Znane urzadzenie mocujace, skladajace sie z kadluba, nazywanego blokiem cylindrowym, z cylindrami ustawionymi w szereg i polaczo¬ nymi ze soba za pomoca przewodów oraz z tlo¬ ka naciskajacego i mocujacych tloków robo¬ czych posiadaja, zwlaszcza wskutek swej wiel¬ kosci i zewnetrznych ksztaltów, te wade, ze moga byc wbudowywane tylko wówczas, gdy przestrzen miedzy mocowanym przedmiotem a powierzchnia oporowa jest stosunkowo duza.Zasadnicza cecha wynalazku jest zastosowa¬ nie hydraulicznego urzadzenia mocujacego, zwlaszcza do ustawiania i mocowania foremni- ków kuziennych, które w zasadzie skladaja sie z czesci górnej i dolnej i które musza byc do¬ cisniete do scianek bijaka i kowadla mlota.Znane ustawianie i mocowanie narzedzi fo- remnikowych na bijaku i kowadle mlota, za pomoca wbijania z obydwóch stron 5 klinów miedzy boczne scianki górnego wzglednie dol¬ nego foremnika i przeciwlegle im scianki bocz¬ ne rowka o przekroju w ksztalcie jaskólczego ogona w dolnej sciance bijaka mlota i górnej sciance kowadla mlota, zabiera wiele czasu i jest uciazliwe. Równiez bijak i kowadlo mlo¬ ta latwo moga byc uszkodzone przez wadliwe uderzenie mlota zabijajacego klin. Odpryski z klinów mocujacych, zabijanych bezposrednio lub przez przekladke, a- które moga byc od¬ powiednio* mocno zabite tylko za pomoca ciez¬ kiego mlota, powoduja czesto ciezkie "uszkodze* nia ciala.Przedmiotem wynalazku jest hydrauliczne urzadzenie mocujace skladajace sie: z kadxuba z cylindrami, rozstawionymi w szereg i pola¬ czonymi wzajemnie ze soba za pomoca przewo¬ dów, z odpowiedniej ilosci mocujacych tloków roboczych i z tloka naciskajacego umieszczo¬ nego w kadlubte i wywolujacego za pomoca cieczy nacisk na tloki robocze, a zastosowane jako mocowanie klinowe, zwlaszcza do usta¬ wiania i mocowania foremników kuzienn^ph posiada kadlub o ksztacie odpowiadajacym, znanym klinom nastawczym i mocujacym,a tlok naciskajacy przesuwany jest za $pmor ca sruby, osadzonej w jego kadhibie.Przy wiekszej liczbie mocujacych tloków xo-,* boczych, a tym samym przy wiekszej cjzestrrie- ni z której wyciska sie ciecz i którejsmusi od¬ powiadac odpowiednio zwiekszona przestrzen? z której wyciska ciecz tlok naciskajacy lu^Jfc^J ki naciskajace, • czesto przy szybfeo poruszaj^r cych sie narzedziach osadzonych w suwakach^ pras lub mlotów i przy duzych wymiarach ka¬ dlubów i odpowiednich czesci hydraulicznego urzadzenia nJocuj$c£ga \ '^yfcte^dja l zwigk'sfca|ar \ ) ce sie szkodliwe sily masowe, których nalezy unikac, gdyz moga one doprowadzicdo peknie -y cia lub odksztalcenia zn^jdi/j^clgo' sie rnnisj • wiecej naprzeciw zewnetrznego obrysia narze¬ dzia mechanizmu uruchamiajacego urzadzenie, a do czego moze doprowadzi6 tlok lub tloki na¬ ciskajace.Te wady moga byc w znacznym stopniu usu¬ niete dzieki wynalazkowi w ten sposób, ze w kadlubie wzglednie w bloku cylindrycznym, od¬ powiadajacym ksztaltem klinowi mocujacemu, umieszczona jest jedna grupa lub kilka grup tloków naciskajacych o mniejszych srednicach, na których zewnetrznych powierzchniach czo¬ lowych spoczywa plytka naciskajaca, prowa¬ dzona i przesuwana wzdluz jednej lub kilka srub osadzonych w kadlubie urzadzenia.Daleko idace udoskonalenie polega na tym, ze element uruchamiajacy urzadzenie uksztal¬ towany jest jako poruszajaca sie wzdluznie w bloku cylindrowym i dodatkowo jako tlok naciskajacy dzialajaca sruba ze lbem, której w stosunku do przekroju sworznia sruby rozsze¬ rzona dolna powierzchnia pierscieniowa lba spoczywa na stykajacej sie z nia górnej po¬ wierzchni pierscieniowej pierscienia naciskaja- jacego prowadzonego w odpowiednio rozszerzo¬ nej przestrzeni pierscieniowej i wzdluznie prze¬ suwanego za pomoca sruby z lbem, przy czym górna sworzniowa czesc sruby z lbem ponizej pierscienia naciskajacego na dlugosci, która od¬ powiada dlugosci drogi tloka i dodatkowej dlu¬ gosci naprezenia wstepnego, jest gladkim wal¬ cem, podczas gdy dolna czesc jej sworznia za¬ opatrzona jest w odpowiedni gwint.W celu zmniejszenia kosztów wykonania i kosztów uzytkowania, dolna gwintowana czesc bloku cylindrowego utworzona jest jako wypelniajaca dolna przestrzen pierscieniowa wymienna tuleja walcowa, która w celu zapo¬ biezenia obracaniu sie w czasie pokrecania sruby z lbem, zaopatrzona jest na dole w wy¬ step w ksztalcie sworznia, wchodzacy w maly otwór wywiercony w bloku cylindrowym. Prze¬ ciwko wzdluznym silom przesuwajacym tuleja jesjjf zabezpieczona za pomoca pierscienia spre¬ zynuja^ggo dotykajacego jej górnej powierzch¬ ni,! wchodzacego w dopasowane do niego wy¬ lazenie pierscieniowe bloku cylindrowego. 7 Przyklad „wykonania wynalazku jest przed¬ stawiony na fig. 1 w przekroju podluznym, na fig. 2 — w widoku z góry, na fig. 3 — w prze¬ kroju podluznym i na fig. 4 — w widoku z gó¬ ry./v V n Na podstawie fig. 1 i 2 zostanie omówione 'najprostsza zrealizowanie przedmiotu wynalaz¬ ku. ' l }":. | "i "* / Odpowiedni do umieszczenia w nim tloków roboczych i tloka naciskajacego blok cylindro¬ wy lub kadlub 1 jest uksztaltowany w postaci plyty i w ten sposób moze on znalezc zastoso¬ wanie zamiast klina do mocowania wkladek szaboty lub bijaka, narzedzi lub czesci mlo¬ tów, pras lub innych maszyn, przy tym prze¬ znaczone do przylegania wzajemnie przeciwle¬ gle scianki 2 i 3 sa plaskie. Blok cylindrowy lub kadlub 1 posiada kilka, a najlepiej dwa szeregi cylindrów 4 dla mocujacych tloków ro¬ boczych o stosunkowo malych srednicach.Umieszczone w szefegu cylindry 4 dla mocu¬ jacych tloków roboczych sa wzajemnie polaczo¬ ne za pomoca przewodów wzdluznych 5 i jed¬ nego lub kilku przewodów poprzecznych G.Przewody wzdluzne 5 wiercone w kierunku wzdluznym bloku cylindrowego lub kadluba I lacza sie z jednym lub kilkoma, umieszczony¬ mi na jednej lub obydwóch powierzchniach czolowych kadluba 1 cylindrami naciskajacy¬ mi 7, których tloki naciskajace 8 uszczelnione sa uszczelkami tlokowymi 9. Jezeli przewidzia¬ ny jest tylko jeden tlok naciskajacy 7, to na¬ ciska na niego, zgodnie z najprostsza postacia wynalazku, jedna z bocznych powierzchni lba wkreconej sruby z lbem, która na rysunkach nie jest pokazana.Wedlug drugiego przykladu wykonania (fig. 1 i 2) o wiele lepiej jest zaprojektowac dwa. tloki naciskajace 8, które moga byc jednoczes¬ nie wciskane lub wysuwane za pomoca pTytki 10 naciskajacej na powierzchnie czolowe tlo¬ ków 8 i przesuwanej ^a pomoca nakretki zwy¬ klej lub naciskajacej 11. Nakretka U jest przy tym nakrecana na srube dwustronna 12, osadzo¬ na w bloku cylindrowym lub w kadlubie 1 i os której przebiega równolegle do tloka naciska¬ jacego 8, - 2 -Za pomoca normalnego klucza obraca sie na¬ kretke uruchamiajaca U i mozna przy tym bez trudu uzyskac cisnienie 500 atm. które dziala na tloki robocze 13 umieszczone w kilku szere¬ gach.Przy stosowaniu mocowania wedlug fig. 1 i 2, zewnetrzne powierzchnie czolowe tloków robo¬ czych 13 przylegaja do boku narzedzia wzgled¬ nie do oporowej powierzchni 14 maszyny lub do plytki posredniczacej.W celu uzyskania równomiernego i wyrów¬ nanego dzialania naciskajacego na mocowany przedmiot 14, poprzeczne przekroje tloków ro¬ boczych 13 sa stosunkowo bardzo male. Tloki robocze w omawianym przykladzie wykonania maja' srednice 10 mm. Przy mozliwej do uzy¬ skania lub wymaganej wielkosci skoku bocz¬ ków roboczych 13 wynoszacej np. 15 mm przy równiez stosunkowo malej srednicy tloka na¬ ciskajacego 8, zmienia sie odpowiednio ilosc cylindrów naciskajacych 7.Przy zastosowaniu wynalazku jako hydrauli¬ cznej plyty oporowej dla poziomowania pod¬ staw maszyn, cylindry naciskajace 7 ustawia sie w kierunku poprzecznym. Ale przy tym na kazdym koncu dluzszego boku bloku cylindro¬ wego lub kadluba 1 mozna umiescic srube dwu¬ stronna 12 a cylindry naciskajace 7 rozmiescic mozna miedzy srubami dwustronnymi. W ta¬ kim przypadku plytka naciskajaca 10 jest uru¬ chamiana za pomoca dwóch nakretek U.Urzadzenie mocujace z przykladu wykona¬ nia, pokazanego na fig. 3 i 4, posiada swój ka¬ dlub 1 uksztaltowany w ten sposób, ze moze byc równiez zastosowane zamiast klina miedzy bokiem przylegania narzedzia i bokiem oporo¬ wym prasy lub mlota, przy czym odpowiada¬ jace plaszczyznie rysunku naprzeciw siebie po¬ lozone plaskie powierzchnie czolowe 2 i 3 ka¬ dluba 1 przylegaja do odpowiednich powierz¬ chni przylegania narzedzia wzglednie maszyny.Cylindry 4 tloków roboczych sa polaczone za¬ równo miedzy soba jak równiez z cylindrem tloka naciskajacego za posrednictwem przewo¬ dów 5 i 6.Wedlug wynalazku sruba poruszajaca tloki naciskajace jest uksztaltowana jako liniowo przesuwajaca sie w kadlubie 1 i dodatkowo dzialajaca jako tlok naciskajacy — sruba z lbem 70, której w stosunku do przekroju sworznia poszerzona dolna powierzchnia pier¬ scieniowa 80 lba spoczywa na stykajacej sie z nia górnej powierzchni pierscieniowej pier¬ scienia naciskajacego 110, prowadzonego w wal¬ cowej przestrzeni pierscieniowej 90, utworzo¬ nej miedzy sruba z lbem 70 i podstawa 1, a wzdluznie przesuwanego za pomoca sruby z lbem 70 i do którego dolnej powierzchni przy¬ lega pierscieniowa uszczelka tlokowa 111. Gór¬ na, ponizej lba 130, czesc sworznia sruby z lbem 70, zaopatrzonym w wewnetrzne gniaz¬ do wielokatne 120, stanowi gladki cylinder. Po¬ wierzchnia zewnetrzna górnej czesci sworznia sruby odpowiada wewnetrznej powierzchni pierscieniowej 90. Dlugosc górnej gladkiej cze¬ sci walcowej sworznia sruby jest wyznaczona z jednej strony przez grubosc pierscienia na¬ ciskajacego 110, grubosc pierscieniowej uszczel¬ ki tlokowej 111 i dlugosc drogi tloka koniecz¬ nej do uzyskania zalozonego wyciskania tlocz¬ ków, a z drugiej strony przez pewna dlugosc drogi tloka potrzebna do uzyskania naprezenia wstepnego, a która odpowiada najpierw prze¬ bytej jalowej drodze tloka do tego punktu, w którym nastepuje takie sprezenie srodka hy¬ draulicznego, jakie jest wlasnie wymagane, aby uszczelka tlokowa 111 wbrew tarciu cofnela sie do swego górnego polozenia. Dolna czesc sworz¬ nia sruby, na dlugosci wiekszej o okolo srednice sworznia od calkowitej drogi tloka, zaopatrzo¬ na jest w gwint 140, wchodzacy w mniej wiecej takiej samej dlugosci gwint kadluba 1. Droga odpowiadajaca wyciskaniu oznaczona jest licz¬ ba 25 a droga odpowiadajaca dlugosci napre¬ zania wstepnego 4iczba 16. Linie górnego i dol¬ nego polozenia tloka pierscieniowego sa poka¬ zane liniami punktowymi.Gwintowana czesc kadluba 1 jest utworzona przez wymienna, dolna przestrzen pierscienio¬ wa wypelniajaca, walcowa tuleje gwintowana 17, która na dole zaopatrzona jest w wystep 18 w ksztalcie sworznia, wchodzacy w odpowia¬ dajacy mu otwór wywiercony w kadlubie" J.Nad górna powierzchnia czolowa tulei gwinto¬ wanej 17 umieszczony jest pierscien sprezynu¬ jacy 19, który wchodzi w odpowiadajace mu wymiarowo wytoczenie pierscieniowe 20 pod¬ stawy 1. Zewnetrzna powierzchnia walcowa tulei gwintowanej 17 odpowiada zewnetrznej powierzchni przestrzeni pierscieniowej 90, któ¬ ra od góry ograniczona jest przez pierscien sprezynujacy 19. Leb 130 sruby jest celowo walcowy, przy czym srednica lba sruby jest tylko nieco mniejsza od zewnetrznej srednicy przestrzeni pierscieniowej 90; w ten sposób wkrecana sruba 70 wraz z lbem 130 moze cho¬ wac sie do wnetrza przestrzeni pierscienio¬ wej90, ....... -3 -Aby przy zwalnianiu docisku zapobiec calko¬ witemu wykreceniu sruby z lbem 70, tuz po¬ nad jego dolna powierzchnia pierscieniowa 80, leb jest zaopatrzony w poprzecznie umieszczo¬ ny, poza zewnetrzna powierzchnie lba wysta¬ jacy, kolek zatrzymujacy 21, który znajduje sie pod dzialajacym na zewnatrz naciskiem sprezyny srubowej 22, którego wystajacy poza zewnetrzna powierzchnia lba koniec, w poloze¬ niu odpowiadajacym polozeniu odprezenia, wpada w odpowiadajacemu promieniowe, od góry otwarte, wybranie 23 kadluba 1.Przy mocowaniu lub wkrecaniu sruby z lbem 70 kolek zatrzymujacy 21 trzeba tak dlugo trzy¬ mac recznie wcisniety, az jego zewnetrzna po¬ wierzchnia czolowa nie dotknie zewnetrznej scianki walcowej przestrzeni pierscieniowej 90.Przy zwalnianiu zamocowania, nie wciskany juz recznie kolek zatrzymujacy 21, po osiagnie¬ ciu wysokosci promieniowego wybrania 23, za posrednictwem sprezyny srubowej zostaje wy¬ cisniety do wybrania 23. Przy dalszym obraca¬ niu sruby kolek zatrzymujacy 21 zetknie sie z jedna lub druga scianka wybrania 23 i w ten sposób dalsze niezamierzone wykrecanie sruby staje sie niemozliwe.Przy mocowaniu foremnika lub kowadla, lub dowolnego innego narzedzia do prasowania, wyciskania lub wykrawania, urzadzenie mo¬ cujace moze byc zastosowane zarówno po oby¬ dwóch stronach jak tez w najprostszy sposób po jednej stronie, mocowanego narzedzia, przy tym po drugiej stronie stosuje sie jedna lub kilka plaskich lub klinowych wkladek* które sluza przy tym tylko do ustawienia, a nie do jego klinowania. Przy tym wkladka taka zgod¬ nie z wynalazkiem, sklada sie z kadluba 1 z tlokami roboczymi 13 jednak bez tloka naci¬ skajacego i urzadzenia uruchamiajacego, przy tym tloki robocze 13 w cylindrach 4 utrzymy¬ wane sa za pomoca tarcia scietych uszczelek tych tloków. PL