Dotychczasowy fermentacyjny wyrób acetonu i spirytusu butylowego z weglo¬ wodanów posiada nastepujace niedogod¬ nosci : 1. Kultura drobnoustrojów wymaga skomplikowanych zabiegów, aby bakterje te mogly zyskac zastosowanie przemyslo¬ we; 2. Przeróbka weglowodanów jest bar¬ dzo kosztowna; 3. Tworzywo stosowane w poszczegól¬ nych stadjach procesu nie odpowiada po¬ trzebie.Niniejszy wynalazek obejmuje szereg ulepszen, polegajacych przedewszystkiem na: 1. Zastosowaniu nowej odmiany drobno¬ ustrojów o latwiejszej kulturze i odradza¬ jacych sie bez ograniczen; 2. Zastosowaniu sposobu przeróbki we¬ glowodanów, który zaoszczedza czas, po¬ niewaz zbiorniki fermentacyjne moga byc ladowane na zimno, oraz zaoszczedza tez ilosc paliwa, wskutek wyzyskania ciepla, wydzielajacego sie przy prazeniu i desty¬ lacji zacierów, i wreszcie zwieksza wydaj¬ nosc dzieki gromadzeniu oparów octanu, ulatniajacego sie w poszczególnych sta¬ djach procesu. 3. Wytworzeniu materjalu, który mozna racjonalnie zastosowac przy przeróbce i wyjalawiac para we wszystkich dostep¬ nych miejscach.Caloksztalt nowej metody stanowi u- proszczony, niezawodny, przyspieszony i tani proces.Fig. 1, 2, 3 i 4 rysunku przedstawiaja rózne odmiany nowych drobnoustrojów,a fig. 5 — caloksztalt zastosowanego do nowej metody przyrzadu.Stosowany drobnoustrój nosi nazwe butylicus B. F. (Boinot Firmin) i rozmna¬ za sie w odpadkach organizmów zwierze¬ cych, z których z latwoscia moze byc wydzielany zapomoca zwyklych metod bakteriologicznych. Posiada on pewne ce¬ chy znamienne, odrózniajace go od po¬ dobnych juz znanych i opisanych drobno¬ ustrojów.Drobnoustrój butylowy B. F. posiada postac laseczki walcowej o koncach nie- zaokraglonych a, dlugosci 3 — 5 |x i gru¬ bosci 0,4 (i w mlodym wieku drobnoustro¬ ju. Dlugosc laseczek wynosi powszechnie od 3,6 {jl do 4 |x. W chwili rozpadania sie na spory laseczka w srodkowej czesci gru¬ bieje na podobienstwo cygara b (fig. 2), zawierajac w tern miejscu jedna lub dwie spory. Grubosc wynosi wówczas od 1 do 1,2 \l. Spory o ksztaltach walca posiadaja 0,5 [t w srednicy i wychodza koncem z tych laseczek, które kurcza sie i wydzie¬ laja protoplazme. Drobnoustrój B. F. po¬ siada wlasnosc znacznej anaerobji, rozpa¬ da sie szybko na, spory, które powstaja pod koniec fermentacji i calkowicie wy¬ ksztalcaja sie w ciagu 4 do 5 dni nastep¬ nych. Jezeli w owym momencie ogrzac kulture do optimum 70° i wprowadzic ja w tym stanie do kultury sterylizowanej, spory kielkuja gwaltownie i wydaja nowe pokolenie, które wyksztalca sie calkowicie w ciagu 8 do 10 godzin.Spory moga bez szkody wytrzymac w ciagu 5 minut temperature 95°. Opóz¬ nia to jedynie ich kielkowanie o 4 do 5 go¬ dzin.Przy obserwacji pod mikroskopem, za¬ barwionej plynem Zichla, .kultury mikro¬ bów B. F. zauwazyc mozna wydzielanie sie sporów. Mikrob ma postac dlugich ni¬ tek, krzyzujacych pole mikroskopu (fig. 3), zlozonych ze znacznej liczby laseczek o ledwie dostrzegalnych granicach. Po kil¬ ku godzinach nitki rozpadaja sie na goto¬ we do oddzielenia sie laseczki (fig. 4)..Mikrob B. F. rozwija sie prawidlowo i moze byc calkowicie wyksztalcony oraz wykonywac wszystkie czynnosci djasta- tyczne na podlozu (w zacierach) kukury- dzowem, ryzowem, zytniem, pszennem, jeczmiennem, owsianem, tatarfczanem, sagowem, maniokowem i kartoflanem; przetwarza skrobie na spirytus i aceton z jednoczesnem wydzieleniem dwutlenku wegla i wodoru.W zacierach lubinowych, bobu, fasoli, wyki, kasztanów, bulw, lub buraczanym drobnoustrój przejawia wlasciwosci dja- statyczne jedynie czesciowo. Przetwarza¬ nie sie weglowodanów tych substancyj pier¬ wotnych na spirytus butylowy zachodzi jedynie czesciowo.Sterylizowany zacier, zlozony, z' jednej z wymienionych na poczatku substancyj (np. z kukuruzy), w temperaturze 37° za¬ siany 2 procentami czynnej kultury, fer¬ mentuje calkowicie w przeciagu 28 do 30 godzin. Podczas fermentacji rozwija on odczyn kwasny organiczny, który wzra¬ sta do 12—14 godziny fermentacji, poczem opada zpowrotem. Najwieksza zawartosc kwasu dochodzi do 6,5 g na litr, kwasu butylowego, najczesciej jednak maximum kwasowosci nie przekracza 4,7 do 5 g.Doprowadzany do fermentowania zacier, dodany w ilosci 2 proc., moze stanowic za¬ czyn nowej kultury, rozwijajacej sie w zu¬ pelnie analogicznych warunkach. W ten sposób mozna mnozyc kultury bez ograni¬ czenia, bez oslabienia wlasnosci djasta- tycznych mikrobu B. F., podczas gdy wszystkie inne odmiany drobnoustrojów wyczerpuja sie w takich wypadkach w mniejszym lub wiekszym stopniu i nie wykonywuja juz funkcji pierwotnych.Stalosc wlasnosci djastatycznych mikro¬ ba B. F. w kulturach nastepnych zacierów, wyzej wymienionych, otrzymanych w dro-dze rozmnazania sie bez regeneracji w prózni, lub zapomoca sporulacji, stano¬ wi z punktu widzenia przemyslowego wi¬ doczne i znaczne korzysci ze wzgledu na uproszczenie hodowli kultur.Mikrob B. F. zachowuje sie jednakowo we wszystkich wymienionych zacierach i rozwija niezaleznie, od róznorodnego ich przygotowania. Rozwój drobnoustrojów odbywa sie jednakowo w zacierach goto¬ wanych przy 3 kg cisnienia w ciagu 3 go¬ dzin, albo przy 2 kg cisnienia w ciagu 20 minut, z dodatkiem lub bez dodatku kwa¬ su, stosownie do metody opisanej w pa¬ tencie francuskim Nr. 482,582.Ponizej podajemy zastosowanie wymie¬ nionego drobnoustroju do celów produkcji acetonu i kwasu butylowego w drodze fer¬ mentacji substancyj zawierajacych amyle.Substancje takie zostaja przedewszyst- kiem w dowolny sposób i na dowolnym przyrzadzie A rozdrobnione i przechodza do napelnionej ciepla woda kadzi zaciero¬ wej B w której przesycaja sie woda i miek¬ na, co ulatwia nastepujace po tern paro¬ wanie. Poniewaz ladunek kadzi jest przy- tem calkowicie przygotowany do dalsze¬ go procesu, parnik napelnic mozna szybko j w przeciagu kilku minut. Jezeli proces pa- ! rowania odbywa sie wedlug metody ! przedstawionej w wymienionym powyzej ! patencie, do kadzi nalezy dodac odpowied¬ niego kwasu mineralnego.Z kadzi, za posrednictwem szerokiej ru¬ ry, masa przechodzi do parnika C pozio¬ mego lub pionowego i pracujacego pod ci¬ snieniem 2 atm, a podobnego do parnika i w gorzelniach, przerabiajacych zboze na spirytus. Parowanie trwa w ciagu okreslo¬ nego okresu czasu.Nastepnie przez przewód odplywowy masa przechodzi do kadzi D, ] w której zostaje rozcienczona w napelnia¬ jacej kadz wodzie cieplej o temperaturze od 70° do 80°. W kadzi panuje równiez ci¬ snienie 2 atmosfer. Zacier naplywajacy z C miesza sie predko z woda i temperatury wyrównywuja sie. Po opróznieniu parnika C kadz D napelniona jest zacierem o tem¬ peraturze okolo 100°. Mozna utrzymac przez pewien przeciag czasu powyzsza temperature albo podniesc ja do 115° lub 120°, jezeli zalezy na dokladniejszej stery¬ lizacji masy. Rozcienczony w D zacier, przetloczony zostaje nastepnie para przez przewód 2 do zbiornika E, umieszczonego ponad kadziami fermentacyjnemi i pracu¬ jacego pod cisnieniem V2 kg.Parniki C, kadz D i zbiornik E zaopa¬ trzone sa w odpowiedni osprzet w postaci kurków do ogrzewania para doplywajaca przez 34, manometrów, klap bezpieczen¬ stwa, zaworów wypuszczajacych powie¬ trze i t. d.W kadzi E panuje temperatura do 100°.Zacier wyplywa kranem 3 i przewodem 4 i przechodzi przez chlodnice F,gdzie stygnie do 37° i skad dostaje sie do glównego prze¬ wodu rozdzielczego 5, kt4ry doplywa do kadzi fermentacyjnych CG1. Ilosc kadzi fermentacyjnych jest dowolna. Najko¬ rzystniej jest miec 8 do 12 kadzi, obslugi¬ wanych przez dwie lub trzy grupy przy¬ rzadów B, C i D. Kadz napelniona G ko¬ munikujemy, naprzyklad z przewodem zasilajacym 5, zapomoca przewodu piono¬ wego 6, zawieszonego na kranie 7 i pola¬ czonego z kranem 8 lacznikiem rozbieral¬ nym.Chlodnica F sklada sie z wezownicy lub z kompletu rurek umieszczonych w pla¬ szczu napelnionym chlodna woda. Przy za¬ stosowaniu wezownic, unikac nalezy zanu¬ rzonych do wody chlodzacej polaczen, aby skutecznie sie zabezpieczyc od rdze¬ wienia. Zwoje stanowiace wezownice wy¬ pada przeto spawac autogenicznie albo Zlaczyc w inny jakikolwiek sposób, calko¬ wicie uszczelniajacy miejsce polaczen. Je¬ zeli chlodnica sklada sie z ukladu lub u- kladów rurek, rurki posiadaja opony z mieszkami, ulatwiajacemi rozszerzanie — 3 —sie ich podczas wyjalawiania. Rurki te sa przylutowane do scian dziurkowanych.Komora zawierajaca zacier powinna byc wolna od jakichkolwiek miejsc zastojo¬ wych. Zewnetrzny jej plaszcz posiada du¬ ze drzwi, ulatwiajace rewizje i czyszcze¬ nie rurek. Glówne zlacza scian sitowych tworza rure na plyn antyseptyczny.Linje, zaczynajaca sie od kranu 5, po¬ przez chlodnice F az do konca przewodu zasilajacego 5, mozna sterylizowac w kaz¬ dej chwili przy pomocy pary pod cisnie¬ niem. W tym celu zamykamy kran 3 i o- twieramy rurki spustowe 9 i 10, umiesz¬ czone na krancach przewodu 5. Nastepnie nalezy otworzyc kran //, wprowadzajac pare, która doplywa w kierunku strzalki 33 i napelnia wszystkie czesci pomienio- nej linji. Po zakonczeniu sterylizacji pare mozna usunac powietrzem, doprowadza- nem przez kran 12, od pompy H; po wy¬ pelnieniu przewodu powietrzem kran 12 o- raz pompy 9 i 10 zostaja zamkniete. Otwie¬ ra sie natomiast kran spustowy 3 zacieru.Zawarte w przewodzie powietrze uchodzi bez przeszkód przewodem 13 i równowa¬ zy zbiornik E.Czystego powietrza dostarcza pompa H, przetlaczajaca je przez filtr, zawieraja¬ cy bawelne wyjalowiona, albo przez roz¬ twór solny, zawarty w zbiorniku 7.Zastapienie sterylizujacej przewód pa¬ ry czystem powietrzem jest konieczne w celu zapobiezenia gwaltownemu skrap¬ laniu sie pary w zetknieciu sie z zacierem, które moglyby wywolac szereg nieprawi¬ dlowosci.Woda chlodzaca krazy w kierunku od¬ wrotnym do kierunku ruchu zacieru i prze¬ chodzi do zbiornika J, skad do kadzi za- ciernej B, oraz sluzy do rozcienczenia za¬ cieru w kadzi D.Przed napelnianiem, nad kazda z kadzi G, GV ustawia sie polaczony z kranem 8 przewód 6 i otwiera kran. Jednoczesnie otwieramy krany 14 i 15 i doprowadzamy pare, która wytlacza powietrze z kadzi G i uchodzi przewodem 16 oraz przez zbior¬ nik /(. Nieco pózniej ta sama droga ulatnia sie para. Woda chlodzaca odplywa przez kran 17.Para przez pewien czas pozostaje w ka¬ dzi. Po ukonczeniu sterylizacji wytlacza¬ my pare, wprowadzajac na jej miejsce wy¬ jalowione powietrze, doplywajace z kranu 18, albo czysty gaz fermentacyjny doply¬ wajacy z przewodu 19. Po usunieciu pary i zastapieniu jej gazem lub czystem po¬ wietrzem, wprowadzamy zacier, otwiera¬ jac w tym celu kran 7.Po wypelnieniu kadzi do V4 jej objeto¬ sci, dodajemy rozczyn drobnoustrojów,wy¬ noszacy 5 proc. pojemnosci kadzi, zaczerp¬ niety z sasiedniej, znajdujacej sie w pel¬ nym rozwoju fermentacji, kadzi. Do tego sluzy przewód 20, polaczony ruchoma ru¬ ra 21 z kranem dzwonowym 22, umie¬ szczonym nad kadzia fermentacyjna.Obwód 20, 21 i 22, po którym przechodzi zaczyn drobnoustrojów, sterylizowany jest poprzednio para w sposób zupelnie podob¬ ny do opisanego juz wyzej.Na poczatku fabrykacji pierwsza, napel¬ niona zacierem, kadz otrzymuje zaczyn z rozsadnika kultury o pojemnosci dwóch litrów; kultury te przystosowane sa labo¬ ratoryjnie i wprowadzone zostaja do ka¬ dzi zamykanym korkiem kauczukowym przewodem 32.Kadz G mozna napelnic po brzegi w cia¬ gu 3 lub 4 godzin. Fermentacja zaczyna sie pod koniec tego okresu po wprowadzeniu zaczynu.Przed przystapieniem do napelnienia nastepnych kadzi, nalezy zamknac krany 7 i 8 i wylaczyc zlacze miedzy kranem 8 i przewodem 6. W ten sposób zachowuje¬ my równomiernosc roztworu i odcinamy kadz napelniona od' glównego przewodu rozdzielczego 5, oraz od kazdej z kadzi pozostalych.Wydzielajacy sie przy fermentacji gaz przedziera sie przez wode w zbiorniku /( — 4 —i ulatnia nazewnatrz do przyrzadów czysz¬ czacych i zuzywajacych wydzielony gaz.UkJad powyzszy wytwarza cisnienie hy¬ drauliczne okolo 50 cm slupa wody w ka¬ dzi fermentacyjnej, uniemozliwia zatory powietrzne lub plynu, które moglyby wy¬ wolac rdzewienie, oraz ulatwia obserwa¬ cje przebiegu fermentacji przy pomocy lu¬ stra 23.Pod koniec fermentacji, szczególniej przy stosowaniu wezownic, powstaje cze¬ stokroc emulsja zacieru, (szczególnie ry¬ zowego), która posuwa plyn do zbiornika K i wypelnia go calkowicie. — Plyn ten splywa przez przelew 24 i nastepnie prze¬ wodem ogólnym 25 do zbiornika N.Przy koncu fermentacji kadz opróznia¬ my przez dno. W tym celu kran 8 laczy sie z przewodem spustowym 26 przy po¬ mocy rury ruchomej 27. Mase przefermen- towana ssie pompa M i odprowadza ja do zbiorników N. W zbiornikach tych fer¬ mentacja zostaje calkowicie zakonczona, poczem plyn mozna z nich przelac do de- stylatora w odpowiedniej chwili. Ilosc zbiorników zapasowych jest dowolna.Ogólna ich pojemnosc powinna jednak sta¬ nowic 30$ do 40$ pojemnosci kadzi asep- tycznych, aby zawsze rozporzadzac zapa¬ sem gotowego do destylacji zacieru w cia¬ gu jakich dziesieciu godzin.Kolumna destylacyjna, która sluzy do destylacji acetonu i alkoholu butylowego, odpowiada calkowicie aparatom stosowa¬ nym w gorzelnictwie i posiada takie samo urzadzenie. Przed przybyciem do kolum¬ ny aparatu zacier przechodzi przez reku- perator P i ogrzewa sie od 70° do 80°. Wo¬ bec znacznej objetosci podlegajacego de¬ stylacji plynu, zawierajacego bardzo nie¬ znaczna (1,5$ do 1,8$) ilosc produktu, któ¬ ry ma byc odciagniety, zaleca sie oczywi¬ scie ogrzewac jak najsilniej plyn kosztem ciepla straconego.Destylacja wydaje produkty, które we¬ dlug alkoholometru Gay-Lussac4a wska¬ zuja od 60 do 70°. Produkty te podlegaja nastepnie rektyfikacji, przy której od¬ dzielony zostaje w odpowiednim aparacie aceton od alkoholu butylowego.Aceton wrze w temperaturze 56°.W temperaturze nizszej odznacza sie dosc wysoka preznoscia oparów, wywolujaca dosc wydatne parowanie. Zacier przefer- mentowany zawiera przytem dwutlenek wegla i wodór. Oazy te wyzwalaja sie pod¬ czas destylacji i przechodza przez skra¬ placze i chlodnice; sa one nasycone opa¬ rami acetonu, które to opary skraplaja sie trudno. Wszystkim tym licznym zjawi¬ skom, sprawiajacym znaczne straty opa¬ rów acetonu, zapobiegaja specjalne urza¬ dzenia.Wt ym celu stosujemy plóczke Q. Na dole przez rure 28 doplywa powietrze i gazy nasycone oparami acetonu. Przewód 28 polaczony jest ze skraplaczami i chlod¬ niami, destylatora i aparatu rektyfikacyj¬ nego oraz ze zbiornikami, zawierajacemi wydzieliny butylo-acetonowe i aceton w stanie czystym i t. d. U góry przez kran 29 doplywa do plóczki strumien wody i zwilza sie bierne, jako to koks, kamienie, sita, lub t. p. ciala wypelniajace kolumny.Duze przestrzenie pomiedzy temi cialami pozwalaja na zupelnie swobodne unosze¬ nie sie powietrza. Oazy i powietrze, styka¬ ja sie ze zwilzonemi powierzchniami i po¬ zbywaja sie oparów acetonu.Woda doply¬ wa przez syfon 30 wpostaci roztworu aceto¬ nu. Doplyw wody reguluje sie w taki spo¬ sób, by roztwór zawieral okolo 5% aceto¬ nu. Roztwór ten wraz z zacierem prze¬ chodzi nastepnie do destylatora.W ten sposób, w zaleznosci od tempera¬ tury, mozna pochwycic 2 — 3% acetonu.Podobniez traktuje sie gaz wyzwalaja¬ cy sie podczas fermentacji zapomoca ana¬ logicznego przyrzadu, sluzacego w tym wypadku zarazem do oczyszczenia dwu¬ tlenku wegla i wodoru przed ich zastoso¬ waniem do rozmaitych celów. — 5 —Przeróbka substancyj amylowych, przedstawiona ponizej, znacznie sie rózni od praktyki gorzelniczej i t. p. fabrykacji, prowadzonych, z zastosowaniem fermen¬ tów.Normalna zawartosc amylów w zacie¬ rach fermentacyjnych butylo - acetono¬ wych wynosi od 8 do 9 kg na hektolitr za¬ cieru. Wydajnosc wynosi 38*do 40% skrobi albo cukrów, zawartych w tworzywie.W gorzelnictwie koncentracja zacierów wynosi od 25 do 21 kg amylów na hekto¬ litr zacieru. Wydajnosc wynosi 46 do 47% skrobi, lub zawartych w tworzywie cu¬ krów. Wobec tego przy przeróbce pewnej ilosci ziarna, w produkcji butylo-acetono- wej, wypadnie na parowanie zuzytkowac trzy- do czterokrotna ilosc pary w porów¬ naniu do produkcji gorzelni spirytuso¬ wych. Aby uniknac tej potrzeby parowa¬ nie tworzywa w C odbywa sie do koncen¬ tracji 20 do 25%, poczem rozczyn zostaje rozcienczony w D zapomoca, uprzednio bez kosztów, ogrzanej wody, która doply¬ wa z/.W gorzelnictwie zacier z parnika prze¬ chodzi bezposrednio do kadzi fermenta¬ cyjnej w stanie wrzacym. Zacier studzi nastepnie warstwa wody, która dopelnia¬ my kadz zwierzchu. W takich warunkach na napelnienie kadzi 500 hektolitrowej i na ostudzenie jej zawartosci do temperatury, w której mozna wprowadzic zaczyn, trze¬ ba okolo 20 godzin. W niniejszym procesie zasilanie kadzi fermentacyjnych za po¬ srednictwem chlodnicy pozwala na wpro¬ wadzenie zaczynu (bakterji) juz w godzi¬ ne lub dwie od chwili rozpoczecia zapel¬ niania kadzi. Oszczedzamy przeto okolo 18 godzin na czasie.Kadzie do fermentacji butylo - acetono¬ wej nie posiadaja pozatem ani mieszadel, rozpylaczy, ani przyrzadów, doprowadza¬ jacych powietrze, w jakie sa zaopatrzone zwykle kadzie fermentacyjne gorzelni spi¬ rytusowych. Sa one natomiast ogrzewane para odlotowa zapomoca przewodu obwo¬ dowego 31, zaopatrzonego w otwory, a u- mieszczonego na dnie kadzi. Fermentacja butylo-acetonowa wydziela mniej.ciepla, anizeli fermentacja spirytusowa w gorzel¬ ni. W lecie zacier fermentujacy przy 37a zachowuje swa temperature, w zimie tem¬ peratura zacieru spada. Nalezy przeto sto¬ sowac ogrzewanie.Wszystkie, stykajace sie z zacierem a- mylowym, czesci moga byc sterylizowane para i wypelniaja sie nastepnie czystemi gazami celem zapobiezenia skraplaniu przy naplywaniu zacieru. Przewody po¬ siadaja w czesci dolnej kurki spustowe dla pary skroplonej. U góry biegna przewody obiegowe dla swobodnego przeplywu ga¬ zu, który zastepuje pare w okolicach gór¬ nych.Przyklad. 550 kg kukuruzy rozdrabniamy do¬ kladnie w aparacie A i przenosimy je do kadzi B, której pojemnosc wynosi 35 hek¬ tolitrów. W kadzi nagromadza sie u- przednio 26 hektolitrów cieplej wody (o temperaturze 70° do 80°), dostarczonej ze zbiornika J. Rozdrobniona mase moczymy w ten sposób przez pól godziny, porusza¬ jac ja przytem mechanicznie, albo zapo¬ moca powietrza.Nastepnie masa przechodzi z kadzi B do kadzi zacierowej C o pojemnosci 40 hektolitrów. Mase ogrzewamy dopóki para nie osiagnie cisnienia 2 atm., które to ci¬ snienie podtrzymujemy przez pól godzi¬ ny. W razie stosowania metody patentu francuskiego Nr. 482.582 cisnienie powyz¬ sze trwa zaledwie 10 minut. Po tym okre¬ sie oprózniamy kadz zacierowa przez prze¬ wód spustowy / i masa przechodzi na dno kadzi D, mierzacej 80 hektolitrów. Kadz zawierala uprzednio 30 hektolitrów wody (70° do 80°) ze zbiornika J.Po calkowitem opróznieniu kadzi C tern-, peratura w kadzi D wynosi okolo 100°. Do- — 6 —prowadza sie temperature, ogrzewajac kadz para do 120° i podtrzymuje ja w prze¬ ciagu 10 minut. Nastepnie masa przecho¬ dzi do zbiornika E. Jezeli cieplo utajone, zawarte w znajdujacej sie w D masie, nie wystarcza, to do przetlaczania masy do E, sluzy plyn, doplywajacy przez 34. Para doplywa zgóry kadzi D i wywiera cisnie¬ nie na powierzchnie masy.Ze zbiornika £ masa przy pomocy kra¬ nu 3 rozchodzi sie do poszczególnych ka¬ dzi fermentacyjnych G. Poprzednio wszyst: kie przewody byly poddane sterylizacji, jak wzmiankowano wyzej. Zacier zostaje przytem studzony do 37°. Do sprawdza¬ nia temperatury sluzy termometr zapisu¬ jacy 32.Po uplywie godziny kadz G otrzymu¬ je okolo stu hektolitrów zacieru. W tym momencie dodajemy dawke z 20 hektoli¬ trów zaczynu drobnoustrojów, zaczerp¬ nietego z kadzi, która znajduje sie podów¬ czas w pelnym rozwoju fermentacji, co ma miejsce pomiedzy 16-ta a 20-ta godzi¬ na, liczac od wprowadzenia do danej kar dzi zaczynu. Dawka przechodzi do kadzi G przez przewód 20 z zachowaniem poda¬ nych wyzej wskazówek co do sterylizacji.W ciagu 3 do 4 godzin kadz sie calkowicie wypelnia i rozpoczyna sie fermentacja.Z grupa aparatów B, C i D nalezy wyko¬ nac siedem odrebnych zabiegów, aby prze¬ prowadzic do kadzi G od 420 do 430 hek¬ tolitrów zacieru. Kadz zawiera przeto 3850 kg kukuruzy.Na poczatku fermentacji zacier wyka¬ zuje od 3,5° — 4° Ballinga, zawiera skro¬ bie rozpuszczalna i skrobie w zawieszeniu.Zacier slabo filtruje. Kwasowosc wynosi od 0,2 g do 0,4 g na litr w stosunku do kwasu siarczanego. Podczas pierwszego okresu fermentacji (6 do 8 godzin), kwa¬ sowosc wzrasta, osiagajac od 2,4 g do 2,6 g.Pod dzialaniem drobnoustrojów skrobia przetworzona zostaje na kwas organicz¬ ny, nie wytwarzajac ani acetonu ani alko¬ holu butylowego. Gestosc zacieru malo sie zmienia, raczej maleje, poniewaz skrobia nierozpuszczona zwolna przecho¬ dzi do roztworu. Wogóle po 1.0 godzinach stwierdzic mozna powstawanie acetonu i alkoholu butylowego. Kwasowosc spada i pod koniec fermentacji wynosi od 0,4 g do 0,8 g na litr w stosunku do kwasu siarcza¬ nego.Powstajacy podczas fermentacji gaz wydziela sie najsilniej po uplywie 22 do 34 godzin fermentacji, liczac od chwili napel¬ nienia kadzi. Wydziela sie wówczas od 70 do 75 metr. szesciennych gazu z kadzi, za¬ wierajacej 3850 kg kukuruzy. Po 24 do 26 godzinach, liczac od momentu wyzej wska¬ zanego, fermentacja zostaje zakonczona.Zawartosc kadzi fermentacyjnej przecho- ' dzi do osadników N i ulega destylacji, two¬ rzac kondensaty od 60° do 70° Gay-Lus- sac'a.W razie zadania kadzi o pojemnosci 500 hektolitrów dawka 2 litrów zaczynu, któ¬ ry zawiera kulture drobnoustrojów (np. 0,45 na 10000), proces fermentacji trwa 42 godziny, liczac .od chwili napelnienia kadzi.Kadz fermentacyjna wytwarza 900 kg acetonu i alkoholu butylowego, czyli daje 23 do 24% na wage zacieru.Tym wiec sposobem mozna produkowac zapomoca procesu aseptycznego conaj- mniej 1 kg acetonu i alkoholu butylowego na hektolitr pojemnosci kadzi, na dobe, czego dotad nie osiagano w technice. PL