PL72005B1 - - Google Patents

Description

Pierwszenstwo: Zgloszenie ogloszono: 30.12.1972 Opis patentowy opublikowano: 15.08.1974 72005 KI. 51a,7 MKP GlOb 3/00 Twórca wynalazku: Tadeusz Rajkowski Uprawniany z patentu: Tadeusz Rajkowski, Wloclawek (Polska) Wiatrownica organowa Przedmiotem wynalazku jest wiatrownica orga¬ nowa wyrózniajaca sie nowym szczególnym dopro¬ wadzeniem powietrza do piszczalek oraz urzadze¬ niem zaworowym zamykajacym doplyw tloczonego powietrza do podstaw piszczalek organowych.Dotychczas znane uklady wiatrownicze zasilajace piszczalki organowe w strumienie tloczonego po¬ wietrza wywolujacego drgania wewnatrz piszczalek i wydawanie tonów muzycznych, mialy kanaly do¬ prowadzajace tloczone powietrze do piszczalek, za¬ mykane zaworami stozkowymi rozrzadzanymi od¬ powiednimi drazkami sterowniczymi lub tez w innej odmianie konstrukcyjnej zaworami mieszkowymi dzialajacymi pod wplywem podcisnienia. W obu przypadkach powietrze tloczone z kanalów wiatrow¬ nicy, tak zwanych kanalów glosowych, doprowadza¬ ne bylo do piszczalek wydrazonymi w scianach wiatrownicy przewodami, które z uwagi na koniecz¬ nosc konstrukcyjna wiatrownic mialy droge zakrzy¬ wiona, a przez to ograniczona wydajnosc przeplywu strumieni powietrza tloczacego.Takie wykonanie kanalów i przewodów doprowa¬ dzajacych tloczone powietrze do stóp piszczalek nie dawalo mozliwosci bezposredniego tloczenia powie¬ trza do piszczalek, a w miare dostawania sie kurzu i wilgoci do zakrzywionych przewodów, zachodzilo stopniowe zwezanie sie ich srednicy przeplywu dla strumieni powietrza tloczonego, wskutek czego drga¬ nia w piszczalkach organowych tracily na inten¬ sywnosci i barwie dzwieku. Niedogodnosc ta uwy- 10 20 25 30 datniala sie przy zastosowaniu zwlaszcza wentyli stozkowych, gdyz kurz i wilgoc powietrza, wnikajac z kanalów do przewodów przez umieszczone w ich spodzie otwory, wplywaly do zakrzywionych kana¬ lów bocznych tloczacych powietrze do piszczalek i obklejaly kurzem siedzenia tych zaworów, wsku¬ tek czego zawory tracily na szczelnosci, co przy uruchamianiu wiatrownicy, nawet bez naduszania na klawisz, powodowalo odzywanie sie w piszczal¬ kach organów przydzwieków* potegujacych sie w miare zwiekszania sie zanieczyszczania sie wia¬ trownicy, jak i kanalów i przewodów. Pewnym ulepszeniem bylo rozwiazanie stosujace wentyle mieszkowe podcisnieniowe umieszczone w kanalach glosowych, gdyz same zawory byly w tym wykona¬ niu, mniej podatne na zabrudzenie i uszkodzenie, przy czym wskutek jednak niewlasciwego stale roz¬ wiazania doprowadzania tloczonego powietrza do piszczalek, przez zachowanie kretych przewodów, nie mozna bylo usuwac zanieczyszczen bez koniecz¬ nosci calkowitego rozbierania wiatrownicy.Wiatrownica wykonana wedlug wynalazku, zwla¬ szcza dzieki zastosowaniu nowych zaworów o szcze¬ gólnej konstrukcji zapobiega niewlasciwemu zanie¬ czyszczaniu sie zaworów jak i niedogodnosciom za¬ nieczyszczania sie kretych przewodów tloczacych powietrze do piszczalek. Wskutek mianowicie za¬ stosowania zaworów o szczególnej konstrukcji we¬ dlug wynalazku mozna bylo zlikwidowac przede wszystkim zakrzywione przewody doprowadzajace 7200572005 3 tloczone powietrze do stóp piszczalek tak, ze kon¬ strukcja wiatrownic wedlug wynalazku ulec mogla znacznemu uproszczeniu i zaszla mozliwosc tloczenia powietrza z wiatrownicy bezposrednio do piszczalek bez potrzeby obiegania kretymi przewodami.Wiatrownica wedlug wynalazku jest wykonana jak dawne wiatrownice z prostych kanalów dopro¬ wadzajacych z dmuchawy powietrze tloczace, jed¬ nakze tloczone powietrze wplywa bezposrednio do piszczalki równolegle do jej osi z wiatrownicy wskutek osadzenia stóp piszczalek w króccach za¬ worów podcisnieniowych; rozrzadzanych klawiszami z klawiatury organowej. Zawór podcisnieniowy we¬ dlug wynalazku zastosowany w wiatrownicy stano¬ wi grzybek z przepona wentylowa scisle przylega¬ jaca do otworu wlotowego krócca, osadzonego bez¬ posrednio pod stopa piszczalki. Zawór ten w razie uruchomienia klawisza 'powoduje, pod wplywem nacisku powietrza tloczacego wiatrownicy poddanie sie blony i tloczenie powietrza z kanalu wiatrow¬ nicy bezposrednio do piszczalki, przy czym sam za¬ wór jest polaczony z kanalem podcisnieniowym da¬ nego klawisza za pomoca najlepiej gietkich rurek, na przyklad z gumy, polietylenu lub podobnych.Takie wykonanie zaworu podcisnieniowego umoz¬ liwia uproszczenie konstrukcji wiatrownic, a w przypadku ich czyszczenia lub uszkodzenia sie blony latwo usunac grzybki zaworowe lub przepony bez koniecznosci calkowitego rozmontowywania wia¬ trownicy, co jak wspomniano mialo miejsce dotych¬ czas w wiatrownicach wedlug wszelkich dawnych konstrukcji.Wiatrownica wedlug wynalazku jest uwidoczniona na rysunkach, na których fig. 1 przedstawia w u- proszczeniu przekrój pionowy wiatrownicy wedlug wynalazku wzdluz plaszczyzny pionowej przecho¬ dzacej przez linie B-B na fig. 2; fig. 2 wiatrownice w przekroju poziomym wedlug plaszczyzny przecho¬ dzacej przez pozioma linie A-A wedlug fig. 1, w widoku z góry fig. 3 przedstawia czesciowo w przekroju zawór podcisnieniowy wiatrownicy; fig. 4 przedstawia zawór wedlug fig. 3 w widoku z góry; fig. 5 przedstawia detal zaworu przekazni¬ kowego; zas fig. 6 detal wedlug fig. 5 w widoku z góry.Wiatrownica wedlug wynalazku jest zasadniczo wykonana jak znane dotad wiatrownice i stanowi skrzynie z kanalami tloczacymi powietrze, z których kanal 13 jest kanalem powietrza przekaznikowego, zas kanaly glosowe 18 doprowadzaja tloczone po¬ wietrze do piszczalek. Wiatrownica jest zaopatrzona od spodu w dno 15 szczelnie skrecone do ramy wia¬ trownicy, zas od góry przykrywa 14 trwale przy¬ twierdzona do tej ramy. Przykrywa 14, w razie czy¬ szczenia kanalów glosowych 18 nie wymaga zatem zdemontowania, co mialo miejsce we wszelkich in¬ nych rozwiazaniach konstrukcyjnych, wskutek cze¬ go budowa organów doznac moze dalszego uprosz¬ czenia przez bezposrednie osadzenie piszczaleknad kanalami glosowymi wiatrownicy. Powietrze prze¬ kaznikowe tloczone z kanalu 13 przeplywa poprzez stale przewody 11 i 12 trwale osadzone w wiatrow¬ nicy, by wyplynac z nich poprzez rurki 10, swobod¬ nie osadzone na zaworach podcisnieniowych ®.Rurki 10 moga byc wykonane z gietkiego ela¬ stycznego dowolnego materialu, na przyklad z poli¬ etylenu, gumy ftp. Rurki 10 podlaczone sa do króc¬ ców 8 zaworów podcisnieniowych 9 trwale osadzo¬ nych w plycie przykrywowej 14, unoszacej w wy- 5 drazeniach bezposrednio nad kanalami glosowymi 18 stopy, piszczalek. Zawór podcisnieniowy 9 sklada sie w dolnej czesci z krócca 8, w którym jest osa¬ dzona, najlepiej krazkowa komora 6, w której z ko¬ lei na sprezynie 7 umieszczony jest tlok 5. Tlok 5 io przylega poprzez podkladke 4 z filcu lub sztucznego tworzywa elastycznego i porowatego np. z ekspan¬ dowanego polichlorku winylu lub gumy do blony 3.Blona 3 przylega, przy wyrównanym cisnieniu ko¬ mory 6 z cisnieniem panujacym w kanale gloso- 15 wym 18 (fig. 1) scisle do otworu krócca 2, polaczo¬ nego uzebrowaniem (jak to widac na fig. 4), z pier¬ scieniem zaworu podcisnieniowego 9, zachodzacym na obrzeze blony 3 przycisnietej do kolnierza ko¬ mory 6. Blona 3 i pierscieniowe obrzeze zaworu 20 podcisnieniowego 9 moga byc przyklejone do kol¬ nierza komory 6 podobnie jak króciec 8.Na króciec 2 zaworu podcisnieniowego 9, nasa¬ dzona jest tulejka 1, która moze równiez byc przy¬ klejona i osadzona w przykrywie 14 wiatrownicy, 25 stanowiacej równoczesnie podpore dla piszczalki organowej. Wnetrze komory 6 jest polaczone po¬ przez gietkie rurki 10, najlepiej z polietylenu, gumy lub podobnego tworzywa z stalymi prostymi prze¬ wodami 11 i 12 i z zaworem przekaznikowym 16. 30 Zawór przekaznikowy 16 sklada sie z dwóch tulei z uzebrowaniami, jak to uwidoczniono na fig. 5 i 6, miedzy którymi znajduja sie zaslepki lub zaslepka, osadzone na drazkach 17, sterowanych urzadzeniem klawiszowym rozrzadzanym odnosnym klawiszem 35 klawiatury.Zawór przekaznikowy rna na drazku 17 jedna lub dwie zaslepki tak zamontowane, ze gdy jedna za¬ myka, to druga pozostawia otwarty przeplyw po¬ wietrza przez jedna z tulejek zaworu przekazniko- 40 wego 16. Powietrze tloczone jest do kanalów gloso¬ wych 18 wiatrownicy, równoczesnie z tloczonym strumieniem tego samego powietrza do kanalu prze¬ kaznikowego 13.Z chwila naduszenia na odnosny klawisz klawia- 45 tury, drazek 17 zostaje uniesiony, powodujac za¬ mkniecie otworu górnej tulejki zaworu przekazni¬ kowego 16 a równoczesnie otwarcie dolnej tulejki tego zaworu. Wskutek polaczenia wylotu przewodu 11, 12 i rurki 10 z atmosfera zewnetrzna poprzez 50 dolny otwór zaworu przekaznikowego 16, panujace w kanalach glosowych 18 wiatrownicy nadcisnienie powoduje ugiecie sie blony 3, wbrew dzialaniu spre¬ zyny 7 i tloka 5 wewnatrz komory 6 zaworu pod¬ cisnieniowego 9 (fig. 3), dzieki czemu tloczone kana- 55 lem glosowym 18 powietrze wnika dolnym otworem poprzez uzebrowanie zaworu podcisnieniowego 9 do tulejki 1, a stad pionowo bezposrednio do piszczalki, powodujac jej rezonans. Zwalniajac odnosny kla¬ wisz z nacisku, drazek 17 opada zamykajac otwór 60 dolnej tulejki zaworu przekaznikowego 16, zas po¬ wietrze tloczone kanalem przekaznikowym 13 o tym samym cisnieniu co powietrze tloczone kanalami glosowymi 18 powoduje wyrównanie cisnien poprzez przewody 11, 12 i rurki 10 wewnatrz komory 6 za- 65 woru podcisnieniowego 9, wzgledem cisnienia panu-72005 jacego w kanale glosowym 18. Wówczas sprezyna 7 bez trudu tlokiem 5 powoduje przycisniecie blony 3 do dolnego otworu tulei 1, zamykajac tym samym przeplyw powietrza do stopy piszczalki.Organy im bogatsze w tony, to posiadac moga na jednym klawiszu, w zaleznosci od ilosci rejestrów, dwie, trzy lub wiecej piszczalek, co uwidacznia fig. 2.W razie zanieczyszczenia kanalów lub uszkodzenia blony 3 zaworu, oczyszczenie wiatrownicy nie przedstawia zadnych trudnosci, gdyz wystarczy od¬ krecic dno 15 wiatrownicy i latwo dostac sie do zaworu podcisnieniowego 9 bez koniecznosci roz¬ montowywania calej wiatrownicy, przy czym po¬ szczególne zawory mozna wyjac, wymienic blony, zas proste kanaly 11 i 12 latwo jest równiez oczyscic.Zawory podcisnieniowe 9 moga miec poszczególne elementy wykonane z metalu, na przyklad alumi¬ nium lub tez z dowolnego tworzywa sztucznego np. nylonu, polichlorku winylu itp. i byc wklejane lub Wkrecane w przykrywe 14 wiatrownicy. Poszczegól¬ ne elementy zaworów równiez moga byc wkrecane lub nasadzane i sklejane. PL PL

Claims (5)

1. Zastrzezenia patentowe 1. Wiatrownica organowa, znamienna tym, ze ma piszczalki bezposrednio polaczone z kanalami gloso¬ wymi (18), przy czym pod piszczalka osadzony jest zawór podcisnieniowy (9) polaczony gietka rurka (10) poprzez przewody (11, 12) podcisnieniowe z zaworem przekaznikowym (16) wiatrownicy, rozrzadzanym urzadzeniem klawiszowym.

2. Wiatrownica wedlug zastrz. 1, znamienna tym, ze jej zawór podcisnieniowy (9) sklada sie z komo- 5 ry (6) najlepiej krazkowej, w której jest osadzony na sprezynie (7) tlok (5) przyciskajacy poprzez pod¬ kladke (4) blone (3) do otworu wlotowego tulei (1) laczacej stope piszczalki z kanalem glosowym (18).

3. Wiatrownica wedlug zastrz. 1 i 2, znamienna io tym, ze blona (3) jest przyklejona na swym obwo¬ dzie do kolnierza komory (6) i przycisnieta pierscie¬ niem zaworu podcisnieniowego (9) krócca (2), przy czym podkladke (4) stanowi najlepiej podkladka filcowa wzglednie z elastycznego ekspandowanego 15 dowolnego tworzywa sztucznego lub gumy.

4. Wiatrownica wedlug zastrz. 1—3, znamienna tym, ze w kanale przekaznikowym (13), znajduje sie zawór przekaznikowy (16) zaopatrzony w dolna i górna tulejke zaworowa, do której przyciskane sa 20 na przemian zaslepka lub zaslepki osadzone na drazki (17) sterowniczym rozrzadzanym urzadzeniem klawiszowym.

5. Wiatrownica wedlug zastrz. 1—4, znamienna tym, ze ma osadzone odejmowalnie dno (15) i przy- 25 krywe (14) trwale zamocowana, iprzy czyni w przy¬ krywie (14) zamocowane sa tuleje (1) zaworów pod¬ cisnieniowych (9), w których umieszczone sa stopy piszczalek.KI. 51a,7 MKP GlOb 3/00 FIGA f/&. 3 r/6-. 5 FI&.6 F/a 4 Druk. Techn. Bytom — Zam. 228 — naklad 100 + 20 egz. Cena 10 zl PL PL