Opublikowano dnia 15 grudnia 1960 r.HM H J^ POLSKIEJ RZECZYPOSPOLITEJ LUDOWE) OPIS PATENTOWY Nr 43242 KL 21 c, 40/50 Zaklady Wytwórcze Aparatury Rozdzielczej *) Warszawa, Polska Naped zasobnikowy, sprezynowy do wylaczników wysokiego napiecia Patent trwa od dnia 27 pazdziernika 1959 r.Przedmiotem wynalazku jest naped spre¬ zynowy, sluzacy do sterowania wylaczników wysokiego napiecia.Dotychczas znane napedy sprezynowe wy¬ laczników wysokiego napiecia zaopatrzone sa w zespolowy, centralny uklad sprzegiel ste¬ rujacych, umieszczony w jednym miejscu i posiadajacy bardzo skomplikowana budowe.Ponadto ze wzgledu na centralizacje ukladu sterowania napedy te posiadaja szereg dzwi¬ gni, ciegien i tym podobnych elementów, la¬ czacych poszczególne zespoly ukladu sprzeg¬ lowego z odpowiednimi elementami napedo¬ wymi, a ze wzgledu na znaczne sily dziala¬ jace, elementy te musza byc wykonane z ko¬ sztownych materialów o wysokiej wytrzyma¬ losci i maja stosunkowo duze wymiary, wskutek czego ciezary znanych napedów sprezynowych duzej mocy sa znaczne.*) Wlasciciel patentu oswiadczyl, ze twórca wynalazku jest inz. Witold Rakowski.W odróznieniu od znanych napedów, na¬ ped sprezynowy do wylaczników wysokiego napiecia wedlug wynalazku posiada trzy zde¬ centralizowane zespoly sprzeglowe, polaczo¬ ne bezposrednio z zespolami napedowymi i samym wylacznikiem, wskutek czego uzyska¬ no w nim zmniejszenie ilosci czesci oraz ich wymiarów, a tym samym zmniejszenie cie¬ zaru i kosztów wykonania. Naped wedlug wy¬ nalazku posiada ponadto zupelnie odmienna budowe sprzegla, laczacego wal napedu z wa¬ lem wylacznika, w którym dzieki zastosowa¬ niu rurowego korpusu ograniczajacego rucny znajdujacych sie w nim elementów zlacz- nych, uzyskano bardzo wysoka obciazalnosc, zywotnosc i niezawodnosc dzialania przy sto¬ sunkowo nieznacznych wymiarach czesci.Przykladowe rozwiazanie konstrukcyjne na¬ pedu sprezynowego wedlug wynalazku, z recznym naciagiem sprezyn, uwidoczniono W rysunku, na którym, fig. 1 przedstawia rt»^ boczny napedu, zamocowanego na ramie ' Wfr\lacznika maloolejowego, fig. 2 ¦ — ¦ widok na- pe du z DpeciwneJ strony, fig. 4 — przekrój przes wial glówny napedu, fig. 5 *- przekrój priez% korpus obsady dzwigni recznej, fig.*£ W-^ nitowego, fig, 7 — polozenia poszczególnych zespolów napedu w stanie, gdy naped jest wylaczony i wylacznik wylaczony, fig. 8 — polozenia tych samych zespolów w sttnit, gdy naped jest uzbrojony, a wylacznik wy¬ laczony, fig. 9 — w stanie, gdy naped jelt wylaczony, a wylacznik zalaczony, a fig. 10 — w stanie, gdy naped jest uzbrojony, a wylacznik zalaczony. ^ Naped sprezynowy wylaczników wysokiego napiecia wedlug wynalazku sklada sie t na¬ stepujacych zespolów: korpusu 1 zamocowa¬ nego na ramie 9a wylacznika, mechanizmu napedowego 2, trzech zesoplów. sprzeglowych 3, 4, 5 laczacych poszczególne elementy me¬ chanizmu napedowego i wylacznika, zespolu dzwigni recznej 6, ewentualnego zespolu 7 napedu mechanicznego, elektrycznego, pneu¬ matycznego lub hydraulicznego do naciagu sprezyn glównych, oraz 2esp3lu aparatury elektrycznej, sygnalizacyjnej 8.Korpus 1 tworza dwie plyty la, przymoco¬ wane do ramy 9a wylacznika 9, wysokiego napiecia, przy pomcy srub Ib. Obydwie ply¬ ty polaczone sa ze soba rozporkami lc.Mechanizm napedowy 2 sklada sie z: walu glównego 2a, z przyspawanymi do niego dwo¬ ma dzwigniami 2b oraz dwoma dzwigniami 2c Dzwignie 2c polaczone sa za pomoca cie¬ gien 2d ze sprezynami 2f oraz ciegnami 2e z zespolem 6 dzwigni recznej (lig. 5). Spre¬ zyny 2f umocowane sa z jednej strony za pomoca srub 2g do ramy 9a wylacznika, a z drugiej, u dolu polaczone uchwytami 2h z ciegnami 2d.Dwuramienne dzwignie 2b polaczone sa z jednej strony z zespolem 3 sprzegla prze¬ gubowego, blokujacego naciag sprezyn wla¬ czajacych (glównych) 2f, a z drugiej — z ze¬ spolem 4 sprzegla rurowego, polaczonego z walkiem 9b wylacznika 9. Dzwignie 2b zao¬ patrzone sa ponadto w zderzaki 2i, uderza¬ jace w gumowy"* amortyzator 2j, umieszczo¬ ny w rozpórce lc korpusu 1.Zespól 3 sprzegla przegubowego sluzy do blokowania naciagu sprezyn glównych 2f.Sklada sie ón z lozyska oczkowego 2a, sa- mdcowanefb na ramfe 9a wylacznika, dwóch rarnion 3b 1 3c, polacaonych przegubem 3d przy czym ramie 3b polaczone jest sworzniem z lozyskiem oczkowym 3a, a ramie 3c z dzwignia 2b mechanizmu napedowego. W ra¬ mieniu 3b ulozyskowany jest obrotowo wa¬ lek sciety 3e polaczony dzwignia 3f oraz lacznikiem 3g, dzwignia katowa — 3h i cieg¬ nem 3i z elektromagnesem 3j oraz za po¬ srednictwem dzwigni katowej ok — z przy- cUkiem recznym 31. Walek sciety 3e moze zazebiac sie z zapadka 3m, osadzona obro¬ towo w podstawie lozyska oczkowego 3a.Zespól 4 sprzegla rurowego laczy mecha¬ nizm napedowy 2, z walem 9b wylacznika.Sklada sie on z ciegna 4a, polaczonego z jed¬ nej strony z dzwignia 9c, przyspawana do walu 9b wylacznika, a z drugiej mogacego sie zazebiac za posrednictwem utwardzonej nakladki 4b z zebami 4d, przynitowanymi do rurowego korpusu 4c sprzegla, w górnym polozeniu tego korpusu. Korpus 4c polaczo¬ ny jest obrotowo przy pomocy sworznia 4j z dzwignia 2b mechanizmu napedowego oraz posiada przyspawane ramie 4e, wewnatrz którego osadzony jest przesuwnie zderzak 4f, przetkniety przez otwór w walku 4g, ulozyikowariym w plytach la korpusu. Zde¬ rzak zaopatrzony jest w dwie sprezyny 4h oraz dwie nakladki 4i, ograniczajace obu¬ stronnie jego przesuw, a tym samym wy¬ chyleni* korpusu «c sprzegla.Zespól 5 sprzegla zapadkowego (fig. 1) slu¬ zy do blokowania wylacznika 0 w stanie za¬ laczonym oraz jego wylaczenia: recznego przy pomocy przycisku 36, lub zdalnego przy pomocy wyzwalaczy wtórnych 3n. Sklada sie on z ciegna 5a, polaczonego z jednej strony z dzwignia* 9d, przyspawana do walka 9b' wylacznika, a z drugiej z korpusem 5b sprzegla. Korpus 5b sprzegla osadzony jest obrotowo na tulei Sc, przyspawanej do plyty la korpusu. Wewnatrz tulei 5c ulozyskowa¬ ny jest wal 2a mechanizmu napedowego. Kor¬ pus 5b zaopatrzony jest w hartowana na¬ klade 5d, zazebiajaca sie z osadzonym obro¬ towo w korpusie la walkiem scietym 5/ oraz polaczony sciagajaca go sprezyna $e, redu¬ kujaca luzy mechanizmu napedowego z ra¬ ma 9a wylacznika. Zespól 5 ponadto pola¬ czony jest z elektrycznym zespolem sygna¬ lowym 8.Zespól 6 dzwigni recznej (fig. 5) sluzy do naciagu sprezyn glównych Zf. Sklada sie on z dwuplytowego korpusu 6a, obsady 6b dzwi¬ gni recznej i wyrzutnika 6c ze sprezyna 6d, polaczonego sprezyna 6e z zapadka awaryj-na */* Obsada 6b dzwigni reuaej osadzona jeet obrotowo nt osi f* i polaczona elanami Napinanie ifrrejiyn wladajacych ff moze byt dofeomne albo ta pomoca o dzwigni recznej, wkladanej do obwdy 6b i automatycznie wyrzucanej wyrzutnikiem 6c, po naciagnieciu sprezyn, albo tez za po¬ moca znanych zespolów 7 mechanicznych, elektrycznych, hydraulicznych lub pneuma¬ tycznych, polaczonych z ciegnami 2e mechar nizmu napedowego. Zespól 8 elektrycznej aparatury sygnalizacyjnej sluzy do automa¬ tycznej sygnalizacji stanów wylacznika i na¬ pedu. Sklada sie on z przelacznika sygna¬ lowego &a dla wylacznika 9 przelacznika sygnalowego 8b dla napedu, listwy zacisko¬ wej Se oraz wskaznika Sd stanu napedu i wylacznika.Dzialanie napedu wylacznika wysokiego na¬ piecia wedlug wynalazku jest opisane poni¬ zej.Uzbrojenie napedu przez naciagniecie glównych sprezyn napedowych zalaczajacych 2f uzyskuje sie przez obrót recznej dzwigni napinajacej wsunietej w otwór obsady 6b.Ruch obsady 6b w dól przenosi sie za po¬ srednictwem ciegien 2e, napinajacych spre¬ zyny 2f, na dzwignie 2b mechanizmu nape¬ dowego, powodujac wyprostowywanie ramion 3b i 3c sprzegla przegubowego 3, a w kon¬ cowym etapie tego ruchu zaczepienie zapad¬ ki 3m o walek sciety 3e. Hównoczesnie dru¬ gie ramie dzwigni zb powoduje przesuniecie do góry korpusu 4e sprzegla rurowego i za¬ zebienie sie jego zebów 4d, z utwardzona nakladka 4b, ciegna 4a. Natomiast W zespo¬ le dzwigni recznej nastepuje napiecie spre¬ zyny 6d, wyrzutnika 6c i obrót za posred¬ nictwem sprezyny 6e zapadki awaryjnej 6f, która wchodzi wtedy w stan zazebienia z ob¬ sada 6b. W koncowym etapie ruchu obsady, wskutek zmniejszenia nacisku reki na dzwig¬ nie, wyrzutnik 6c powoduje samoczynne wy¬ rzucenie dzwigni z obsady 6b. W przypadku niewlasciwego dzialania sprzegla przegubo¬ wego 3, to znaczy, jezeli nie nastapi w nim zablokowanie naciagu sprezyny przez zapad¬ ke 3m, zapadka awaryjna 6f pozostaje w za¬ zebieniu z obsada 3b, uniemozliwiajac zwol¬ nienie sprezyn glównych 2f. Jezeli natomiast sprzeglo przegubowe 3 dziala normalnie, to wyjecie dzwigni recznej z obsady powoduje samoczynne wyzebienie zapadki awaryjnej 6f.W przypadku zastosowania napedu mecha¬ nicznego, elektryczna*?, hydraulicznego lub pneumatycznego, dzialanie mechanizmu Jest analogiczne do wylej opisanego 2 ta róznica, *e naped oddzialywuje bezposrednio na cieg¬ na *e, natomiast zespól 6 dzwigni recznej wy¬ korzystywany jest tylko w przypadku awarii.W koncowej fazie (fig. 8) napinania spre¬ zyn, naped jest w stanie uzbrojonym (sprzeg¬ la 3 i 4 wlaczone), a wylacznik w stanie wy¬ laczonym (sprzeglo 5 — zwolnione).Zalaczenie wylacznika 9 nastepuje wskutek impulsu eletrycznego, przekazanego na cewke elektromagnesu 3j lub wskutek nacisniecia przycisku 31, który za posrednictwem dzwigni katowej 3k pociaga ciegno 3i, obraca dzwignie katowa 3h, oraz za posrednictwem lacznika 3g — dzwignie 3f z walkiem scietym 3e. Na¬ stepujacy przy tym obrót walka scietego 3e powoduje wyzebienie zapadki 3m, zwolnienie sprzegla 3 i sprezyn glównych 2f. Pod dziala¬ niem sprezyn 2f nastepuje obrót dzwigni 2b, w kierunku ruchu wskazówek zegara (fig. 9).Równoczesnie dzwignia 2b powoduje przesu¬ niecie do dolu korpusu 4c i ciegna 4a sprzeg¬ la rurowego 4, a przez to obrót dzwigni 9c i walu 9b wylacznika oraz jego zalaczenie. Po zalaczeniu nastepuje wlaczenie sprzegla za¬ padkowego 5 przez zazebienie nakladki 5d o walek sciety 5f. W koncowej fazie wlacze¬ nia (fig. 9) naped jest w stanie wylaczonym (sprzegla 3 i 4 — zwolnione), a wylacznik w stanie zalaczonym (sprzeglo 5 — wlaczo¬ ne).Wylaczanie wylacznika nastepuje wskutek impulsu elektrycznego, przekazanego na cew¬ ke jednego z wyzwalaczy wtórnych 3n, lub wskutek nacisniecia przycisku recznego 3o.Powoduje to obrót walka Sft wyzebienie kor¬ pusu 5b i zwolnienie sprzegla 5, wskutek cze¬ go pod dzialaniem sprezyn wylaczajacych wy¬ lacznika, przymocowanych do ramy 9a i walu 9b nastepuje obrót tego walu i wylaczenie wylacznika. W koncowej fazie (iig. 7) naped i wylacznik znajduja sie w stanie wylaczo¬ nym (wszystkie sprzegla 3, 4, 5 sa zwolnio¬ ne).Przygotowanie wylacznika do samoczynnego ponownego zalaczenia (SPZ), polega na uzbro¬ jeniu napedu w sposób opisany powyzej, jed¬ nak po uprzednim wlaczeniu wylacznika. W koncowej fazie (fig. 10) naped znajduje sie w stanie uzbrojonym, a wylacznik w stanie zalaczonym (wszystkie sprzegla 3, 4, 5 sa wla¬ czone). — 3 —Poszczególne stany napedu i wylacznika syg¬ nalizowane sa na mechanicznym wskazniku polozenia 8d, za posrednictwem znanych- urza¬ dzen sygnalizacyjnych oraz elektrycznie — w rozdzielni przy pomocy znanych elektrycznych przelaczników sygnalowych: 8a dla wylacznika i Sb dla napedu. PL