^ £ £ A O" ¦-3(1 POLSKIEJ RZECZYPOSPOLITEJ LUDOWEJ OPIS PATENTOWY Nr 45327 KI. 20 d, 31 Ministerium fiir Verkehrswesen *) Berlin, Niemiecka Republika Demokratyczna Zestaw kolowy o zmienianym rozstawie, zwlaszcza do pojazdów szynowych * Patent trwa od dnia 28 listopada 1959 r.Wynalazek dotyczy zestawu kolowego o zmie¬ nianym rozstawie, zwlaszcza do pojazdów szy¬ nowych, z kolami które mozna przesuwac po osi zestawu i które pozostaja nastepnie w sta¬ lej wzajemnej odleglosci.Znane sa juz zestawy kolowe, które zmie¬ niaja rozstaw na zmieniajacym przeswit torze, których kola stale zwiazane z obracajaca sie wraz z nimi osia moga sie po niej przesuwac, a w swych kazdorazowych polozeniach kran¬ cowych sa ustalane za pomoca urzadzen ry¬ glujacych, jak na przyklad pierscieni zatrzas¬ kujacych, wpustów itd.W znanych zestawach kolowych ze zmiana rozstawu ryglowanie kól pc ich przestawieniu na inny przeswit toru odbywa sie tylko za pomoca elementów mechanicznych.*) Wlasciciel patentu oswiadczyl, ze wspól¬ twórcami wynalazku sa Erwin Kramer i Fritz Richter.Wynalazek ma na celu mocowanie kól w kaz¬ dorazowych polozeniach krancowych na osi zestawu za posrednictwem cieczy pod cisnie- Wedlug wynalazku poprawne ryglowanie kól w kazdym polozeniu krancowym uzyskuje sie za pomoca cieczy pod cisnieniem, która na przyklad doplywa do odpowiednich komór cisnieniowych przed lub za kolami przez wzdluzny otwór w osi zestawu i zawory. Pod¬ czas zmiany rozstawu zawory uruchamiane sa przez drazki zaworowe w ten sposób, ze ko¬ mory cisnieniowe sa laczone ze soba celem, wyrównania cisnienia cieczy, natomiast do¬ plyw cieczy pod cisnieniem przez króciec przy¬ laczajacy jest wówczas zamkniety.Po opuszczeniu toru przestawczego doplyw cieczy przez króciec przylaczajacy zostaje otwarty, wskutek czego kazda z komór zostaje wypelniona ciecza pod cisnieniem.Ruch obrotowy tarcz krzywkowych powoduje przesuw drazków zaworowych, przy czym tar¬ cze krzywkowe, za pomoca na stale z nimi zwiazanych dzwigni, sa przy zmianie rozstawu na torach pfzestawczych ustawiane w poloze¬ niu wyjsciowym lub krancowym.Przyklad wykonania przedmiotu wynalazku jest uwidoczniony na rysunku, przy czym fig. 1 przedstawia w czesciowym przekroju rzut ze¬ stawu kolowego w polozeniu dla szerokiego toru, fig. 2 — drazek zaworowy z otworami i odsadzeniami, w czesciowym przekroju wzdluznym, fig. 3 — drazek zaworowy w prze¬ kroju poprzecznym plaszczyzna, oznaczona linia A—B na fig. 2 z otworami wylotowymi i row¬ kami przelewowymi.Kola 1 sa osadzone na osi zestawu 2 z moz¬ noscia wzdluznego przesuwu i zabezpieczone przed obracaniem sie na tej osi za pomoca uzebien sprzeglowych 19 llub innych podobnych elementów umieszczonych pomiedzy piastami kól 1 i zabierakami 5. Zabieraki 5 sa polaczone rozlaczalnie z kolnierzami 4 wprasowanymi na osi 2 zestawu. Podczas zmiany rozstawu drazek zaworowy 8 we wzdluznym otworze 14 osi ze¬ stawu jest przestawiany w polozenie wyjscio¬ we lub krancowe za pomoca tarczy krzywkowej 7 obracanej od zaopatrzonej w krazek dzwigni 6 i zaczepiajacej o rowek 21 umieszczonego na drazku zaworowym 8 krazka 22. Zawory 9 i 10 sa otwierane lub zamykane przez odsadzenie 16 drazka zaworowego 8 i stwarzaja przez to polaczenie miedzy komorami cisnieniowymi 3a lub 3, natomiast zawory 11 i 12 sluza do od¬ powietrzania tych komór. Potrzebna do ryglo¬ wania ciecz doplywa do komór 3 lub 3a przez króciec 13 i wzdluzny dtwór 14 w osi 2 zestawu.Zmiana rozstawu odbywa sie na torze prze- stawczym, którego urzadzenia sa znane.Przy wjezdzie zmieniajacego rozstaw zestawu kolowego na tor przestawczy umieszczone tam listwy sterujace powoduja uniesienie do góry dzwigni 6 z krazkiem, wskutek czego tarcza krzywkowa 7 zostaje obrócona dokola swej osi.Wskutek tego ruchu drazek zaworowy 8 zostaje wyciagniety o okreslona wielkosc z wzdluznego otworu 14 osi zestawu. Równoczesnie z tym przesuwem drazka zaworowego 8 zostaje zam¬ kniety doplyw cieczy przez króciec 13.Drazek zaworowy 8 jest zaopatrzony w wzdluzny otwór 14, otwór wlotowy 15 i trzy odsadzenia 16 z otworami wylotowymi 17 i row¬ kami przelewowymi 18. Odsadzenia 16 powo¬ duja otwieranie zaworów 9 i 10, wskutek czego zostaje otwarte polaczenie miedzy ko¬ morami 3 i 3a.Za pomoca istniejacych w urzadzeniu prze¬ stawczym listew naciskajacych odbywa Sie osiowy przesuw kól 1 do polozenia odpowia¬ dajacego kozdorazowemu przeswitowi toru, przy czym ciecz badz odplywa z komór cisnie¬ niowych 3a umieszczonych przed kolami 1 i wplywa do tworzacych sie za kolami 1 ko¬ mór 3, badz tez przy przestawianiu kól z prze¬ switu normalnego na przeswit szeroki prze¬ plywa w kierunku przeciwnym.Azeby przytrzymac kola 1 w skrajnym po¬ lozeniu, odpowiadajacym nowemu przeswitu toru, kola te przy toczeniu sie po torze prze- stawczym sa dopóty prowadzone za pomoca listew naciskajacych przy kazdorazowo nasta¬ wianym przeswicie toru, dopóki krazek z dzwi¬ gnia 6 nie zsunie sie z umieszczonej na torze przestawczym listwy sterujacej, wskutek czego tarcza krzywkowa 7 zostanie obrócona w kie¬ runku przeciwnym. Wskutek tego obrotu dra¬ zek zaworowy 8 przesunie sie z powrotem we wzdluznym otworze osi zestawu do polozenia wyjsciowego. Ten osiowy przesuw drazka za¬ worowego 8 powoduje to, ze wskutek dzialania sprezyn zawory 9 i 10 zamykaja polaczenia po¬ miedzy wzdluznym otworem osi zestawu i ko¬ morami cisnieniowymi 3 i 3a. Przy tym prze¬ suwie drazek zaworowy 8 otwiera równoczes¬ nie doplyw cieczy pod cisnieniem, która do¬ plywa do wzdluznego otworu osi zestawu przez króciec 13 i przy panujacym podcisnieniu w ko¬ morach 3 lub 3a podnosi grzybki zaworów 9 lub 10, wskutek czego jeszcze pewna ilosc cieczy moze doplynac do tych komór i tam zamocowac kola.Jezeli komory cisnieniowe 3 lub 3a i wzdluz¬ ny otwór osi zestawu sa wypelnione ciecza, to w komorach tych panuje stale cisnienie robo¬ cze. Sprawiono, ze kola sa utrzymywane bez¬ posrednio przez ciecz w odpowiednich kran¬ cowych polozeniach, a ewentualne straty cie¬ czy z powodu przecieków sa równoczesnie uzupelniane biezaco przez niepokazana na ry¬ sunku przekladnie cisnieniowa, polaczona z za¬ pasowym zbiornikiem cieczy.W ten sposób ryglowanie kól 1 zostaje za- kanczone i zestaw kolowy ze zmienionym roz¬ stawem moze stoczyc sie z toru przestawczego. PL