Niniejszy wynalazek dotyczy przeróbki cial, zawierajacych parafine, jak np. za¬ wierajacych ja olejów surowych albo smo¬ ly, celem wytwarzania smarów odpornych na zimno i cennych parafin albo tez bez¬ postaciowych cial parafinowych, wosku ziemnego, zawierajacego rope oraz innych zawierajacych parafine substancyj dla u- zyskania oczyszczonej krystalicznej para¬ finy, albo dla wytworzenia z tych ostatnich materjalów oczyszczonej bezpostaciowej parafiny (cerezyny) o wysokim punkcie krzepniecia.Pomimo róznorodnosci materjalów wyj¬ sciowych postepowanie stanowiace istote wynalazku jest w gruncie zawsze to samo.Podany nizej szczególowy opis mozna za¬ stosowac do rozmaitych surowców.Sposób przeróbki zawierajacych para¬ fine surowych olejów lub smoly na odporne na zimno smary, tudziez wysokowartoscio- we parafiny.Podlug sposobów stosowanych obecnie w przemysle, olej surowy ulega destylacji z kolej nem odpedzaniem benzyny, nafty, olejów gazowych i parafinowych. Pozosta¬ losc z kotlów poddaje sie zwykle suchej destylacji (rozszczepianiu), przyczem obok wielkich ilosci gazu, koksu albo asfaltu, otrzymuje sie pewne ilosci oleju parafino¬ wego. Uzyskany olej parafinowy podlega chlodzeniu, przyczem parafina wykrystali- zowuje sie i wydziela w prasach filtrowych.Olej pozbawiony parafiny, steza sie na¬ stepnie w kotlach i otrzymuje w ten spo¬ sób oleje smarowe. Wade tego sposobu stanowi ta okolicznosc, ze uprzednia de¬ stylacje nalezy prowadzic w sposób silnie obnizajacy wisnosc (lepkosc) oleju, albo¬ wiem z olejów bardzo lepkich parafina wy-krystalizowuje sie z trudnoscia i nie daje sielfcdsaezac, * "*¦ * W wypadku olejów surowych, zawiera¬ jacych niewiele asfaltu, pozostalosci po wydzieleniu benzyny, nafty i oleju parafi¬ nowego przerabiaja sie wprost na wisny (lepki) olej smarowy. Parafina jednak jest zawarta w tych resztkach w stanie bezpo¬ staciowym i przy ochlodzeniu osiada, jako ciastowata masa, nie dajaca sie odsaczac, zatyka bowiem niezwlocznie pory tkaniny w filtrze. Obecnie pozostalosci podobne rozciencza sie zazwyczaj benzyna, chlodzi i pozostawia w obszernych zbiornikach, pa¬ rafina bezpostaciowa wobec wyzszego swe¬ go ciezaru wlasciwego opada na spód. W ten sposób otrzymuje sie warstwe górna oleju o wzgledmie malej zawartosci para¬ finy, która sluzy do wyrobu oleju lepkiego oraz warstwe dolna oleju ciezszego, za¬ sobniejszego w parafine.Sposób ten nie niszczy wprawdzie wi- snosci olejów ciezszych wskutek rozszcze¬ piania, nie daje jednak moznosci zupelne¬ go wydzielenia sie parafiny, a otrzymany olej jest malo odporny na chlód. Sposób ten wymaga ponadto wiele czasu i przy fa¬ brykacji unieruchamia w postaci kapitalu martwego wielkie ilosci benzyny i oleju.Proponowano takze, by pozostalosci po rozcienczeniu i ochlodzeniu obrabiac na wi¬ rówkach celem osadzania sie parafiny na sciankach bebna, skad mozna ja w jakikol¬ wiek (mozliwie ciagly) sposób wydzie¬ lac.W podobny sposób proponowano rów¬ niez pozostalosci po oddestylowaniu ben¬ zyny i nafty rozcienczac benzyna, chlodzic i odwirowywac. Chociaz w tym wypadku materjal cierpi nie tyle, co przy rozszcze¬ pianiu (Cracking), to jednak nie mozna zaprzeczyc, ze i tutaj osiaga sie tempera¬ tury, powodujace rozklad.Wszystkie sposoby, stosujace rozcien¬ czenie benzyna, maja jednak te wade, ze wymagaja pokaznych jej ilosci i podwój¬ nej destylacji: najpierw odpedza sie z su¬ rowca benzyne i nafte, a nastepnie dodaje sie prawie te sama ilosc benzyny dla roz¬ cienczenia pozostalosci. Wymaga to wiel¬ kich urzadzen destylacyjnych i znacznego zuzycia opalu.Co sie tyczy uzywanych obecnie sposo¬ bów dalszej przeróbki parafiny, to wyka¬ zuja one powazne niedogodnosci. Jak o- gólnie przyjeto, parafina znajduje sie w ropie przewaznie pod postacia bezpostacio¬ wych „protoparafin". Dotad przemysl nie zna sposobu bezposredniego wydzielania tych protoparafin z oleju. Stosuje sie stale destylacje, by parafine przeprowadzic w stan krystaliczny, poczem mozna ja rózne- mi sposobami oddzielic od oleju. Niedo¬ godnosc tego uzywanego obecnie sposobu polega na tern, ze parafina, znajdujaca sie w pozostalosciach w postaci plynnej, musi byc poddana umyslnie rozkladowej desty¬ lacji, by ja uzyskac w krysztalach dosta¬ tecznie wielkich do dalszej przeróbki, przy- tem z jednej strony punkt krzepniecia pa¬ rafiny obniza sie, z drugiej zas olej traci na wisnosci. Poniewaz gatunek parafiny zalezy od jej punktu krzepniecia, to oko¬ licznosc ta powoduje strate produktu.Niniejszy wynalazek dotyczy sposobu postepowania, wedlug którego mozna, bez destylacji podwójnej, otrzymywac ubogi w parafine lub nie zawierajacy jej wcale su¬ rowiec do wyrobu smarów oraz bogaty w parafine i trudno plynny materjal wyjscio¬ wy do wyrobu parafiny, przyczem tak plynnosc oleju jak i struktura zawartej w surowcu parafiny pozostaja bez zmia¬ ny. • Korzysc te osiaga sie dzieki temu, ze parafina wydziela sie bezposrednio z oleju surowego. Po uwolnieniu surowca od wo¬ dy i stalych zanieczyszczen przez odwiro¬ wanie lub w inny sposób, ochladza sie go, wskutek czego zawarta w nim parafina o- siada w stanie stalym i mozna ja wydzie- — 2 —lic przez odwirowanie. Wynalazek obej¬ muje oczywiscie i oleje surowe, posiadaja¬ ce tak malo lekkich czesci skladowych, ze wymagaja dodatku jakiegos srodka roz¬ cienczajacego, np. benzyny, dla osiagnie¬ cia potrzebnego do wirowania stopnia plyn¬ nosci.Metode te mozna równiez stosowac i do surowców, obrobionych uprzednio srod¬ kami chemicznemi lub w inny sposób, w celu np. uwolnienia ich od ewentualnie w nich zawartych: asfaltu, cial podobnych do asfaltu lub tez weglowodorów nienasyco¬ nych.Gdy olej surowy zawiera juz parafine krystaliczna, to mozna ja wykrystalizowac zapomoca powolnego mozliwie spokojnego chlodzenia i w wypadku tym wydzielic parafine w drodze podwójnego odwirowy¬ wania czastkowego (frakcyjnego). W tym celu po raz pierwszy przepuszcza sie przez wirówke w jednostce czasu tyle tworzywa, by wyksztalcone krysztaly oraz twardsze parafiny zostaly przewaznie wyrzucane do scianek bebna, przyczem glówna masa pa¬ rafiny bezpostaciowej wraz z plynem po¬ zostana wpoblizu osi bebna. Powtórna ob¬ róbka uskutecznia sie, w razie potrzeby, po ponownem ochlodzeniu do temperatury nizszej, przy powolnym przeplywie cieczy, co pozwala odwirowac parafine bezposta¬ ciowa, gdy tymczasem ubogi w parafine lub wolny od niej olej odplywa z wi¬ rówki.Otrzymany zapomoca jedno lub kilka¬ krotnego odwirowywania, wolny od para¬ finy lub nie zawierajacy jej olej, zachowu¬ jacy, jak powiedziano wyzej, wszelkie wlasnosci oleju surowego, mozna nastep¬ nie przerabiac, jak wolny od parafiny na¬ turalny olej surowy w sposób zwykly, na produkty naftowe lacznie ze smarami. Po¬ niewaz wydatek oleju nie zawierajacego parafiny, otrzymanego w ten sposób, to jest bez wszelkiego rozcienczania benzyna al¬ bo w kazdym razie z niewielkiem tylko za¬ stosowaniem srodków rozcienczajacych wynosi, zaleznie od zawartosci parafiny w surowcu, 80—90%, to korzysc z uniknie¬ cia podwójnej destylacji jest odrazu wi¬ doczna.Wydzielona na powierzchni bebna bo¬ gata w parafine masa, jako lug macierzy¬ sty, zawiera takze olej bardzo wisny w tym samym stosunku, co olej surowy; dal¬ szy wiec cel wynalazku polega na zmianie tego stosunku na korzystniejszy dla dal¬ szej przeróbki. W tym celu otrzymany przy pierwszem odwirowaniu gaszcz parafinowy rozciencza sie jakakolwiek latwo plynna ciecza (np. benzyna), rozpuszczajaca we¬ glowodory plynne, i ponownie odwirowu¬ je. Poniewaz otrzymana po pierwszem od¬ wirowaniu masa jest juz silnie ochlodzona, to zaleca sie srodek rozpuszczajacy lub rozcienczajacy ochlodzic oddzielnie i w tym stanie dopiero dodawac do masy.Dla niektórych rodzajów surowca moze sie jednak okazac rzecza korzystniejsza, o- trzymana pierwotnie* mase rozpuscic w benzynie w temperaturze wyzszej, a para¬ fine wydzielic ponownie po powtórnem o- ziebieniu.Wynika stad, ze jezeli np. do otrzyma¬ nego przed odwirowaniem pierwotnem ga¬ szczu parafinowego dodac tylez srodka rozcienczajacego, ile zawiera on oleju su¬ rowego, to zawartosc wysokowisnego ole¬ ju w mieszaninie plynów musi procentowo stanowic polowe zawartosci w nierozcien- czonej masie, a ze równiez i po odwirowa¬ niu powtórnem otrzymuje sie mase o tym samym skladzie, co mieszanina plynów przed odwirowaniem, przeto czynnosc ta obniza o polowe zawartosc wysokowisnego oleju w masie. W wypadku uzycia dziesie¬ ciokrotnej ilosci srodka rozcienczajacego zawartosc wysokowisnych olejów w masie parafinowej spadnie do jednej dziesiatej i t. d.Jezeli wymagaja tego wlasnosci gaszczu parafinowego, to mozna mase otrzymana — 3 —po drugiem odwirowaniu znowu rozcien¬ czyc i poddac ponownemu odwirowaniu.Czynnosc ta powtarza sie dopóty, dopóki nie otrzyma sie masy, zdatnej do dalszej przeróbki. Poniewaz po kazdem odwirowy¬ waniu uzyskuje sie ciecz coraz to czystsza, t. j. zawierajaca coraz mniej ciezkich we¬ glowodorów, przeto dla oszczedzenia srod¬ ków rozcienczajacych i destylacji mozna zastosowac wolna od parafiny ciecz, otrzy¬ mana np. po trzecim zabiegu, w charakte¬ rze srodka rozcienczajacego przy zabiegu drugim.Dla dokladniejszego wyjasnienia sluzy ponizszy przyklad.Jako tworzywo pierwotne uzyta jest ropa, jaka mozna przerabiac bez rozcien¬ czenia. Sladów parafiny, jakie moga byc zawarte w otrzymanej przez odwirowanie ,,wolnej od parafiny" cieczy, nie bie¬ rze sie w rachube. Przy wszystkich zabie¬ gach przyjmuje sie, ze otrzymany gaszcz parafinowy zawiera 40% parafiny. Dla przeróbki masy parafinowej, otrzymanej po pierwszem odwirowaniu, uwzglednione sa dwa wypadki: 1) z jednorazowem roz¬ cienczeniem i odwirowaniem, wszystkiego zatem dwa wirowania i 2) z dwukrotnem rozcienczeniem, a zatem trzykrotnem od¬ wirowaniem. W drugim wypadku pierwsze rozcienczenie uskutecznia sie zapomoca o- trzymanej po trzeciem odwirowaniu wol¬ nej od parafiny cieczy. By móc porówny¬ wac wyniki w obu wypadkach, obrano ilo¬ sci dodanych srodków rozcienczajacych w taki sposób, ze w obu wypadkach wi¬ rówka obrabia te same ilosci two¬ rzywa.Jako tworzywo wyjsciowe uzyto 100 kg ropy o nastepujacym skla¬ dzie: Benzyny 14% Parafiny 3% Innych weglowodorów 83% Sklad po pierwszem odwirowaniu: Cieczy nie zawierajacej gaszczu paraf, parafiny H °/o kg % Benzyna 13,35 14,4 0,65 8,7 Parafina — — 3.00 40.0 Inne weglowodory 79.15 85.6 3.85 51.3 razem 92.50 100.0 7.50 100.0 Wypadek 1.Otrzymana powyzej mase parafinowa rozciencza sie 45 kg benzyny i odwirowu¬ je. Powstaje sklad nastepujacy: Cieczy nie zawierajacej gaszczu paraf, parafiny kg % kg o/0 Benzyna 41.50 92.2 4.15 55.3 Parafina — — 3.00 40.0 Inne weglowodory 3.50 7.8 0.35 4.7 razem 45.00 100.0 7.50 100.0 Wypadek 2.Otrzymana po pierwszem odwirowaniu mase parafinowa rozciencza sie 18.75 kg wolnej od parafiny cieczy, otrzymywanej przy trzeciem odwirowywaniu. Ciecz ta za¬ wiera 18.05 kg benzyny i 0.70 kg innych weglowodorów. Wspomniana masa parafi¬ nowa ma zatem sklad nastepujacy: Benzyna 18.70 kg 71.5% Parafina 3.00 „ 11.4% Inne weglowodory 4.55 ,, 17.1% razem 26.25 kg 100.0% Po odwirowaniu otrzymuje sie sklad nastepujacy: Cieczy nie zawierajacej masy paraf, parafiny kg °/o kg •/, Benzyna 15.07 80.5 3.63 48.5 Parafina — — 3.00 40.0 Inne weglowodory 3.68 19.5 0.87 11.5 razem 18.75 100.0 7.50 100.0 — 4 —Otrzymana mase parafinowa rozciencza sie 18,5 kg benzyny i odwirowuje po raz trzeci. Otrzymuje sie: W cieczy nie w masie zawierajacej paraf. parafiny kg °/o kg o/0 Benzyny 18,05 96,25 4,33 57,75 Parafiny — — 3,00 40,00 Inne weglowodory 0,70 3,75 0,17 2,25 razem 18,75 100,0 7,50 100,0 Po odciagnieciu benzyny od otrzyma¬ nych w obu wypadkach mas parafinowych, osiaga sie masy parafinowe o skladzie na¬ stepujacym: Wypadek 1. Wypadek 2. kg °/0 kg o/0 Parafina 3,00 88,5 3,00 94,6 Inne weglowodory 0,35 10,5 0.17 5.4 Jezeli ropa zawiera, jak to wspomniano wyzej, za malo lekkich czesci skladowych, by ja bezposrednio odwirowac, zaleca sie zastosowanie w charakterze srodka roz¬ cienczajacego wolnej od parafiny cieczy, otrzymanej przy dalszej przeróbce masy parafinowej, bo przez to oszczedza sie benzyne, a wskutek tego zmniejsza sie takze i koszt destylacji.Wynalazek niniejszy nie ogranicza sie wylacznie do ropy, lecz mozna go takze stosowac z korzyscia i do przeróbki zawie¬ rajacej parafine smoly z wegla kamienne¬ go i brunatnego, lupków i innych materja- lów smolistych.Moznosc stosowania tego sposobu nie zalezy od budowy chlodnic i wirówek.Do chlodzenia nadaja sie szczególnie urzadzenia wymieniajace cieplo, poniewaz przylegle do nich z wirówki silnie ochlo¬ dzone ciecze mozna wykorzystac do ochla¬ dzania tworzywa wyjsciowego lub rozcien¬ czajacego plynu.Do odwirowywania mozna sie poslugi¬ wac bebnami z talerzami, jak równiez i bez nich, przyczem pierwszym nalezy dla wiekszej ich wydajnosci oddac pierwszen¬ stwo. Korzystniej naturalnie stosowac wi¬ rówki, pozwalajace oddzielac, w sposób ciagly zarówno ciecz wolna od parafiny, jak i mase parafinowa. Przydatne sa jed¬ nak i takie wirówki, z jakich masa parafi¬ nowa wydziela sie na scianie bebna, skad sie ja usuwa okresowo, ewentualnie pod¬ czas bezruchu bebna.Poniewaz wydzielana masa parafinowa ma konsystencje ciastowata (gaszczu), przeto usuwanie ciagle tejze z bebna nie przedstawia wogóle zadnych trudnosci. W pewnych jednak wypadkach bywa przy pracy ciaglej korzystniejszem uzycie spe¬ cjalnych srodków dla ulatwienia odprowa¬ dzenia masy parafinowej.Mozna np, uciec sie do srodków mecha¬ nicznych w celu zeskrobywania masy ze scianek bebna i kierowania jej ku srodko¬ wi, skad sie ja bez trudnosci usuwa. Moz¬ na równiez mase te splawiac, albo spló- kiwac. Przy splawianiu, stosowanem juz dawniej do celów innych, wprowadza sie np. na zewnetrzna scianke bebna, ochlo¬ dzona do wlasciwej temperatury, ciecz, ga¬ tunkowo ciezsza od masy parafinowej. Po¬ wstaje przytem latwoplynna warstwa, po której plywa masa i razem z która ja sie usuwa. Sposób ten ma jednak te wade, ze czesto trudno bywa oddzielic mase parafi¬ nowa bez jej pogorszenia od unoszacej ja cieczy.Wady tej mozna uniknac przez wypló- kiwanie oddzielonej masy parafinowej, a zwlaszcza przy zastosowaniu w tym celu masy parafinowej otrzymanej przez uprzed¬ nie odwirowanie. Z powyzszego wynika, ze przy odprowadzaniu ciaglem produk¬ tów korzystnem bywa umiarkowac odcieki w taki sposób, by masa parafinowa zawie¬ rala mozliwie wiele parafiny, co powoduje ten skutek, ze ilosc a w nastepstwie i szyb¬ kosc masy parafinowej moze tak sie zmniej¬ szyc, ze ewentualnie zdarzajace sie wiek¬ sze krysztaly parafiny przyczepiaja sie do - 5 -zewnetrznej sciany bebna; Z powieksze¬ niem nastepnie szybkosci przez dodanie wiekszej ilosci odwirowanej juz masy, te nalezycie uksztaltowane krysztaly zostaja unoszone* By dzialalnosci bebna nie obni¬ zac, wprowadza sie plyn do plókania od¬ dzielnie od odwirowywanej mieszaniny cie¬ czy. Przy bebnach z wstawkami jest za¬ tem korzystnie wprowadzac plyn splóku- jacy pomiedzy zewnetrzna sciana bebna i talerz. Jezeli przestrzen te podzielic na pewna ilosc wzdluz osiowych kanalów, to przekrój jej, jak i przekrój przegródek zmniejszy sie, w nastepstwie czego ilosc cieczy splókujacej mozna odpowiednio zmniejszyc.Odprowadzanie masy parafinowej moz¬ na tez ulatwiac przez zmniejszenie wisno- sci cieczy, np. przez zastosowanie po¬ wierzchni ogrzewalnej, która mase parafi¬ nowa topi czesciowo lub calkowicie. Tym sposobem pracy mozna sie poslugiwac w polaczeniu z ciecza splókujaca, doprowa¬ dzana w tym wypadku w temperaturze wyzszej od temperatury wydzielonej masy parafinowej. Zawsze jednak konieczna jest rzecza doprowadzanie ciepla tak uregulo¬ wac, by pomiedzy powierzchnia ogrzewal¬ na i wlasciwa przestrzenia podzialu znaj¬ dowala sie warstwa stalej masy parafino- we|.Doprowadzenie masy parafinowej do otworu srodkowego mozna ulatwic, gdy przechodzi ona z szybkoscia wzglednie znaczna przez pewna ilosc kanalów pro¬ mieniowych lub stozkowych. Mozna je wreszcie zastosowac z korzyscia i wtedy nawet, gdy wskazana powyzej przestrzen nie j^est podzielona na kanaly osiowe. Po¬ dobne urzadzenie podnoszace szybkosc masy parafinowej przedstawia równiez ko¬ rzysci i w wypadkach, gdy nie stosuje sie cieczy splókujacych.Sposób przeróbki bezpostacioweyh mas parafinowych, zawierajacego rope wosku ziemnego i innych zawierajacych parafine materjalów na oczyszczona parafine kry¬ staliczna.Wedlug znanych i Stosowanych dotad w przemysle sposobów parafine bezposta¬ ciowa przeprowadza sie w stan krystalicz¬ ny zajbottioca destylacji, a nastepnie od¬ dziela od oleju przez saczenie w prasach filtrowych lub hydraulicznych i wypaca- nie. Jezeli wsród zawartych w masach o* lejów znajduja sie takze oleje o Wysokiej wisnosci, utrudniajace powstawanie kry¬ sztalów, jak równiez saczenie i wypacanie mas, to destylacje te nalezy prowadzic w wysokiej temperaturze, z czesciowym roz¬ kladem oleju wisnego, co powoduje rów¬ niez czesciowy rozklad parafiny i obnize¬ nie punkttl jej krzepniecia.Dzieki wyihyciu z masy parafinowej o- lejów wisnych sposób niniejszy posiada te wyzszosc, ze nastepujaca destylacje moz¬ na prowadzic racjonalnie bez potrzeby ob- nizaiiia lepkosci olejów zapomoca destyla¬ cji rozkladowej.Sposób ten znajduje równiez z korzy¬ scia zastosowanie do mas parafinowych, w których pafafina zostala czesciowo lub tez calkowicie przemieniona na krystaliczna lub tez inaczfej zmieniona, i zmierza w tym wy¬ padku do ulatwienia wymycia olejów lepkich.Pl-zedeWszystkiem uwalnia sie mase parafinowa od zanieczyszczen stalych za- pómoca wirowania lub W infty spo&ób.N&st^Jpnie ittzcientza sie ifta&e parali* nowa jakakolwiek latwoplynha ciecza, jak n^. benzyna, klófist Jrozfcttfczcza plyfcne we¬ glowodory, i oziekia sie ja. Parafina Wy- dzlela sie p-zytem w postaci stalej i usuwa z mieszaniny cieczy zapomoca odwifówa^ nia. W pewnych wypadkach jefct korsyst* nie mase parafinowa i srodek rozcfencza^ jacy oddzielnie oziebic i zmieszac w sta¬ nie oziebionym.Jezeli masa parafinowa zawiera parafi¬ ne krystaliczna i bezpostaciowa, moze sie okazac korzystalem odwirowywanie czast- — 6 —kowe, W tym celu mieszanine cieczy chlo¬ dzi sie umiarkowanie i odwirowuje, przy- czem wydziela sie przewaznie parafina krystaliczna. Nastepnie mieszanine te chlo¬ dzi sie jeszcze silniej i przez ponowne od¬ wirowywanie oddziela reszte parafiny. Za pierwszym razem wirówka pracuje przy obfitym przeplywie, za drugim przy prze¬ plywie slabszym, I tutaj równiez, w wypadku np. dodat¬ ku do masy parafinowej srodka rozcien¬ czajacego w ilosci równej ilosci oleju w masie, zawartosc oleju o wysokiej wisno- sci w mieszaninie stanowi polowe jego za¬ wartosci w masie nierozcienczonej, a po¬ niewaz i przy odwirowaniu masa, osiadla na scianach wirówki, zawiera olej o takim samym skladzie, co i mieszanina plynów przed odwirowaniem, przeto zabieg ten obniza o polowe zawartosc oleju w masie.Jezeli uzyc dziesieciokrotnej ilosci srodka rozcienczajacego, to zawartosc oleju wi- snego w masie parafinowej spadnie do jed¬ nej dziesiatej.W razie potrzeby, otrzymana po pierw- szem odwirowaniu mase znowu sie roz¬ ciencza, chlodzi i odwirowuje, ewentualnie równiez czastkowo (frakcjami). Zabieg ten powtarza sie tak czesto, az masa parafino¬ wa pozbedzie sie oleju wisnego w stopniu dostatecznym do dalszej jej przeróbki.Bezpostaciowa mase parafinowa pod¬ daj e sie nastepnie destylacji, w celu prze¬ prowadzenia jej w stan krystaliczny. By destylacje te ulatwic i parafine skuteczniej od niepozadanego rozkladu ochronic, moz¬ na przed destylowaniem dodac oleju o ma¬ lej wisnosci i punkcie wrzenia nizszym od punktu wrzenia parafiny. Dodany olej roz¬ puszcza przytem parafine i mieszanina ta destyluje sie w temperaturze nizszej, niz sama parafina.Otrzymana z destylacji mase parafino¬ wa mozna, jak dotad, oddzielac od oleju zapomoca odsaczania lub wypacania, albo tez stosuje sie opisane powyzej zabiegi rozcienczania, oziebiania i odwirowywania, az do uzyskania produktu handlowego. Po¬ niewaz przy powtarzanem odwirowywaniu wytwarzana wolna od parafiny ciecz staje sie naturalnie coraz to czystsza, t. j. za¬ wiera mniej ciezkich weglowodorów, niz otrzymana z odwirowania poprzedniego, przeto zaleca sie, jako srodek rozciencza¬ jacy przy odwirowaniu poprzedniem, sto¬ sowanie wolnej od parafiny cieczy, otrzy¬ manej przy odwirowaniu nastepnem. Uzy¬ skane w sposób inny masy parafinowe, za¬ wierajace juz przewaznie parafine krysta¬ liczna, mozna przerabiac tak samo, przy- czem destylacja naturalnie jest zbytecz¬ na.Jezeli masa parafinowa zawiera asfalt, zblizone don produkty i weglowodory nie¬ nasycone, ciala te mozna usunac zapomoca odczynników chemicznych lub innych, zna¬ nych w technologji naftowej sposobów i, stosownie do skladu przerabianej masy parafinowej, zabieg ten uskuteczniac moz¬ na badzto przed pierwszem odwirowa¬ niem, badz pomiedzy wskazanemi powy¬ zej pojedynczymi zabiegami.Sposób przeróbki bezpostaciowych mas parafinowych zawierajacych rope wosku ziemnego i innych zawierajacych parafine materjalów na oczyszczona parafine bez¬ postaciowa (cerezyne), o wysokim punkcie krzepniecia.Nie znany jest obecnie wogóle zadawa¬ lajacy i dla produkcji fabrycznej odpo¬ wiedni sposób usuwania wymienionych po¬ wyzej domieszek z mas parafinowych czy to wytworzonych sztucznie, czy tez pocho¬ dzenia naturalnego. Takie masy parafino¬ we znajduja z tego powodu obecnie zasto¬ sowanie przewaznie jako jedynie materjal izolujacy i t. d., gdy tymczasem wolna od oleju parafina bezpostaciowa, pojawiajaca sie w naturze w postaci wosku ziemnego albo górskiego, posiada z powodu wyso¬ kiego punktu krzepniecia wielka wartosc i osiaga w postaci oczyszczonej, jako ce- — 7 —rezyna, cene daleko wyzsza od para¬ finy.Sposób, stanowiacy wynalazek niniej¬ szy, polega na tern, ze z mas zawierajacych olej odmywa sie od oleju parafine bezpo¬ staciowa bez zmiany jej budowy. Wynala¬ zek dotyczy jednak mas parafinowych, któ¬ re obok bezpostaciowej parafiny zawieraja takze parafine w postaci krystalicznej lub innej.Mase parafinowa przedewszystkiem uwalnia sie przez odwirowywanie lub w inny sposób od wody i zanieczyszczen sta¬ lych. Jezeli masa parafinowa zawiera asfalt, podobne do asfaltu produkty lub weglowodory nienasycone, to dla wydale¬ nia ich traktuje sie ja zwiazkami chemicz- nemi lub stosuje inne sposoby znane w technologji naftowej.Nastepnie rozciencza sie mase parafi¬ nowa jakakolwiek latwo plynna ciecza, np. benzyna, rozpuszczajaca plynne weglowo¬ dory, i chlodzi ja. Parafina wydziela sie przytem w postaci stalej i moze byc od¬ dzielona od cieczy przez odwirowanie. W pewnych wypadkach mozna oddzielnie chlodzic mase parafinowa i ciecz rozcien¬ czajaca i zmieszac je w stanie oziebionym.Jezeli masa parafinowa zawiera kry¬ staliczna albo bezpostaciowa parafine o róznym stopniu twardosci, mozna stosowac odwirowywanie czastkowe. W tym celu mieszanine cieczy najpierw chlodzi sie u- miarkowanie i odwirowuje, przyczem wy¬ dzielaja sie glównie twardsze parafiny.Nastepnie chlodzi sie mieszanine silniej i yydziela reszte parafiny przez ponowne odwirowanie.Jezeli wlasnosci masy parafinowej tego wymagaja, to mase otrzymana z pierwszej wirówki ponownie rozciencza sie, oziebia ja i odwirowuje, przyczem powtórne to od¬ wirowywanie moze byc tak samo, jak i pierwsze, czastkowem. Zabiegi te po¬ wtarzaja sie dopóty, dopóki nie otrzyma sie po wydzieleniu z masy uniesione} przez nia mieszaniny plynów produktu handlo¬ wego. Poniewaz osiagana w drodze wielo¬ krotnego odwirowywania, nie zawierajaca parafiny, ciecz zyskuje naturalnie coraz bardziej na czystosci, t. j. zawiera coraz to mniej ciezkich weglowodorów, przeto za¬ leca sie stosowanie w charakterze srodka rozcienczajacego przy odwirowaniu po- przedniem wolnej od parafiny cieczy, o- trzymywanej z wirówki nastepnej. Osiaga sie w ten sposób oszczednosc na srodku rozcienczajacym, a zatem i na destylacji i zuzyciu paliwa.Przy obróbce mas parafinowych, zawie¬ rajacych wieksze ilosci asfaltu, zaleca sie oczyszczanie chemiczne rozlozyc na dwie albo wiecej czynnosci, np. w sposób naste¬ pujacy: Po uwolnieniu przerobionej masy para¬ finowej od wody, przedewszystkiem roz¬ ciencza sie ja, chlodzi i puszcza na wirów¬ ki dla usuniecia czesci zawartego w masie wysokowisnego oleju i ulatwienia oddzia¬ lywania uzytych odczynników. Nastepnie otrzymana z wirówki mase parafinowa pod¬ daje sie oczyszczaniu chemicznemu, które wydziela glówna mase zawartego asfaltu, co ulatwia przy nastepnem odwirowywaniu wydzielanie parafiny. Masa moze byc juz przy rozpoczeciu oczyszczania rozcienczo¬ na, albo tez rozciencza sie ja po oczyszcze¬ niu, chlodzi i znowu odwirowuje. Stosow¬ nie do wlasnosci masy i pozadanych rezul¬ tatów, uzyskana ta droga mase odwirowu¬ je sie lub poddaje bezposrednio oczyszcza¬ niu chemicznemu, po którem znowu stosu¬ ja sie zabiegi rozcienczania i odwirowywa¬ nia, dopóki nie otrzyma sie produktu han¬ dlowego.Sposób przeróbki zawierajacych para¬ fine destylatów albo pozostalosci od de¬ stylacji ropy naftowej, lub smoly na wy- sokowartosciowe parafiny o skladzie jed¬ nolitym.Przy stosowanych dotad w przemysle — 8 —sposobach wytwarzania z jakiegokolwiek materjalu parafiny, otrzymuje sie miesza¬ nine rozmaitych parafin, zawartych w ma- terjale surowym. Gdy mieszanina ta wy¬ kazuje znacznie rózniace sie punkty to¬ pienia, to powstaje mieszanina o punkcie topienia, zblizonym do punktu topienia parafiny najlatwiej topliwej, co oczywiscie powoduje strate dla wytwórcy, gdyz cena parafiny jest w prostej zaleznosci od jej punktu krzepniecia.Nowy sposób pozwala wiec przez czast¬ kowe oziebianie i odwirowanie jednolite parafiny, pochodzace z destylatów, jak równiez z pozostalosci destylacji, oddzie¬ lac od ropy lub smoly.Korzysc te osiaga sie dzieki temu, ze produkt wyjsciowy, z którego chce sie wydzielic parafine, chlodzi sie najpierw do temperatury, w jakiej krzepna tylko para¬ finy o najwyzszym punkcie topienia* Po wydzieleniu ich przez odwirowanie ochla¬ dza sie dalej uwolniona od stalych czesci skladowych ciecz, przyczem krzepnie no¬ wa ilosc parafin o nizszych temperaturach topienia, które znów zostaja wydzielone przez odwirowanie. Zabiegi te powtarza sie dopóty, dopóki z cieczy nie zostanie wy¬ dzielona wszystka parafina. Uzyskuje sie przytem moznosc otrzymana z tworzywa surowego parafine rozdzielic na dowolna ilosc frakcyj o rozmaitych punktach to¬ pienia, stosownie do kazdorazowej potrze¬ by rynku.W razie gdy parafina zle sie wydziela z olejów o wysokiej lepkosci w wielu wy¬ padkach bywa rzecza korzystniejsza wy¬ dzielic ja najpierw w jednej lub niewielu frakcjach z tworzywa pierwotnego i otrzy¬ mane frakcje przez dalsze postepowanie dzielic dalej. W tym celu otrzymane ma¬ sy parafinowe rozciencza sie najwlasciwiej jakakolwiek latwo plynna ciecza, jak np. benzyna, która rozpuszcza plynne weglo¬ wodory, poczem te mieszanine plynów dzieli sie na frakcje, chlodzi i odwirowuje.Ta droga mozna parafine dowolnie scisle podzielic podlug punktów topienia i osia¬ ga sie te korzysc, ze wysokowisne oleje zo¬ stana wyplókane, poczem latwo jest juz oczyscic parafine znanemi metodami.Opisany tutaj sposób ma nad znanemi juz dawniej, a w szczególnosci nad meto¬ dami stosowanemi przy przeróbce wysoko- wisnych pozostalosci destylacji, te wyz¬ szosc, ze czesc parafiny wydziela sie w wysokiej juz temperaturze i po osiagnieciu temperatur nizszych niewiele juz jej po¬ zostaje w cieczy, wskutek czego mieszani¬ na cieczy, ulegajaca obróbce na wirówce, pozostaje wzglednie latwo plynna i nie wy¬ maga wcale albo bardzo tylko niewiele srodka rozcienczajacego, którego oddesty¬ lowanie nader jest kosztowne. PL