PL39871B1 - - Google Patents

Description

2 Opublikowano dnia 15 Maja 1957 r v ^^ o 4r gSA \ fijtfc K/K I .' i ¦-:. K .Urzedu ;'ule ni o.veg-) POLSKIEJ RZECZYPOSPOLITEJ LUDOWEJ OPIS PATENTOWY Nr 39871 KI. 53 k, Skarb Panstwa (Ministerstwo Przemyslu Miesnego i Mleczarskiego — Centralny Zarzad Przemyslu Mleczarskiego) *) Warszawa, Polska 5/01 Sposób wilaminizacji tluszczów jadalnych, zwlaszcza masla, mielca oraz przetworów mleczarskich Patent trwa od dnia 21 listopada 1955 r. margaryny, Przedmiotem wynalazku jest sposób karoteni- zacji zwlaszcza masla, margaryny i tym podob¬ nych tluszczów jadalnych przy równoczesnym ich barwieniu na pozadany kolor. Maslo zwlaszcza w porze zimowej jest bezbarwne o malej zawar¬ tosci prowitaminy A z uwagi na odzywianie sie bydla przewaznie pasza suszona i kiszonkowa.Prowitamina A w tluszczach jest pozadana ze wzgledu na role która odgrywa w organizmie ludzkim. Tluszcze tak naturalne, jak i sztuczne, na przyklad margaryna, oraz wyroby mleczarskie, jak mleko, sery itp., na skutek technologicznej obróbki czy to samej smietany, mleka, czy tez tluszczów roslinnych, stosowanych do wyrobu margaryn, posiadaja bardzo nikly procent tej witaminy. Jak stwierdzono, podczas procesów technologicznych, jak pasteryzacja smietany lub mleka, czy tez rafinacja tluszczów roslinnych, straty witamin wynosza ponad 70°/o pierwotnej ilosci w surowcu.*) Wlasciciel patentu oswiadczyl, ze wspóltwórcami wyna¬ lazku sa prof. dr Aleksander Lempka, mgr Tadeusz Ryba i inz. Stefan Sujak.Karotenizowanie masla karotenem marchwio- wym, z uwagi na towarzyszace karotenowi nie¬ pozadane substancje, jak karotenoidy nieczynne, terpeny, aldehydy i kwasy powoduje nietrwalosc masla, przy czym, w zaleznosci od pochodzenia karotenu marchwiowego, stopien barwienia nie jest proporcjonalny do ilosci uzytego karotenu.Próbowano stosowac karoten marchwiowy, oczyszczany i uwolniony od towarzyszacych mu zwiazków ubocznych, jednakze zachodzi wówczas koniecznosc stosowania rozpuszczalników takich, jak eter naftowy lub trójchlorek etylu. Mimo dokladnego przekrystalizowania karotenu i uwol¬ nienia go od rozpuszczalników pozostale jeszcze w karotenie zaabsorbowane powierzchniowo nie¬ duze ilosci rozpuszczalników organicznych powo¬ duja zepsucie wlasciwosci organoleptycznych i za¬ pachowych masla, które jest tluszczem bardzo wrazliwym.Obecnie w celu poprawienia koloru masla sto¬ suje sie przewaznie barwniki organiczne, rezy¬ gnujac z wzbogacania tluszczu w karoten. Pow¬ szechnie uzywanymi barwnikami jest roslinny\ barwnik biksyna, jak równiez barwniki synte¬ tyczne, zwlaszcza zólcien maslana (dwumetylo- aminoazobenzen) i inne. Biksyna jaka taka jest wprawdzie karotenoidem, jednakze jak to stwier¬ dzano nie wykazuje wartosci biologicznych.Wedlug wynalazku stwierdzono, ze karoten wy¬ odrebniony w latwy sposób z rosliny rokitnika (Hippophae shamnoides) jest czystym (^karote¬ nem (aktywna prowitamina A), posiadajacym oprócz cennej zdolnosci witamjnizowania, jeszcze zdolnosc równego, proporcjonalnego do ilosci wi¬ taminy barwienia tluszczów, przy czym jlrkaroten posiada zdolnosci antyutleniajace wzgledem tlusz¬ czów tak, ze stosowalnie do witaminizacji i rów¬ noczesnego barwienia masla prowitaminy A, wy¬ dzielonej z rosliny rokitnika, rozwiazuje równo¬ czesnie zagadnienie witaminizacji, barwienia i czasowego utrwalania tluszczów.Karoten wyodrebniony z rosliny rokitnika sto¬ suje isie do barwienia i karotenizacji w postaci roztworów najlepiej olejowych. Do ekstrakcji ka¬ rotenu z rokitnika wskazane jest stosowanie czy¬ stych wysokorafinowanych olejów jadalnych, jak olej arachidowy wzglednie makowy, sloneczni¬ kowy, rzepakowy, co zapobiega skazeniu smako¬ wemu lub zapachowemu zwlaszcza masla. (l-karoten, poza szczególnym przeznaczeniem do barwienia masla, mozna równiez stosowac do ka¬ rotenizacji i barwienia innych tluszczów jadal¬ nych, jak margaryny oraz mleka i wszelkich przetworów mleczarskich jak serów, napojów mlecznych i lodów.Dodawanie roztworu p-karotenu wedlug wyna¬ lazku, z uwagi na czystosc prowitaminy A, za¬ wartej w roztworze olejowym, odpowiednie ste¬ zenie i zabarwienie mozna zawsze uzyskac z lat¬ woscia, porównujac barwe masla czy innych pro¬ duktów mleczarskich z wzorcem barwnym, gdyz intensywnosc zabarwienia jest prawie liniowo proporcjonalna do stezenia czystego karotenu.Sposób wedlug wynalazku wyjasniaja nizej przytoczone przyklady.Przyklad I. Smietanke, przeznaczona do produkcji masla, pasteruzuje sie, chlodzi i zakwa¬ sza kwasem czystych kultur bakterii kwasu mle¬ kowego. Przed wprowadzeniem smietanki do ma- sielnicy celem ostatecznego zmaslenia dodaje sie odmierzona ilosc olejowego roztworu karotenu.Przy produkcji masla metoda ciagla, np. wirów¬ kowa roztwór karotenu wprowadza sie do smie¬ tanki zageszczonej i spasteryzowanej, przed skie¬ rowaniem jej do mieszalnika i transmutatora.Przyklad II. Przy produkcji margaryny po wprowadzeniu potrzebnych do produkcji tlu¬ szczów do mieszalnika, dodaje sie w odmierzonej ilosci olejowych roztworów emulgatora i lecyty¬ ny jako stabilizatora i cala zawartosc mieszalni¬ ka podgrzewa sie do temperatury o kilka stopni wyzszej od temperatury topnienia mieszaniny tluszczu. Nastepnie dodaje sie' do mieszanki od¬ mierzona ilosc olejowego roztworu karotenu, in¬ ne dodatki np. solanke, srodki aromatyzujace i konserwujace, a w koncu wode lub mleko, roz¬ twór cukru i krochmal. Dodatki, np. woda, po¬ winny miec temperature zblizona do temperatury mieszaniny tluszczów. Cala zawartosc dokladnie sie miesza i kieruje do fcierzni wzglednie do apa¬ ratu emulgujacego, ochladza i poddaje dalszym czynnosciom technologicznym.Przyklad III. Mleko po odwirowaniu na wirówce czyszczacej i po znormalizowaniu kieru¬ je sie do pasteryzatora bebnowego lub plytowe¬ go. Po spasteryzowaniu ochladza sie czesciowo na oziebiaczu wzglednie wymieniaczu ciepla, a nastepnie wprowadza przejsciowo do tanku lub zbiornika. Odmierzona ilosc roztworu karotenu wlewa sie do mleka i intensywnie miesza dowol¬ nym mieszadlem. Pozadane jest skierowac nastep¬ nie mleko ze zbiornika do homogenizatora, np. szczelinowego ewentualnie ultradzwiekowego.Przyklad IV. Mleko przeznaczone na wy¬ rób proszku mlecznego kieruje sie przez wirówke czyszczaca, a nastepnie poprzez pasteryzator oraz oziebiacz do tanku dla przejsciowego zmagazy¬ nowania. Odmierzona ilosc karotenu dodaje sie do calej ilosci mleka w tanku i po silnym wy¬ mieszaniu mleko kieruje sie do dalszego przero¬ bu. Wskazane jest, ale niekonieczne, shomogeni-., zowanie mleka po wyjsciu z tanku wzglednie po zageszczeniu na wyparce. PL

Claims (1)

1. Zastrzezenia patentowe 1. Sposób witaminizacji tluszczów jadalnych, zwlaszcza masla, margaryny, mleka oraz prze¬ tworów mleczarskich, znamienny tym, ze do wzbogacenia tych produktów w czynny karo¬ ten i równoczesnego zabarwienia stosuje sie karoten z rosliny rokitnika (Hippophae sham¬ noides), ekstrahowany najlepiej olejami. -2-2, Sposób wedlug zastrz. 1, znamienny tym, ze stezenie wprowadzanego karotenu okresla sie kolorymetrycznie w porównaniu do wzorca. 3, Sposób wedlug zastrz. 1 i 2, znamienny tym, ze do ekstrahowania i rozpuszczania karotenu z rokitnika stosuje sie rafinowane, najlepiej ciekle oleje, zwlaszcza olej arachidowy, slo¬ necznikowy, makowy lub rzepakowy. Skarb Panstwa (Ministerstwo Przemyslu Miesnego i Mleczarskiego — Centralny Zarzad Przemyslu Mleczarskiego) Zastepca: Kolegium Rzeczników Patentowych BIBLIOTEKA! Urzedu Patentowego Pilskimi .V'v-T.??wJWi5!HL ODA 5*7. U.2.57. 100. druk. III 70X100. PL