Opublikowano dnia 15 czerwca 1962 r. b POLSKIEJ RZECZYPOSPOLITEJ LUDOWEJ OPIS PATENTOWY Nr 45923 KI. 67 a, 9 Zaklady Mechaniczne im. J. Strzelczyka*) Lódz, Polska Sposób samoczynnej regulacji nastawianej wielkosci mocy pobieranej przez silnik napedzajacy sciernice szlifierki oraz zawór dlawiacy do stosowania tego sposobu Patent trwa od dnia 9 lipca 1960 r.Przedmiotem wynalazku jest sposób samoczyn¬ nej regulacji nastawianej wielkosci mocy po¬ bieranej przez silnik napedzajacy sciernice w szlifierkach do walków i otworów oraz zawór dlawiacy do stosowania tego sposobu.W szlifierkach, w (których szybkosc posuwu Mernicy do szlifowanego praedmdotu, a tym sa¬ mym i moc pobierana przez silnik ja napedza¬ jacy, jest nastawiana zaworem dlawiacym regu¬ lowanym recznie, przy czym wielkosc pradu po¬ bieranego przez ten silnik jest mierzona ampe¬ romierzem.Wielkosc mocy pobieranej przez silnik jest wielkoscia zmienna i zalezna od rodzaju szlifo¬ wanego przedmiotu oraz od stopnia stepienia i zanieczyszczenia sdemLcy, co pociaga za soba koniecznosc ciaglego, recznego regulowania mo¬ cy pobieranej przez silnik zaworem dlawiacym.*) Wlasciciel patentu oswiadczyl, ze twórca wy¬ nalazku jest inz. Stanislaw Dabrowski.Reczne regulowanie wielkosci pobieranej przez silnik mocy, wobec duzej czestotliwosci zmiany tej wielkosci, jest bardzo uciazliwe dla obslugi szlifierki, a przy tym niedostatecznie precyzyjne i szybkie- Nastawianie zaworu dla¬ wiacego na maksymalna dopuszczalna wielkosc poboru mocy przez silnik moze powodowac, wskutek zmiennosci jego obciazen podczas szli¬ fowania, przypalanie sie powierzchni szlifowa¬ nych, przeciazenie silnika lub nawet jego spala¬ nie przy niedostatecznym zabezpieczeniu albo rozerwanie sciernicy.Z tego tez wzgledu proces szlifowania pro¬ wadzi sie zwykle przy mniejszej od maksymal¬ nej wielkosci poboru mocy, co pociaga za soba zmniejszenie wydajnosci pracy szlifierki.Przewodnia mysla wynalazku jest samoczynne regulowanie pobieranej przez silnik mocy do -stalej nastawianej z góry wielkosci.Sposób wedlug wynalazku polega na tym, ze prad zasilajacy silnik do napectó sciernicy szli-fierki uruchamia wlaczony w jego obwód elek¬ tromagnes, a powstajaca w tym elektromagnesie pila elektromotoryczna steruje grzybkiem zawo¬ ru dlawiacego, przy czym przy zwiekszeniu opo^ rów skrawania zwieksza sie pobór mocy silnika napedzajacego sciermlce oraz sila elektromoto¬ ryczna elektromagnesu, kitóry przesuwajac grzy-» bek zaworowy zwieksza dlawienie oleju, a tym samym zmniejsza szybkosc posuwu sciernicy oraz opory .skrawania, natomiast przy zmniejsze¬ niu oporów skrawania zmniejsza sie pobór mo¬ cy silnika oraz sila eleklromotoayczna elektro¬ magnesu, który przesuwajac grzybek zaworowy w odwrotnym Merunku zmniejsza dlawienie ole¬ ju, a tym samym zwieksza szybkosc posuwu sciernicy oraz opory skrawania, tak ze pobiera¬ na przez silnik muc jest samoczynnie regulowa¬ na do stalej, z góry nastawionej wielkosci.Uklad iten stanowi o tym, ze opory skrawania, a tym samym moc pobierana przez silnik, sila elekitilomotoryczna i wielkosc dlawienia oleju sa odwrotnie proporcjonalne do szybkosci posuwu sciernicy- Gwarantuje to szlifowanie przy stalej maksymalnej dopuszczalnej mocy pobieranej przez silnik, przy szlifowaniu, dzieki czemu uzyskuje sie zwiekszenie wydajnosci szlifowania.Poza tym uklad t«i zabezpiecza przed przecia¬ zaniem silnika oraz rozerwaniem sciernicy.(Przy dosuwaniu sciernicy do kolejnego w da¬ nej serii szlifowanego przedmiotu jest ona do- suwaina do niego ruchem szybkim o stala wiel¬ kosc, przy czym czolo sciernicy, wskutek zuzy¬ wania sie jej promienia oraz róznej w ramach tolerancji sciernicy przedmiotu szlifowanego, nie styka sie z nimi, a dalsze jej dosuwanie od tloka do precyzyjnego posuwu przebiega ruchem po¬ wolnym. Okres jalowego posuwu sciernicy nazy¬ wa sie „szlifowaniem powietrza".Sposób wedlug wynalazku eliminuje jednocze¬ snie wyzej opisany jalowy, powolny posuw scier¬ nicy do szlifowanego przedmiotu.W celu lepszego zrozwmienia (istoty wynalaz¬ ku, w dalszym ciagu opisu zostanie on omówio¬ ny, nie ograniczajac przy tym jego zakresu, w priEyklatfMe wykonania z powolaniem sie na ry¬ sunek przedstawiajacy sofcemeit zaworu dlawia¬ cego db regulowania nastawianej « góry wiel¬ kosci mocy pobieranej przez silnik podczas szlifowania.W kadlubie 1 zaworu dlawiacego umiefizesony jest grzybek zaworowy 2 z preymooowana do niego zwora 3 elektromagnesu 4 zasilanego pra¬ dem pobieranym poprzez prostownik 5 z itran- sformataiia 6 wlaczonego w obwód 7 pradu po¬ bieranego przez silnik 8 napedzajacego sciernice 9 szlifierki. W kadlubie 1 umieszczona jest spre¬ zyna 10 ustalajaca polozenie grzybka zaworowe¬ go 2 w zaleznosci od wielkosci sily elektromo¬ torycznej elektromagnesu 4.W grzybku zaworowym 2 umieszczona jest sruba nastawna 11 opierajaca sie o podkladke 12 sttykajaca sie ze sprezyna 10, która swym dru¬ gim koncem opiera sie o kadfoub 1. Przez pokre¬ cenie sruby 21 reguluje sie stopien napiecia spre¬ zyny 10- Sila elektromotoryczna elektromagnesu 4 podczais szlifowania przyciaga zwore 3 z sila równowazna sile odpychania grzybka zaworowe¬ go 2 za pomoca sprezyny 10. Od stopnia wiec napiecia sprezyny 10 podczas szlifowania zalez¬ ne jest polozenie grzyjbka zaworowego 2 w ka¬ dlubie 1 zaworu dlawiacego, a tym samym wiel¬ kosc dlawienia oleju w przewodzie odplywowym 13 cylindra 14 z tlokiem 15 do precyzyjnego po- suwu sciernicy 9.Od stopnia zas dlawienia oleju zalezna jest szybkosc dosuwu sciernicy do szlifowanego przedmiotu podczas szlifowania, a zatem wiel¬ kosc pobieranej mocy przez silnik napedzajacy sciernice oraz sily elektromotorycznej elektro¬ magnesu 4, W ten sposób przez pokrecanie sru¬ by nastawnej 11 z góry nastawia sie wielkosc pobieranej przez silnik 8 mocy.Poruszanie grzybka 2 moze byc uzyskiwane równiez przy pomocy eiektrionaagnesu o innej konstrukcji. Na przyklad elektromagnes moze posiadac dwa uzwojenia, z których jedno jest wlaczone poprzez prostownik i transformator bezposrednio do sieci elektrycznej, a drugie po¬ przez prostownik i IranstoinniBjbor w obwód pra¬ du zasalajacego silnik do napedu sciernicy.Pierwsze uzwojenie wywoluje powstawanie sta¬ lej sily elektromotorycznej napinajacej sprezy¬ ne 10, drugie zas powoduje powstawanie zmien¬ nej sily elekiromotooncznej, zaleznej od wiel¬ kosci poboru pradu przez silnflc db napedu scier¬ nicy, lecz skierowanej w przeciwnym kierunku, a wiec oslabiajacej stale napiecie sprezyny wy¬ wolane pierwszym uzwojeniem W tym przy¬ padku, oczywiiflda kierunek tworzacej stozkowe wytotinerrie grzybka zaworowego 2 musi byc od¬ wrotny- Zamiast sprezyny 10 motana równiez zastoso¬ wac drugi elektromagnes o nastawnej wielkos¬ ci eaektoomotaryeanej, przy czym ten drugi elek¬ tromagnes je?t zasilany z sieci elekrtrycanej. - 2 - PL