Wynalazek niniejszy dotyczy wyrobu ga¬ zu i produktów weglikowych, Przy wyrobie weglika wapniowego (kar¬ bidu) tlenek wapnia oraz wegiel w postaci koksu umieszcza sie w szczelnie zamknie¬ tym piecu elektrycznym i poddaje sie dzia¬ laniu elektrycznosci, az do calkowitego u- konczenia reakcji.Przy niniejszym wynalazku wegiel i we¬ glan wapniowy miesza sie w takich ilosciach, jak tegoi potrzeba dla wytworzenia weglika wapniowego, lecz zastosowany materjal o- raz sposób jego traktowania sa tego rodzaju, ze wytwarza sie znaczna ilosc gazu, nadaja¬ cego sie do róznych celów przemyslowych.Oprócz tego' otrzymuje sie przy tym sposo¬ bie weglik w najwiekszym stopniu czystosci.Do osiagniecia! wymienionego celu sluzy przyrzad, przedstawiony na rysunku i sta¬ nowiacy przedmiot wynalazku, przyczem fig. 1 przedstawia rzut poziomy zespolu dla wykonania nowego sposobu, fig. 2 — rzut pionowy tegoz zespolu, fig. 3 jest to prze¬ krój przez srodek urzadzenia, fig. 4 — po¬ ziomy widok zgóry pieca karbidowego' i fig. 5 — przekrój pieca pod prostym katem wzgledem fig. 3, Na zalaczonych rysunkach 1 oznacza bu¬ dynek ze zbiornikami 2 i 3 do przechowy¬ wania weglanów wapniowych pod postacia zwyklej kredy handlowej oraz koksu do wytwarzania smolistego, spiekajacego sie wegla. Weglan oraz wegiel doprowadza sie do odpowiednich zbiorników przez elewato¬ ry 4 i 5, prowadzace do rozdrabniacza wap¬ nia 6 oraz kosza weglowego 7. Wegiel i wa-S^ pien wyladowuje sie ze zbiorników do tlucz¬ ki 8 oraz do plypa kulkowegolubtarczowego 9; nastepnie ze zbiorników, w których zbie¬ ra sie rozdrobniony wegiel i weglan, dostaja sie one na pomost wagowy 10 oj-fcizi db mie¬ szadla 11, stad zas do zbiornika 12 i zapo- moca elewatora 13 do kosza 14. Z kosza mie¬ szanina dostaje sie do jednej lub kilku wy- gaznic 15 o uzywanej zwykle przy destyla¬ cji wegla konstrukcji, polaczonych przewo¬ dem glównymi 16 z aspiralorem orfaz skra¬ placzem 17, stad wreszcie do zbiornika ga¬ zowego 18.Wegiel przesiewa sie zwykle przez sita o osmiu oczkach, zas weglany o czterdzie¬ stu* poczem miesza sie w takich ilosciach, zeby po ukonczeniu destylacji wegiól i wa¬ pien znalazly siev w koksowej mieszahinie w ilosciach dajacych w piecu elektrycznym weglik wapniowy (karbid). Jezeli potrzebny jest czysty weglik wapniowy, to wegiel i weglan miesza sie mniej wiecej w równych ilosciach wagowych w mieszadle 11, poczem mieszanine te ogrzewa sie w wygaznicach do temperatury 1270 — 1380°C. Przy zastoso¬ waniu wyzej wymienionych skladników i metody wytwarzania, otrzymuje sie wszyst¬ kie te gazy, jakie powstaja przy destylacji spiekajacych sie wegli, a dzieki drobrioziar- nistosci ogrzewanej masy weglanów i wegla otrzymuje sie produkty rozkladowe plyn¬ nych skladników smolowych jako skladniki gazowe- Rozklad skladników smolowych na gazy osiaga sie przez zetkniecie sie plynne¬ go materjalu smolowego z tysiacami rozza¬ rzonych do bialosci pylków wegla i wegla¬ nów; dzieki zas otrzymaniu olejów smolow- cowych w postaci gazów, takowe sluza do wzbogacenia gazów, otrzymanych przez zwykla destylacje spiekajacego sie wegla.Poniewaz wygazowanie odbywa sie w atmo¬ sferze odtleniajacej, przeto weglany nie za¬ mieniaja sie w tlenki.Po mniej wiecej szesciu do dwunastu godzinach, w zaleznosci od wysokosci tem¬ peratury, destylacja zostaje zakonczona i rozzarzona pozostklosc, skladajaca sie z sci¬ sle przemieszanego wegla i weglika wapnio¬ wego, usuwa z wyjjaznicy i wyladowuje sie do kosza 19, stad zas do zakrytych wózków 20, dowozacych ja fezybko do kosza 21, skad przez gniotownik $2 i kosze 23 dostaje sie db pieców elektrycznych bez namacalnej straty ciepla. Kazdy piec posiada- komin 25, wystajacy do góry z dna kosza z przesuwal- nemi pionowo w pfewnych od siebie odle¬ glosciach zasuwami 26 i 27. Temperatura za¬ ladowywanego do pieca materjalu, ogrzane¬ go poprzednio w Wygaznicach, wynosi w przyblizeniu 93°C, Kazdy piec sklada sie z komory 28 o prostokatnym przekroju. Komora ta znajdu¬ je sie wewnatrz skrzynki 29 z ogniotrwalej cegly o wysokim fundamencie 30, w któ¬ rym znajduje sie szyb do weglika 31.Skrzynka ta jest wzmocniona wpoblizu ro¬ gów pionowemu belkami 32, przyczem prze¬ ciwlegle belki sa polaczone sworzniami 33.W spodzie komory znajduje sie paleni¬ sko, skladajace sie z podstawy zeliwnej oraz oblozenia weglowego. Podstawa paleniska posiada plaski sf)ód 34 oraz pochyle boki 35, wystajace do góry z przeciwleglych konców dna przyleglych scian bocznych skrzynki.Oblozenie weglowe jest podobnego ksztaltu i zawiera spód 36 i pochyle boki 37. Paleni¬ sko jest wezszo od komory piecowej i znaj¬ duje sie po srodku miedzy przeciwleglemi jej scianami. Mniej wiecej w odleglosci jed¬ nego cala nadi polaczeniem kazdego boku 35, 37 ze spodem 34, 36 i zwykle w srodku szerokosci kazdego boku znajduje sie otwór 38 dla wypuslu roztopionej masy do szybu 31. Celem wzniesionego umieszczeniawyply¬ wu jest otrzymanie swobodnego splywu ma^ sy po poczatkowym stopniu. Weglik wycie¬ kly na poczatku splywa na srodek ogniska i przylega don. Gdy weglik otrzymany póz¬ niej, wyplywa, wtedy weglik, otrzymany na poczatku, tw^orzy powloke ogniska. Ognisko to promieniuje i cieplo przechodzi poprzez — 2 —materjal, znajdurjacy sie nad nim, ulatiyia to ciagla wydajnosc roztopionego weglika.Z komory 28 wystaja zwykle w kierunku jej przekatni nadól efektrody weglowe 39; kazda z tychelektrod przechodziprzez dlaw- nice 40, ich dolne konce znajduja sie nad srodkiem dna komory i w pewnej odleglosci od siebie nad paleniskiem. Zblizone ku so¬ bie czesci dolnych konców elektrod posiada¬ ja zwykle pionowe powierzchnie 41 tak, ze miedzy niemi nad spodem paleniska! znaj¬ duje sie picnewe przejscie.Nazewnatrz pieca kazda elektroda po¬ siada bronzowy lub miedziany pierscien 42, na którego przeciwleglych stronach znajdu¬ jace tulejki, w które wstawia sie przewod¬ niki 43. Na zewnetrznym koncu kazdej elek¬ trody znajduje sie pierscien 44 z rekojescia 45, do której przymocowuje sie line 46 dla podnoszenia i opuszczania elektrod. Przy te¬ go rodzaju konstrukcji elektrody musza byc zrównowazone dla ulatwienia ich przesu¬ wania, Kazdy piec posiada przewód 47, wioda¬ cy do rury z woda 47a, polaczonej przez przewód 47b i wentylator 47c ze zbiornikiem 18. Kazdy piec posiadaj równiez otwory 48 na przeciwleglych bokach ponizej wierzchol¬ ków ukosnych boków paleniska, zamykane przez zasuwy lub drzwiczki.W kazdym piecu wapno z koksem ogrze¬ wa sie do temperatury, wystarczajacej do stopienia go na karbid, zalpomoca pradu, do¬ plywajacego przez elektrody 39. Bardzo do¬ bre wyniki daje prad o 2500 —. 4000 A i 60 — 95 V. Przy takiem traktowaniu koks i weglany oswabadzaja tlenek wegla i inne gazy, odplywajace z pieca do zbiornika 18, przez przewód 47. ¦;;¦ Z mieszaniny, skladajacej sie z 1812 kg wapnia i 1812 kg wegla koksujacego, otrzy¬ muje sie mniej wiecej 756 m3 gazu o wyso¬ kiej wartosci cieplnej, przyczem strata na wadze wskutek skoksowania wegla w retor¬ tach wynosi okolo 670 kg, co daje okolo 2953 kg mieszaniny koksu z weglanem wap¬ niowym. Mieszanina ta poddana dzialaniu elektrycznosci w piecu, przemienia siewwer glik wapniowy przy wytworzeniu okolo 2520 m3 tlenku wegla i wydaniu okolo 1359 kg weglika wapniowego najwyzszej ja¬ kosci tak, ze z poczatkowej mieszaniny 3624 kg otrzymuje sie okolo 1359 kg wegli¬ ka wapniowego i okolo 3276 m3 wysokowar- tosciowego gazu. Po ogrzaniu pieca do nale¬ zytej temperatury czysty karbid splywa ciaglym strumieniem przez otwory wyply¬ wowe 38, zas opuszczajaca sie stale, wsku¬ tek ciezaru, kreda z koksem zastepuje ma- terjal, przemieniony na gaz l weglik w dol¬ nej czesci pieca, Z szybów 31 weglik dostaje sie przez elewator 50 do mlynka 51, stad zas do zbior¬ nika 52. Gdy pozadanem jest otrzymanie ar zotków, to karbid moze byc przemieszany z odipowiednim rozkladnikiem w mieszadle 53 poczem mieszanine te nitryfikuje sie w pie¬ cach 54.Czesc gazu, wytworzonego z wapnia i wegla, uzywa sie do uruchomienia maszyn gazowych 55, pedzacych maszyny elektrycz¬ ne 56 dla pieców 24.Zdarza sie, ze podczas dzialania w pie¬ cu, weglik, wytworzony przez elektrode 39, stygnie wskutek naglego zmniejszenia sie napiecia. Do ponownego stopienia oziebionej masy sluzy elektrycznosc. Do tego celu slu¬ za dwie elektrody weglowe 57, Wstawione w otwory 38 i zasilane przez prad o znacznie mniejszem napieciu niz przy elektrodach 39, który wystarcza do ponownego stopienia karbidu i przeszkodzenia przerwaniu ciaglo¬ sci dzialania pieca. Elektrody 57 sa mniejsze od otworów 38, co pozwala na odplyw kar¬ bidu bez potrzeby usuwania elektrodów.Dzieki temu wytwarza sie obieg poprzez o- ziebiona matee i zatkany odplyw, co zabez¬ piecza ciaglosc dzialania.W razie potrzeby roztopiony weglik mo¬ ze byc wyladowany z otworów odplywo¬ wych 38 do duzego zbiornika z woda. Dzia¬ lanie rozzarzonego do bialosci karbidu na — 3 —wode wytwarza nietylko acetylen/ lecz rów¬ niez znaczna ilosc wodoru. Wytworzone w ten sposób gazy dostaja sie do przewodu 47 poprzez komore 28 zai posrednictwem odpo¬ wiednich polaczen miedzy zbiornikiem i wy¬ mieniona komora. Przy wstepie do komory piecowej i zetknieciu sie z goracym rozpy¬ lonym wapniem w obecnosci rozzarzone¬ go wegla w wymienionych gazafch powsta¬ je rozpad i wymiana czasteczek, co wytwa¬ rza gazy o innej zawartosci wegla i wodoru, niz to mialo miejsce przy doplywajacych gazach. Dla latwiejszego zrozumienia przy¬ toczono nastepujace równanie: G\2//2 + 21//+8C=C3//6+C2#6 + C HA + CA H1 etyloacetylen + etan + metan + metylallen 26 + 21 + 96 = 42 + 30 + 16 + 55 143 = 143 Zwykle zaleca sie dokonywac tego dzia¬ lania w polaczeniu z dzialaniem, rózniacem sie cokolwiek od zachodzacego w piecu i z tej cechy wynalazku korzysta sie przy na¬ stepnych zastosowaniach.Do usuwania gazów z pieca sluzy prze¬ wód hydrauliczny przy nieznacznem rozrze- dzeniul Dzialanie to posiada nastepujace zalety: 1) wytwarzanie oraz odzyskanie duzych objetosci gazu o wysokiej wartosci grzejnej, 2) wytwarzanie w wygaznicach warto¬ sciowego gazu, zwykle handlowego gazu o- swietlajacegO' wzbogaconego i zwiekszonego przez gazy z rozpadu smolowych skladni¬ ków wegla, 3) moznosc otrzymania ze skoksowanego wegla z wapniem trzy razy wiekszej ilosci tlenku wegla, anizeli moze byc otrzymane ze skoksowanego wegla z tlenkiem wapnia i przy uzyciu nieznacznego tylko nadmiaru wegla ponad ilosc uzywana przy reakcji z tlenkiem wapnia, jak to pokazuja nastepuja¬ ce równania: CaO + 3 C = Ca C2 + C O 56 + 36 = 64 + 28 92 = 92 .CaCOs + 4C = Ca C2 + 3 CO 100 + 48 = 64 + 84 148=148 4) Taniosc wyrobu weglika dzieki zasto¬ sowaniu taniego weglanu wapniowego za¬ miast kosztownego tlenku wapnia oraz dzie¬ ki scislemu polaczeniu sie roztopionej masy koksu i weglanów, wskutek czego elektrycz¬ nosc napotyka na jednostajny opór, co znów zmniejsza ilosc pradu potrzebna do reakcji karbidowej. 5) Dzialanie odbywa sie w sposób ciagly od wygaznic az do pieca elektrycznego.Weglan koksowy z wygaznic moze byc do¬ prowadzony do pieca w ogrzanym stanie i podlega w nim dzialaniu elektrycznosci, któ¬ ra nietylko wytwarza gazy weglowodorowe obok weglika, lecz równiez wytwarza zwiaz¬ ki, mogace byc rozlozonemi na gazy, przy- czem oszczedza sie polowa pradu elektrycz¬ nego niezbednego inaczej do' stopienia. 6) Wytwarzanie i odzyskiwanie gazu ze stopienia mieszaniny spiekajacego sie wegla z weglanami wapnia.Opisany tutaj irfaterjal weglowy chociaz nadaje sie szczególnie do wyrobu weglika, lecz moze byc uzyty i do innych celów, przyczem sklad mieszaniny moze byc zmieniany. PL