ir fara? -<¦ Opublikowano dnia 1 marca 1957 r.Mc .y/M POLSKIEJ RZECZYPOSPOLITEJ LUDOWEJ OPIS PATENTOWY (ci. %Atf 49/W Nr 39528. -Kk-^L-brUS^O^ Jerzy Kurpas WMU'¦ Katowice, Polska Gabriel Kniaginin Gliwice, Polska Stefan Jarzebski Sosnowiec, Polska Ryszard Chudzikieiuicz Gliwice, Polska Józef Kurpas Bielszowice, Polska Urzadzenie do sterowania maszyny do wytwarzania odlewniczych form skorupowych Patent trwa od dnia 26 lutego 1955 r.Wytwarzanie form skorupowych z piasku kwar- maszyny. Wymienione wymagania sa przyczyn? cowego i zywic termoutwardzalnych metoda Cro- ze przewaznie uzywa sie urzadzen obslugiwa- ninga na metalowych plytach modelowych ogrza- nych przez ludzi, obarczonych obowiazkiem sci- nych do temperatury utwardzania zywic, wyma- siego przestrzegania czasu trwania poszczegól¬ na maszyny wykonujacej samoczynnie kolejne nych operacji, zwlaszcza operacji przetrzymy- operacje produkcyjne w scisle ustalonych okre- wania masy formierskiej na plycie modelowej sach czasu. Dlugosci i wzajemne usytuowanie j 11 j » . j « i •*• -t*~j * , z dokladnoscia do 1 sek., co jest niezbedne ze tych okresów musza ulegac zmianom w czasie produkcji, w zaleznosci od zmiennych modeli wz^du na oszcz^dne zuzYcie twoiiyw oraz na odlewniczych, grubosci wytwarzanej skorupy, ja- zapewnienie wytwarzanym odlewom jednakowych kosci uzywanej zywicy, jakosci uzytego srodka wlasciwosci. oddzielajacego oraz od wielu innych zmiennych Istniejace urzadzenia uzalezniaja jakosc i ilosc czyników, utrudniajacych samoczynne dzialanie produkowanych form skorupowych od /kwalifi-kacji obslugujacego je czlowieka, zwlaszcza zas od jego wyczucia czasu trwania operacji.W ostatnich czasach zastosowano urzadzenia zmechanizowane, lecz przeznaczone do ustalo¬ nych warunków wytwarzania, okreslonych sta- lymi wzajemnymi stosunkami, czasów poszczegól¬ nych operacji, co wymaga uzywania zywic o jed* nakowyeh wlasnosciach termoutwardzania i po-, zwala na produkowanie skorup o okreslonym w waskim zakresie charakterze.W celu zaspokojenia, stale rosnacego zapotrze¬ bowania na odlewy wytwarzane metoda skoru¬ powa, odlewnictwo zmuszone jest z wymienio¬ nych powodów do konstruowania licznych i róz¬ norodnych, specjalnych typów maszyn, dostoso¬ wanych do waskich okreslonych warunków tech¬ nologicznych. Brak odpowiedniej maszyny uni- wersalne?"hamuje rozwój formowania skorupo¬ wego. Brak ten usuwa urzadzenie wedlug wyna¬ lazku przypominajace z wygladu zewnetrznego znane maszyny „Polygram v" lecz posiadajace nastepujace nowe rozwiazania.Wszystkie czynnosci mechaniczne urzadzenia wedlug wynalazku sa kierowane pneumatycznym mechanizmem sterujacym, umozliwiajacym nie tylko dowolna regulacje czasu trwania cyklu i poszczególnych jego operacji, lecz takze do¬ wolna regulacje wzajemnego usytuowania po¬ szczególnym operacji cyklu. Plyty modelowe za-, wieszone sa na czopach obrotowych osadzonych, na ich osi symetrii. Ponadto zibornik masy for¬ mierskiej, znajdujacy sie pod plyta modelowa,., jest podnoszony do zaczepiania z plyta modelo¬ wa i obracany razem z nia o 180° dokola jej osi obrotu w celu zasypania masy formierskiej na plyte.Maszyna wedlug wynalazku wykonuje naste¬ pujace operacje: utwardzanie skorupy na mode¬ lu metalowym pod dzialaniem promieniowania elektrycznego lub plomienia gazowego, oddziela¬ nie skorupy od plyty mddelowej, oczyszczenie plyty modelowej goracym sprezonym powie¬ trzem, pokrycie plyty modelowej rozpylona emulsja, obrót plyty dokola jej osi, zasypanie na plyte mieszanki formierskiej, usuniecie nad¬ miaru mieszanki po scisle okreslonym czasie, oraz przesuniecie plyty modelowej na dalsze stanowiska.Na rysunku pokazano przykladowo i sche¬ matycznie urzadzenie wedlug wynalazku oraz jego cykl produkcyjny, przy czym fig. 1 przed¬ stawia przykladowo widok maszyny z przodu czesciowo w przekroju, fig. 2 — widok z góry w przekroju przez piec, fig. 3 —.schemat roz¬ mieszczenia poszczególnych operacji cyklu, fig. 4 -1- element sterujacy w widoku z przodu, fig. 5 — zespól elementów sterujacych wraz z nape¬ dem w widoku z góry, a fig. 6 — zawór pneuma¬ tyczny urzadzenia sterujacego.Na podstawowej ramie 1 ze stali profilowej osadzony jest obrotowo w lozyskach 2, 3 wal 9 napedzany pneumatycznie poprzez centralne urza- {dzenie sterujace wedlug wynalazku umieszczone w oddzielnej szafce 7. Na górnym koncu walu 9 osadzona jest kilkuramienna rama pokazana przykladowo na fig. 2 w ksztalcie krzyzaka o czterech ramionach 4, na których osadzone sa obrotowo na czopach 5 plyty modelowe 8. Spo¬ sród kompletu czterech plyt modelowych, z któ¬ rych w tym przykladzie trzy znajduja sie w piecu 17 a jedna poza piecem 17 na stano¬ wisku operacji mechanicznych. Obrót plyty -mo¬ delowej 8 dokola jej wlasnej osi odbywa sie na powyzszym stanowisku za pomoca urzadzenia pneumatycznego sterowanego równiez przez cen¬ tralne urzadzenie sterujace w szafce 7. Pod ply¬ ta modelowa 8 znajduje sie zbiornik 10 na utwar¬ dzana mase formierska. Do odwróconej plyty modelowej 8 (modelem w dól) przyczepia sie samoczynnie podniesiony w tej chwili zbior¬ nik 10, po czym przez obrót plyty 8 ze zbiorni¬ kiem tO na czopach 5, nastepuje zasypanie mie¬ szanki na plyte, a po przetrzymaniu w tej po¬ zycji w ciagu okreslonego czasu, nastepuje po¬ wrót plyty 8 ze zbiornikiem 10 do pozycji wyj¬ sciowej, odlaczenie zbtóraika i ponowne odwró¬ cenie plyty 8 modelem do góry. Fig. 3 pokazuje przykladowo schemat rozmieszczenia w jednym cyklu roboczym czasów poszczególnych operacji mechanicznych, które w praktyce musza ulegac zmianom co do dlugosci oraz ich wzajemnego usytuowania w cyklu. Operacje cyklu sa przed¬ stawione na schemacie i oznaczone cyframi: przesuw plyt o jedno stanowisko 1, wypchniecie skorupy 2, czyszczenie plyty sprezonym powie¬ trzem 3, opylanie plyty emulsja srodka oddzie¬ lajacego 4, obrót plyty o 180° 5, zaczepienie zbiornika do plyty 6, obrót plyty ze zbiornikiem o 180° 7, przetrzymanie masy formierskiej na plycie modelowej przez scisle okreslony czas dla utworzenia skorupy wymaganej grubsci #, powrotny obrót plyty ze zbiornikiem o 180° po scisle okreslonym regulowanym czasie 9, opusz¬ czenie zbiornika 10 i odwrócenie plyty o 180° 12.Na fig. 4 i 5 przedstawiono ogólny schemat urzadzenia sterujacego wedlug wynalazku, umo¬ zliwiajacego dowolna regulacje czasu trwania cyklu, czasu trwania poszczególnych, operacji cy- -2 -klu oraz wzajemnego usytuowania poszczegól¬ nych operacji cyklu., Glównymi czesciami urzadzenia sterujacego, znajdujacego sie w szafce 7, sa elementy ste¬ rujace 12t z których kazdy obsluguje zawór po¬ wietrzny 6 odpowiedniego mechanizmu maszyny.Elementy sterujace^ 12 wykonuja jeden obrót w ciagu jednego cyklu i sa napedzane silnikiem elektrycznym 14 za pomoca przekladni bezstóp- niowej 13 regulujacej jednostajna szybkosc ka¬ towa elementów sterujacych, a tym samym czas trwania cyklu.Czas trwania poszczególnych operacji cyklu maszyny moze byc zmieniany przez przesuwanie zaworu powietrznego 6 promieniowo do tarczo* wego elementu sterujacego w prowadnicach jarzma 15 sruba pociagowa 16. Element steruja¬ cy 12 posiada ksztalt niepelnego wycinka kola o promieniu wiekszym, niz promien elementu 12.Zapewnia to uzyskanie róznego czasu wspólpra¬ cy z zaworem powietrznym 6 ustawionym na róz¬ nych promieniach, a mianowicie usytuowanie czasów, poszczególnych operacji, czyli ustalenie chwili ich rozpoczecia mozliwe jest przez prze¬ suwanie jarzma wraz z zaworem powietrznym 6 w plaszczyznie elementu 12 a mianowicie: prze¬ suw jarzma w kierunku zgodnym z kierunkiem obrotu elementu 12 opóznia chwile zetkniecia zaworu z elementem sterujacym, czyli chwile rozpoczecia operacji i odwrotnie.Przedstawiony na fig. 6 zawór powietrzny 6 posiada w kadlubie 18 kanaly wlotowy 19 i wy¬ lotowy 20 oraz grzybek zaworowy 21 dociskany sprezynka 22 do gniazda 23. Drazek grzybka 21 jest zakonczony glówka 24 z kulka 25 podnoszo- , na elementem sterujacym 12.Z szafki kontrolnej 7 wystaja jarzma 15 i po¬ kretla srub pociagowych 16, umozliwiajace re¬ gulowanie dlugosci okresów czasu trwania po¬ szczególnych operacji i ich wzajemnego usytu¬ owania w cyklu podczas pracy maszyny, co do¬ tychczas bylo trudno osiagalne i czyni. te ma¬ szyne uniwersalna. PL