PL41201B1 - - Google Patents

Description

^S- Opublikowano dnia 23 sierpnia 1958 t.We 34/ I Urzedu j»u;a „iu,«tjj |Piaie|iai!ae3SBffi5jijil9Bi|) POLSKIEJ RZECZYPOSPOLITEJ LUDOWEJ OPIS PATENTOWY Nr 41201 KI. 12 q, 14/01 VEB Leuna-Werke „Walter Ulbricht" Leuraa, Niemiecka Republika Demokratyczna Sposób otrzymywania oczyszczonych fonoli Patent trwa od dnia 25 wrzesnia 1956 r.Materialem wyjsciowym do otrzymywania czystych fenoli jest surowy olej fenolowy.Powstaje on w czasie przerobu olejów smolo¬ wych z wegla kamiennego lub brunatnego jak równiez przy odfenolowywaniu wód sciekowych z koksowni, wytlewni i urzadzen do uwodornia¬ nia i stanowi skomplikowana mieszanine fenolu (kwasu karbolowego), krezoli, ksylenoli, wyzszych homologów fenolu oraz malych ilosci zanieczysz¬ czen czesciowo organicznych, czesciowo nieorga¬ nicznych.Dotychczas w rózny sposób usilowano oddzie¬ lic od surowego oleju fenolowego, zwlaszcza za¬ nieczyszczenia organiczne. Duza czesc surowych olejów fenolowych oczyszczano na przyklad wstepnie wytwarzajac z nich lugi fenolanowe, które odparowywano do klarownej cieczy i na¬ stepnie karbonizowano.Proponowano równiez mieszac surowe oleje fenolowe z nielotnymi kwasami mineralnymi i destylaty otrzymane przez destylacje tej mie¬ szaniny po dodaniu malych ilosci stezonych lub odpowiedniej ilosci rozcienczonych lugów alka¬ licznych, poddawac ponownej destylacji.Dalej otrzymywano oczyszczone fenole przez traktowanie ubogich w wode, uprzednio prze¬ destylowanych lub przefrakcjonowanych fenoli, dzialajacymi kondensujaco halogenkami nieor¬ ganicznymi albo tez organicznymi substancjami, jak ketony, aldehydy itd. i nastepna destylacje po zalkalizowaniu.Przy wszystkich tych sposobach, przy dodatku alkaliów nawet w malych ilosciach daje sie za¬ obserwowac ich szkodliwe dzialanie, poniewaz na skutek oddestylowania wiekszej czesci fenolu gromadza sie one w pozostalosci destylacyjnej, której lepkosc wybitnie wzrasta, osiadaja w po¬ staci inkrustujacej soli na wewnetrznej po¬ wierzchni naczynia destylacyjnego i na apara¬ tach grzejnych, jak wezownice grzejflfi lub pod¬ grzewacze, co silnie zmniejsza ^fjpppdniotwo cieplne i powoduje przegrzewanie,* a przez to nawet skoksowanie.ftedestylacja destylatów z surowych olejów fenolowych, po dodaniu substancji alkalicznych, na skutek tej wady nie zyskala praktycznego znaczenia. Dlatego rozwój przerobu surowych oleji fenolowych ponownie skierowal sie na sku¬ teczna wstepna obróbke tego oleju.Tak wiec nie rafinowano juz wiecej surowych oleji fenolowych przez destylacje razem ze ste¬ zonymi kwasami mineralnymi, lecz przez mie¬ szanie ich z rozcienczonymi kwasami mineral¬ nymi i oddzielenie powstalego roztworu siarcza¬ nu sodowego, uwalniano je od obecnych jeszcze alkaliów, które jak przypuszczano, dzialaja szkodliwie ze wzgledu na swe wlasciwosci kon- densujace, przy czym ulegaly usunieciu równiez pewne organiczne zwiazki, miedzy innymi zasa¬ dy pirydynowe.Surowe oleje fenolowe obrobione w ten spo¬ sób destyluje sie wstepnie i z otrzymanego de¬ stylatu mozna otrzymac za pomoca frakcjono¬ wanej destylacji czysty fenol, ortokrezol, mie¬ szanine meta- i parakrezoli, jak równiez mie¬ szanine ksylenoli.Ten sposób przerobu oleju fenolowego ma te wade, ze przez wymieniona wstepna obróbke surowych olejów fenolowych, to znaczy ogólnej mieszaniny kwasu karbolowego, krezoli i ksyle¬ noli, wystepuja dodatkowe straty. Powstaja one przez to, ze w roztworze siarczanu sodowego rozpuszczaja sie poszczególne fenole, odpowied¬ nio do ich rozpuszczalnosci, a najwiecej cenny kwas karbolowy, jako najlatwiej rozpuszczalny fenol.Próbowano juz uniknac tej wady w ten spo¬ sób, ze wstepna obróbke oleju fenolowego, prze¬ prowadzano dopiero po wstepnej destylacji, przy czym jednak te wstepna destylacje dzielono na dwa stopnie. W pierwszym stopniu przede Wszystkim zwrócono uwage na odpedzenie pod próznia fenolu i czesci krezoli, przy czym tem¬ peratura masy nie powinna przekraczac 120—160°C, najkorzystniej 130—150°C, a w dru¬ gim stadium oddestylowuje sie reszte krezoli i ksylenole.Pozostalosc podestylacyjna po pierwszym stop¬ niu destylacji, a wiec produkt wyjsciowy do drugiego stopnia destylacji, poddaje sie jednak uprzednio traktowaniu rozcienczonym kwasem mineralnym. Na skutek tej zmiany od razu zo¬ staly wybitnie zmniejszone ogólne straty fenolu, poniewaz obrabia sie mniejsza ilosc mieszaniny fenolowej, po wtóre unika sie praktycznie cal¬ kowicie strat cennego kwasu karbolowego, po¬ niewaz zostaje on juz uprzednio oddestylowany.Równiez przy tym sposobie pracy mozna otrzy¬ mac przez nastepne frakcjonowanie destylatów czysty fenol, orto-krezol, meta- i para-krezole, jak równiez mieszanine ksylenoli.Stwierdzono niespodziewanie, ze ten sposób pracy mozna wydatnie poprawic, jesli pozosta¬ losc podestylacyjna z pierwszego stopnia wstep¬ nej destylacji, po potraktowaniu jej rozcienczo¬ nym kwasem mineralnym ponownie zadac okre¬ slona iloscia lugu alkalicznego, na przyklad lugu sodowego i wtedy poddac ja drugiemu stopnio¬ wi wstepnej destylacji.Efekt tej prostej operacji pozornie sprzecznej z uprzednia obróbka, polega na tym, ze przez dodatek okreslonej ilosci lugu sodowego do za¬ danej rozcienczonym kwasem mineralnym po¬ zostalosci podestylacyjnej z pierwszego stopnia wstepnej destylacji, pozostale w niej jeszcze lot¬ ne zanieczyszczenia o charakterze kwasnym przeprowadza sie w sole sodowe i przez to nie moga one przedostac sie do destylatów drugiego stopnia wstepnej destylacji.Otrzymuje sie wiec destylat, który nie jest juz wiecej zanieczyszczony przez kwasne zwiazki i jednoczesnie nie dopuszcza sie do silnie koro¬ dujacego dzialania tych kwasnych substancji na cala aparature destylacyjna, co stanowi dalsza wybitna zalete tego nowego sposobu. Dzieki te¬ mu przedluza sie znacznie trwalosc urzadzen destylacyjnych zarówno do surowych olejów fe¬ nolowych, jak tez do destylatów fenolowych i wyraznie podnosi sie ich przepustowosc.Dla skutecznosci tego nowego sposobu wazne jest, aby dodatek lugu sodowego do zakwaszonej pozostalosci podestylacyjnej z pierwszego stop¬ nia wstepnej destylacji byl tak odmierzony, aby wynosil 2,5^5-krotna ilosc lugu, potrzebna do zobojetnienia kwasnych zanieczyszczen. Doda¬ tek ten moze byc w postaci rozcienczonego lub stezonego lugu, a takze w postaci stalego wodo¬ rotlenku sodowego.Przyklad. 1 kg pozostalosci podestylacyjnej pochodzacej z wstepnej destylacji surowego oleju fenolowego, potraktowanej rozcienczonym .kwasem siarkowym i przemytej woda* która to pozostalosc zawiera w kilogramie jeszcze 8,6 g kwasnych substancji (w przeliczeniu na kwas octowy), miesza sie z 25 g wodorotlenku sodo¬ wego w postaci 50% lugu sodowego, co stanowi 4,37-krotna ilosc w stosunku do ilosci potrzebnej do zobojetnienia substancji kwasnych i miesza¬ nine te poddaje sie destylacji prózniowej pod cisnieniem absolutnym 100 mm Hg. — 2 —Otrzymuje sie 175 g wodnego przedgonu, wol¬ nego od kwasów i 410 g destylatu fenoli, który zawiera w 1 kg juz tylko 0,66 g kwasnych sub¬ stancji (w przeliczeniu na kwas octowy), podczas gdy glówna ilosc substancji kwasnych pozostaje w postaci soli metalu alkalicznego w powstaja¬ cej pozostalosci podestylacyjnej.Destylat zanieczyszczony jest przeto tylko jeszcze 0,66 kwasnych substancji, co stanowi 3% ilosci znajdujacej sie poczatkowo w produkcie wyjsciowym, podczas gdy reszta znajduje sie w powstajacej pozostalosci podestylacyjnej.Bez tej obróbki destylat fenolowy bylby za¬ nieczyszczony 75% substancji kwasnych, a wod¬ ny przedgon 2%-ami, podczas gdy tylko 2&% zostaloby w pozostalosci podestylacyjnej. PL

Claims (1)

1. Zastrzezenie patentowe Sposób otrzymywania oczyszczonych fenoli z pólproduktów destylacji oleju fenolowego, któ¬ re otrzymuje sie z pozostalosci podestylacyjnej po wstepnej destylacji przez nastepna obróbke rozcienczonym kwasem mineralnym, znamienny tym, ze zadaje sie ja okolo 2,5—5-krotna iloscia lugu sodowego w stosunku do ilosci potrzebnej do zobojetnienia znajdujacych sie w niej kwas¬ nych zanieczyszczen i nastepnie poddaje desty¬ lacji prózniowej. VEB Leuna-Werke „Walter Ulbricht" Zastepca: Kolegium Rzeczników Patentowych PL