PL43893B1 - - Google Patents

Description

Przedmiotem niniejszego wynalazku jest spo¬ sób naprawiania organów starych i nowych kon¬ strukcji, bez rozmontowywania ich wiatrownic i zapobiegania w ten sposób niepozadanemu tlo¬ czeniu sie powietrza w komorach dzwiekowych wiatrownic organów, zwlaszcza klapowych, jak i samo urzadzenie nieodzowne do stosowania te¬ go sposobu.Najwiecej rozpowszechnionym typem orga¬ nów, a wiec najczesciej spotykanym w starych kosciolach, domach modlitw i salach koncerto¬ wych, sa organy zaopatrzone w wiatrownice klapowe, przy czym moga one byc rozrzadzane mechanicznie, pneumatycznie, elektro^pneuma- tycznie czy tez inaczej, co jednakze nie zmienia istoty dzialania tych wiatrownic.Komory wiatrownic klapowych sa zbudowa¬ ne zazwyczaj z duzej ilosci podluznie (klapek), które sa wykonane z waskich wycinków drew¬ nianej sklejki. Pod wplywem wilgotnosci i zmian temperatury te wycinki — sklejki z bie¬ giem lat najczesciej rozklejaja sie, powodujac powstawanie w obudowie wiatrownic szpar i wylotów, które powstaja równiez w wyniku innych uszkodzen, jak np. niszczenie drewna przez owady (diwalnik).Jezeli szpary te znajduja sie u dolu komór dzwiekowych, to do wiatrownic przedostaje sie dodatkowo powietrze z komory wentylowej, po¬ wodujac zjawisko tzw- buczenia. Gdy natomiast szpary i otwory znajduja sie u góry komór dzwiekowych, wówczas powietrze z jednej ko¬ mory przedostaje sie pod jej podwalem do in¬ nych komór, w których nastepuje dalsze jego rozprezenie, a nastepnie przedostaje sie do piszczalek, przygrywajac detonujaoo zagrane¬ mu tonowi- A zatem w czasie gry na organach przy tego rodzaju uszkodzeniu wiatrownic po¬ wstaje szereg nieprzewidzianych i niezestrojo- nych z soba dzwieków, tworzac prawie kako¬ fonie.Niepozadane tego rodzaju zjawiska usilowa¬ no dotychczas wyeliminowac w ten sposób, ze pod wiatrownicami organów klapowych, wier¬ cono specjalne otwory, w których osadzano na¬ stepnie rurki z dowolnego materialu, w celuodprowadzenia przenikajacego niepotrzebnie powietrza, znajdujacego sie^ pod cisnieniem w wiatrowntólch sasiednich., ' Niejednokrotnie jedna Jcomora dzwiekowa naprawtena byla przez szereg takich rurek od¬ plywowych, co powodowalo przy nacisnieciu danego tonu polaczonego z ta komora obnize¬ nie tonu w piszczalkach do tego stopnia, ze czynila gre niemozliwa.Sposób ten nie usuwa zreszta calkowicie przegwizdów, lecz tylko je zmniejsza i to tylko w przypadkach, kiedy powstaje w wiatrowni- cach szpary, czy tez przedziurawienia, nie sa zbyt duze.Istnieje równiez inny sposób usuwania tych niepozadanych zjawisk droga zalewania po¬ wstalych szpar i wylotów uszczelniajaca farba Jklejowa, lecz sposób ten jest zbyt kosztowny, poniewaz wymaga calkowitego rozmontowy¬ wania organów i wiatrownic, w celu uszczel¬ niania ich komór, przy czym dochodzi wówczas do dalszych uszkodzen, co zwlaszcza przy orga¬ nach zabytkowych jest wysoce niepozadane.Sposób bedacy przedmiotem niniejszego wy¬ nalazku umozliwia natomiast naprawe wia¬ trownic organów, zwlaszcza klapowych, bez po¬ trzeby rozbierania jakichkolwiek czesci orga¬ nów, jest zatem bezpieczny dla calosci instru¬ mentu, a nadto bedac zabiegiem nader prostym obniza wydatnie koszty remontu. Przy zasto¬ sowaniu tego sposobu mozna juz z góry, w cza¬ sie fabrycznej produkcji wiatrownic, zapobie¬ gac skutecznie mozliwosci powstawania niepo¬ zadanych zjawisk w grze organów, podnoszac wartosc instrumentu.Sposób wedlug wynalazku polega tez na za¬ stosowaniu zabiegu konstrukcyjnego podczas samej budowy, badz dopiero podczas naprawy wiatrownic organów, zwlaszcza klapowych, w postaci urzadzenia pneumatycznego, zaopa¬ trzonego w samoczynny wentyl, wypuszczajacy powietrze przeciekowe z komory dzwiekowej przez wywiercony w wiatrownicy otwór, lecz zamykajacy jego ujscie, gdy dana komora spel¬ nia w czasie gry swoje wlasciwe zadanie.Urzadzenie do przeprowadzenia sposobu we¬ dlug wynalazku przedstawiono dla przykladu na rysunkach, na których fig. 1 przedstawia wiatrownice klapowe w przekroju poprzecz¬ nym wzdluz linii I — I na fig. 2, fig. 2 - wia¬ trownice w przekroju podluznym wzdluz linii II — II na fig. 1, fig. 3 - komore rozprezajaca z wentylem w przekroju podluznym, fig. 4 —, komore rozprezajaca w przekroju podluznym w polozeniu zamknietym wentyla, fig. 5 — ko¬ more rozprezajaca i wentyl w widoku z góry, a fig. 6 — przekrój poprzeczny komory rozpre¬ zajacej i wentyla wzdluz linii III — III we¬ dlug fig- 3.Komora sprezonego powietrza (wentylowa) 1 jest zaopatrzona w wentyle 2 przyciskane spre¬ zynami. Po nacisnieciu klawiatury otwieraja sie pociagniete przez ciegla 3 wentyle 2, przepusz¬ czajac powietrze z komory wentylowej do od powiednich komór, tzw. wiatrownic 4, gdzie ulega ono odpowiedniemu rozprezeniu. Nastep¬ nie powietrze przedostaje sie otworami pod¬ walu 5 i przesuwy rejestrowej 6 do otworów ' w klodzie piszczalkowej 7, prowadzacych do piszczalek 8, powodujac rezonacje slupa po¬ wietrznego w piszczalce, wydajacego dany ton.Jezeli z powodu uszkodzenia obudowy wia¬ trownicy 4 powstaja w niej szpary lub jakies otwory i podczas gry organów wystepuje zja¬ wisko buczenia, badz rozbrzmiewaja nieprzewi¬ dziane i niezestrojone tony w wyniku ulatywa¬ nia lub przedostawania sie powietrza niewlasci¬ wa droga do sasiednich wiatrownic, wówczas w dnie sasiednich wiatrownic 4 wywierca sie specjalne otwory, stosujac nastepnie wedlug wynalazku odpowiednie urzadzenie pneuma¬ tyczne. Sklada sie ono ze skrzyneczek lub pu¬ deleczek, najlepiej drewnianych, stanowiacych komore rozprezajaca 9, w której jest osadzony wentyl 10 ksztaltu wywrotnej klapy, wykona¬ nej najlepiej z drewna lub dowolnego materia¬ lu, np. z tworzywa sztucznego czy tez z meta¬ lu* Wentyl 10 moze tez byc zastosowany bez komory rozprezajacej, bezposrednio w wiatrow¬ nicy (w szczególnosci w produkcji fabrycznej) nad otworem wylotowym 15', znajdujacym sie na dnie obudowy wiatrownicy (fig. 2)- Otworów takich i urzadzen mcze byc wiecej.Wentyl 10 ksztaltu klapki posiada skosna po¬ wierzchnie zaworowa i pozioma powierzchnie podstawowa, przy czym na calej dlugosci klap¬ ki umocowany jest pasek skóry uszczelniajacej 11, najlepiej przyklejonej od spodu do klapki wentyla 10 poprzez warstwe 12 papieru, aby zapobiec niepozadanemu przechylowi wentyla na boki. Pasek skóry i warstwa papierowa sa przyklejone wzdluz powierzchni skosnej do ukladu klapki, a do dna komory rozprezajacej lub wiatrownicy pod powierzchnia podstawowa klapki. Pod wentylem w dnie obudowy znaj¬ duje sie otwór wylotowy. Na wierzchu wentyla 20 jest osadzony ciezarek wywazajacy 13, wy- - 2 -konany najlepiej z olowiu lub z innego metalu.Wielkoscia tego ciezarka reguluje sie moment zamkniecia wentyla.Gdy nacisnie sie klawisz danego tonu, cieglo 3 otwiera wentyl 2 komory wentylowej, wpusz¬ czajac sprezone powietrze do komory dzwieko¬ wej, czyli do wiatrownicy 4, przy czym wy^ wrotna klapka 10, stanowiaca wentyl urzadze¬ nia pneumatycznego, zamyka otwór wylotowy 25 w komorze rozprezajacej 9 badz w wiatrow¬ nicy, za pomoca ciezarka wywazajacego 'i-?, osadzonego na klapce wentylowej.Jezeli w wiatrownicy 4 istnieja szpary lub otwory, spowodowane uszkodzeniem obudowy tej wiatrownicy, powietrze przeplywa do sa¬ siednich komór dzwiekowych, czyli do wia- trownic, rozprezajac sie w nich i uchodzac przez wykonane w nich otwory wylotowe 15 jako powietrze przeciekowe, nie doznajac spre¬ zenia i nie wywolujac przydzwieku. Klapki 10 stanowiace wentyle nie opadaja wówczas i po¬ zostaja otwarte, poniewaz ciezarki 13 satak wy¬ wazone, ze tylko glówne powietrze sprezone ply¬ nace wprost z komory wentylowej 1 jest w sta¬ nie spowodowac przechylenie sie klapek 10, a tym samym i zamkniecie otworów wyloto¬ wych 15.Urzadzenie pneumatyczne wedlug wynalaz¬ ku do usuwania niepozadanych przydzwieków moze byc rozmaicie stosowane i wykonane: przy budowie nowych wiatrownic mozna w kaz¬ dej wiatrownicy wywiercic otwór 15' i osa¬ dzic nad nim wywrotna klapke 10, przytwier¬ dzajac ja do dna komory dzwiekowej. Urzadze¬ nie mozna wykonac w ksztalcie skrzyneczki, stanowiacej komore rozprezajaca 9, zaopatrzo¬ na w ruchoifay wentyl 10 ksztaltu wywrotnej klapki, przyklejonej do dna tej komory rozpre¬ zajacej powietrze nad otworem, przy czym skrzyneczke taka umieszcza sie i przytwierdza pod wywierconym w wiatrownicy otworem, najlepiej przy uzyciu uszczelki skórzanej lub filcowej, i kleju. Urzadzenie to mozna tez osa¬ dzic jako zamkniete pudelko z wentylem 10 u konca rurki 16 o dowolnej dlugosci, wykona¬ nej z dowolnego materialu i polaczone} z wylo¬ tem, wywierconym w dnie wiatrownicy. RJz- wiazanie to stosowac mozna, gdy tuz pod wiatrownicami znajduja sie urzadzenia lub rozrzady uniemozliwiajace przyklejenie skrzy¬ neczki. Trzy te warianty przedstawione sa lacznie na fig. 2 rysunku i stosowane byc moga równoczesnie lub kazde z osobna* « Sposób wedlug wynalazku naprawy wia- trownic organów, zwlaszcza klapowych, przez stosowanie omówioneigo urzadzenia pneuma-v tycznego, pozwala na calkowite wyeliminowa¬ nie zjawiska buczenia oraz tzw. wilka organo¬ wego (dodatkowe niepozadane tony w pisz¬ czalkach tworzace kakofonie), a takze innych ujemnych zjawisk zaklócajacych barwe i brzmienie tonu organów, przy czym sposób ten, pomijajac ze jakosciowo daje lepsze wy¬ niki, jest nadzwyczaj 'tani w wykonaniu. PL

Claims (2)

1. Zastrzezenia patentowe 1. Sposób naprawy wiatrownic organów, zwlaszcza klapowych, przy zastosowaniu nawiercanych otworów, znamienny tym, ze organowe wjatrownice (4), które przejmuja powietrze przeciekowe, po wykonaniu otwo¬ rów (15) zaopatruje sio w wentyle (10), przy czym wentyle te osadza sie nad wywierco¬ nymi otworami wylotowymi (25) w samej wiatrownicy lub w dodatkowej komorze rozprezajacej (9), najlepiej ksztaltu skrzy¬ neczki z wywierconym w jej dnie otworem, przykrywajacej wywiercony w wiatrowni¬ cy otwór (15) i zaopatrzonej równiez w otwór wylotowy znajdujacy sie pod wen¬ tylem.

2. Urzadzenie do stosowania sposobu wedlug zastrz. 1, znamienne tym, ze stanowi je wen¬ tyl (10) ksztaltu wywrotnej klapki, wykona¬ nej z drewna lub z dowolnego materialu, np. z tworzywa sztucznego, przy czym klap¬ ka posiada skosna powierzchnie zaworowa i pozioma powierzchnie podstawowa, zas na calej dlugosci klapki umocowany jest pasek skóry (U) uszczelniajacej, najlepiej przykle¬ jonej do klapki przez warstwe papieru (1?) w ten sposób, ze do czesci klapki stanowia¬ cej wentyl pasek ten jest przyklejony wzdluz powierzchni skosnej, a do dna komory roz¬ prezajacej (9) lub obudowy wiatrownicy (4) — pod powierzchnia podstawowa. 3- Urzadzenie- wedlug zastrz. 2, znamienne tym, ze posiada ciezarek wywazajacy (13), wykonany z olowiu lub z innego metalu. 4f Urzadzenie wedlug zastrz. 2 i 3, znamienne tym, ze skrzyneczka .stanowiaca komore roz¬ prezajaca (9) ze znajdujacym sie w niej wentylem (10) jest osadzona albo bezposred¬ nio pod wiatrownica [4), albo tez w postaci zamknietej skrzyneczki w pewnym od niej oddaleniu na koncu rurki wylotowej (16), osadzonej w otworze wylotowym wiatrow¬ nicy. Robert P o 1 c y n Zastepca: dr Andrzej Au rzecznik patentowyDo opisu patentowego nr 43893 CK3T' r y////\y////////Mvx///^^^^^ I ra cf=^B. *7*E uiiimuminw C / ^ U K . lv i, 1 i/ ^-l fy2 F:,5 1 /* nt; ^ kr J3 F77Z^ jv s,< 1978. RSW „Prasa", Kielce. PL