Wynalazek dotyczy maszyny do przecierania warzyw i owoców o duzej wydajnosci, która dla oddzielnego usuwania skórki i nasion owo¬ cowych posiada znane dwa przyrzady przecie¬ rajace, zwane w dalszym ciagu opisu stopniami operacyjnymi lub stopniami, z których kazdy sklada sie z jednego bebna i wzdluz jego ob¬ wodu poruszajacych sie bijaków w postaci li¬ stew.W znanych dwustopniowych maszynach do przecierania, stopnie operacyjne wykonane sa jeden nad drugim. Material przeznaczony do obróbki, np. pomidory, zostaje doprowadzony do górnego stopnia przez1 lej zasypowy bebna, w którym zostaje on nastepnie rozbity o we¬ wnetrzna sciane bebna na skutek dzialania bi¬ jaków w postaci listew. Srednica otworów w scianie bebna jest w ten sposób dobrana, ze *) Wlasciciel patentu oswiadczyl, ze wspól¬ twórcami wynalazku sa Dezso Biro, Dezso Ne- Ogradi i Bsla HorwSth. miekkie czesci wewnetrzne, sok i nasiona, prze¬ chodza przez sciane bebna a skórki wychodza przez czolowa sciane bebna. Liczba obrotów i srednica bebnów samych sa tak dobrane, ze skórki po dojsciu do otworu wylotowego, znaj¬ dujacego isie na koncu bebna, sa juz praktycz¬ nie w stanie suchym. Sok, bardziej miekkie czesci wewnetrzne i nasiona, które przechodza przez sciane bebna, dostaja sie do bebna na¬ stepnego stopnia, w którym poddane zostaja manipulacji podobnej do poprzedniej. W sto¬ sunku do poprzedniego stopnia istnieje jednak róznica, poniewaz przez drugi beben zatrzy¬ mane zostaja juz i nasiona i umozliwiony zo¬ staje tylko przeciek soku przez sciane. W tym samym czasie nasiona wychodza przez osobny otwór wylotowy, po przepchnieciu ich wzdluz bebna. Sok gromadzacy sie pod bebnem zostaje odprowadzony przez nastepny otwór wylotowy urzadzenia.Wyzej opisany cykl pracy znanych urzadzen jest wprawdzie zadawalniaj^cy, ale zajmowanieprzez «ii€- przsstrzeni i zapotrzebowanie materia¬ lu fcoj^rufccyjnego jest jednakstosunkowo'duze z powodu zastosowania zasadniczo niezaleznych od siebie stopni operacyjnych. Nastepnie du- |te Iwymiary pociagaja za soba taki skutek, ze równiez koszty wykonania urzadzen, zbudowa¬ nych przewaznie ze stali nierdzewnej, wypada¬ ja dosyc wysokie.Wynalazek ma na celu zbudowanie wielo¬ stopniowej maszyny do przecierania o wydaj¬ nosci znanych dotychczas maszyn do przeciera¬ nia, zajmujacej znacznie mniejsza przestrzen i o mniejszym zapotrzebowaniu materialu kon¬ strukcyjnego, której koszty wykonania sa w ten sposób stosunkowo znacznie mniejsze. Mozna to osiagnac, jezeli stopnie operacyjne wykona¬ ne beda w przeciwienstwie do znanych urza¬ dzen nie jedne nad drugimi, lecz jezeli jeden sltcpien w mysl wynalazku znajdowac sie bedzie wewnatrz drugiego. Latwo mozna przewidziec, ze przez tego rodzaju kombinacje stopni opera¬ cyjnych maszyny do przecierania, wymiary jej w stosunku do znanych dotychczas maszyn do przecierania zmniejsza sie znacznie, przy nie- zmniejszonej wydajnosci: odpada mianiowicie osadzenie bijaków zewnetrznego stopnia na o- sobnym wale i zibioirnik otaczajacy zewnetrzny stopien, jak równiez kanaly'komunikacyjne obu stopni stak, ze oba stonpie moga byc umieszczo¬ ne w przestrzeni stosunkowo duzo mniejszej.Brak zbiornika otaczajacego i kanalów ko¬ munikacyjnych umozliwa przy tym znaczna oszczednosc stali nierdzewnej. Do tego dochodzi, ze liczba odlewów nierdzewnych czesci czolo¬ wych spada do polowy, a waly nierdzewne mo¬ ga byc równiez zastapione czesciowo przez wa¬ ly ze zwyklej stali. iW mysl wynalazku jest xelowym, azeby bija¬ ki w postaci listew isibopnia zewentrznego osa¬ dzic na bebnie "stopnia wewnetrznego. Przy te¬ go rodzaju wykonaniu uzyskuje sie mianowi¬ cie konstrukcje zwarta, która moze byc latwo skladana i rozbierana.Na rysunku fig. 1 przedstawia maszyne do przecierania warzyw i owoców wedlug wyna¬ lazku w widoku z przodu, fig. 2 — maszyne w widoku z boku, fig. 3 — maszyne w powiek¬ szonej skali w czesciowym przekroju wzdluz podlhiznej osi walu i czesciowo w widoku z przodu, fig. 4 — maszyne w powiekszonej skali w przekroju poprzecznym wzdluz linii IV—IV na fig. 3, fig. 5 — odmiane maszyny do przecie¬ rania warzyw i owoców w widoku z przodu i wreszcie fig. 6 — inna odmiane maszyny w widoku z przocju.Maszyna do przecierania warzyw i owoców wedlug wynalazku (fig. od 1 do 4) posiada szaf¬ ke lub stojak.JO oraz osadzony na nim zbiornik cylindryczny 11. W zbiorniku cylindrycznym 11 sa wykonane stopnie operacyjne, napedzane za pomoca pasów klinowych przez silnik elektrycz¬ ny* 12, umieszozojny w stojaku 10. Material prze¬ znaczony do obróbki zostaje doprowadzany przez lej lub króciec zasypowy 13 i odprowa¬ dzany przez krócce wylotowe 14, 15 i 16.Bijaki w postaci listew 17 pierwszego lub wewnetrznego stopnia sa zamocowane za po¬ srednictwem szprych 18 na wydrazonym wale 19 i tworza z linia osi 20 tego walu kat 2° do 4°.Wal wydrazony 19 jest polaczony stale za po¬ srednictwem nasuwki 21 z krótkim walem wy¬ drazonym 22, który jest osadzony.w dwu lozys¬ kach kulkowych 23 i 24.Zewnetrzny koniec bebna 25 wewnetrznego stopnia jest osadzony na wale 27 za posredni¬ ctwem szprych 26a i zawiera gniazdo dla u- szczelnionego lozyska 28a walu wydrazonego 19.Wewnetrzny kon!ec bebna 25 obraca sie na wa¬ le wydrazonym 19 za posrednictwem szprych 26b i uszczelnionego lozyska 28b.Drugi lub zewnetrzny stopien otacza w mysl wynalazku wyzej opisany pierwszy lub we¬ wnetrzny stopien. Stally beben 30 drugiego lub zewnetrznego stopnia jest wykonany wewnatrz cylindrycznego zbiornika wspólosiowo z linia osi 20, przy czym jego bijaki w postaci listew sa przymocowane do wienców 25a, 25b bebna 25 wewnetrznego stopnia i zamykaja, w znany isposób, równiez maly kalt ze wspólna linia osi 20 obu stopni.Miedzy obydwoma walami 19 i 27 znajduje sie urzadzenie napedowe, przez które napedzany jest wal wydrazony 19 z liczba obrotów wiek¬ sza niz liczba obrotów walu 27, na którym o- sadzony jest wal wydrazony 19. W przedstawio¬ nym przykladzie wykonania urzadzenie napedo¬ we sklada sie z tarczy pasowej 32, osadzonej na krótkim wale wydrazonym 22 i z tarczy 33 pasa klinowego, osadzonej na wale 27, przy czym tarcze pasowe 32 i 33 sa polaczo¬ ne pasami klinowymi 36a i 36b z tarcza stopniowa 35, która jest zaklinowana na wale 34 silnika elektrycznego 12. Dla umozliwienia wspomnianej róznicy liczby obrotów tarcza pa¬ sa klinowego 32 posiada mniejsza srednice niz tarcza pasowa 33, przy czym tarcza stopniowa 35b tarczy pasowej 35, która napedza tarcze pasowa 33, posiada mniejsza srednice niz tarcza stopniowa 35a, która napedza tarcze pasowa 32.Prawy koniec walu 27 (fig. 3) jest osadzony — 2 —w gwiazdzistej podporze 38 ramy 39 w zbior¬ niku 11 za pomoca lozyska 37. Wzajemne polo¬ zenie wzgledem siebie walów 19 i 27 w kierun¬ ku podluznym, umozliwia sruba 40 z otworem w srodku do klucza, po usunieciu której dlaje sie wyciagnac czesci obracajace sie tak, jak bi- jaki w postaci listew 17 stopnia wewnetrz¬ nego, ich beben 25, jak równiez bijaki w po¬ staci listew 31 stopnia zewnetrznego, obra¬ cajace sie z bebnem 25 razem z walem wy¬ drazonym J 9. Po usunieciu czesci obracajacych sie moze byc wyciagniety równiez staly beben 30. Prawa strona czolowa maszyny jest zam¬ knieta za pomoca pokrywy 41, której polozenie jest ustalone za pomoca trzech srub z nakret¬ kami. Gwiazda 38, sluzaca do osadzenia lozyska 37 i wieniec 30a bebna 30 isa utrzymywane za pomoca pokrywy 41.Lej kierujacy jest wykonany wokolo bebna 25 wewnetrznego stopnia, tj. w przestrzeni 45 miedzy wewnetrznym i zewnetrznym stopniem do kierowania soku z powrotem, który zweza sie (fig. 3) w kierunku na prawo i który skie¬ rowuje z powrotem sok do srodka bebna 30, wydzielajacy sie czesto w bebnie 25 z materialu przesuwajacego sie. Przez to zapobiega sie po¬ wrotnemu zraszaniu przez isok materialu w zewnetrznym bebnie 30, wychodzacego na ze¬ wnatrz.Jezeli silnik elektryczny 12 zostanie wpra¬ wiony w ruch za pomoca nie narysowanego wy¬ lacznika, tarcza pasowa 35 przenosi moment obrotu silnika elektrycznego na tarcze pasowe 23 i 33 za posrednictwem pasów klinowych 36a i 36b. Przez to wprawiony zostaje w ruch obro¬ towy wal wydrazony. 19 a takze wal wewnetrz¬ ny 27. Obrót walu wydrazonego 19 zostaje prze¬ niesiony na bijaki w postaci listew 17 przez szprychy 18 a obrót wewnetrznego walu 27 zo¬ staje przekazany, za ponioca szprych 26a, osa¬ dzonych na nim, na beben 25 wewnetrznego stopnia a stad na bijaki w postaci listew 31 zewnejtrznego stopnia. Z powodu róznicy sred¬ nic tarcz pasowych 32, 33, 35, wal wydrazony 19 di z nim bijaki w postaci listew 17 obracaja sie szybciej niz wal wewnetrzny 27, a nastepnie beben 25, polaczony z nim na stale i bijaki w postaci listew 31.Gdy maszyna zostala wprawiona w ruch, ma¬ sa metna, np. surowe pomidory, nadchodzaca ze zgniatacza lub tluczka, ustawionego przed ma¬ szyna, dostaje sie poprzez lej doprowadzajacy lub króciec zasypowy 13 do wnetrza obracaja¬ cego sie bebna 25, w którym zostaje ona przy¬ cisnieta do wewnetrznej powierzchni bebna 25 jaki w postaci listew 17. Sok, bardziej miekkie czesci wewnetrzne i nasiona przechodza przez otwory w scianie do wewnetrznej przestrzeni 45 bebna 30 drugiego lub zewnetrznego stopnia, natomiast skóirki pozostaja. Te .zostaja zabrane w prawo (fig. 3) przez bijaki w postaci listew 17, które tworza pewien kat z linia osi 20 be¬ bna, coraz wiecej traca wilgoc a w koncu zo¬ staja wydalone w suchym stanie iprzez króciec wylotowy 14 w kierunku strzalki 47.Sok, który nie wyciekl jeszcze ze skórek ida¬ cych do prawego konca bebna 25 (fig. 3), kapie kroplami z leja kierujacego 46 do kierowania soku iz powrotem, wykonanego wokolo bebna 25 i pod wplywem sily odsrodkowej zostaje z powrotem cofniety w kierunku przeciwnym do kierunku przesuwania skórek.Sok, miazsz i nasiona, które przeszly przez sciane bebna 25 dostaja sie w bebnie 30 pod dzialanie bijaków w postaci listew 31 drugiego lub zewnetrznego -stopnia, w którym nasiona zostaja zatrzymane a sok przepuszczony.Na skutek ukosnego polozenia bijaków w po¬ staci listew 31 w stosunku do podluznej linii osi 20, nasiona zostaja zabierane coraz wiecej na prawo (fig. 3), stopniowo wysychaja i opuszcza¬ ja maszyne przez króciec wylotowy 15 w kie¬ runku strzalki 48. Poniewaz sok splywajacy w poprzednim stopniu w prawym koncu bebna 25 (fig. 3) dostaje sie z powrotem do srodkowej czesci przestrzeni 45 poprzez lej kierujacy 46, nasiona postepujac po wewnetrznej powierzchni bebna 30 w kierunku do krócca 15 nie sa wie¬ cej zraszane na koncu bebna 25 przez zbiera¬ jace sie jeszcze krople soku tak, ze opuszczaja one stopien w suchym stanie.Sok splywajacy z bebna 30 zbiera sie w zbior¬ niku 49 ponizej 'bebna* z którego zostaje od¬ prowadzony przez króciec wylotowy 16 w kie¬ runku strzalki 50.Odmiana maszyny do przecierania warzyw i owoców (fig. 5) rózni sie od poprzedniej o tyle, ze jest ona uzupelniona przez stopien wstepny 51, który jest umieszczony powyze|j opisanego juz zbiornika 11. W tej odmianie masa metna zostaje doprowadzona najpierw poprzez lej za¬ sypowy 52 do wstepnego stopnia do przeciera¬ nia 51, z którego dostaje sie ona poprzez kró¬ ciec wylotowy 53 do krócca zasypowego 13 obu stopni, zbudowanych wedlug wynalazku: jeden w drugim. Material wydzielony wewnatrz bebna wstepnego stopnia 51 wydala sie przez króciec wylotowy 54. Silnik elektryczny 12 napedza wszystkie trzy stopnie, przy czym naped1 jest — 3 —wykonany w sposób juz opisany w pierwszym przykladzie wykonania. Zaleta trzystopniowej maszyny do przeciskania wedlug wynalazku po¬ lega na stosunkowo malej wysokosci budowy taik, ze nie sa potrzebne dla obslugi zadne po¬ mosty o duzych wymiarach i duzym ciezarze.Inna odmiana maszyny do przecierania wa¬ rzyw i owoców (fig. 6) rózni sie od przedstawio¬ nej na fig. 1 do 4 tym, ze przed stopniami o- peracyjrfymi, zbudowanymi wedlug wynalazku jeden w drugim, wlaczone jest urzadzenie do zgniatania lub tluczenia 55. Jego beben 56 zo¬ staje wprawiony w ruch przez naped, który skfljada sie z tarcz pasowych 57, 58 i pasa klino¬ wego 59, Tarcza pasowa 58 jest osadzona na wale 27 kombinowanego podwójnego stopnia.UrzacUzenie zgniatania lub tluczenia moze wiec byc napedzane przez silnik elektryczny 12 ma¬ szyny.Kombinacja wedlug wynalazku obu stopni umozliwia wykonanie, którego wymiary nie przewyzszaja w zasadzie, przy jednakowej wy¬ dajnosci, wymiarów jednostopniowych maszyn do przecierania^ Uzyskana przy tym oszczednosc na stali nierdzewnej izostaje jeszcze wiecej pod¬ niesiona przez polaczenie maszyny do przecie¬ rania z urzadzeniem 'do zgniatania (fig. 6), po¬ niewaz przez to odpada równiez pompa nie¬ rdzewna, zbiornik nierdzewny obejmujacy zgniatacz, jak równiez nierdzewny przewód do polaczenia zgniatacza z maszyna do przeciera¬ nia, które w przeciwnym razie bylyby nieunik¬ nione. PL