rozpychajace jest zaw¬ sze gotowe do' dalszego lub inaczej skierowa¬ nego wzajemnego katowego rozchylenia lub wyprostowania.Jako najkorzystniejsza postac wykonania u- rzadzenia przyciagajacego i rozpychajacego, zo¬ stalo wprawdzie opisane hydrauliczne urzadzenie w ukladzie cylinder-tlok. Ale zamiast takiego urzadzenia moga byc zaprojektowane równiez inne rodzaje napedów, a zwlaszcza napedów elektrycznych, gdy na przyklad elektryczne sil-* niki nastawcze pracuja na zebatki, które w tym przypadku znów w podobny jak poprzednio sposób powoduja wzajemne katowe rozchyda- nie czolowych powierzchni jednostek plywaja-cych w strone prawej lub lewej bruty, przy plynieciu po torze (krzywoliniowym.Ponadto nalezy zaznaczyc, ze wynalazek na¬ daje sie zwlaszcza dla zeglugi sródladowej, ale nie oznacza to, ze przedmiot wynalazku musi ograniczyc sie zasadniczo do takiego tylko jego wykorzystania. PL

Claims (2)

1. Zastrzezenia patentowe' 1. Uszeregowanie statków, zwlaszcza statków do przewozów po sródladowych drogach wodnych, pomiedzy którymi sa co najmniej dwie zdolne równiez do samodzielnego ply¬ wania jednostki, znamienne tym, ze jed¬ nostki plywajace sa wzajemnie powiazane za pomoca dwóch sprzegów przegubowych (3,6), z których kazdy wyposazony jest w umieszczony poza wzdluzna plaszczyzna sy- - metrii statku, na jednej z jednostek plywa¬ jacych (1, 2) osadzony pionowy czop (3), w którego osi, na przynaleznej don jednost¬ ce plywajacej (1, 2) zamocowany jest wy¬ dluzony, pólpanewkowy element lozyskowy (6), przy czy pomiedzy kazdymi dwoma wzajemnie naprzeciw siebie lezacymi ele¬ mentami lozyskowymi dwóch jednostek ply¬ wajacych, przewidziany jest element opo¬ rowy, za pomoca którego pólpanewkowy element lozyskowy (6) moze oprzec sie na drugim elemencie lozyskowym, umieszczo¬ nym w osi czopa (3) przegubu, oraz ze za czop (3) kazdego sprzegu przegubowego chwyta ruchomy element (15) urzadzenia przyciagajacego i odpychajacego (10, 11), którego nieruchomy element (10) osadzony jest na tej jednostce plywajacej, na której jest osadzony pólpanewkowy element lo¬ zyskowy (6), i które moze powodowac po pierwsze wzajemne przyleganie obydwóch elementów lozyskowych, przy umieszczeniu miedzy nimi elementu posredniego, a po wtóre — przebiegajace na ogól w kierunku wzdluznej osi statku rozchylenie pomiedzy elementem lpzyskowym umieszczonym w osi czopa przegubu i pólpanewkowym elemen¬ tem lozyskowym, przy jednoczesnym wza¬ jemnym cdchyleniu sie jednostek plywaja¬ cych dokola osi drugiego sprzegu przegu¬ bowego. 2. Uszeregowanie statków wedlug zastrz. 1, znamienne tym, .ze czop (3) przegubu, o mniej wiecej kolowym przekroju po¬ przecznym, poza obszarem za który chwy¬ ta ruchomy element (15) urzadzenia przy¬ ciagajacego o odpychajacego (10, 11), prze¬ dluzony jest w postaci czopa, który tworzy zarówno element lozyskowy lezacy w osi czopa (3) przegubu, jak równiez element oporowy, umieszczony pomiedzy nim i pa¬ newkowym elementem lozyskowym (6). 3. Uszeregowanie statków wedlug zastrz. 1, znamienne tym, ze równiez umieszczony w osi czopa (3) przegubu element lozysko¬ wy, uksztaltowany jest jako wydluzony, pólpanewkowy element lozyskowy i ze ele¬ ment oporowy pomiedzy dwoma, skierowa¬ nymi ku sobie pólpanewkowymi elementa¬ mi lozyskowymi, dwóch jedna za druga u- mieszczonych jednostek plywajacych, u- ksztaltowany jest jako pionowo. przemiesz¬ czana kula lub element podobny. 4. Uszeregowanie statków, wedlug zastrz. 1—3, znamienne tym, ze urzadzenie przyciagaja¬ ce i odpychajace sklada sie z ukladu cylin¬ der-tlok (10, 11), którego przemieszczajacy sie ruchem nawrotnym element (11) chwyta za czop (3) przegubu poprzez element po¬ sredni (15). 5. Uszeregowanie statków, wedlug zastrz. 4, znamienne tym, ze uklad cylinder-tlok (10, 11) jest dwustronnie zasilany. 6. Uszeregowanie statków, wedlug zastrz. 4 i (lub) 5, znamienne tym, ze drag tlokowy (26) tloka (11), pracujacego* w nieruchomo na jednej jednostce plywajacej zamoco¬ wanym cylindrze (10), polaczony jest z przemieszczajacym sie ruchem nawrot¬ nym w prowadnicach krzyzulcem (13), któ¬ ry poprzez ciegno lub korbowód (15) po¬ wiazany jest z czopem (3) przegubu, osa¬ dzonym na drugiej jednostce plywajacej. 7. Uszeregowanie statków, wedlug zastrz. 6, znamienne tym, ze ciegno (15), zarówno' z krzyzulcem (13) jak i czopem (3) prze¬ gubu polaczone jest przegubem kulistym. 8. Uszeregowanie statków, wedlug zastrz. 7 znamienne tym, ze ciegno (15) kazda z swych glowic kulistych (27) laczy sie z odpowied¬ nim lozyskiem kulistym (13, 29 lub 34, 35) krzyzulca (13) lub czopa (3) przegubu. 9. Uszeregowanie statkpw, wedlug zastrz. 6—8, znamienne tym, ze kadlub jednostki plywajacej, ponizej prowadnic (30) krzy¬ zulca, zaopatrzony jest w wybranie (31),, w celu umozliwienia ukosnego ustawienia sie ciegna (15) przy glebszym zanurzenia - 8 -tej jedmosUki, na której zamocowany jest czop (3) przegubu. 10. Uszeregowanie statków, wedlug zastrz. 1—9, znamienne tym, ze co najmniej jeden swobodny koniec, ale najkorzystniej zarów¬ no przedni jak i tylny swobodny koniec uszeregowania statków (1—2), zaopatrzony jest w urzadzenie napedzajace (21—23). 11. Uszeregowanie statków wedlug zastrz. 10, znamienne tym, ze kierunek ciagu urza¬ dzenia napedzajacego (23) statku, moze byc nastawiany w stosunku do wzdluznej plasz¬ czyzny symetrii statku zwlaszcza moze byc obracany o kat 360°. 12. Uszeregowanie statku wedlug zastrz. 10 i (lub 11, znamienne tym, ze urzadzenie napedowe (21—23) statku na kazdym swo¬ bodnym koncu uszeregowania statków (1, 2), zaopatrzone jest w znany w istocie sposób w dwie dzialajace na wode sruby napedowe (23). 13. Uszeregowanie statku, wedlug zastrz 1—12, znamienne tym,, ze urzadzenie przyciaga¬ jace i odpychajace (10, 11) moze byc ste¬ rowane z centralnego miejsca, zwlaszcza z mostku nawigacyjnego (20) jednej z jed¬ nostek plywajacych. 14. Uszeregowanie statku wedlug zastrz. 1—13, znamienne tym, ze zarówno odpychanie lub rozsuwanie jak i przyciaganie do wy¬ prostowanego polozenia odbywa sie me¬ chanicznie za pomoca urzadzenia przycia¬ gajacego i odpychajacego, zwlaszcza za pomoca napedzanej od silnika pompy (37). 15. Uszeregowanie statku, wedlug zastrz. 14 znamienne tym, ze urzadzenie przyciaga¬ jace i odpychajace, zwlaszcza w jego po¬ lozeniu wyprostowanym, najkorzystniej jednak równiez w kazdym dowolnym po¬ lozeniu odepchnietym, moze byc blokowane. CCassens Scihiffswerft und Maschinenfabrik G.m.b.H. Zastepca: mgr Józef Kaminski rzecznik patentowy 3, 6 2 FIG.3Do opisu patentowego Nr 46076 Arie. 1 FIG. 6 20 ^~L i ± a "\. ii i 6 i f= 5h , (k= 8 Q i ^^^^~ —20 1 ^P- 1 * FIG.7 i i ; 1 7 ' 21 \ -L 1 \ -# ^ 2/Do opisu patentowego Nr 46076 Ark.

2. FIG.9 FIG. 10 FIG. 11Do opisu patentowego Nr 46076 Ark. 3 \ \ \ Si "i 1442. RSW „Prasa", Kielce. BIBLIOTEKA Urzedu Patentowego PL