Wynalazek dotyczy sposobu wytwarzania ele¬ mentów do budowy scianek dzialowych oraz urzadzenia do stosowania tego sposobu. We¬ dlug wynalazku plynna zaprawe doprowadza sie w sposób ciagly na tasme produkcyjna i rozlewa w postaci warstwy na przesuwaja¬ cym sie materiale arkuszowym, lub doprowa¬ dza sie na powierzchnie pomiedzy przesuwa¬ jacymi sie materialami, np. arkuszami papie¬ ru, nadajac przez to potrzebny ksztalt wytwa- rzanemu elementowi. Istota wynalazku jest sposób wytwarzania produktu, wzmocnionego papierem na skutek nadania mu odpowiedniego uksztaltowania, w celu uzyskania specjalnej struktury szkieletowej w tym czasie, gdy ar¬ kusz lub arkusze papieru wzmacniajacego i do¬ prowadzana zaprawa sa przesuwane do przodu.W opisie i zastrzezeniach patentowych wy¬ raz „element konstrukcyjny do wykonywania scianki dzialowej" bedzie oznaczal produkt skladajacy sie z papieru wzmacniajacego oraz z zaprawy np. gipsowej, wytwarzanej w po¬ staci elementów o okreslonych dlugosciach lub o dowolnej dlugosci, w ksztalcie arkusza, ply¬ ty lub tasmy (okreslane nizej ogólnie jako „plyta"). Taka plyta posiada oddzielne elemen¬ ty strukturalne, które wystaja z powierzchni plyty, tworzac staly profil, o ksztalcie cia¬ gnacym sie przez cala dlugosc plyty. Sa one zaopatrzone w czlony usztywniajace lub wzma¬ cniajace, a przy tym sa tak rozmie&zazone, iz stanowia jedna calosc z kazda plyta. Jako elementy konstrukcyjne stanowia one rów¬ nowazne elementy szkieletowe, np. rozporki, kolki, belki lub inne elementy szkieletu, które moga stanowic oddzielne elementy konstruk¬ cyjne.Wyraz „papier wzmacniajacy" uzywany w dalszej czesci opisu, oznacza element, który oprócz papieru zawiera równiez arkusze inne- vgo materialu wzmacniajacego, czy membrany lub materialy, walcowane, jak folie metalowe, arkusze z .Jwfrzywa* |fcfcuc$r$ego, tkaniny lub mem'brany,(,od|]fonie na cfelalainiie wody lub inny dowolny maiteniaft wzmacniaj ajcy; dILa uproszczenia material ten zastal w opdslie okre¬ slony jako „papier". Taki material wzmacniaja¬ cy obejmuje równiez papier umieszczony w tynku, stosowany jako wzmocnienie lub ma¬ terial stanowiacy izolacje akustyczna w po¬ staci arkuszy, tasm, kart lub w innej formie lub tez jako materialy sypkie, materialy za¬ wierajace szklo ozy wlókna wzmacniajace, lub tez takie substancje, jak np. szklo wulkanicz¬ ne, perlit lub podobne, isluzace do zageszcza¬ nia wytwarzanej plyty lub do zwiekszenia jej odpornosci pnzeciwogniowej.Glówna istota wynalazku jest sposób i urza¬ dzenie do wytwarzania elementów do budowy scianek dzialowych, przy doprowadzaniu w sposób ciagly materialu wzmacniajacego. Ele¬ menty wytwarzane wedlug wynalazku sa za¬ opatrzone w ciagnace sie wzdluznie pojedyncze wystepy strukturalne, wystajace na zewnatrz plyty tak, iz twarza one równowazniki kolków, rozporek lub belek na elemencie; dzieki tym wystepom element staje sie bardziej wytrzy¬ maly, a jako taki nadaje sie na konstrukcje usztywniajace -lub nosne.Nastepnym przedmiotem wynalazku jest spo¬ sób i urzadzenie do wytwarzania elementów do budowy scianek dizialowych (przy dopro¬ wadzaniu w sposób ciagly papieru wzmacnia¬ jacego jak opisano wyzej), przy czym znaj¬ dujace sie na tych elementach wystepy sa tak uksztaltowane i rozmieszczone, iz dwa Ja¬ kie elementy, zetkniete plaszczyznami, na któ¬ rych znajduja sie wystepy, tworza przestrzen pusta w rodzaju wneki lub wnek. Wytworzo¬ ny w ten sposób produkt ma duze zastosowa¬ nie jako element budowlany, gdyz wykazuje duza wytrzymalosc; np. jego wytrzymalosc na sciskanie i skrecanie odpowiada wytrzyma¬ losci sciany nosnej lub dzialowej.Dalszym przedmiotem wynalazku jest spo¬ sób i urzadzenie do wytwarzania elementów konstrukcyjnych, sluzacych do wykonywania scianek dzialowych, przy ciaglym doprowa¬ dzaniu materialu wzmacniajacego. Urzadzenie to jest proste i praktyczne w dzialaniu, a po¬ nadto pozwala na wytwarzanie najlepszych wy¬ robów. W szczególnosci wytwarzane wyroby sa wolne od takich wad wystepujacych w po¬ dobnych elementach, jak odpryskiwanie i zle przywieranie papieru do zaprawy oraz zle wy¬ pelnianie na brzegach plyt do scianek dzialo- ^ wyeh, powodujace powstawanie wolnych prze- f strzeni pecherzy powietrznych w plycie lub na jej brzegach spowodowanych zaginaniem sie papieru wzmacniajacego wzdluz krawedzi, wskutek braku wewnetrznego wzmocnienia za¬ prawa.Jeszcze dalszym przedmiotem wynalazku jest ulepszony sposób i urzadzenie do wytwarzania elementów budowlanych do budowy scianek dzialowych, przy ciaglym doprowadzaniu pa¬ pieru wzmacniajacego, umozliwiajace wytwa- ! rzanie tych elementów z duza szybkoscia, o pla¬ skich plaszczyznach bardziej równomiernych, niz plaszczyzny dotychczas stosowanych po¬ dobnych elementów.Wynalazek obejmuje elementy budowlane do scianek dzialowych, wykonane z zaprawy i pa¬ pieru wzmacniajacego, nasyconego zaprawa, o j wlasnym szkielecie zawierajacym oddzielne czlony, wystajace ponad plaszczyzne plyty oraz tworzace staly profil przez cala dlugosc plyty. | Wynalazek dotyczy sposobu ciaglego wytwa¬ rzania elementów budowlanych do wykonywa¬ nia scianek dzialowych, majacych wlasny szkie¬ let z wystepami wystajacymi ponad plaszczyz- j ne elementu i tworzacymi profil uksztaltowa- i ny wzdluz plyty. Sposób ten dotyczy dopro- wadzania wpierw plynnej zaprawy do prze- \* strzeni pomiedzy górnym i dolnym arkuszem f papieru podczas jednej operacji roboczej, przy ^ czym zaprawa i papier sa tak ksztaltowane i sposobem ciaglym, ze na powierzchni plyty I tworza sie wspomniane wystepy; nastepnie przez natychmiastowe koncowe ksztaltowanie nadaje sie dokladny ksztalt ostateczny wytwa¬ rzanym elementom. Tokoncowe stadium ksztal-. towania gotowego elementu zamyka sie zabie- I giem zatrzymywania na pewien czas elemen- | tu, lub dzialaniem nan odpowiednim czynni¬ kiem, w celu uzyskania wymaganego stward- i nienia zaprawy, zapobiegajacego znieksztalce¬ niom elementu. Korzystnie jest stasowac wi¬ bracje podczas ksztaltowania elementów z za¬ prawy, poniewaz ona wywiera korzystny wplyw na wlasciwosci wytwarzanych elemen¬ tów.Wynalazek dotyczy równiez urzadzenia do wyrobu sposobem ciaglym elementów do bu¬ dowy scianek dzialowych o wlasnym szkiele¬ cie, majacym wystepy strukturalne, wystajace ponad plaszczyzne plyty i stanowiace staly profil plyty, uksztaltowany przez cala jej dlu¬ gosc. Urzadzenie to sklada sie zasadniczo z po- — 2 —ziomego pomostu produkcyjnego, mechanizmu do przesuwania dolnej warstwy papieru wzma¬ cniajacego ponad i wzdluz pomostu, mechaniz¬ mu do ciaglego doprowadzania plynnej zapra¬ wy na powierzchnie papieru wzmacniajacego., mechanizmu do doprowadzania górnej war¬ stwy papieru na warstwe plynnej zaprawy rozlanej na dolnym papierze, urzadzenia do przeciagania warstwy zaprawy z papierem wzmacniajacym, zawierajacego formy do wy¬ twarzania wystepów strukturalnych wystaja¬ cych ponad plazsczyzne plyty, urzadzenia wi¬ bracyjnego do wywolywania drgan w urzadze¬ niu ksztaltujacym oraz z urzadzenia do odbio¬ ru gotowych elementów, zmontowanego w po¬ blizu wylotu urzadzenia ksztaltujacego.W razie potrzeby mozna stosowac zaprawe wodoodporna, to znaczy zaprawe zawierajaca np. emulsje bitumiczna lufo inne skladniki od¬ porne na dzialanie wody. W przypadku sto¬ sowania szkieletu odpornego na dzialanie wo¬ dy i takiej zaprawy, otrzymuje sie plyte do scianek dzialowych calkowicie wodoodporna.Ponadto zaprawe plynna mozna mieszac z ma¬ terialami wlóknistymi, lub tez stosowac szkie¬ let skladajacy sie z materialów wlóknistych, w celu wzmocnienia srcdka wytwarzanych ele¬ mentów, nadajac im przez to wytrzymalosc dodatkowa.Wyzej opisany sposób i urzadzenie moze byc stosowane do wyrobu omawianych elemen¬ tów budowlanych wzmocnionych popierem o nieograniczonej dlugosci, lub wyrobów o plaszczyznach podluznych, zaopatrzonych w od¬ powiednie zaglebienia, rowki, wpusty lub tym podobne, badz tez majacych przekrój poprzecz¬ ny inny, niz ogólnie stosowany, np, przekrój kolnierzowy, zawierajacy kat (w ksztalcie li¬ tery L) kanalikowy, krzyzowy, wiencowy, bel¬ kowy (w ksztalcie litery I), lub tez o przekroju krzywym badz tylko czesciowo krzywym.Przedmiot Wynalazku jest uwidoczniony na rysunku, na jfctórym fig. 1 przedstawia widok perspektywiczny czesci elementu do budowy scianek dzialowych, majacego wlasny szkielet, fig. 2 — czesciowo schematycznie, widok z bo¬ ku urzadzenia do wyrobu w sposób ciagly ele¬ mentu do budowy scianek dzialowych,' przed¬ stawionego na fig. 1, fig. 3 — widok z^ góry dolnej czesci urzadzenia przedstawionego na fig. 2, ogladany w plaszczyznie przekroju wzdluz linii 3—3, fig. 4 — widok z góry cale¬ go urzadzenia przedstawionego na fig. 2, a fig. 5 — przekrój poprzeczny elementu budowlane¬ go, wykonanego w urzadzemiu przedstawionym Aa fig. 2—4. .Wedlug jednej odmiany wykonania wynalaz¬ ku, ponizej opisano tytulem przykladu sposób ciaglego ksztaltowania elementu do budowy scianek dzialowych, zawierajacego papier wzma oniajacy z obydwóch stron oraz tworzace pro* fil elementu i biegnace wzdluznie wystepy, które stanowia oddzielny wzmacniajacy szkie- let elementu, jak i urzadzenie do wykonywa¬ nia operacji roboczych, usytuowane wzdluz tasmy produkcyjnej.Element w ksztalcie plyty, otrzymany wedlug tego przykladu (fig. 1), zawiera czesc srodkowa czyli rdzen 1, skladajacy sie z zaprawy, ma¬ jacy powierzchnie zewnetrzne 2 i 3 oraz wy¬ winiety brzeg 4, wzmocniony papierem lub in¬ nym materialem o ksztalcie arkusza i podob¬ ny brzeg 5, wystajacy ponad powierzchnie ply¬ ty, uksztaltowany na drugim brzegu plyty.Ponadto plyta ma jeden lub kilka dodatkowych wystepów zebrowych 6, równoleglych do brze¬ gów 4 i 5. Opisane ponizej urzadzenie sluzy do wytwarzania plyt, które sa zaopatrzone w krawedzie 4, 5 oraz w jeden wystep srod¬ kowy, jak to przedstawiono na fig. 1.Na poeszatku tasmy produkcyjnej znajduja sie dwa bebny 7, 8, z nawinietym papierem wzmacniajacym (fig. 2); z których doprowadza sie papier do dolnej i górnej warstwy wytwa¬ rzanego elementu. Papier 9 z bebna 7 (fig. 2 i 3) jest doprowadzany na poziomie pomostu produkcyjnego 10, który podczas procesu wy¬ twórczego nie ulega zmianie; ten pomost moze byc równiez nieznacznie nachylony w kierun¬ ku swego wylotu.Papier dolnej .warstwy plyty jest poczatkowo prowadzony walkami napinajacymi 11 do zna¬ nego mechanizmu 12, zaginajacego margines papieru wzdluz z góry okreslonych linii 13 tak, iz margines ten moze byc pózniej faldo¬ wany, a ksztaltem dostosowany do wykona¬ nia czesci brzegowych 14, 15 (fig. 1) lub cze¬ sci krawedziowych plyty.Nastepny papier 9 po przejsciu przez me¬ chanizm 12 przechodzi przez zestaw walków napinajacych 16 do urzadzenia sluzacego do wstepnego ksztaltowania i zawierajacego wal¬ ki prowadnicze 17, 18, umieszczone poprzecznie przy kazdym brzegu papieru 9. Wykonuja one w znany isposób faldowanie marginesów papie¬ ru, w celu uzyskania odgietego do góry brze¬ gu 19. Umieszczenie urzadzen zaginajacych brze¬ gi papieru oraz nadajacych ksztalt wytwarza¬ nych fald moze byc rózne, zaleznie od tego,jaki jest wymagany ksztalt brzegu wytwarza¬ nego elementu budowlanego. W elemencie przedstawionym na rysunku jego brzeg zawie¬ ra rowek 20 i dlatego walki 17 i 18 sa zaopa¬ trzone w krazki 17a, 18a, sluzace do nadania papierowi ^faldowania o potrzebnym ksztalcie.Urzadzenie faldujace 17, 18 usytuowane jest w kierunku przesuwania papieru wzmacnia¬ jacego i jest przystosowane do calkowitego wykonywania pierwszej operacji faldowania papieru przed rozpoczeciem doprowadzenia pa¬ pieru 21 z bebna 8, tworzacego górna war¬ stwe wyrabianej plyty.Górny papier 21 jest doprowadzany z bebna 8 do poziomu, znajdujacego sie pomad pomo¬ stem produkcyjnym 10 i jest prowadzony wzdluz podniesionego toru 22, po czym jest kierowany w dól poprzez walek 23 torem 24, az do polozenia ponad papierem dolnym 9, w specjalnym odstepie od niego i do konca strefy faldowania papieru dolnego, co bedzie opisane pózniej. Poniewaz powierzchnia 3 wy¬ twarzanego elementu, pokrywana papierem górnym 21 z bebna 8, ma trzy czlony lub wy¬ stepy strukturalne 4, 5 i 6, przeto papier gór¬ ny 21 tnie sie podluznie i tak dopasowuje, aby odpowiadal wspomnianym wystepom powierz¬ chni wytwarzanej plyty.Plynna zaprawe Z5, z której tworzy sie rdzen 1 plyty, doprowadza sie na dolny papier 9 w poblizu strefy faldowania papieru, z mie¬ szalnika 26 jedna lub kilkoma rurami, dy¬ szami albo rynnami 27, które w razie potrzeby moga byc poddawane wibrowaniu. Odpowied¬ nio ciagle doprowadzanie zaprawy 28 odbywa sie ten sposób, aby mógl tworzyc sie rdzen 1 plyty. Taki sposób doprowadzania zaprawy 28 powoduje jej poprzeczne rozlewanie sie i ula¬ twia tworzenie plyty o zasadniczo wymaganej grubosci koncowej oraz nadawanie jej odpo¬ wiedniego przekroju za pomoca walca docisko¬ wego 29. Korzystnie jest, gdy ten walec jest napedzany z szybkoscia obwodowa, odpowiada¬ jaca szybkosci przesuwania papieru. Walec 29 jest ulozyskowany poprzecznie do kierunku przesuwu papieru i jest zmontowany nad po¬ mostem roboczym 10 w odpowiednim odstepie tak, iz powierzchnia obwodowa walca 29 i po¬ wierzchnia pomostu 10 tworza gardlo 30, przez które przeplywa zaprawa i w którym zaczyna sie formowanie elementu. Walec 29 prowadzi górny papier 21 az do zetkniecia sie z dolnym papierem 9, po czym papier 21 zmienia kieru¬ nek swego ruchu 24 i przesuwa sie równolegle do powierzchni pomostu produkcyjnego 10.Bezposrednio przed gardlem 30 2ttiajduje sie urzadzenie faldujace 31, sluzace do ostateczne¬ go faldowania papieru dolnego 9; urzadzenie to obraca wzdluz brzegu juz sfaldowana czesc 19 dolnego papieru 9 tak, iz oslania znajdujaca sie nad nia plaszyczne 32 oraz plaszczyzny po¬ chyle 33 krawedzi 4, 5 elementu (fig. 1 i 5).Bezposrednio za gardlem 30, które tworzy walec dociskowy 29 i pomost produkcyjny 10, zaprawa i papier wzmacniajacy o ksztalcie wstepnie uformowanej plyty sa doprowadzane do urzadzenia ksztaltujacego lub wykoncza¬ jacego, oznaczonego ogólnie liczba 34. Urzadze¬ nie to sluzy do ostatecznego uksztaltowania wykonanej plyty i sklada sie z plaszczyzny plaskiej 10', stanowiacej czesc pomostu robo¬ czego 10, z poprzecznych scianek bocznych 35 oraz z górnej plyty 36, oslaniajacej przestrzen pomiedzy bocznymi sciankami 35. Urzadzenie to ma wiec ksztalt plaskiego pudelka, otwar¬ tego na obydwóch koncach, przy czym jeden koniec znajdujacy sie przy gardle 30 jest wlo¬ tem, a drugi jest wylotem 37. W celu" zabezpie¬ czenia przekroju poprzecznego uprzednio wy¬ tworzonego elementu urzadzenie ksztaltujace 34 ma wewnatrz odpowiedni ksztalt, który uzy¬ skuje sie za pomoca ksztaltek wewnetrznych 38 (fig. 5), usytuowanych na calej dlugosci te¬ go urzadzenia, tj. od wlotu az do wylotu. Do wyrobu elementów o ksztalcie przedstawionym na rysunku, tj. zaopatrzonych w wystep srod¬ kowy 6, stosuje sie dwie ksztaltki wewnetrzne 38, rozmieszczone po obydwóch stronach linii srodkowej wystepu 6. Jednak w przypadku wy¬ twarzania elementu bez wystepu srodkowego (tj. wówczas, gdy nadaje sie mu jedynie wyste¬ py krawedziowe 4 i 5), stosuje sie tylko jedna ksztaltke, umieszczona poprzecznie do szeroko¬ sci urzadzenia 34. Natomiast w przypadku wy¬ twarzania elementu o dwóch wystepach sto¬ suje sie trzy ksztaltki. W kazdym z opisanych przypadków walec dociskowy 29 musi miec plaszczyzne obwodowa odpowiednio uksztalto¬ wana, co bedzie ponizej opisane.W ten sposób rzeczywista przestrzen we¬ wnetrzna urzadzenia ksztaltujacego 34, w kie¬ runku poprzecznym do kierunku przebiegu procesu wyrobu elementów, dobiera sie od¬ powiednio do wymaganych ostatecznych ksztaltów zewnetrznych wytwarzanej plyty.Urzadzenie 34 sluzy do nadawania do¬ kladnych ksztaltów gotowej plycie oraz do podtrzymywania gotowej plyty, az do czasu, gdy zaprawa rdzenia plyty odpowiednio stward^ nieje tak, ze znieksztalcenie gotowej plyty po — 4 —jej. wyjsciu z urzadzenia przez wylot 37 nie bedzie mozliwe.W przypadku wytwarzania sposobem wedlug wynalazku plyt budowlanych o stosunkowo malej szerokosci, tj. w ksztalcie tasm lub li¬ stew o dowolnej dlugosci, a wiec elementów pojedynczych, jest celowe wytwarzac jedno¬ czesnie dwa lub wiecej takich elementów, ulozonych równolegle obok siebie. Wówczas przeprowadza sie je jednoczesnie przez urza- * dzenie ksztaltujace 34, dzielace je poprzecznie za pomoca odpowiednich przyrzadów tnacych (nie przedstawionych na rysunku, lecz podob¬ nych do scianek bocznych 35), które zawieraja przyrzady do ksztaltowania krawedzi kazdej tasmy czy listwy. W przypadku takiego wyrobu elementów budowlanych uprzadzenia pomocni¬ cze, np. urzadzenie do faldowania papieru, do klejenia, do doprowadzania plynnej zaprawy i inne urzadzenia, stosuje sie odpowiednio w podwójnym zestawie.Poza urzadzeniem ksztaltujacym 34 znajduje sie przenosnik tasmowy 39, stanowiacy prze¬ dluzenie pomostu produkcyjnego 10, na który doprowadza- sie wytwarzana plyte wychodzaca nieprzerwanie z wylotu 37. Przenosnik ten jest zaopatrzony w naped do przesuwania wytwa¬ rzanej plyty w kierunku strzalki 40 wzdluz pomostu 10 i urzadzenia ksztaltujacego 34.Korzystnie jest zaopatrzyc urzadzenie z kaz¬ dego boku w walki 41 do prowadzenia brze¬ gów 14 i 15 plyty, zapobiegajace pelzaniu jej na bok. Zatem sposób (wedlug wynalazku) wy¬ twarzania budowlanych elementów plytowych moze byc porównany z zasada wytwarzania droga przeciagania przez urzadzenie ksztaltu¬ jace drutu lub przez przetlaczanie, wedlug któ¬ rego to sposobu wytwarzana plyta wychodzi z otworu wylotowego.W celu uzyskania latwiejszego przeprowa¬ dzania wytwarzanych plyt do budowy scia¬ nek dzialowych przez urzadzenie ksztaltujace 34, jak iw celu jednoczesnego ulepszenia do¬ plywu i rozlewu zaprawy na calym przekroju popzrecznym tego urzadzenia, poddaje sie je drganiom podczas wytwarzania tych plyt. Jak¬ kolwiek mozna stosowac dowolny rodzaj drgan (tj. o dowolnej czestotliwosci, amplitudzie i kierunku), to jednak korzystniej jest stoso¬ wac takie drgania, które powodowalyby przesu¬ wanie sie naprzód wytwarzanego elementu w urzadzeniu ksztaltujacym (tj. aby powodowaly jego wedrowanie przez to urzadzenie), w celu ulatwienia przesuwu go przez to urzadzenie.Takie drgania postepujace maja miejsce w procesie wyrobu elementów i powoduja zmniej¬ szenie sily potrzebnej do przesuwania elementu przez urzadzenie ksztaltujace 34. Drgania te, •dzialajace najskuteczniej w kierunku ku przo¬ dowi, moga byc wytwarzane w urzadzeniu 34 za pomoca dowolnego wibratora, np. takiego jaki jest przedstawiony na fig. 2, w którym pomost produkcyjny 10 tworzy podloge urza¬ dzenia 34, oparta o rame 42, umocowana na stalej podstawie 43 za pomoca ogniw równo¬ leglych 44; wibrator 45 dowolnego znanego ty¬ pu jest umieszczony pomiedzy podstawa 43 a rama 42.W celu ograniczenia strefy, poza która sto¬ sowanie drgania sa skuteczne i w której istnie¬ ja warunki sprzyjajace twardnieniu wytworzo¬ nych elementów po ich wyjsciu z urzadzenia ksztaltujacego 34, wspomniany wyzej przenosnik 39, odprowadzajacy wytworzone plyty opusz¬ czajace urzadzenie 34 (i dostarczajacy sily na¬ pedowej w tym urzadzeniu) jest konstrukcyjnie odizolowany od urzadzenia 34 i od wibratora.Plyta wychodzaca z urzadzenia 34 moze byc dodatkowo przeprowadzona pod lub przez tlu¬ mik drgan, który moze zawierac np. drugie urza¬ dzenie ksztaltujace, nie przedstawione na ry¬ sunku, lecz podobne do opisanego juuz' urza¬ dzenia 34, które jednak nie podlega drganiom.Tlumik drgan moze byc umieszczony na górnej powierzchni wytwarzanej plyty w ksztalcie na¬ kladanej plyty, nie przedstawionej na rysunku, lub tez w ksztalcie ruchomych plyt 39*, stwa¬ rzajace dodatkowe korzysci, takie jak np. ko¬ rzysci zastosowania koncowego stadium zabez¬ pieczajacego plyte przed jakimkolwiek znie¬ ksztalceniem.Dlugosc przenosnika 39, sluzacego do odpro¬ wadzania plyty wychodzacej z urzadzenia ksztaltujacego 34, jest wystarczajaca, aby na¬ stapilo stwardnienie przenoszonych plyt i przy¬ klejenie papieru wzmacniajacego. Nastepnie wytwarzana plyte tnie sie na poszczególne elementy o zadanej dlugosci, np. za pomoca pily, przedstawionej na rysunku; pociete ply¬ ty przenosi sie do* suszarni, gdzie suszy sie je znanym sposobem.Sposób doprowadzania papieru 21 z bebna 8 w celu wykonywania na nim górnej warstwy wzmacniajacej podano w opisie tylko ogólni¬ kowo ze wzgledu na to, aby urzadzenie ksztal¬ tujace wytwarzana plyte, a obejmujace walec dociskowy 29 i urzadzenie 34, zostalo jasniej przedstawione. W przypadku wytwarzania ele¬ mentów calkowicie plaskich, n$. listew lub plyt, górny papier winien byc doprowadzany _ 5 ¦ _do warstwy zaprawy i dolnego papieru w po¬ blizu gardla 30. Zaginanie marginesów i faldo¬ wanie papieru wykonuje sie w znany sposób, odpowiednio do wymaganego przekroju kra¬ wedzi wyrabianych elementów. W przypadku jednak, gdy wytwarzany element ma górna plaszczyzne (mowa o, górnej plaszczyznie w mo¬ mencie, gdy element przesuwa sie przez urza¬ dzenie ksztaltujace 34), na której ksztaltuje sie srodkowy podluzny wystep 6 lub wysitepy, nalezy górny papier 21 poddac odpowiedniej obróbce, w celu dostosowania go do ksztaltu górnej powierzchni wytwarzanej plyty.Z fig. 1 i 5 widac, ze dojlny papier wzmacnia¬ jacy stanowi jednolity arkusz rozpostarty po¬ przecznie na czesci wytwarzanego elementu i stanowi dolna powierzchniowa czesc 9' i cze¬ sci krawedziowych 14 i 15 elementu oraz do¬ datkowa górna czesc powierzchniowa 32 i bocz¬ ne plaszczyzny nachylone 33 wystepów struk¬ turalnych 4 i 5. Jednak papier jest ulozony po¬ dluznie, jak to bedzie opisane pózniej, w ksztal¬ cie trzech oddzielnych czesci (w przytoczonym przykladzie wytwarzany element ma srodkowy wystep strukturalny 6), to znaczy powstaja dwie plaszczyzny podluzne 46, rozmieszczone po obu stronach wystepu srodkowego 6 i siegajace wy¬ stepów krawedziowych 4 i 5 oraz waski pasek srodkowy 47, pokrywajacy górna plaszczyzne 48 wystepu srodkowego 6. Poprzeczne brzegi czesci poprzecznej 46 górnego papieru wzmac¬ niajacego sa faldowane w miejscu 49, w celu pokrycia pochylych plaszczyzn 33 bocznych wy¬ stepów krawedziowych 4 i 5 oraz w miejscu 50 w celu pokrycia bocznych pochylych plasz¬ czyzn wystepu srodkowego 6. W celu uzyska¬ nia polaczenia wewnetrznych krawedzi 50 cze¬ sci poprzecznych 46 górnego papieru i paska srodkowego 47 stosuje sie tasmy laczace 51, umieszczone na skrzyzowaniach plaszczyzn, jak 24, sluzacy do przesuwania górnego papieru 21 po jego odsunieciu z bebna 8 (fig. 2 i 4).W celu' podzielenia papieru górnego podluz¬ nie na dwie czesci boczne 46 oraz na pasek srodkowy 47, jak równiez w celu nalozenia podzielonego tak papieru na doprowadoznej za¬ prawie w gardle 30 i w urzadzeniu ksztaltuja¬ cym 34, zastosowano opisany teraz specjalny mechanizm, umieszczony wzdluz torów 22, 23, 24, sluzacy do przesuwania górnego papieru 21, po jego odwinieciu z bebna 8 (fig. 2 i 4).Papier 21 przeprowadza sie przez zestaw wal¬ ków napinajacych, 52 do mechanizmu karbuja¬ cego 53, który karbuje papier tak, iz sprzyja to ewentualnemu faldowaniu brzegów 49 i 50 (fig. 5) kazdej czesci 46 górnego papieru wzmac¬ niajacego. Nastepnie papier ten przeprowadza sie pomiedzy dwiema tarczami 53', które "tna go podluznie na dwa paski boczne 46 i pasek srodkowy 47 (fig. 4)), po czym rozdzielone cze¬ sci papieru przeprowadza sie przez dalszy ze¬ staw walków napinajacych 56. Z kolei prowa¬ dzi sie go poprzez walek 23, a po zmianie kie¬ runku czesci 46 papieru prowadzi sie torem 24 do gardla 30, zas pasek srodkowy 47 kieruje sie torem 58 w dól poprzez walek 57.Po takim odprowadzeniu paska srodkowego 47 i zmianie toru przesuwania sie czesci bocz¬ nych 46 poprzez walek 23 obydwie czesci bocz¬ ne 46, znajdujace sie dotychczas w pewnym wzajemnym odstepie, odpowiadaj acym szero¬ kosci paska srodkowego 47, sa przesuwane obok siebie przy zmniejszajacym sie ich odstepie wzajemnym, do zbieznego konca walka 23 (fig. 4) i do mniejszej srednicy w srodku dlu¬ gosci 59 tak, iz czesci 46 papieru przechodza po¬ przez walek 23 przy odpowiednim rozmieszcze¬ niu ich krawedzi.Po przejsciu czesci bocznych 46 papieru po¬ przez walek 23 ich brzegi 49' (fig. 4) pokrywa sie warstwa kleju za pomoca urzadzenia 60 (fig. 2) w celu uzyskania spoiwa w gotowym elemencie pomiedzy brzegiem 33 dolnego pa¬ pieru wzmacniajacego i brzegiem 19 górnego papieru w kierunku pochylych plaszczyzn wy¬ stepów strukturalnych 4 i 5. Obydwie czesci 46 ^papieru górnego prowadzi sie od urzadzenia klejacego 60 torem 24 do walca dociskowego 29.Walec ten jest uksztaltowany odpowiednio do wewnetrznej plaszczyzny urzadzenia ksztaltu¬ jacego 34; z tego wiadac, ze srednica walków 61 odpowiada szerokosci ksztaltek 38 znajdu¬ jacych sie pod górna plyta 36 urzadzenia ksztal¬ tujacego 34, a mniejsza srednica czesci 63 i 64 odpowiada przestrzeni wewnetrznej urzadzenia 34, w której nastepuje ksztaltowanie wystepów strukturalnych 4, 5 i 6. Z chwila zetkniecia sie obu czesci 46 papieru z walcem dociskowym 29 urzadzenie faldujace 65 (fig. 3) zaczyna faldo¬ wac brzegi papieru, tworzac plaszczyzny po¬ chyle, pokrywajace czesci 49 i 50 czesci 46 popieru (fig. 5).Pasek srodkowy 47 papieru przesuwa sie to¬ rem 58 pod zmieniajacym kierunek ruchu wal¬ kiem 66 i postepuje dalej do walca dociskowe¬ go 29, pokrywajac górna plaszczyzne wystepu srodkowego 6, uksztaltowanego w urzadzeniu 34. Pasek ten na swojej drodze od walka 66 do walca dociskowego 29 napotyka na dwie tasmy laczace 51, doprowadzane z podwójnego — 6walka 67. Tasmy 51 zwilza sie (albo naklada na nie warstwa kleju) za pomoca walków kle- jarskich 68. Kazda z tasm 51 wystaje na polo¬ we swej szerokosci poza brzegi paska srodko¬ wego 47; w gardile 30 i urzadzeniu 34 czesci brzegowe 50 poprzecznych czesci 46 papieru wzmacniajacego sa pokrywane wystajacymi brzegami tasm 51.Za pomoca opisanych mechanizmów górny papier wzmacniajacy jest przymocowany do górnej plaszczyzny elementu, tworzac wyste¬ py 4, 5 i 6. W przypadku wytwarzania elemen¬ tów bez wystepu srodkowego, tj. bez wystepu 6, oddzielny pasek srodkowy 47 nie jest po¬ trzebny. Natomiast w przypadku^ gdy wytwa¬ rzany element ma wiecej niz jeden wystep srodkowy górny papier wzmacniajacy dzieli sie wzdluz na wiecej niz dwie czesci (równowaz¬ nych czesciom 46) i na wiecej niz na jeden pasek (odpowiadajacych paskowi 47), zaleznie od licz¬ by i wielkosci wystepów srodkowych; w takim przypadku ksztalt walca dociskowego 29 i urza¬ dzenia ksztaltujacego 34 winny byc zmodyfiko¬ wane, odpowiednio do przekroju poprzecznego wytwarzanego elementu.Wynalazek obejmuje równiez inne odmiany urzadzenia, nie przekraczajace jego zakresu, np. polaczenie lub zamkniecie pomiedzy pasem srodkowym 47 i wystajacymi brzegami 50, plasz¬ czyznami 46 górnego papieru wzmacniajacego, moze nastapic przez wprowadzenie paska z tka¬ niny siatkowej (nie uwidocznionego na rysun¬ ku), rozciagajacego sie poprzecznie ponizej srodka paska 47 i czesci brzegowych 50 cze¬ sci 46 górnego papieru wzmacniajacego, przy czym pasek 47 i czesci brzegowe 50 skleja sie razem.Ponadto walec dociskowy 29 mozna zmienic (czego nie przedstawiono na rysunku) przez ograniczenie osiowe walków 61 przy ich brze¬ gach za pomoca plaszczyzny prostopadlej do osi walca tak, ze pomiedzy czesciami 63 i 64 utworza sie szczeliny. Prowadzenie plaszczyzn 46 górnego papieru wzmacniajacego i paska 47 oraz poczatkowe ksztaltowanie górnej plasz¬ czyzny wytwarzanego elementu, wykonuje sie za pomoca odpowiedniego urzadzenia o plasz¬ czyznie wodzacej, umieszczonego przy zewnetrz¬ nych brzegach plaszczyzn 61 walca dociskowe¬ go 29 oraz w szczelinie pomiedzy tymi czescia¬ mi 61.W innych typach wykonania urzadzenia we¬ dlug wynalazku papier wzmacniajacy do ksztal¬ towania boków wytwarzanego elementu, na których wykonuje sie wystepy strukturalne, moze byc doprowadzony z oddzielnych beb¬ nów o szerokosci z góry okreslonej (w prze¬ ciwienstwie do stosowanego ciecia podluznego z jednego arkusza, jak opisano wyzej). Za¬ miast przecinac papier wzmacniajacy wzdluz za pomoca specjalnych maszyn mozna go uprzednio perforowac w odpowiednim urzadze¬ niu, wzdluz linii ewentualnego podzialu papie¬ ru na zadane czesci. Papier wzmacniajacy, % stosowany do wystepów strukturalnych wy¬ konywanego elementu, moze byc równiez uprzednio juz pociety i sklejony oraz dopro¬ wadzany do urzadzenia ze specjalnie przygoto¬ wanych bebnów.Przy wytwarzaniu elementów w sposób wy¬ zej opisany wzmocnienie ich moze nastapic równiez przez dodanie dó zaprawy wlókien, drutów, pretów lub innego srodka wzmacnia¬ jacego.Jak wspomniano wyzej, marginesy dolnego papieru wzmacniajacego (a w razie potrzeby takze i górnego papieru wzmacniajacego) zagi¬ na sie i falduje w celu utworzenia czesci brze¬ gowych wytwarzanej plyty. Moze byc zasto¬ sowany odpowiedni znany sposób faldowania brzegów papieru podczas wytwarzania elemen¬ tu wedlug wynalazku, przy czym uzyskuje sie lepsze wypelnianie brzegów i przywieranie za¬ prawy do papieru przy zastosowaniu znanego faldowania brzegów stosowaine zwykle przy wzmacnianiu plyty na jej brzegach.Nalezy jednak nadmienic, ze moze okazac sie odpowiednim dowolny z podanych, sposo¬ bów ksztaltowania krawedzi wytwarzanej ply¬ ty, mianowicie: a) brzegi dolnego papieru wzmacniajacego falduje sie w poprzek w formie rowka, nato¬ miast nie falduje sie papieru górnego, lecz przyklada sie go tak, aby on przylegal do sfaldowanych brzegów górnego papieru na ksztalt kolnierza. Brzeg moze miec przekrój kwadratowy, okragly lub rowkowany; b) brzegi dolnego papieru wzmacniajacego falduje sie jak podano pod a); brzegi górnego papieru falduje sie podobnie, lecz w kierun¬ ku odwrotnym tak, aby brzegi górnego papiieru pokrywaly brzegi papieru dolnego ponad plasz¬ czyzna brzegowa oraz wzdluz górnego i dolnego marginesu na powierzchni wytwarzanej plyty; c) brzegi papieru górnego i dolnego falduje sie tak, jak opisano pod a) lub b), przy czym maja one falde wewnetrzna w plaszczyznie srodkowej wytwarzanej plyty, w celu wzmoc¬ nienia jej brzegów; margines papieru, zawie¬ rajacy taka falde, moze byc perforowany lub — 7srodkowo szczelinowany w: celu umozliwienia polaczenia ich warstwa zaprawy.Przy wyrobie plyt kolnierzowych do scia¬ nek dzialowych sposobem ciaglym wedlug dal¬ szych odmian wynalazku (nier przedstawionych na rysunku), tasma produkcyjna ma nisko umieszczone bebny papieru wzmacniajacego, który prowadzi sie przesz urzadzenie zaginaja¬ ce jego brzegi, w celu przygotowania ich do nastepnej fazy faldowania i nadania im ksztal¬ tu wytwairzanego elementu, oraz urzadzenie do faldowania dolnego papieru pod katem, co be¬ dzie opisane nizej; ponadto stosuje sie urza¬ dzenie do doprowadzania plynnej zaprawy na dolny sfaldowany papier wzmacniajacy, jak równiez urzadzenie ksztaltujace i wykancza¬ jace, które doprowadza górny papier w celu pokrycia nim warstwy zaprawy rozlanej na papierze dolnym.Element do budowy scianek dzialowych wy¬ rabia sie z wystepami skierowanymi w dól, które siegaja do podlogi urzadzenia, co stano¬ wi odwrotnoscformy opisanej przed tym. Dol¬ ny papier wzmacniajacy falduje sie wów¬ czas z uwzglednieniem tylko powierzchni wy¬ twarzanego elementu, do którego jest on sto¬ sowany, a górny papier pozostawia sie nie- sfaldowany i tylko przykrywa sie nim plasko górna powierzchnie wytwarzanego elementu.Papier górny moze byc jednak na brzegach sfaldowany tak, aby przylegal z góry lub z do¬ lu do sfaldowanego brzegu papieru dolnego.Faldowanie dolnego papieru wzmacniajacego odbywa sie stopniowo, po zagieciu marginesu podczas przesuwania sie papieru w kierunku urzadzenia ksztaltujacego.Przekrój urzadzenia 37 odpowiada ostatecz¬ nym ksztaltom wytwarzanego elementu, a pod wzgledem ksztaltu jest przedluzeniem urzadze¬ nia do faldowania dolnego papieru wzmacnia¬ jacego, wskutek czego sfaldowany papier dol¬ ny, z nalozona warstwa zaprawy doprowadza sie do urzadzenia 34, w celu nadania mu ksztaltów ostatecznych. Papier górny dopro¬ wadza sie wraz z papierem dolnym i warstwa zaprawy do urzadzenia ksztaltujacego 34 pod wplywem dzialania walca dociskowego 29, znaj* dujacego sie przy wlocie do tego urzadzenia.W wykonaniu wynalazku wedlug jeszcze in¬ nej odmiany moga byc wytwarzane równiez plyty wzmocnione na jednej powierzchni za pomoca podluznych kolnierzy plaskich, umiesz¬ czonych na kazdym brzegu plyty i równiez, w razie potrzeby, majace jeden lub kilka plas¬ kich kolnierzy równoleglych, umieszczonych po¬ miedzy wystepami skrajnymi: Gdy produkt jest ksztaltowany z takimi wystepami podluznymi wystajacymi z dolnej powierzchni plyty, wów¬ czas plyta podstawowa, wystajaca z urzadze¬ nia doprowadzajacego zaprawe i z urzadzenia ksztaltujacego 34, jest zaopatrzona w podluz¬ ne formy o stalym przekroju poprzecznym, slu¬ zace do ksztaltowania czesci plyty pomiedzy jej wystepami podluznymi. W ten sposób we¬ wnetrzne plaszczyzny plaskie urzadzenia ksztal¬ tujacego 34 sa przystosowane tylko do ksztal¬ towania górnej plaszczyzny wytwarzanej plyty wraz z jej bocznymi plaszczyznami oraz do ksztaltowania plaskich plaszczyzn brzegowych kazdego wystepu; sluza one równiez do ksztal¬ towania wzglednie wkleslych czesci dolnej pla¬ szczyzny wytwarzanej plyty pomiedzy wystepa¬ mi podluznymi za pomoca form, wykonanych na plycie lub na lozu produkcyjnym. Przez zastosowanie zastepczych srodków ksztaltuja¬ cych dla plyty podstawowej (wraz z odpowied¬ nim urzadzeniem do faldowania dolnego papie¬ ru wzmacniajacego) mozna wytwarzac plyty o róznym wzmocnieniu za pomoca wystepów podluznych. Ponadto w wytwarzanych plytach mozna wyrabiac dodatkowo rowki podluzne, wykonane na plaszycznach bocznych za pomo¬ ca odpowiedniego urzadzenia rowkujacego, za¬ opatrzonego w odpowiednie przyrzady do wy¬ konywania takich rowków.Podczas gdy boczne brzegi wytwarzanej ply¬ ty moga byc ksztaltowane za pomoca stalych bocznych scianek urzadzenia ksztaltujacego, wy rabiajacego rowki za pomoca odpowiednich wystepów, wykonanych na bocznych sciankach urzadzenia ksztaltujacego, to krawedzie tfocz- ne takiej plyty moga byc ksztaltowane za po¬ moca tasm bez konca, np. gumowych, zaopa¬ trzonych w potrzebne wystepy, które sa prze¬ suwane wzdluz brzegów wewnatrz urzadzenia ksztaltujacego. Tasmy takie moga byc przesu¬ wane na walkach na podobienstwo przenosni¬ ków tasmowych z szybkoscia dostosowana do szybkosci wytwarzania plyt. Tasmy te sa rów¬ niez plytami dociskane do tylu. PL