Wynalazek dotyczy sposobu wytwarzania kondensatorów zwijkowych, których tasmy die¬ lektryczne skladaja sie z powloki lakieru na która naparowana jest warstwa metaliczna, przy czym powloka lakieru przylega z jednej strony do folii nosnej. Zadaniem sposobu jest w szczególnosci usuniecie trudnosci, które wy¬ stepuja w procesie zwijania, a wiec przy na¬ wijaniu zewnetrznej cienkiej, oddzielonej juz od folii nosnej powloki lakieru na trzpien na¬ wijajacy.Znane sa kondensatory zwijkowe o bardzo malych wymiarach, których dielektryk sklada sile z naparowanej na metal powloki lakieru o grubosci okolo 6 pm wytworzonej w ten sposób, ze jako przygotowanie do zwijania po¬ wloka lakieru jest umieszczona najpierw na folii nosnej, np. z tworzywa sztucznego lub innego podobnego materialu i nastepnie razem z podlozem nosnym tworzy zwój. Nastepnie na powloke lakieru jest naparowana1 warstwa me*- taliczna, która sluzy jako elektroda. W czasie dalszego procesu powloka lakieru jest ponow¬ nie oddzielona od folii nosnej. W tym celu odwinieta- tasma jest stale doprowadzana w znany sposób do walka zbiorczego. Powloka lakieru w czasie tego procesu jest obowiazkowo oddzielona od folii nosnej, a mianowicie zawsze w tym miejscu powierzchni powloki obwodu, który nawija sie na walek zbiorczy, w ktjórym zwijana tasma^ ^stycznie dotyka walka, przy czym powloka lakieru jest nawijana na walek zbiorczy, a folia nosna jest odprowadzana w tym samym kierunku. Na< powloke lakieru dzialaja przy tym tylko nieznaczne sily roz¬ ciagajace. Folia nosna w danym przypadku jest w koncu ponownie zwijana do dalbzego jej zastosowania. Z dwóch albo z wiecej wal¬ ków zbiorczych z nawinieta powloka lakieru i z naniesiona na niej jedna warstwa metafo¬ rowa dla wytwarzania kondensatorów zwijko- wych powloka lakieru zostanie sciagnieta z folii nosnej. Jest zrozumiale i okazalo sie takze w praktyce, ze jest nader ciezko, sciagnac po¬ wloke lakieru z tak wykonanych walków zbior¬ czych i umiescic ja na trzpien nawijajacy, a wiec wykonac bezposrednio zwój, gdyz po¬ wloka lakieru jest przy tym silnie naprezona.Poniewaz ogólnie powloka lakieru jest bardzo cienka (ca 2—3 f*m) niebezpieczenstwo rozer¬ wania jej jest nadzwyczaj duze, a zatem wy¬ biera sie grubsza powloke lakieru, co w isto¬ cie jest nieekonomiczne i powieksza wymiary kondensatora, albo trzeba pogodzic sie z bar¬ dzo minimalna szybkoscia zwijania lub ze zwojem o luznej strukturze wzglednie z two¬ rzeniem sie fald i przypadkowym zrywaniem sie powloki lakieru. Zwoje o luznej budowie sa znane, ze posiadaja bardzo niestabilne war¬ tosci elektryczne, a tworzenie sie fald zmniej¬ sza jakosc kondensatorów. Kondensatory takie latwo ulegaja przebiciu elektrycznemu, bowiem ich odpornosc elektryczna na przebicie znacz¬ nie zmniejsza sie. Co sie tyczy rozrywania powloki lakieru, to zbedne sa dalsze wyjasnie¬ nia, poniewaz dla fachowca takie zaklócenie produkcji jest nie do przyjecia.Istnieje zatem potrzeba, opracowania sposo¬ bu przy pomocy którego mozna by wytwarzac elektryczne kondensatory zwijkowe, z przy¬ najmniej dwoma powlokami lakieru jako die¬ lektryk, na który jest naparowana warstwa metaliczna stanowiaca elektrode, pozwalajace¬ go na stosowanie tego sposobu bez trudnosci elektrotechnicznych lub techniczno fabrykacyj- nych, który umozliwialby jednoczesne uzycie slabszych od normalnie uzywanych powlok la¬ kieru. Zadaniem wynalazku jest znalezienie odpowiedniego rozwiazania, przy pomocy które¬ go zostana usuniete wyzej wymienione trud¬ nosci i wady. Rozwiazanie wedlug wynalazku polega w szczególnosci na opisanych ponizej czynnosciach.Przede wszystkim ze znanego sposobu zosta¬ lo calkowicie pominiete wstepne, czesciowe na¬ noszenie powloki lakieru na walki, i dopiero zwijanie z nich kondensatorów. Zamiast tego powloka lakieru z naparowanym metalem i fo¬ lia nosna jako zlaczona razem tasma zwijko- wa jest jednoczesnie doprowadzona np. z dwóch walków zbiorczych bezposrednio do trzpienia nawijajacego dla przetworzenia na kondensato¬ ry zwijkowe, a wiec bez uprzedniego ich,roz¬ dzielania. W tym celu oba walki zbiorcze sa umieszczone na nawijarce, a z niej tasmy zwij¬ kowe z róznych kierunków sa doprowadzone do trzpienia nawijajacego w miejscu, w którym dotykaja one stycznie kazdorazowo powierzch¬ ni bocznej obwodu powstajacego zwitka, obo¬ wiazkowo od siebie rozdzielone, podczas gdy obie naparowane metalem powloki! lakieru na¬ winiete na trzpien nawijajacy, a obie folie nosne, a mianowicie kazda osobno, w tym sa¬ mym, wzglednie prawie w tym samym kie¬ runku, lub takze poprzez walek kierunkowy sa odprowadzane dalej w dowolnym kierunku.Naprezenie rozciagajace uwarunkowane przez te srodki, a wystepujace na obydwóch powlo¬ kach lakieru sa znikome, poniewaz glówna czesc naprezenia wystepujacego przy zwijaniu jest przenoszona przez folie nosna. A wiec przy uzywaniu powlok lakierowanych o zni¬ komej grubosci (ca 1—2 pm) ich rozerwanie w tym sposobie zwijania jest wiec prawie wy¬ kluczone, jezeli rozerwanie nie zostanie spo¬ wodowane przez inne wady, np. znajdujace sie w folii nosnej. Doprowadzenie do zwijania obydwóch tasm zwijkowych kazda z jedna folia nosna i [przyczepiona do niej powloka lakieru nastepuje najkorzystniej z dwóch wza¬ jemnie przeciwnych kierunków.Jezeli do dalszego prowadzenia folii nosnej jest przewidziany walek do zmiany kierunku, wówczas zachodzi koniecznosc dokonania od¬ dzielenia powloki od folii nosnej mozliwie blisko miejsca styku folii z obwodem zwitka.Uzasadnienie tego polega na tym, ze przy nie¬ zastosowaniu sie do tego zalecenia na skutek róznej mozliwosci przyczepnosci powloki la¬ kieru na folii nosnej powstaje nierównomierne naprezenie rozciagajace powloki lakieru, które przy dalszym ich transporcie powoduje miedzy miejscem rozdzialu i zwojem trzepotanie, co moze byc przyczyna rozerwania powloki la¬ kieru.Dla ulatwienia procesu rozdzielania, np. przy róznej przyczepnosci powloki lakieru do folii nosnej, jest wskazanym, ze w miejscu, w którym nastepuje rozdzielenie powloki lakieru, od folii nosnej umieszczenie po jednym walku dociska¬ jacym, który oddzialywuje w odpowiednim miejscu powierzchni bocznej obwodu zwitka, a mianowicie w ten sposób, ze obie tasmy zwijkowe oddzielaja sie od powierzchni bocz¬ nej powloki zwitka. Przy czym zupelnie mozli¬ we jest umieszczenie takiego walka kierunko¬ wego, który jest jednoczesnie walkiem naciska¬ jacym tak, ze spelnia on obie funkcje lacznie. — 2 —Proces rozdzielania mozna udoskonalic jeszcze w inny sposób. W tym celu folie nosna po stronie wolnej od powloki lakieru pokrywa sie takze warstwa metalu. Zabiegi te stosuje sie przewaznie w przypadku kiedy folia nosna sklada sie z tworzywa sztucznego. Przy wy¬ twarzaniu powloki z lakieru jest nieuniknio¬ nym, ze w tworzywie powstaja ladunki elektro¬ statyczne. Ladunki te powoduja silniejsze przy¬ warcie powloki lakieru do podloza, a wiec utrudniaja proces rozdzielania. Lepsze rozdzie¬ lanie osiaga sie, jezeli powstajace ladunki wy¬ równa sie i odprowadzi. Zachodzi to wówczas, jezeli na folii nosnej umiesci sie warstwe meta¬ lowa i obie okladziny metalowe tak polaczy sie miedzy soba, ze ladunki wyrównaja sie i zosta¬ na odprowadzone. Dodatkowy naklad srodków i pracy zwiazany z metalizowaniem folii nosnej znosi sie przy tym dlatego, poniewaz nametali- zowana folia nosna zostanie ponownie zuzyta , do wytwarzania kondensatorów.Przy wytwarzaniu kondensatorów zwijko- wych wedlug wynalazku, warstwe metaliczna w taki sposób umieszcza sie na obydwóch stro¬ nach powloki lakieru, ze na folii pozostaje was¬ ki niemetalizowany brzeg. Nastepnie w proce¬ sie nawijania, obie tasmy zwijkowe powinny byc tak doprowadzone do walka nawijajacego, aby oba niemetalizowane brzegi w zwoju znaj¬ dowaly sie naprzeciwko siebie.Dla lepszego objasnienia wynalazku sluzy ry¬ sunek, na którym sposób ten jest przedsta¬ wiony.Na rdzeniu nawijajacym 1 nawija sie, posu¬ wajac sie z dwóch przeciwnych kierunków dwie tasmy zwijkowe, z których kazda sklada sie z jednej folii nosnej 2 z nalozona na niej po¬ wloka lakieru 3, na której z kolei znajduje sie warstwa metalowa 4. Kierunki sa w oby¬ dwóch przypadkach oznaczone literami a ... b.W miejscu b, w którym tasmy zwijkowe doty¬ kaja powierzchni bocznej obwodu zwitka, od¬ dzielaja sie obowiazkowo powloki lakieru od folii nosnej, a powloki lakieru z warstwa me¬ taliczna zostana nawiniete na rdzen nawijajacy.Folia nosna natomiast przesuwa sie dalej sama w kierunku b ... c. Kierunek ten moze byc takze inny, np. moze byc poprzez walek kierunkowy odprowadzony w dowolnym kierunku. Tasmy zwijkowe w miejscu a zostana zdjete z walka zbiorczego, a folie nosne w miejscu c zostana nawiniete na walek ciagnacy. Powloka lakieru na drodze a ... b ... c nie doznaje naprezen roz¬ ciagajacych, a takze przy samym zwijaniu zosta¬ nie ona tylko nieznacznie poddana naprezeniom rozciagajacym.W miejscu b na tasme zwijkowa oddzialywuje z dwóch stron zwitka walek naciskajacy 5, który zapobiega podniesieniu sie tasmy. PL